צצת, עמפמ1נז} עפ1םתמ1נצ 8 1611 6אעמ2ת21ע9פ אעצע1פ
7 +-.ס א
אס אנפאם, טאג ג) אפוג 1 צ
564 תזטתגיו
{וט 851016סט 111066 05ט? 16ססט 11115 {ס וס1696/0011ט +1וסווםוחזזסת
84.121 ,08 בו 1000016
{ס יז 101671 14
411011, 1,01116 67 /ו51/00
מצטדא מעזזז גנפזפפנצ עס א0ס1זדשסע 6011 מ/8ת660 מגזז1 תסע סאנפאטע
מת84מז זאצסטע 1א/ טס 4 צטם דתא,ע אז /0595181? ממתזא פא,טעץ
אסזנזאמאטס?ע את8214968440 .ם /2,,/מ3/)2 סאג, מזטאעם
2
א נאת:) 8008 בפוסםס1צ 41 8,110 ,וו
9 211ע9 ,81,455 , 1451 11 1 4,
אט דאעס צססם תמפנסטפנצ 41 א10דע, א
פדדעפט4-4 ,59 1א , 1דפ עט 1ד דע
60 881124מ19110פסנצ | 250-4900 413
)תע0ס. מע ויאע6אצ0ס80מגפ1נסמ1צ. ציעלעץ
עתד תסע ספאזספתאש? עס ןא,זא
צתע4א תמ1ן1 תפ1וממנצ }ג,;11טסו1ם סתע8 ןעפ אק צ4ע1פ
;צם פעפונצסעע ,לע
4 1 01960ט) .ם 1006 1
1 1זט06ץט) 106 67 4716/
/ד111זזם1 11811ט711ב) זזוסנוזש6פ 1116
101111601101 1 ז111/50//10 .ם חזחטזסם הוח 100016
8160 208
06 +ז6ט10
1ס1011110011 16/3008 151911160118
0561 .כן /161
1010111115/6 800 614 5001
101111601101 679ט0111/'ש 160116116 8114 /רזזהבן
2 עס פמתאטזםץ סא פּמתעמזאתזא זא
ז6116) 000 310615/1 8 1101
{ססתץפ 1201010021 8 68000/4.18קן 201060 עס ,6טחט 6װ00/66 סת 1
זסז1 002068 תסתק010ס עטס ע10 תסחהז1קפת1 סת 1 . ש016811014 100150 04
.151261 ,0ז16:05216 }0 1ת11202 600161/' 2084 0ס1סת 406 שט 4692 8
1285 /?זסקןסענק 4611606021ת1 סת8 +12עץעקסס 106 16506048 /6016-) 8008 ת310015 21ת14210 סת 1
תזגמנסס ססטק סח} ת1 /6ח614 18 4106 415 ,1606טשסתא עטס 04 0684 106 10 .פאססט ;טס תז
-1460414160 06 גס ז106ס0 124עץעקסס +תסעזטס סת חס1תטצ 104 אעסטץ תגםקזס תג 15 +1 עס
-- 0068 סתטז ששסחא טסץ 14 עס - צעסטצ 4018 0 +18צץקסס 6ע2061 תג 0(סת טסץ 1
.18061ט0ץ8ע01981121110 21 11גתזס צט עס ,153א 413-256-4900 24 סתסתק עט 5ט 024204ס 16256קן
יידישער
גראַמען-לעקסיקאָן
(89,000 ווערטער)
צוזאַמענגעשטעלט
פון
ג. ס טוט שקאַוו
62
פאַרלאַג , לעקסיקי
ניו יאָרק, 1981.
11441608 סאזזא צמא חפופמוצ
1 סמ12צעקסט
צם
יעעצסממעסעיטעפ .א
געזעצט און צעבלעטערם פון ו. בוראַקאָוו
געדרוקט אין דער אַסטאָריאַ פרעס
1 איסט 4טע גאַס, נון ואָרק,
שי גד
אה
טאָוול פאַרפערטיקט פון די יונייטעד ענגרייווערס
פ אָ ר וואָר ט
אין זיינע זכרונות וועגן אליקום צונזער *), -- נאָכדעם װוי ער איז פאַרטינ
מיט די שבחים אויף זיין (צונזער'ס) חשבון, -- דערציילט ש. ?, ציטראָן, אַז
איינמאַל, אַריינקומענדיג צו צונזער'ן אין הויז, האָט ער ביי זיינעם (צונזער'ס)
אַ יינגל דערזען אַ געשריבן ביכ? אין האַנט. צופעליג האָט ער דאָס ביבפ
געעפנט, און צו זיין , ערשטוינען" דערזען, אַז דאס ביכ? אַנטהאַלט לאַנגע רשימות
פון װוערטער, וועלכע גראַמען זיך איינער מיטן אַנדערן, װי ?משל: בטחו,
צעקראַכן, אָנדערװאַכן א. א. וװו, , פון דאמאַלס אָן" --זאַנט ציטראָן -- , איז
אליקום אַראַפּנעפאַלן אין מיינע אוינן מיט צען שטאַפּלען נידערינער
וי געוועז." ער װועט עס אים אָבער חלילה נישט נעבן צו מערקן, דאַרױף אין
ציטראַן אַ מענש מיט טאַקט,,, אָבער ביי א געלעגענהייט קען ער זיך נישט
אײינהאַלטן און גיט אים (צונזער'ן) א יידישלאַכע , אַנצוהערעניש"...
--- ,אין אַ צייט אַרום," -- דערציילט ווייטער ציטראָן, -- , האָב איך
ביי אַ געוויסער נעלעגנהייט אַ פרעג נעטאָן אליקומ'ען, צי ס'איז טאַקע אמת
וואס מען זאַנט, אַז ס'זיינען דאַָ אַזעלכע משוררים, וועלכע האָבן ביי זיך
פאַרטיגע פאַרנאָטירטע רייסטערס מיט אַלערלײ נראַמען ?"
אוֹן... הערט און שטוינט! אנשטאָט צונזער זאָל זיך אנשטויסן וועגן
װאָס דאַ נייט און ... רויט ווערן, ענטפערט ער אים נאָך :
-- , גאַנץ געוויס! אי משורר קען נאָר אַן אַזא רייסטער נישט אויס-
קומען !*
-- ,כ'האָב מיט אים" -- זאַנט ציטראן -- ,נישט געװאָלט אריינגיין
אין קיין דיספּוטן און אויפווייזן אים, װוי נישט ריכטינ און װי לעכערלאך
דאָס איזן; איך האָב אים נאָר נעפרענט ;: קענט איר מיר אויף טשיקאװועס
אַנווייזז כאָטש איינעם פון אונזערע משוררים, וועלכער האָט זיך באנוצט
מיט אַזאַ רייסטער 9" יי
-- ,אד" -- האָט אים אליקום געענטפערט --- , איד ווייז אייך שוין אֶן,
אָט נעמט למשל? דעם העברעאישן משורר דר. יצחק קאַמינער; כ'האָב ביי
אים אַליין געזען אַ גאַנצן העפט מיט העברעאישע גראַמען, װי: בם, עם,
רם, שם א. א. וו, א, א. וו" |
מיט װאָס דער געשפּרעך האָט זיך געענדינט, דערציילט נישט ציטראָן
נאָר מיר שטויסן זיך אַן, אַז מער האָט ער שוין אַפּנים דעם סוד (ועגן
צונזער'ס גראַמען רייסטער) נישט געהאלטן בליז פאַר זיך אַלײן.. װויי? וו"
*) ש, ל, ציטראָן; דריי ליטעראַרישע דורות.
ער אַלײן דערציילט, האָט עס שיר נישט געהאַלטן דערביי, אַז ער (ציטראָן)
און זיין נרופּע זאָלן זיד צוליב דעם אָפּזאַנן פון דער יוביליי-פייערונג, ואס
איז נראָד צו יענער צייט נעפּלאַנט געװאָרן פאַר צונזערן, ,אין מיינע
אוינן" --- זאָגט ציטראַן -- ,האָט עס שיר נישט אויסנעזען וי אַ חילול
הקודש."
צום באַדויערן (און אפשר צום גליק..), אין מיר ש. 7. ציטראַנ'ס
מעמואַרזדבוד געקומען אונטער דער האַנט ערשט לעצטנס, ווען מיין יידישער
גראַמען-לעקסיקאָן" איז שוין געווען פאַרטינ צום דרוק. מעגלאַך, אַז וען
איך זע אים פריער, װואָלט ער אפשר ביי מיר אָפּנענומען דעם חשק פון צו
פּטר'ן 2 יאר צייט אויף צוזאמענצושטעלן אַ ,גראַמעךדרייסטער", װאָס
דאָס באַנוצן זיד מיט אים אין שיר נישט א , חילו? הקודש".. אָבער, וי
געזאָגט, האָב איך דערפון נישט גענאוסט.. איך האָב נעזען, אַז ביי די
אומות העולם זיינען דאַ אַזעלכע , נראַמעןדרייסטערס" שוין הונדערטער יאָרן,
אַן נישט קיין קלענערע אינסטיטוציע וי די שפּאַנישע ויסנשאַפּטלאַכע
אַקאדעמיע האָט אַרױסנענעבן א שפּאַנישן נראַמעןדלעקסיקאַן: האָב איך
נעטראַכט.,. אָבער ואָס איז דער חילוק װאָס איך האָב געטראַכט, אַבי דאָס
,אומנליק" איז נעשען, אָט לינט פאַר אייך אַ , יידישער נראַמען-לעקסיקאָן" --
און זאָל מען מיך שמייסן דערפאר |...
דער קרעדיט פֿאַר האָבן געשאַפן דעם ערשטן גראַמען-לעקסיקאַן, קומט
דעם איטאליענער 600ע110 180ש06169, וועלכער האָט אין יאָר 1828 אַרױיס-
גענעבן זיין ,261/2104 6 96מ22 01 62060116 16 40066 81 10ע1002ם און וי א
באַלױנונג פאַר זיין אַרבעט, האָט אים דער שיקזאַל באַשאַנקען מיט א
פּאַעטיש-באַנאַבטער טאַכטער (אַלימפּיאַ פולוויאַ מאַראַטאַ). סיט דריי יאָר
שפּעטער, האָט אַ צווייטער איטאַליענער 60ת1:201/8 1000/18ת618 אַרױיסנע-
נעבן זיין .26072102 41 60260102026 16 0666 61 סגעתגמנם אָבער ביידע דער-
מאַנטע ווערק זיינען פון א' נאַנץ קליינעם פאַרנעם, ווייל אייננטלאדך זיינען
זיי נישט קיין גראַמען- לעקסיקאַנען, וי סיר פאַרשטייען עס איצט,
נאָר פּשוט'ער: , זאַמלוננען" פון נראַמען, װאָס די פאַרפאַסערס האָבן צונויפ-
געקליבז ביי צוויי דיכטער (דאנטע און פּעטראַרקאָ). פון אַ גרעסערן פאַרנעם
איז שוין דער 212124110 פון 1'2100 61 606400מ86, וועלכער נעמט שון אַרום
די ווערק פון דאַנטע, פּעטראַרקא, אַריאָסטאָ, סאַנאַנזאַראָ, מאַקיאַװעלי און
אַנדערע איטאַליענישע דיכטער, פון דאַן אָן באַװוייזען זיך פון צייט צו צייט
פאַרשיידענע לעקסיקאָנען, װי די פון :
1 46600 ,(15859) 12:086611 419012140) , (158560) 12002210 00011910
(1628) 861811401 101010280' ,(1641) און אַנדערע, וועלכע באַציען זיך סיי
אויף איינצינע קלאַסיקער, סיי אויף דער נאַנצער פּאַעטישער ליטעראַטור,
אין פראַנקרייך, איז דער ערשטער פאַרזוך פון אַ גראמע-לעקסיקאָן גע-
מאַכט נעװאָרן פון סזט1'6 16 9688 אין יאָךר 1279, זיין 6068 8176מ10166100
18 8סמצעע איז שוין געווען אַ שריט פאָראויס, אין פאַרנלייך מיט די
ווערק פון זיינע איטאַליענישע פאַרנעננער. זיין ,גראַמען ווערטער-בוך" באַ-
ציט זיך שוין ניט אויף ווערק פון איינצלנע דיכטער, וועלכע האָבן צופעלינ
געברויכט דעם אָדער יענעם נראַם, נאָר אויף דער נאַנצער פראַנצויזישער
שפּראַך,. אַלע זיינע נאַכפאַלגער אויף דעם געביט זיינען שוין געגאַנגען אין
זיינע פוס-טריט און זייערע ווערק געבויט אויף דעם זעלבן פּרינציפּ און לויט
דער זעלבער מעטאָדע. צװוישן זיי זיינען די באדייטענדסטע :
270ג) 16 6עע216 מיט זיין 8מ1880מט'0 29021/6מע0ע2 און 210686166 מיט זיין
.111068 408 0ע81ממ1010610 רישעלע'ס בוך, װאָס איז דאָס ערשטע מאָל אַרויס
אין יאר 1007 און איז אין פאַרשײדענע צייטן פאַרמערט און פאַרבעסערט
געװאָרן פון צונגש ,מ2016060 און 660ע2 האָט אױסגעהאַלטן איבער א
טוץ אויפלאַנן און איזן בין דער לעצטער צייט געווען זייער פּאָפּולער אין
פראַנקרייך,. אָבער לעצטענס האָט אים 0120 מיט זיין 11601000211/6
2108 068 פאַרטריבן פון ביכער מאַרק. פון די אַנדערע ווערטער-ביכער
ואס זיינען אין פאַרשיידענע צייטן דערשינען אין דער פראַנצויזישער שפּראַך,
זיינען ווערט דערמאַנט צו ווערן, די ווערק פון :
/8010461 , (1910) מסמגסזהזת , (1852) 6מ212606161 18 06 , (1849) ט62ממ618
| . (1915)
אין דער עננלישער שפּראַך פאַרנעמט דעם איבךאָן אויף דעם געביט
2161 זט מםסט מיט זיין 016010089 פמומצעמת װאָס האָט געהאַט זיין ערשטע
אויפלאגע אין יאָר 1778, דאָס בוך (װאָס האַלט ביי טױיזנט זייטן) האָט
אָבער איין גרויסן חסרון, װאָס עס אין מ ע ר װי אַ גראַמעזדלעקסיקאָן. אין
דעם בוד זיינען אַלע ווערטער פון דער עננלישער שפּראַך קלאסיפיצירט פון
אונטן אַרױף (פון סוף צום אֶנְהוֹיב), און ביז מען געפינט א גראם קען פאַר-
גיין דער אַפּעטיט אים צו זוכן.. אָבער נישט קוקענדיג אויף אַלע זיינע
פעלערן, האָט ער אין משך פון איבער הונדערט יאָר אויסגעהאלטן אֵן אַ שיר
אױיפלאַנן און איז געווען איינער פון די פּאָפּולערסטע ווערטער-ביכער אין
דער ענגלישער שפּראַך. לעצטנס אָבער, האָבן אַנדערע, מער צונעפּאַסטע
אױיסנאַבן פאַרנומען זיין פּלאַץ, פון וועלכע די סאַמע ויכטינסטע זיינען:
דער , גראַמען ווערטער-בוך" פון /סשס:ם (אַ צונאָב צו זיין טײססמצסם?+0);
.12014 {2 ,ע806תנץ2ת 1086 ;(1896) גצטמעגם-10064 עס /פסמנשץמץ גמווקמהן
{ (1929) שתוֹנ1 286/66 עס ,1,641004 פעסמצעץמםת 416 ;(1929) 1100
8614 .ם עס ,סממעםע 40 414 און אַנדערע.
אין דער דייטשער שפּראך האָט זיך דער ערשטער גראמעךלעקסיקאן
באַוויזז אַזױ פרי וי אין יאָר 1804, אַרױסנענעבן פון עראַזמוס אַלבער, גע-
טראַנן האָט דאָס בוד א כפ?-שמונה'דינן לאַטײינישן נאַמען: :
...מטמו1גמומינס? 860 161/018ט 0טף }1 ,פטמסם 61601022111 מנטטסאן
א. א. וו. א. א. וו., און איז לויטן אינהאַלט געווען צו נלייכער צייט אַ דייטש-
לאַטײניש ווערטער-בוך, און דערפאַר פון זייער קליינעם נוצן. ערשט מיט
הונדערט יאר שפּעטער, האָט פיליפּ פאַן צעזען אַרױסגענגעבן אַן ענלאַך ווערק,
מיט נישט קיין קלענערן דייטשישן נאַמען :
מס0ס/1מת102 מ86000196מ61 6מט מ06מ41610012016 060080060 069 /4026126
,161צט על מ6ת610110טט 4מט
און אויך געהאט א קליינעם דערפאָלנ. נישט קיין בעסער מזל האָט אױיך
געהאט זיין נאָכפאָלנער, יאהאַן הויבנער, מיט זיין , פּאָעטישעס האַנד-בוך",
אַרױסנענעבן אין יאָר 1696. ויי? איבערהויפּט אין אין יענער צייט דער
גראַם געווען ניט קיין שטאַרק-אַנגעלײינטער נאַסט אין דער דייטשער פּאָעזיע.
א אונטערעס צום נראַם אַנטשטײט ערשט אין 19-טן יאַרהונדערט. דאַן באַ-
ווייזט זיך שעפער'ס 668 2268 6620064ע100 1106806016068
, (1800) 8601:6266 פערנאָר'סק מ146100164160 6מט 86מט8א8עסע און דאָס ריזינע
ווערק (2800,000 ווערטער) פון , פּערורנינאַס סינטאַקס" (1826). פון דאַן
אָן, דערשיינען פון צייט צן צייט פאַרשיידענע אַנדערע אוױיסנאַבן, פון
וועלכע עס אין אינטערעסאַנט צו דערמאַנען צוויי, מיט זייער פּרעטענציעזע
נעמען: , די קונסט צו ווערן אַ דיכטער" פון אַטאָ מילער, און , דאָס האַנד"י
בוד פון דער פּאֶעטישער קונסט" פון יונג. לעצטנס, אין אין , רעקלאַמס
אוניװוערסאַל-ביבליאָטעק" דערשינען אַן אױסנאַבע פון וילי סטעפּוטאַט,
אונטערן נאָמען;: 486001641602 060486068
אַ גראַמען-לעקסיקאָן פון דער שפּאַנישער שפּראַך איז צו ערשט דער-
שינען אין יאָר 1628, דאַן ערשט אין 1807 אַ גרעסערע אויסנאַבע פון
8 מםטנאונטערן נאָמען גמזות 12 46 1416610821710 40ע1881טסאג און די
אויבנדערמאַנטע אויסנאַבע פון דער שפּאַנישער װיסנשאַפטלאַכער אַקאַדעמיע:
המות 12 06 810ת210000 אַרױסנענעבן צוזאַמען מיט דעם אקאדעמישן
: ווערטער-בוד פוֹן דער שפּאַנישער שפּראַך, אין יאָר 18883, און שפּעטער אין
אַ באַזונדער אויסנאבכע אין 1913,
צוֹ איינצינע לעקסיקאַנען האָבען אויך :
די אוננארישע שפּראַך; 820-989 826060000 68-0880448+ אַרויסגענעבן
אין 1810 פון .81/0218 ת02118900ס
די שוועדישע שפּראַךר: 0א1אס1001ע 57608489
די רוסישע שפּראַך: ;פֹּאֲלְנִי סלאַװאַר רוססקיך ריפם", ארױסגעגעבן
אין יאָר 1919 פון נ. אַבראַמאַו,
און אחרון אחרון חביב, אונזער איינענע העברעאישע שפּראַך קען פאר-
צייכענען אויף איר, חשבון צוויי עלטערע גראַמען-דלעקסיקאַנען: דעם ,שרשרת
גברת פון שלמה די אולויוירה (אמסטערדאַם, 1682), און דעם עיד חרוזים"
פון נרשום בן משה חפץ (ווענעדיג, 1700), *)
וי עס איז צו זען פון דעם קורצן איבערבליק, טאַרנעמט דער ,נראַמען-
לעקסיקאָן" אַ נאַנץ בכבוד'ינן פּלאַץ אין דעם ביכער-אוצר פון אַלע אייראַ-
פּעאישע שפּראַכן, און אַז ער איזן נישט קיין צופעלינע דערשיינונג, נאָר אַ
געברויכבאַרער נוצלאַכער , אַרטיק?", אויף וועלכן ס'אין דאָ אַ ,נאָכפראַנע",
קען דינען דער פאַקט, װאָס טייל פון די דאָזינע לעקסיקאַנען האָבן אויס-
געהאַלטן אַזױ פיל וי 28 אויפלאַנן און מער. פרענט זיך: ווער באנוצט זיך
מיט זיי ? עס זאָל הייסן, אַז דער , נראַמען-לעקסיקאָן" באַדינט הויפּטזאַכלאַך
די אַזויגערופענע נראַמעזזפלעכטער", אַז דער , אמת'ער" דיכטער האָט פאַר
אים קיין געברויד נישט. צי דאָס אין באמת אַזױי, דאָס ווייסט איין נאָט
אוז... די דיכטער,. וי זאַנט דער פראַנצויזישער קונסט-קריטיקער דיובאַ:
,װאָס איז נונע דעם גראַם, קענען זיי (די דיכטער) אים נאַנץ לייכט ביי-
קומען, מיט דער הילף פונם ,נראַמען-לעקיסקאָן", וויי? --- זיי מענן זיך זאָנן
ואס זיי ווילן -- זיי האַב1 אַלֶע דעם דאָזינן בוך אין זייער הינטערשטן
קאַבינעט, =*)
אָבער אַזױ צו אַזױ, זיכער איז, אַז די דיכטער װאָס באנוצן זיך מיט
אים, טוען עס בננבה, װוי זיי װאָלטן זיר געשעמט מיט זייער טאַט... און די
פראַנע אין: צי דאַרף דאָס באַנוצן זיך מיט א ,נראַמעךלעקסיקאָן" (פון
אַ דיכטער) באמת באַטראַכט ווערן פאַר אַ שאַנד, אָדער נאָר פאַר א , חילופ
הקודש". צי איז דאָס נישט מער וי אַ פאַראורטײ? װאָס שטאַמט פון איבער-
טריבענער דיכטערישער , פרומקייט" ...,
עס איזן אמת, אַז די גרויסקייט פון דעם דיכטער באַשטײיט נישט אין
זיין פייאיקייט צו מאַכן נראַמען, נאָר ליגט הויפּטזאכלאַך אין זיין ועלט-
אַנשויאונג, אין זיין אינדיווידואליטעט, אין זיין קינסטלערישער. קראַפט,
,איזן דער פייאיקייט פון דעם אינטעלעקט זיך מיט באַזונדערער דייטלאכקייט
צו קענען אָפּנעבן אַ חשבון פון די איינענע פאָרשטעלוננען און די זעלבע
צו פאַרקערפּערן אין בילדעך " *+*+)
אָבער כדי די דאָזינע בילדער זאָלן וי נעהערינ אין קענען קומען צום
*) אגב, אַ פאַרענדיגטן כתב יד פון אַ העברעאישן גראַמען-לעקסיקאָן, פון
גרעסערן פאַרנעם, אונטערן נאָמען אוצר חרווים', האָב איך לעצטנס געהאַט דו
געלעגענהייט צו זען ביו דעם העברעאישן שריפטשטעלער א. ד, אייזענשטיין,
,סעטסמ1סץ 184 60 06816ק 18 צטפ מ2686410 .08מטטן (**
1 46008606 .116126 {טגך (*+א
אויסדרוק, איז קלאָר, אַז דער דיכטער דאַרף באַזיצן די נויטיגע , מאַטעריעלע"
מיטלען, אַז ער דאַרף האָבן אין זיין מאַכט דאס , וואַ רט *, דאָס איינציגע כלי-
זיין אין זיין קינסטלערישן אַרסענאַל. וויי? דאָס ,װאָרט" פאַרן דיכטער,
אין פּונקט וי פאַרן קאָמפּאַזיטאָר זיינע נאָטן, פאַרן מאַלער --- זיין פאַרב
און פּענז?, פארן סקולפּטאָר --- זיין האַמער און שטיין,. און פּונקט וי דער
דיכטער ב כ 5 9, דאַרף באַזיצן אַן אומנעהייערן זאפּאַס פון װוערטער, מיט
וועלכע ער זאָל זיין ביכולת איבערצונעבן די קלענסטע קנייטשעלאַך פונם
מענטשלאַכן געדאַנק און געפיל, אַזױ דאַרף דער דיכטער װאָס שאַפט אין
גראמען ב פ ר ט, צו דעם אַלעמען, נאָך האָבן די פייאינקייט לייכט און
אַן אָנשטרעננונג צו געפינען פאַר יעדן װאָרט זיין פּאַסינן שכן, דעם גראם,
דעם . מוזיקאַלישן אַקצענט פון זיין דיכטערישער קאָמפּאַזיציע." 1
אָבער איז דאָס נישט צופיל פאַרלאַנגט פון איין מענטשן?
מענ דאָך דער אַרכיטעקט האָבן אויף זיין שרייב-טיש אַ האַנד-בוך, אין
וועלכן ער קען צו יעדער צייט נאָכקוקן אַ פאַרגעסענע מאַטעמאַטישע פֹאָר-
מולע? פאַר װאָס זאָל דאָס דעם דיכטער נישט דערלויבט זיין? מ ו ז עס
דער דיכטער דורכאויס זיין אָנגעוויזן אויפן ז כ ר ו |? דער מענטשלאַכער
מאַדך איז דאָך נישט קיין מאַשין, וואו די ווערטער לינן אויסגעלייגט אין
אַ סיסטעמאַטישער אַרדענונג, אַזױ, אַז דו דאַרפסט נאָר א קוועטש טאַן אַ
קנעפּל און דאָס נויטינע װאָרט פליט דיר גלייך אַנטקענן! , דאָס װאָרט לינט
מיר אויפן צונג" --- הערט איר גאַנץ אָפט -- , און איד קען עס נישט כאַפּן,"
איז דאָד דער דיכטער אויך נישט מער װי אַ בשר ודם, פון פלייש און בלוט,
קען זיך דאַך ביי אים אויך טרעפן אַזאַ פאַל, צו ניין? דענקט איר, אַן
ס'איז בעסער, דער דיכטער זאָל װי א צעדולטער אַרומלויפן איבער זיין
קאַבינעט און קנייטשן דעם שטערן ביז ער וװועט כאַפּן דאָס װאָרט, װאָס
;לינט אים אויפן צונג", אָדער ס'איז בעסער ער זאָל עפענען דעם גראַמען-
לעקסיקאָן און עס נגלייך דערזען? מעג דאָך דער מאַלער, בעת ער טוט זיין
; מלאכת הקודש" האָבן לעבן זיך א פאַרטינן אױיסװאַל פון אַלערלײ פאַרבן
און פּענזלען,. פאַרװאָס זאל דאָס דעם דיכטער נישט דערלויבט זיין ? דענקט
איבף נישט, אַז ס'װואַלט געווען געזינטער פאַרן דיכטער (און אויך פאַר זיין
ווערק), אַז אנשטאָט זיך צו פאַרנעמען מיט דער , טעכנישער" נודנער מלאכה
פון זוכן א גראם. זאָל ער בעסער קאַנצענטרירן זיינע געדאַנקען אויף די
מער וויכטינע אויפנאבן פון זיין קינסטלערישן שאַפן?
דאָס איז ווענן דעם גראָם ג ו פ א. היינט ואָס איז מכח דער ט ע כי
נ י ק פון גראם?
,ס'איז פאַרדראָסלאַד דער חילוק װאָס מען מאַכט צווישן דער דיכטערי-
שער מלאכה און אַנדערע שכנ'ישע אָדער ווייטע מלאכות.? . . . ,פאַר יעדו
איזן (געווען) קלאָר, אַז דער מאַלער, דער אַרכיטעקטאָר, דער סקולפּטאָר
דאַרפן זיין נוטע ספּעציאַליסטן, דאַרפן גוט וויסן די געזעצן לט וועלכע
ס'ווערט פאַרמירט זייער קינסטלערישער שטאָף." *)
שוין זשע איז דיכטערישע טעכניק פון פּאעט אויף אַזױ פיל איינפאַכער,
איידער די טעכנישע זייט פון מוזיק, מאַלערײ, סקולפּטור, אַרכיטעקטור ?" **)
און ווען מען רעדט ווענן דיכטערישער ט ע כ נ י ק, דאַרף מען נישם
פאַרנעסן, אַז דאָס מיינט מען, נישט נאָר די לערע וועגן פערו-מאָס, מעטער
און ריטם, נאָר אויך די לערע וענן ג ר אַ ם. א אין ניִשט אַ ,גראַמע-
לעקסיקאָן" דער פּאַסיגסטער האַנד-בוד פאַר דעם דאָזיגן געגנשטאַנד? אין
דעם .אַריינפיר" צו דעם לעקסיקאָן װועלן מיר האָבן די געלעגנהייט צו זען
אַז דאָס איז אַזוי.
-- ,מיט דעם ,גראמעןדלעקסיקאָן" אייערן װעט איר אָנפּלאַדזשען אַ
וועלט מיט נראַפאַמאַנען," --- הער איך וי אַנדערע וויצלען זיד,. די מטבעה
האָט צוויי זייטן. מעגלאַד, אַז גראד דער , גראַמעזילעקסיקאַן" װעט ביי אַ סך
אָפּנעמען דעם חשק צו ,,מאַכן לידער", וויי? ס'וועט ווערן אויס , קונץ" און
וועט פארלירן דעם רייץ פון , שאפוננ". און אויב איך האָב אַ טעות, טרייסט
איך זיד דערמיט, װאָס אַ דאנק דעם , גראַמעןדלעקסיקאָן" וועלן כאָטש זייערע
ג ר אַ מ ע ן זיין צו דערליידן... |
און אין דער האַפענונג, אַז מיין בוך װועט ברענגען מער נוצן איידער
שאָדן, ניב איך עס מיט אַ קלאַפּענדיג האַרץ איבער דער עפנטלאַכקייט.
ביי דער געלעגנהייט װוי? איך מיר דערלויבן אויסצודריקן אַ האַרציקן
דאַנק צו מיינע פריינד פון דער טעאַטער-פּראַפעסיע און אַנדערע, וועלכע האָבן
מיט זייערע , סובסקריפּשאַנס" מענלאַך נגעמאכט דאָס דערשיינען פון דעם בוֹך.
און נאָר א גרויסן יישר כח דעם ,בחור הזעצער" פריינד י. בוראַקאַו,
וועלכער איז ביינעקומען אַלֶע טעכנישע שוועריקייטן מיט וועלכע דאָס אויפ-
זעצן פון אַזא לעקסיקאָן איז פאַרבונדן און האָט געטאָן זיין אַרבעט מ ע ר
װוי בשלמות.
ניו יאַרק, מאַי, 1931.
נ. סטוטשקאָוו.
+) ד, האָפשטיין, פ. שאַמעס;: ,טעאָריע פון ליטעראַטור",
*6) וואַלערי בריוסאַוו, ציטירט פון דאָרטן,
אַריינפיר
דער ציל פון דעם אַריינפיר איז נישט צו געבן קיין אָפּהאַנדלונג, אָדער
גאַר קיין טעאריע ווענן יידישן גראם =), נאָר אנצואווייזן אויף אַלע זיינע
פאָרמעס און ספּעציפישקייטן (וי זיי קומען פאָר אין די וװוערק פון אונזערע
דיכטער), וועלכע זיינען גענומען געװאָרן אין באַטראַכט ביים צוזאַמענשטעפן
פון דעם דאָזינגן לעקסיקאַָן, :
1 אױסװאַל פון ווערטער.
וי פאַר יעדן זאַמלער, איז פאַר מיר די ערשטע פראַנע געשטאַנען, די
פראַגע ווענן ,אױיסװאַל פון שטאָף", אין דעם פאַל;: וערטער. אַלזאָ, פון
וואָס פאַר אַ ווערטער דאַרף אַ יידישער ,גראַמע-לעקסיקאָן" באשטיין? אַז
די פראַגע איז נישט אַזױ פּשוט, װי עס קען זיך לכתחילה אויסוייזן, דאָס
וועלן מיר באַלד זען. די פרעמד-שפּראַכינע לעקסיקאַנען, וועלכע האָבן מיר
אין אַנדערע פּרטים, טיילוויין געדינט וי ווענווייזערס, האָבן מיר אויף
דער פראַנע קיין באַשטימטן ענטפער נישט געקענט געבן. וייל ויםיפ
לעקסיקאנען, אַזױ פי? צונאַנגן צו דער פראַנע. די נאָר אַלטע, ביי זיי אין
,אַ רענדל אַ ווארט": לוט זיי, דאַרף א ,גראַמעך-לעקסיקאָן" אנטהאלטן
נאָר די סאַמע , געהויבנסטע" ווערטער, װוי: הימ?, שטערן, טרויער, בענק-
שאַפט, טרוים א. א. וו. ,עסן", , שלאַפן" וכדומה אַזעלכע , מנושמ'דינע"
ווערטער--- חלילה! דאָס איז אַ פארשוועכונג געגן דער , געטלאכער פּאעזיץ"...
די שפּעטערדינע, זיינען שוין אַ ביס? מילדער און וויינינער איבערקלייבעריש,
אַבער קיין טאָלק קען מען ביי זיי אַלְץ נישט דערגיין. ואָס ביי איינעם אין
כשר, איז ביים צווייטן טרייף, װאָס ביי איינעם אין שיין, אין ביים צווייטן
מאוס. זאָגט איינער, אַז , איינעננעמען" מענ מען ארייננעמען, קיין , טעכ-
נישע" טערמינען נישט, קומט דער צוייטער און זאָנט פּונקט פארקערט.
קורץ, איד האָב נגעזען אַז איד על מוזן שאַפן מיין איינענעם, י י ד י ש}
צוגאַנג צו דער פראַנע. און נאָך אַ לאַנגן יישוב הדעת האָב איך באַשלאָסן,
אַז אין י י ד יש{ גראַמעךדלעקסיקאָן זאָלן אַריײן אַ 5 ע ווע ר ט ע ה
וו אַ ס זי ינ ע ן נ אַ ר ד ר ו ק ב א ר. נישט נאָר אַזעלטע
, מנושמ'דינע" ווערטער, װי: ,עסן' און שלאָפן', נאָר אפילו אַזעלכע
*) אויספירלאַך וועגן דער טעאָריע פוֹן גראַם, זע: ד, האָפשטיין, פ, שאַמעס :
, טעאָריע פון ליטעראַטור",
10
11 | / ; אַריינפי|
,מאוס'ע" ווערטער װוי: ,פלי", , קנאָבל?", , קראַצן" וכדומה.. נישט נאָר
אייגעננעמען" און טעכנישע טערמינען, נאר אַפילו אַרכאאיזמען, באַרבאַריז-
מען, דיאַלעקטיזמען א. א. וו,, א. א, װו. מיט איין װאָרט : אַלע ווערטער, װאָס
וו ט ר ן געברויכט, װאָס ז י י נ ע | אָדער װאָס ק ע נ ע { געברויכט
ווערן אין יידיש. און געטאָן האָב איך עס, ערשטנס, צוליב דעם: , מי שמך
לאיש שר ושופט", ער בין א י ד, װאָס איך זאָל פּסק'ענען, װאָס ס'איז
כשר און װאָס ס'איז טרייף ; און צווייטנס, וויי? דער באַנריף פון כשר און
טרייף, שיין און מאוס, חויך און נידערינ, בנונע ווערטער, איז בכל? אַ ביספ
אַ צונעלעגענער...
די סאַציאַלע נאַטור פון דער שפּראַך באַשטימט די שפראכלאַכע עס-
טעטיק.. . . . , אין יעדער דיכטונג, איז אין געוויסע עפּאָכעס פון איר אַנט-
וויקלונג פאַראַן אייננגעשטעלטע טראַדיציאַנעלע גראַם-פאָרמעס. אין יידיש,
למשל, זיינען נאַנץ געװיינלאַך געװען אַזוינע גראַמען װי: הארץ-שמאַרץ,
שטיין-ביין א. אַנד," . , . ,די נייע יידישע ריכטונג אין געקומען מיט נייע
טעמעס און שטימונגען, װאָס האָבן מיט זיך אויך געבראכט נייע באנריפן און
פאָרשטעלונגען, וועלכע האָבן באַקומען זייער אויסדרוק אין אַ ש5 נייע
ווערטער, װאָרט-בילדונגען און װאָרט-אױיסדרוקן. דאָס אַלץ האָט געמוזט זיך
אויך אָפּשפּינלען אויף דעם נר אַ ם, סיי אויף זיין מאַרפאָלאַנישן בוי, סיי
אויף זיין ? ע ק ס י ש | באַשטאנד" *)
און אַז די נ יי ע וו ע ר ט ע ר זינען נישט תמיד פון אַ ,נע-
הויבענעם" כאַראַקטער, דאָס קען מען זיך לייכט איבערציינן, ווען מען מאַכט
אַ שפּאַציר איבער דער נייער (דערהויפּט סאַוועטישער) יידישער דיכטונג.
ואס איז נוגע די פרעמד ווערטער, די פּראַװינציאַליזמען א. א. וו, איז
ערשטנס, זיינען זיי פאַר דער לייכטערער ליריק (װאָס אַ גראַמען-לעקסיקאָן
דאַרף אויך אין זינען האָבן) װי: הומאַריסטישע צייטוננס-לידער, גענראַמטע
פּעליעטאַנען, עפּינראַמען, טעאַטער-לידער א. א. װו. --- ממש אַן אוצר : און
צווייטנס, קען זיד אַפילו די בעסערע דיכטונג טייל מאָל אָן זיי נישט באגיין.
איבערהויפּט, ווען איר טעמע איז שטיינער לעבו.
און אַלע שטופּן פונם פּ וש ק אַ ר ט פ עד 5 ע ר
און אַלע סליאַדן פונם נ יו ס ב אַ י טראט
און נאָר די טרערן פונם נאַסן בעטלער
און גאר די הייזעריגקייט פון , א יי ק ע ש ס א ט",
ח. לייוויק.
און ווידער, הלואי מ'זאָל זיי נישט דארפן, שאדן קענען זיי געוויס נישט.
דאָס זעלבע קען אויך נעזאַנט ווערן בנונע די העברעאיזמען, וועלכע
*) דאָרטן,
אַרי ינפ וף 12
זיינען שוין אפשר אין אַ צו - גרויסער מאָס פאַרטראָטן אין דעם לעקסיקאָן,
און דערצו, האב איך פּשוט נישט געהאָט דאָס האַרץ זיי אױיסצולאָזן, אָט די
ליבהאַרצינע ווערטער פון אונזערע טאַטעס און זיידעס.. די ציים -- האַב
איך מיר געטראַכט, -- שטויסט זיי ביסלאַכװײיז אַרױס פון אונזער לעבן,
זאלן זיי כאָטש אין יידישע ווערטער-ביכער געפינען זייער תיקון...
- א שוועריקייט אין נאָר אַנטשטאַנען, וען ס'איז געקומען צו דער
קלאַסיפיקאַציע פון די ג ר אַ מ ע ן ג ר ו פּ ע ס. עס האָט זיך אַרויסי
געוויזן, אַז אין אַי' טייל נרופּעס ווערן די געברױיכבאַרע ווערטער ממש דער"
טרונקען אין דעם ים פון די ויינינ געברױיכבאַרע, אַזױ, אַז מען זעט זיי
גאַרנישט אַרױס. (װאָס דאָס אין 5כ? הדעות אַ גרויסער חסרון). אָבער נאך
פאַרשיידענע עקספּערימענטן, האָב איך צו דעם געפונען אַן אויסועג. און
דהיינו: די סאמע (ליט מיין מיינונג) וויכטיגסטע וװוערטער פון יעדער
נראמען גרופּע האָב איך אָפּגעגעבן דעם אויבז-אָן און זיי אויסגעשטעלט אין
ווערטיקאלער ליניע, מיט גנ ר ע ס ע ר ע ר שריפט, און די ווייניגער וויכ"
טינע, ח ינ ט ע ר זיי, אין האַריזאַנטאַלער ליניע, מיט ק ל ע נ ע ר ע ר
שריפט. אַזױ, אַז די וויכטינע ווערטער ואַרפן זיך גלייך אין די אוינן, בעת
די איבערינע דאַרף מען שוין זוכן.
אין דער זעלבער (קלענערער) שריפט קומען אויך די פאַרשיידענע גראמאַ-
טיקאלישע בילדוננען, אידיאַמען, אסאָנאַנסן, קאַמבינירטע נראַמען א. א. װו.
און כדי צו מאַכן דאָס בוך נ אַ ך קאָמפּאַקטער, האָב איך אַ געוויסע
צאָל נישט זייער וויכטינע גראַמען גרופּעס אויסנעטיילט באַזונדער און זיי
גענעבן װי אַן ה ו ס פ ה צום סוף פונם בוך.*)
אין אויסשטעלן די ווערטער, האָב איך זיך ביי קיין צו שטאַרק פּינקט-
לֿאַכער סיסטעם נישט געהאַלטן (וויי? דאָס איז נישט איבעריג וויכטיג), אָבער
מער וויינינער קומען די ווערטער (לויט'ן אלף בית) אין דעם פאַלגענדיגן
סדר; זאַדווערטער (סובסטאַנטיוון), אייגנשאַפטסיװוערטער, פירװערטער,
איינעננעמען א. א. וו., און נאָר צו לעצט צייט-ווערטער (ווערבן).
ה אַ מ א ימ ע ן, ד. ח. ווערטער, וועלכע האָבן איינע און די זעלבע
ק 5 אַ נ ג ע ן נאָר פאַרשײידענע ב אַ ט יי ט ן, װי למשל: ,באַק" (טייל
פון פּנים) און איך .באַק" (ברויט): ,מאָן" (פון אַ המרטאש) און איך
,מאָן" (געלט), ווערן טיילמאָל, פון קלאַרקײיט וועגן, איבערגע'חזר'ט. דאָס
זעלבע איז אויך מיט די צייטװערטער, וועלכע ענדערן זיך אין באַטײט
*) אַזוו, אַז אויב איר געפונט נישט אַמאָל אַ וואָרט אינם הויפּט-טייל, ווערט
נישט פאַרצווייפלט,, זייט זיכער, אַז איר וועט עס געפונען אין דער הוס פ ה,
אַדער אין דער ר ש ! מ ה פון די ווערטער וועלכע האָבן קיין גראַמען נישט
(װואָס געפינט זיך צום סאַמע סוף פון דעם בוך).
19 אַריי ינפ יי ר
אַ דאַנק די פאַרשיידענע פּ ר ע פ י ק ס ן, וי למשל: ער ,פאַסט" (א
תענית), און ער , פאַרפּאַסט" (א' בוך); ער , שטיקט" (אַ שטיקעריי), און
ער ,דערשטיקט" (א מענטשן),
סובסטאַנטיוון. װאָס האָבן צווייערליי מ ע ר-צ אַ 5 סמנים, װי:
נלאָקן"-, נלעקער", , פּלאַנעז"-, פּלענער", , ציין"-,, ציינער", זיינען קלאַסיפי-
צירט לויט ב י י ד ע סמנים.
2. די קלאַסיפיקאַציע.
די קלאַסיפיקאַציע-סיסטעם פון אַ נגראַמעזדלעקסיקאָן אין אַ נאַנץ אַנדערע,
וי די, פון אַ געװיינלאַכן ווערטער-בוך. און אָט פאַר װאָס. סיר נעמען,
למשל, דאָס װאָרט , שניי". ווען מיר זוכן דאָס דאָזינע װאָרט אין א ווערטער-
בוד, הייסט עס אַז מיר זוכן דאָס װאָרט נ ו פ א, און נאָר ד אַ ס װאָרט,
נישט קיין אַנדערס (וויי? מיר ווילן װויסן דעם טייטש פון , שניי"), און אַזױ
וי מיר ווייסן, אַז דאָס ואָרט (, שניי") פאַננט זיך אַן מיט אַ שין (ש), איז
פאַר אונדז קלאר, אַז מיר דאַרפן עס זוכן ביי די שינ'ס. אין א גרטמען-
לעקסיקאַן אָבער, זוכן מיר נישט דאָס װאָרט ג | ם א, פארקערט. דאָס
ווארט (,, שניי") אינטערעסירט אונדז נישט (וויי? מיר האָבן עס שוין). ואָס
מיר זוכן איזן גראָד אַ נ ד ע ר ע ווערטער, װאָס זאָלן זיךד נר א מ ע | מיט
דעם וואָרט , שניי", אָדער בעסער נעזאַנט, װערטער װאָס זאָלן האָבן אַ
ק ל אַ נגען ענ ?אַכ ק יי ט צם װאָרט ,שניי". ובכן, הייסט עס,
אַז מיר דאַרפן זוכן נישט דאס װאָרט נופא, נאָר די קלאַנגען ענלאכקייט,
װאָס דאָס דאַזינע װאָרט (,, שניי") האָט מיט די אַנדערע ווערטער,
אין װאָס זשע באַשטייט די דאָזינע ענלאַכקייט און וי אַזױ זוכט מען זי ?
אָט וי אַזי.
מיר נעמען דאס װאָרט , שניי" און מיר זוכן צו דעם צו (פון זכרון)
אַ פּאַר ענלאַכע ווערטער ואָס זאָלן זיד גראַמען דערמיט, װי: ,גיָי", , דריי""
, צוויָי", ,שטוי!י" א. א. װ., און מיר באטראכטן זיי. איזן וואָס זעען מיך ?
מיר זעעז, אַז זייער קלאַנגען ענלאַכקייט שטאַמט פון זייער ב ש ו ת פ ו ת'-
ד ינן וו אַ ק אַ לן ק לאַ נג ,ײ" (נײַ, דרײַ, צװוײַ, שטיי). איצט
נעמען מיר אַן אַנדער ווערטער-גרופּע, װוי: , ביורא, ,דנאִ", ,ויא" א. א.
וו., און מיר זעען ווידער דאָס איינענע, אז זייער קלאַנגען ענלאַכקײט שטאמט
פון זייער בשותפות'דיגן וואָקאַלן קלאַנג , אִ". דאָס זעלבע איז מיט די ווער-
טער: .זי", ,פרי"' , בלי", . צי" א. א. װו. (בשותפות'דינער װאַקאַלער קלאַנג
,י"). און דאָס פירט אונדז צו דעם געדאַנק, אַז די קלאַנגען ענלאַכקײיט פון
צוויי געגראַמטע ווערטער באַשטײט אין זייער ב ש ו ת פ ו ת'ד י נז
וואַקאַ לן ק לאַננ. או אַז אט דעם װאַקאלן קלאַנג דארפן מיר זובן,
אַ רי ינפ ר 14
נ י ש ט די ווערטער, ד. ה., אַז אַ נראַם צום װאָרט ,שניי" דאַרפן מיר
זוכן נישט אין ,ש", נאָר אין ,יי", א גראַם צום װאָרט ,דנא" דאַרפן מיר
זוכן, נישט אין ,ד" נאָר אין , אִ", אַ נראַם צום ואָרט , פרי" דאַרפן מיר
זוכן נישט אין , פ" נאָר אין ,,!", א. א. װו. אין אַנדערע ווערטער הייסט עס,
אַז אַ גראַם דאַרף מען זוכן נישט לויט דער ג ר אַ פ י ש ע ר (שרייב) סיס-
טעם, נאָר לויט דער פ אַ נ ע ט י שע ר װאַקאַלער) סיסטעם. און אַזױ
וי אין דער יידישער שפּראַד האָבן מיר אַכט װאַקאַלן, איזן אונזער גראַמען-
לעקסיקאָן איינגעטיילט אין א כ ט וואַק אַ לע אפ טיילונגען,
און יעדעס װאָרט פון דער יידישער שפּראַך דאַרף נעזוכט וװערן אין איינע
פון די דאַזיגע אַכט אָפּטײלוננען.
כדי צו מאַכן עס נאָך קלערער, וועלן מיר נעמען די װערטער: ,באַן",
,באָק", , בור", , בוים", ,, ביז", , בייִן", בײַל" און ,בער". וי איר זעט,
פאננען זיך אַלע ווערטער אָן מיט א , בית". אין אַ געװיינלאַכן ווערטער-בוך
װאָלטן מיר די אַלע ווערטער געפונען אין דער אָפּטײלונג פון אות ,ב", אין
אונזער נראַמעז-ווערטער-בוד וועלן מיר די זעלבע ווערטער (אַ דאַנק זייערע
פארשיידענע װאַקאַלע קלאַנגען) געפינען אין אַכט פאַרשיידענע אָפּטײלונגען.
באן" אין אפּטײלונג , אַ", , באָק" אין אָפּטײלונג , אֵ", ,בער" אין אָפּטײלונג
גע" א. א. ו.
איצט נעמען מיר אַזאַ. וװאָרט װי: ,דיפּלאָמאָט", און מיר
פרעגן: דאָס װאָרט האָט דריי װאַקאַלע קלאַננען: ,יו" ,אָ", און ,אַ". אין
וועלכער אָפּטײלונג דאַרפן מיר עס זוכן? אין ,!', ,אִ", אָדער ,אַ"? דער
ענטפער איז; אין ,אַ",. דערפאַר, ווייל , אַ" איז דער אַ ק צ ע נ טיר ט ע ר
וו א ק אַ 9 פן דעם װאָרט. מיר זאַנן נישט די'פּלאָמאַט, מיר זאַנן אויך
נישט דיפּלאָ מאַט, נאָר מיר זאַנן דיפּלאמאַ'ט, אין אַנדערע ווערטער הייסט
עס, אַז אַ גראמעזדװאָרט דארף מען זוכן ? וי סם זי ין אַ ק צע נ-
טיר טן ווא קאַל.
וי אַזױ אָבער נגעפינט מען אַ װאָרט אין יעדער אָפּטײלונג באַזונדער?
דערצו דאַרף מען שוין װױױיסן נענויער, װאָס ס'איזן אַזױנס אַ 1 ר א ם. אֹין
קורצן, קען מען אַ נראַם דעפינירן אַזױ: א גראם אין אַ קלאַנגערענלאַכקײיט
פון צוויי (אָדער מערער) ווערטער, וועלכע זיינען א י ד ע נ ט י ש אן
זיי ער ענ ד ונ נ, אנהויבנדינ פון דעם אַקצענטירטן װאַקאַל. למשל:
; זאָט? און , פּאַטריאַרכאָט". שטרייכט אויס פון ביידע ווערטער אַלע אותיות
ביז דעם אַקצענטירטן װאַקאַל, און ביידע ועלן האָבן די זעלבע ענדונג
;אַט",. טוט דאָס זעלבע מיט ,זאָל" און , נאַציאַנאַל" און ביידע וועלן האָבן
די זעלבע ענרונג , אל", ,קויט" און , טראַמפּײַט? -- און ביידע װעלן האָבן
די זעלבע ענדונג ,יַיִט",. דערפון אין קלאָר, אז א חוץ דעם אַקצענטירטן
15 אַר י ינפ ור
וװואַקאל דארף מע! אויך זוכן דעם ק אַ נ ס אַ נ אַ נ ט װאָס קומט נאַכן
װאַקאַל (דעם ,ט", דעם ,?" א. א. װ.), און דערפאַר אין יעדע װאַקאַלע
אַפּטײילונג פון אונזער לעקסיקאָן נאַ ד איינגעטיילט אין ג ר א מ ע |-
ג רו פּ ע ס, וועלכע נייען וי אין אַ געװיינלאַכן ווערטער-בוד לויטן אלף בית.
אַב, אַבע, אַבל, אַג, אַד, אַוו א. א. וו, אָב, אָבע, אב?, אָנל, אָד, אָו א, א. וו
ווען איר זוכט למש? אַ נְראַם צום װאָרט ,קינד", דאַרפט איר קודם ב5
אויפמישן די אִפּטײלונג ,,!" און דאַן אָנהויבן זוכן : יֵב, יָג, יִד, יוו, א. א. װו,
ביז איר קומט צו , ין", אָבער ,יז" אַליין איז פאַר אייד ווייניג, ווייל אייער
װאָרט האָט נאַכן ,נ" אַ ,ד" (קונד). איז זוכט זשע ווייטער: זי ינג, ינגען,
יִנגער, יִנד. אָט דאָס איז די נרופּע וועלכע איר דאַרפט. דאָ װעט איר
געפינען אַלע ווערטער וועלכע ענדיגן זיר מיט .יִנד", וי : ווינד, זינד, רינד.
בלינד א, א. וו. אָדער נעמען מיר דאָס װאָרט ,סילועט". דער אַקצענטירטער
װאַקאַל פון דעם װאָרט איז ,ע", דער קאַנסאַנאַנט נאָכן װאָקא? איו .ט",
צוזאַמען --- ,עט". איז זוכט זשע: עב, ענ, עד, עוו, ביז איר קומט צו ,עט".
און אַזױ כסדר,
לויט זייער אַקצענט וערן גראַמען געטיילט אין איינזילבינע, צויי-
זילבינע און דרייזילבינע,
א יינ זיל בי ג ע אָדער מענלאַכע) גראַמען, הייסן די, וועלכע
האָבן דעם אַקצענט אויף דער ? ע צ ט ע ר זילבע פונם ואָרט, װוי: באַן,
אַ-קע-אַן', שאַר-לאַ-טאַן' א, א, וו.
צ ווייי זיל ב י גנ ע אָדער וייבלאַכע) גראַמען, הייסן די, וועלכע
האָבן דעם אַקצענט אויף דער פ אַ ר ? ע צ ט ע ר זילבע פון דעם וארט,
װוי: בלע'-טער, גע'-טער, ווע"-טער א. א. ו.
ד ר יי זיל ב י ג ע (אָדער דאַקטילישע) גראַמען, הייסן די, וועלכע
האבן דעם אַקצענט אױף דער ד ר י ט ע ר זילבע פונם ס ו ף, וװי:
ווי"-גע-לע, שפּי"-נע-לע, זינ'-גענ-דיק, שפּרינ?-גענ-דיק א. א. װו.*)
*) פאַר צווויזילביגע גראַמען ווערן אויך פאַררעכנט אַזעלכע גראַמען,
ווי ,הער איך-שווער איך", , לויף נישט-קויף נישט" (מיטן אַקצענט אויף , הער"
און , לויף") א, א. וו. נישט קוקנדיג אווף דעם, וואָס דו געגראַמטע ווערטער
(הער-שווער, לווף-קויף) זיינען איונזילביגע, ווערן זיי דורך זייער אַרט און
דער שורה (אַ דאַנק די נישט-אַקצענטירטע ווערטער , איך" און ,נושט") פאַר-
וואַנדלט אין צווויוילביגע.
און זיי בלייבן און זיי טאַנצן, רוהיג קיינער ש ט ע ר ט נ ו מ
ביז ער גיט אַ וואונק פון ערגעץ, און דער התן ו ו ע ר ט נ ' ט.
מ, ראַזענפעלד,
אויפן זעלבן אופן ווערן אַזעלכע גראַמען, ווי; ,וויל איך נים"-פיל איך
נים" א, א, וו, פאַררעכנט פאַר דרייזילביגע,
אַרי ינפ ור 16
געזוכט ווערן די צוויי- און דרייזילבינע גראמען אויפן זעלבן אופן
וי די איינזילבינע. למש?ל: דאָס װאָרט ,גערעכטער" וועט איר געפינען
אין דער אָפּטײלונג ,ע", גרופּע ,עכטער"; ,װײַבער" אין דער אָפּטײלנג
ײ", גרופּע , יבער" ; , מייִדעלע" אין דער אָפּטײלונג ,יָיֵ", גרופּע , יַיִדעלע"
א. א. וו
העברייאישע ווערטער (וועלכע זיינען געדרוקט אין דעם לעקסיקאן מיט
זייער אַריגינעלער אַרטאַנראַפיע) דאַרפן, ביים זוכן, זיד פאַרנעשטעלט וערן
וי זיי װאָלטן געווען געשריבן לויט דער יידישער אַרטאַנדאַפיע (און אוט-
באדיננט לויטן ליטווישן דיאַלעקט),. למשל?ל; איר וילט געפינען א גראם
צום װאָרט , נשמה", דאַרפט איר זיך פאָרשטעלן אַז דאָס ואָרט אין נע-
שריבן , נעשאַמע" און איר װעט עס נעפינען אין דער אָפּטײלנג ,אִ"" גרופּע
;אָמע?,. סתירה (סטירע) --- אָפּטײלוננ ,!", גרופּע , יִרע", און אַזױ כסדר,
די קאַנסאַנאַנטן: ב-פּ, נ-ק, ד-ט, וודף, ז-ס ווערן ביים גראַמען זעלטן
אונטערשיירט *)
אַזױ גראַמט מען געװיינלאַר: ,גראָב-קאַפּ", , זיג-נליק", , קינד-ווינט"
א. א, וו
אַרױסגעפאַלן פון בוך איז מיר אין ש | י ס
אַ זכר פון אַ יוגענד-טרוים -- אַ טויטע ר וי ו.
יהואַש,
אָבער אין נגראַמען לעקסיקאָן זיינען זיי קלאַסיפיצירט אין באַזונדערע גרופּעס,
(אניסער אין פאַלן, ווען יעדע, אָדער איינע פון די גרופּעס, האָבן ווייניג ווער-
טער). דערביי אָבער ווערט ביי יעדער גרופּע אָנגענעבן איר עקװויװואלענט.
למשל:; ייננ" (פנל, יִנק), ,עג" (פנל, עק) א. א. װו. וען אָבער נאך די
אױיבנדערמאַנטע קאַנסאַנאַנטן קומט א ,ט", אָדער א ,ק", ווערן זיי במעט
תמיד צוזאַמענגענאָסן, אַזױ, למשל, זיינען אין איין נרופּע , אַבט" און , אפּט",
גאַנט" און , אקט". און אַזױ כסדר,
כדי צו שפּאָרן פּלאַץ, מייד איך אויס װוי ווייט מענלאַך װידערהאַלוננען
פון ווערטער, וועלכע קענען געבילדעט וערן (מיט דער הילף פון סופיקסן)
פון ווערטער וועלכע נעפינען זיך אין אַנדערע, שכנות'דינע גרופּעס. למשפ,
אין דער נרופּע , אָטן" ניב איד אָן נאָר די ג ר ונ דיווע ר ט ע ר וװאָס
האָבן די דאַזינע ענדונג, װי;: משא ומתן, שאַלאַטן, מתחתן א. א. ו. מען
װאָלט אָבער נעקענט צו דער דאַזינער גרופּע צונעבן אַן אומנעהייערן צעטל
*) אָבער נאָר און אוונזולבוגע גראַמען, ווו ,גאַלד-געוואַלט", ,גלאַז-וואָס"
א, א, וו, אין צווויזילביגע, וו'; ,וועזן-ווײַסן", , לײדן-לויטן" א, א, וו,,
ווערן זיי דייטלאַך אונטערשיידט, און אווב געגראַמט, הווסן יו אַ סאָנאַנסן,
17 אַרי ינפ ור
פון ווערטער, װאָס נעפינען זיך אין די גרופּעס אט" און , אָטע", ווען מען
זאָל צו זיי נאָר צושטעלן דעם סופיקס ,ן" (האַרמאַט..ן, מאַגנאַט..}. דעם
טאַטע...ן א. א. װו,). אָבער דאָס װאָלט געהייסן, אַן דער לעקסיקאָן זאָפ
אנשטאט דריי הונדערט זייטן האָבן דריי טויזנט זייטן. דערפאַר ניב איך
אַן הינטער דער גרופּע ,אַטן* נאָר עטלאַכע ביישפּילן, װי: הארמאטז, דעם
טאַטע-ן א. א. וו און ניב צו אַ פאָרמולע: ,גר. (גראַם) אָט, אַטע-ן", ואס
דאָס זאָל הייסן : ,, נעם אַלע ווערטער פון די גרופּעם ,אט" און ,אַטע", לייג
צו זיי צו אַ ,ן" און דו װועסט באַקומען גראַמען צו , אַטן", און אַזױי כסדר,
9 פּינקטלאַכעץ און נישט-פּינקטלאַכע גראַמען.
לויט זייער קלאַנגעזדבאַשטאַנד ווערן גראַמען געטיילט אויף: פּינקטלאכע
און נישט-פּינקטלאַכע.
פּינק ט ל אַ כ ע גראַמען הייסן די, וועלכע האָבן: א) דעם זעלבן
באַטאַנטן װאָקאַל;: ב) די זעלבע אומבשטאנטע קלאַנגען נ אַ כ | באטאנטן
װואָקאַל, און ג) פאַרשיידענע קאַנסאַנאַנטן פ אַ ר | באַטאַנטע װאַקאַל. ביי-
שפּילן : , באַלר-װאַלד", , זאָרנז-מאַרגן", , שווימען-שטימען" א. א. |װ*)
יפינקט לאַכע-דעפ עק טיווע.
און ווען איד נֵיי אין װויסטן ט אַ 5
פון ווייטן רופט צו מיר אַ ק ו 5, יהואָש,
פון אויבן-אויף דאַכט זיך -- א פּינקטלאַכער נראַם (אָל-אָל), אָבער נאָר
אויבן-אויף, ווייל -- נאָר אין ש ר י ם ט. אין ק 7 אַ נ ג האָט ער נאַר א
גרויסן חסרון,. בעת פאַרן ליטווישן יידן קליננט ער זייער וואויל 401-2401
קלינגט ער פאַרן פּוילישן (און וואלינער) **) יידן שוין נאָר נישט אַזױ וואויל,
*) פאַר פּונקטלאַכע גראַמען רעכנט מען אויך די פאַלן, ווען ס'גראַמען זיך
הולביגע און דומפּע קאָנסאָנאַנטן, ווו ; ב-פ, ג-ק, ד-ט א, א, וו, (זע אוובן),
ווערטער וועלכע האָבן די ועלבע קאַנסאַנאַנטן פ אַ ר | באַמאַנטן וואָקאַל,
ווי: (ער) וועט-געוועט, (איך) הער-פאַרהער, באַצירן-שפּאַצירן א, א, וו,,
הייסן ר י וי כ ע גראַמען און זיונען נישט פון באַזונדערער קוואַליטעט, פון
בעסערער קוואַליטעט זיינען שוין די, וועלכע האָבן פאַר דו אַלצאוונע קאַנסאָנאַנטן
פ אַ ר ש ו ו ד ע גנ ע קאָנסאַנאַנטן, ווו ; פראַסט-פּראָסט, צווויג-שווווג, בלאַנק--
שלאַנק א, א, וו, און ,גראַמען-לעקסיקאָן. האַב איך נישט געפונען פאַר נויטינ
זיי באַזונדער צו גרופּירן, ווייל דאָס וואָלט געשטערט די מער-וויכטיגע גרופּירונגען.
68) צווישן די ביידע דיאַלעקטן (פּויליש און וואָליניש) איז אין גרונד דאַ
אַזאַ קליינער אונטערשייד, בנוגע די וואָקאַלע קלאַנגען, אַז איך מאַך צווישן ווו
קיין חילוק נישט און אומעטום וואן איך זאָג פּויליש, מיין איך אויך וואָליניש,
אַר יינ פ ור | 18
ווייל דער פּוילישער לייענט דאָס ערשטע װאָרט 901 און דאָס צווייטע 801.
און אַזױ װוי אין אַ נראַם שפּילט די הױיפּט-דאָלע דער ק ? אַ נ ג (די מוזיי
קאַלישקײט פונם פערן) און נישט דער א ו י ס 7 י י ג פונם װאָרט=),
און אַזױ װי לעת עתה האָבן מיר נאָך נישט קיין איינהייטלאַכן דיאַלעקט
(אוז ווער ווייסט צי מיר וועלן אים אַמאָל האָבן), קען אַזאַ גראַם װי: , טאָל"-
,קאָל" מיט רעכט אָנגערופן װוערן אַ ד ע פ ע ק ט יוו ער.
איצט נעמען מיר צוויי אַנדערע שורות.
עט, פאַרגעסן װאָס א מ אָ 7..
תכריכים װועט נגעבן מיר ק ה ל. ו, ל, פּרץ,
דאַכט זיך, די זעלבע ענדונג ,אל" (װוי ביי יהואש'ז), און זעט וי קיינער
פון די דיאלעקטן איזן נישט נעקריוודעט. סיי פאַרן פּוױלישן און סיי פאַרן
ליטווישן איז דער נראַם אַ וואויליקליננגענדינער. דער ליטווישער װועט אים
לייענען 82001-401 און דער פּוילישער 1ט8--1טותם.
דער זעלבער דיאלעקטישער אָפּנײג קומט פאַר נישט נאָר ביי ווערטער
מיטן װאָקאַל , אִ", נאָר אויך ביי ווערטער מיט די װאַקאַלן ,ו"' ,וי" און
, עי א5) :
צום ביישפּיל: גלוט, דיספּוט, וואוט, מוט א. א. װ., לייענט סיי דער
ליטווישער און סיי דער פּוילישער -- ט: בלוט, הוט, מינוט, גוט א. א. וו
לייענט דער ליטווישער -- ט און דער פּוילישער-- .
בוסעט, נעשפּעט, מאַגנעט, סילועט, סקעלעט א, א. ו., לייענט סיי דער
ליטווישער סיי דער פּוילישער -- 6: ברעט, נעבעט, שפּעט, שטעט א. א. (.,
לייענט דער ליטווישער -- 6 און דער פּוילישער -- 01.
מיט ,וי" אין פּונקט א פאַרקערטע שפּיל: קרויט, שרויט, בויד, מויד
א. א. װו,, לייענט סיי דער ליטווישער סיי דער פּױלישער -- 01.)"**
ברויט, טויט, נויט, רויט א. א, וו,, לייענט דער פּוילישער וי -- 01 און דער
ליטווישער װוי -- 01.
אַז די דאָזינע דעפעקטיווע גראַמען רייסן טייל מאָל ממש דאָס אויער,
*) ווי אַ באַווייז קען דינען די ענגלישע שפּראַך, וואו אַזעלכע ווערטער ווו :
1 6023 219 ווערן פאַררעכנט פאַר פּינקטלאַכע גראַמען, כאָטש זייער אויס-
לייג אוז פאַרשיודן.
*) אוך וואָלט געקענט ברענגען אונצווליגע בוושפילן פון דעפעקטיווע
גראַמען מיט די אַלע אויסגערעכנטע וואָקאַלן, אָבער צוליב מאַנגל און פּלאַץ, וועל
איך זיך באַנונענען בלויז סמיט ווערטער-ביישפּילן,.
5) דאָ גיוט זיך דער פּוילישער און וואָלינער דיאַלעקט טיילווווז פאַנאַנדער,
אין פּוילישן דיאַלעקט קלינגען די ווערטער מער ווי אָו" (43006-0000).
+
19 ארי ינפ יר
דאָס -- גלויב איך --- ווייסט יעדער, װאָס האָט נאַר אַמאָל בייגעוואוינט אַן
עפנטלאַכן קאַנצערט, אָדער פאַרלעזונג. אַ ד ע ר דער זינגער (אָדער דעקלאַ-
מאַטאָר) האַלט זיך די גאַנצע צייט ביי זיין דיאַלעקט און זינגט (אָדער לייענט)
שֹטְמז (מוט) און 84 (גוט), אָדער ער טוט אייך אַ טובה, און פּונקט צו דער
שורה ווערט ער אַ ליטװאַק!... (װאָס דאָס קליננט נאָ ך ערנער),
און דער חסרון איז נאָך, װאָס נישט יעדער דיכטער קען זיך פאַנאַנדער-
קלייבן אין דעם מיש-מאַש פון די דיאַלעקטן (ווען ער זאָל שוין אַפילן וועלן
אויסמיידן אַזעלכע דעפעקטיווע גראַמען),. און באמת, ניי ווייס, ווען דער
פּוילישער לייענט , א" װי -- ס און ווען װי -- ט, אָדער ווען דער ליטווישער
לייענט ,וי" װי -- 01 און ווען װי -- 61
מיטן גראַמען-לעקסיקאָן ביי דער האַנד, קענען אָבער אַזעלכע דעפעקטיווע
גראַמען לייכט אויסגעמיטן וערן. און אָט וי אַזױ. ווען איר װועט עפענען
דעם גראַמען-לעקסיקאָן, װעט איר זען, אַןז אין די אָפּטײלוננען ,אִ", .ו",
;וי", און ,ע" זיינען אַ טיי? ווערטער באַצײיכנט מיט שטערנדלאך ביי די
זייטן, און אָט די שטערנדלאַד קענען דינען וי דיאַלעקטישע ווענ-ווייזערס.
זיי ציינן, אַז אָט אין די דאַזינע ווערטער (מיט די שטערנדלשאך) נייען זיך
די דיאַלעקטן פאַנאַנדער און מ'דארף זיי נישט נראַמען מיט די ווערטער אִז
די שטערנדלאַד, וי אַ ביײישפּיל וועלן מיר נעמען די גרופּע :
אָ פן
אָפן
האָפן
אַנטלאָפן
געטראָפֿן א. א. וו
אצפון
אישטראָפן
=שלאָפן א. א. וו,
איר קענט נראַמען , האָפן" מיט , אַנטלאָפן", , *שלאַפן" מיט, *שטראַפן"; איר
קענט אָבער נישט גראמען (אויב איר וילט זיין פּינקטלאך) האָפן"' מיט
*שטראָפן", אָדער , אַנטלאָפן" מיט , *צפון", וויי? דאַמאָלס װעט איר האָבן
אַ דעפעקטיוון גראַם,. דאָס זעלבע אין מיט ,ו', איר קענט גראמען , מוט"
מיט , נלוט", ,, *בלוט" מיט , *טוט", איר קענט אָבער נישט גראַמען ,מוט"
מיט ,, *בלוט", אָדער , נלוט" מיט , *טוט". און אַזױ כסדר,
דער זעלבער סיסטעם אין אויך אַננעהאלטן געװאָרן לנבי די ויינינ-
געברויכטע ווערטער, ואס קומען הינטער יעדער גראמעךנרופּע, אין קלענערער
אַרי ינפ יר 20
שריפט. דער צייכן (0) באַטײט, אַז די ווערטער פון דער גרופּע קלינגען גלייך
אין ביידע דיאַלעקטן, דער צייבן (*) באַטײט, אַז אין ד י ווערטער גייען זיר
די דיאַלעקטן פאַנאַנדער.
נישט פּינקטלאַכע ג רא מ ען. צו די נישטיפּינקטלאַכע
גראמען געהערן, קודם כ?, די ד יאַ ? ע ק ט י ש ע גראַמען, װי: ,נעקומען-
שטימען". ; טויט-זײייט" א. א. װ. אין קװאַליטעט זיינען זיי פּונקם אַזױ
גוט (אָדער אַזױ שלעכט), װי די פּינקטלאַכע-דעפעקטיווע. דער חילוק איז
נאָר. װאָס ביי יענע ווערט מערסטנטיילס געקריוודעט דער פּוילישער דיאַלעקט
און ביי די --- דער ליטווישער,
די דיאַלעקטישע גראַמען פאַרנעמען אין אונזער דיכטונג אזאַ בכבוד"יגן
פּלאץ. אַז ווען מען זאָל װועלן ברעננען נאָר איין מוסטער פון יעדן דיכטער,
װאָלט מען געקענט מיט זיי אָנפילן אַ גאַנץ נישקשה דיג ביכל.. דערפאַר
וועל איך זיך באַנונענען נאר מיט איינעם אָדער צוויי מוסטערן פאַר יעדן
פאל באזונדער (און נישט קלייבן, נאָר װי זיי קומען מיר אונטער דער האַנט).
?א" גענראמט מיט ,יי -. די דאָזינע גראַמען באַגעגנט מען מערסטנס
ביי די נאליציאנער. אָבער אויך די פּוילישע און װאַלינער זיינען נישט
פריי דערפון,
, , . אויבן און אונטן איז נ ל? יי ד.
ס'גייען די דיעבעס אין בית דין של מעלה
גאַנץ זיכער אין רוסישער ש פּ ר א ד. ו, ל, פּרץ,
יי" געגראַמט מיט ,יי". דאָס איז + ספּעציפיש נאַליציאַנישער גראַם,
וועלכן מען באַגעגנט אבער זייער זעלטן.
צו וועלן שטערן פאלן, צו וועלן שטערן שײַנען,
צו וועט מיין האַריץ היינט לאַכז, צו װעט מיין האַרץ
היינט וו ײַנע. ש. י, אומבער,
,אַ' (פּוילישער -- ט) געגראַמט מיט ;ו".
וי פאָרשן זיי װאָלטן דעם װועג און די ש פ ו ר,
אום דייטלאד צו וויסן, אויב לויפן מען ט אַר. ו, מעסטעל,
גענראמט מיט ,! - דאָס אין דער סאַמע פאַרשפּרייטסטער גראם,
מיט וועלכן עס שוויבלט ממש, סיי די אַלטע, סיי די נייע יידישע פּאֶָעזיע.
ביי פּרצ'ן, צום ביישפּיל, באַגעננט מען דעם דאָזינן גראַם, כמעט אוֹיף שריט
און טריט,
זיי קוקן און שמייכלען גוטמוטינ װוי ק י נ ד ע ר,
קיין צייט איז צו פרענן, פאַרנעסן דאָס וואונדער. ו. ?, פּרץ.
21 אַר י יינ פ ר
אָדער :
און ווייט, וואו ביידע נרויסע א ו מ ות,
ערד און הימ? זיינען זיך שוין נ מ א ס. ל. קוויטקאָ,
על פּי שכל?, האָט דער גנראַם נעדאַרפט זיין אַ ריין-פּוילישער, ווייל נאָר
ביי די פּוילישע לייענט זיך דער ,ו" וי ,י". אָבער אַפּנים, אַז ווען עס קומט
צו אַ גראַם ווערן אָפּנעװוישט אַלע גרענעצן. ווערט דער פּוילישער אַ ליטואק
און דער ליטואַק אַ פּוילישער,
אוי, צאַנק איך דאָ אין קלייןל
וי אַ ליכטל שוואך און ט | נ ק 5,
ביז איד װוע? אַזױ מיר אויסגיין
אין דער שטי? אין מורח ו וינ ק 5. א, ריוזען.
,ע' (פּוילישער -- 61) גענראַמט מיט ,יי . דאָס איז אויך א ספּעציפיש
פּוילישער גראם, װאָס מען באַגעננט נאַניץ אָפט,
. . . זוכן סטרונעלעד און סטרונעס פ ע 5 ן
זיי רייסן בערג, די טעג --- און ס'בלייבן ה יי5ן. ל, קוויטקאָ,
אָדער ; |
צו כ'האָב דיך ליב ? דו מעגסט מיר ג 5 ו י ב | (י)
צו דו ביסט מיר טייער ?4 טייערער וי מיין 5 ע ב |. ו, ל. פּרץ,
די" (ליטווישער -- 61) געגראַמט מיט ,יי . פאַר ד ע ם גראַם, קומט
דער גאַנצער קרעדיט די ליטװאַקעס. מען באַנעננט אים אַזױ אָפט, אַז טייפ
מאָל מאַכט עס דעם איינדרוק, אַז, אָדער זי ק ע נ ע | אַנדערש נישט
גראַמעז, אָדער זיי שפּילן זיך אָפּ אויף די פּוילישע פאַר זייער ,ו"-,י"...
ניטאָ, אַד ניטא די אַמאָלינע ד ו ר ו ת
ניטאַ די נסיונות, ניטאַ די ע ב י רות. א, ליעסין,
אָדער ;
שפּרייט מיין אַוונט שטילן טרוים צ ו ש פּ ר יי ט ע ר
איצטער נליען בלוטינער און ר וי ט ע ר.. מאַני לייב,
נאָר, פּאַרדאָן ; זיי אומזיסט חושד נעווען,. איך האָב ביי ., קוויטקא,
דעם ואַלינער, אויך נגעפונען אַזא גראַם.
דער לעצטער . א י י נ ע ר"
אין נאַכט אַ זוינ ער.
און צום לעצט נאָך א קוריאָז. דאַ איזן דער דיכטער אין א י י { שורה
אַרי ינ פ ירה 22
א פוילישער און אין דער צ װ | י י ט ע ר אַ ליטװאַק. (װאָס טוט מען
נ י ש ט צוליב אַ גראַם!)
און אז דער טרויער דויערט דאַ נאָר ר נ ע'ס
איז אויף װאָס, אויף וועמען זיין ב רונז.. מ, כאַשטשעוואַצקי,
די אַלֶע אויבנדערמאנטע אויסצונן זיינען נגעבראַכט געװאָרן מיטן איינ-
צינן צוועק ;: צו באַווייזן, אַז די דיאלעקטישע גראַמען זיינען נישט קיין
צופעליגע דערשיינונג אין אונזער פּאֶעטישער ליטעראַטור, נאָר אַז זיי באַ-
לאַנגען צו די פּאַעטישע פרייהייטן (116628568 206416) מיט וועלכע אונזערע
דיכטער באנוצן זיך זייער אָפט, און אַזױ וי דער ציל פון אַ גראַמען-
לעקסיקאָן איז צו העלפן דעם װערסיפיקאַטאָר מיט װאָס עס איז נאָר מעגלאַך,
האב איך געפונען פאַר נויטינ אויך די דאַזינע גראַמען איינצושליסן אין דעם
נראמען-לעקסיקאָן, און געטאָן האָב איך עס אויף אַזא אופן, אַז זיי זאָלן
לחלוטין נישט שטערן די נאַנצקײיט און די פּינקטלאַכקײט פון דער קלאַסי-
פיקאַציע. און דהיינו: הינטער יעדער גראַמעןגרופּע גיב איך אַן (אין
פּעטיט) איר דיאַלעקטישן עקוויוואלענט אָט אויף אַזאַ אופן:
יַנד ער
בלינדער
גרינדער
זינדער
קינדער א. א. וו.
(פּ,) וואונדער, באַזונדער א, א, (ו.
ד. ה,, אז אין א נויט קען זיך דער פּוילישער באנוצן מיט די ווערטער אויף
;ונדער", דאָס זעלבע פאַרקערט :
ויר ע
אבורא
אבכורה
אמורא
אסחורה א, א. זו.
(ל,) ברירה, גזירה א, א, וו, (זע; וירע)).
ד. ה,, אַז אין א נויט קען זיך דער ליטוואק באַנוצן מיט די ווערטער אויף
ירע" אין דער אפּטײלונג ,יי" ניב איך אֵַן צוויי עקוויואלענטן, דעם
פּוילישן און דעם ליטווישן:
על אַר יו ונ פ ור
ייט ער
באַנלײיטער
לייטער
ברייטער
גרייטעץר
צווייטער א. א. וו.
(פּ,) ברעטער, שפּעטער, פאַרטרעטער א. א, וו.
(ל,) טויטער, רויטער, נוקם ונומר א, א, וו,
ד. ה., אַז דער פּוילישער קען נראַמען , באַנלײיטער" מיט --- ברעטער, שפּעטער
א. א. וו. און דער ליטווישער קען נראַמען , באַנלײיטער" מיט -- טויטער,
רויטער א, א, וו.
צו די נישטיפּינקטלאַכע נראַמען נעהערן אויך;: א) די פאַרשיידנ-
אַקצענטיגע נראמען, און ב) די אַסאַנאַנסן,
אַ פ אַ ר שיידנ אַ קצ ענט ינע ר נראַם איז דער, ביי וועלכן
דער אַקצענט אין יעדן פון די נענראַמטע ווערטער פאַלט אויף אַן א נ ד ע ר
װאַקאַל,. למשל: פראַ'נע-ני'דערלאַנע, אַראַמא'ט-װאַר'שטאט, געברא'כט-
אוים'נעמאכט א. א, וו
און קומט אָן די נאַכט, מען דאַרף זיך א וי ס ב ע ט | *)
דאן הייכט אַן די מוטער, דעם טויט אויף זיך בע טו. א, רייזען.
אין , נראַמעז-דלעקסיקאָן" קומען די דאַזינע פאַרשײידנאַקצענטינע נראַמען
צום סוף פון יעדער נראמעך-נרופע אין קלענערער שריפט.
א ס א נ אַ נ ס ז, הייסן אַזעלכע גראַמען, וועלכע האָבן איינע און די
זעלבע באַטאַנטע ואַקאַלן, אָבער ביי וועלכע די ענדונגען נ אַ פ | באטאַנטן
װאָקאַל פאלן זיך נישט צונויף, למשל: ,איךר-ליכט", ,נינוך-פלינ?ל"' ,נאַקן-
װאַק?" א. א, וו
אַזעלכע אַסאַנאַנסן פלענט מען באַנענענען מערסטנטיילס אין פאָלקס-
לידער :
אַלֶע װאַסערלאַך לויפן אַװעק
די נריבעלאַך בלייבן ? יי ד יג.
אוי, וואו נעמט מען אַזאַ מענטשן,
װאָס זאָל פאַרשטײן מיין וויי ט אַ נ|..
זעלטן אין דער פּאַעזיע :
*) מען זאָגט נישט אויסבע'טן, נאָר אויס'בעטן (אַ בעט),
זאָלן שווינדלען פאַר די אוינן,
פיס און פּיאַטעס הויך און ש ט אַ ר ק!
פונקען זאָלן פון שטיינער שפּריצן,
אָנצינדן זאָל זיךד דער מ אַ ר ד!.. ח, נ, בואַליק,
אָבער אין דער מאָדערנער יידישער דיכטונג, באַזונדערס אין דער
דיכטונג פון ראט-פאַרבאַנד, האָט דער אַסאַנאַנס באַקומען די ברייטסטע
אַנווענדונג, און מען טרעפט אים אין די פאַרשײידנסטע װאַריאַציעס. אין
איינינע אַסאַנאַנסן אין די נישטפּינקטלאַכקײט קוים צו באַמערקן, פאַראַן
אָבער אַזױינע שלוס-קאַמבינאַציעס, וועלכע גיבן נאָר אַן אנצוהערעניש אויף
א גראַם, װוי למשל: , פאַרריגלט-ניגון", , װייִצן-פּלייצע", , מונטערע-ווינטערן",
,דרייסטער-ווייסט ניט" א. א. וו"
זעלבסטפאַרשטענדלאַד, אַז אַזעלכע , אָנצוהערענישן" קענען נישט קלאַסי
פיצירט ווערן, און זיי ווערן דא דערמאַנט מער פון אינפאַרמאַציע וועגן. עס
זיינען אָבער אויך פאַראַן אַזעלכע אַסאַנאַנסן, וועלכע פאַלן זיך נישט צונויף,
בלוין אין זייערע א ו מ ב אַ ט א נ ט ע וו אָ ק אַ 5 ן, װי למשל:
, מדינח-קאַסינאַ", , נלאטיק-סטאַטעק" א. א. וו. די אַסאַנאַנסן זיינען אַרײן
אין דעם נראַמען-לעקסיקאָן און זיינען קלאַסיפיצירט געװאָרן אונטער זייערע
קלאַנגעןדענלאַכע גראַמעז-נרופּעס. אַזױי צום בישפּיל, גייען אין דער
נרופּע: , אַ נ ע" אַרײן אזעלכע װוערטער, װוי: נירװאַנאַ, דיאַנאַ, פאַטאַ
מאַרנאַנא א. א. וו. אין דער גרופּע; , וי ? י ם" -- אַזעלכע ווערטער, װוי:
עולם, נולם, חולם א. א, וו.
צו אַ באַזונדער קאַטעגאָריע געהערן די אַזוייגערופענע ק אַמביניר ט ע
(אָדער צוזאַמענגעזעצטע) גראַמען. דאָס זיינען גראַמען, וועלכע װערן
צונויפגעשטעלט פון צוויי (אָדער מערער) ווערטער, וי למשל: ,מלאך-פאַל
איך", , איצטער-קריצט ער", , בעבעכעס-לעב איך עס" א. א. וו
אין דער עלטערער יידישער דיכטונג באַגעננט מען אַזעלכע גראַמען
זייער זעלטן, און די װאָס מען באַגעגנט, זיינען פון דער סאַמע איינפאַכסטער
קאַנסטרוקציע.
ער װועט שיקן צװאַנצינ ד אַ ? ע ר,
זיין פּאַרטרעט דערצו,
און װעט נעמען, לעבן ז אַ ? ע ר,
אונז אַהינציצן. שלום עלוכם,
אין דער לעצטער צייט אָבער, זיינען זיי שטארק אַריין אין דער מאָדע,
און צייכענען זיד אויס מיט זייערע אויסטערלישע קאַמבינירוננע.
28 אַר י יינ פ י ר
אַ מייסטער אויף דעם געביט אין געווען ר' מרדכי'ע (טשעמערינסקי),
ביי וועמען עס שוויבלט ממש מיט די דאָזינע גראפמע-קאַמבינאציעס.
און ניי ? אַ ד א י ם,
דעם פיפיגן ב | אַ ד ם..
אָדער ;
אויסנעפּוצס זיד מ כ ת ר צ ח,
נאָר עס ב ע 0 זי דך א א. װו.
אָבער לעצטנס, האָט אים פּרץ מאַרקיש (אים צו לאַננע יאָר) ווייט,
ווייט אַריבערגעיאנט אין דער דאָזינער קונסט. ביי מאַרקיש'ן זעט מען בחוש,
| וי ער איז פאַרליבט אין די דאָזינע קאַמבינאַציעס. נישטאַ אַ ליד, וואו ער
זאָל זיד באַגיין אֵן זיי. און װוי דערפינדעריש ער איז!
ווינטל, ווינטל, נאָר נישט נ ר אַ זי ק,
זיינען איצט די פּאַשע ע ר ט ער,
מיט מיין האַרץ, װי מיט אַ ב ? אַ ז זאַ ק,
אָטעם איך דאַ אויף זיי: ה ע ר ט אי ר?
אָדער;
כ'בין שוין צוויי מאָל היינט גנ ע ווע ז ד אַ
און נאָך זיין װע? איך אַ פ אַ ר טמ אַ 9.
--- ניט זיך ווינטעלע אַ וו ע נ ד ע
--- נִיט זיד ריטשקעלע אַ ס ו ר מ ל..
באַזונדערס נוצלאַך (טיי?ל מאָל אַפילן אומטאַרמיידלאך) זיינען אַזעלכע
קאַמבינירטע נראַמען, ביי ווערטער, וועלכע האָבן ויינינ, אָדער נאָר קיין
גראַמען נישט. אָט למשל, איז צו אַרבעט" נישטאַ קיין נראַם, און זעט וי
מאַרקיש גיט זיך אַן עצה : |
נו, נענומען צו דער אַ ר ב ע ט,
ווער אין אוינן שווארצע פ א ר ב ה אַ ט!
אין , נראַמען-לעקסיקאָן" פאַרנעמען די דאָזינע קאַמבינירטע גראמען
א נאנץ אָנזעעוודיק אָרט. נאָר אום איינצושפּאָרן פּלאַץ טו איך מיט זיי דאָס
זעלבע, װאָס מיט די נראַמאַטיקאַלישע בילדוננען, דהיינו: צום סוף פון דער
גראמעך-נרופּע גיב איך אָן עטלאַכע ביישפּילן פון מענלאכע גראַמעךקאָמבי-
נאַציעס און דערביי אַ פאָרמולע, וי אַזױ זיי ווייטער צו בילרן, למשל:
אַרו ינפ ר 06
יִמ ע ס
צימעם
נמאס
בנעימות א. א. וו.
איך רים עס, איך פאַרשטשימע עס א. א. ו.
(נר, יִם, ימע -ע ס)
דאָס זאל הייסן: נעם די ווערטער פון די גנרופּעס ,יִם" און ,יִמע", לייג צו
זיי צו דאָס װאָרט ,עס" און דו װועסט באקומען גראַמען צוֹ -- , צימעס",
,נמאס" א, א. וו. טיי? מאָל באַנונן איך זידך בלוין מיט אַ פאָרמולע, װי
למשל :
וי כ ע ט
שוחט
שוחד
אויכעט א. א. וו
(נר. וי ד - ה אַ ט)
דאָס זאָל הייסן: נעם די ווערטער פון דער נרופּע גויך'", פייג צו זיי צו
דאָס װאָרט , האָט", וועסטו באַקומען אַזעלכע קאַמבינאַציעס, וי , בויך האָט",
,יויד האָט", , רויד האָט" א. א. וו.
זעלבסטפארשטענדלאד, אַז מיט די דאַזינע פאָרמולעס שעפּן זיך נישט
אויס אַלע מענלאַכע נראַמע-קאַמבינאַציעס,. איך וייזן נאָר אֵן די סאַמע
עלעמענטאַרע פאָרמעס זייערע. דאָס איבערינע לאז אידך צו דער דערטינדעריש-
קייט און פייאינקייט פון דעם װערסיפיקאַטאָר,
אָפּקירצוגנען און סמנים
א. א. װו, -- און אַזוי ווייטער.
אָד, -- אָדער,
א. אַנד, -- און אַנדערע.
נִר, --- גראַם,
(ג.) --- נאָמען.
(פ,) --- פויליש,
(ל.) --- ליטוויש.
* (לעבן אַ וואָרט) --- באַטייט, אַז אין ד ע ם ואָרט גווען זיך פונאַנדער
די דיאַלעקטן (פּויליש און לימוויש).
(*') (לעבן אַ ווערטער-גרופע) --- באַטייט דאָס זעלבע פאַר דער גאַנצער גרופע.
(0) (לעבן אַ ווערטער-גרופע) --- באַטייט אַז דו ווערטער פון דער גרופּע
קלינגען גלויך אין ביידע דיאַלעקטן,
29
א
כאַלוואַ
מאַטניא
פּעטשא
אזא
אַללאַ
אַהא !
אוווא !
באַ !
הא ?
האָפּצאַצא !
הוהא !
הורא !
טראלאַלאַ !
כא כא!
נא!
קוואַ קוואַ !
קרא קראַ!
ראַטאַטאַ !
שא !
(0) אַמפּלואַ, אַננאַזשמאַ, בוא, בוזא,
בורזשואַ, נאַלאַװאַ, טשיסונטשא,
טשמא, טשעפּוכאַ, טשעקא, טשערטא,
מאַמאַ, מולאַ, סודיאַ, סטאַרשינאַ, פּאַ-
פּאַ, קאַזנא, אַ לאַ.. טאַ טא! ראז
דואַ! סום רע, פּנע רע.
(5,) שניידעריי, שוסטערוי, א, א, וו,
(וע: +9).
א ב (פוגל. אַ 8)
שװואָב
שטאַב
שקראב
(0) דזשאַב, דראב, קאַראַב, ראַב, איך
באַב, בוכנשטאב,
(5:) ווייב, לייב, שרויב א, א. וו. (זע:
יב),
אַ - אַב ע ר
א ב ט (זץ:
אַ ב ל
מבול
מחבל
פאַבל
איך גראַבל
(0) דזשאַבל, דיריזשאבל, מקבל, מי-
זעראַב?ל, קאָמפאַרטאַבל, קאַפּאַבל,
רעספּעקטאַבל, טאַבעל, קאבע? (גר.
אַ ב-5,)
(5:) ווייבל, מייבל? א, א. וו, (וע: יַב).
א ב ע
באַבע
גבאי
ברוך הבא
עולם הבא
זשאַבע
הושענא רבה
אדְרבא
להבא
אבא (נ.)
(0) מדרש רבה, ספרא רבא, דראבע,
האַנטאַבע, ווארצאַבע, שמאַבע, די
ראַבע, איך שקראַבע, אויסנאבע, אוים-
נאַָבע, לנבי, לאבי, מכבי,
אַ ב ע ס
שבת
(0) די זשאַבע-ס, דער באַבע-ס, דעם
גבאי-ס א. א. וו. (זע; אַבע)).
(פ.) טייבע'ס (נ.), שיובעס.
א ב ע ר
אַראַבער
בעפאַראַב(י)ער
אַ פּ ט)
אַבקע - אַ ד
מחבר
קאַנדעליאַבער
מקבר
איך דבר
(0) דזשאַבער, שלאַבער, איך זאַלאַי
בער, איך שבר, אָקטיאַבער, סענט-
יאַבער, נאַיאַבער, דעקאַבער, אינ-
האַכער, ליבהאבער. (נר. אַ ב,
אַבע- ער, ר.)
(פּ) ווייבער, לייבער א. א, וו, (זע; יַב),
אַ ב ק ע טע: אַ פּק ע)
אַ ג (פנל. אַ ק)
זינזאַג
פאַרלאג
תרי"ג
מיטן תג
אסרו חתג
איך וואג
(0) באַשלאַג, פאַרקאָפּאַג,
האַאג (נ,), פּראַג (נ.).
(5) פויג, צווווג א, א, וו. (וע : 0ג),
פלאַנ,
אַנד (ע: א ק ט)
א נן
מנגן
קראַגן
פראַגן
קלאגן
(0) באשלאנן, זאַגן, זינזאַנן, סאַרקאַ-
פאַנן, פאַרלאַגן, וואַנן, (מיט אַלע)
תגין, קאָפּענהאַנען (ג.), סאַנאַן.
(פ,) פייגן, שווווגן א, א, וו. (זע: טג).
0
אַ נ ע
לאַנע
פראַנע
פּראַנע (ג.)
שרגא (נ.)
(0) משוגע ומשנע, אַלפּאַנע, בליאַנע,
בראַגע, בראָדיאַנע, זאַנע, טראַגע, מאַ-
לאַנע, סקריאַנע, פּליאַנע, פליאַגע,
קלאנע, שפּאַנע, איך צענאַװיאַנע,
נירערלאנע, שיקאַנאַ (נ.)
אַ נ ע ר
גראַנער
לאַנער
איך באַלאַנער
(0) שלאַנער, האאנ'ער (נ.), פּראַנ'ער
(ג,), שיקאַגאָ'ר (נ.). (גר. אַ ג,
אַ גע -ע ר)
(פּ) שווייוגער, צייגער א, א, וו. (זע:
ויג).
אַ ד (פגל. א ט)
חשד
כתב יד
מאַסקעראַד
מתנת יד
פּאַראַד
צד
קאַמעראַד
שמד
נע ונד
תיכף ומיד
(0) ולד, ועד, אומן יד, האוחז ביד,
חכמת היד, של יד, מיד ליד, כלאחר
יר, נראַד, דאָקלאַד, דזשאד, װנאַנראַד,
זאַד, טשאַד, בעזלאָד, לימאָנאַד, מאַד,
מאַרמעלאַד, נאָמאַד, נאַריאַָד, סליאַד,
1
ישי
סמראַד, סקלאַד, פּאָדריאַד, פּריקלאַד,
פאַסאַד, פאַצעיאַד, ריאָד, שאַקאַלאַך
שפּאַד, באַנדאד (נ.), בערשאַד (נ.),
פּעטראַגראַד (נ.), איך לאַד, איך שאד.
(5:) זייד, קרייד א, א. וו, (זע: טד)),
אַ ד י ק
צדיק
קאַדיק .
איך באַננאַדיק
(0) דזשאַדעק, זאַדעק, פּאַריאַדעק,
װולאַדעק (נ.), (נר, אַ ד - י ק),
(פּ) געשמיודיק, שנוידיק.
אַ ד י ש
קדיש
מחדש
מקדש
תתחדש
(0)לאַדיש, נאָמאַד-יש, קאַמעראַד-יש
א. א. וו. (נר,. א ד, א ד ע-י ש.)
א ד ל
אַדל
טאַדל
מנדל
משתדל
פראַדל (נ.)
(0) יתנדל?, מאדל, סקלאַד-?, פּאָך-
ריאַד-? א. א. וו. (גר, א ד - 5)),
(פ,) ביידל, קריידל א, א, וו, (וע:
ניִדל),
אַ ד ן
ידען
לאַדן (א)
אַדיק--א דע
נדן
שאַדן
שמדץ
נבוזראדן (נ.)
(0) באַדען באַדען (נ.), די כתב יד'ן,
מאַסקעראַד-ן, קאַמעראַד-ן, פּאַראַד-ן
א. א. וו. (זע: אַד).
(פ,) שניידן, פאַרמוודן א. א, וו. (זע:
ײַדן),
אַ ד ע
באַלאַדע
באַריקאַדע
בריגאַדע
סטאַדע
סערענאַדע
עסטראַדע
נע ונד'ע
אודאי
פראַדע (נ.)
קאַנאַדע (נ.)
זיך מתודה
איך יאַדע
(0) אַמבאַסאַדע, באַלוסטראַדע, בלאַ-
קאַדע, נראַמאַדע, דאָסאַדע, טיראַדע,
לאַמפּאַדע, לימאַנאַדע, לעוואדע, מאר-
מעלאַדע, נאַגראַדע, פּאַליסאַדע, פֹּאַ-
מאַדע, פּלעיאַדע, פּראַמענאַדע,
פּריאַדע, קאַװאלקאדע, קאַלאַנאַדע,
קאַנאַנאַדע, קאַסקאַדע, קרעפּליאַדע,
ראַדע, שאַקאָלאַדע, שאַראַדע, שטאָרצ-
ליאַדע, גניאַדע, גראַדע, א פיאדע
(ווער).
איך האַדע, איך טשאַדע, איך נאַ-
סיאַדע (זיך), איך פּאַדע, איך פֹּאַ-
פּאַדע (זידך), איך צעפּאַדע, איליאַדע,
א ד עק -- אַ ווע
אַלימפּיאַדע, אַרלעקינאַדע, בופאָנאַ-
דע, יערעמיאַדע, מעסיאַדע א. א. וו
דעספּאַראַדאָ, טאַרנאַדאָ, מיקאַדאָ,
עלדאָראַדאָ, פּאַרטי, שדי. (גר. אַ -ד ו,
ד י).
(פ) געבוודע,
אַ ד ע ק (זע: אַד יק)
אַד ער
פליאַדער
מנדר
מסדר
אַמכאַפאַדאַר
נביר אַדיר
נאַ דיר !
קאַדר
(0) חב"ד'ער, גראַדער, אַ ליאַדער, נע
ונד'ער, איך באַדער, באַנדאַד'ער, בער-
שאַד'ער, פּעטראַנאַד'ער, קאַנאַדער.
(נר. אַ ד, א ד ע -ע ר, אָד. אַ-
ד ע ר, די ר).
(פ ) שניידער, שליידער א, א. וו. (זע:
יַד),
אַ ד ק ע זע: אטקע)
אַוו (פגל אַ ף)
כבוד אב
כתב
מחלך רב
ערב רב
שקלאַוו
כראַװו
זשװאַוו
(0) בן הרב, הון
שבכתב,,. אוסטאַו,
רב, לאו, תורה
זואַוו, סאָסטאַו,
32
סטאַוו, סלאַוו, ספּלאַװו, שטשאוו, אֶק-
טאַו (נ.), באָלעסלאַװו (נ.)
אַ ווי שׁ
מאָלדאַװויש
סלאַװויש
סקאַנדינאַװויש
(0) קלאַװיש, פּאַװיש, שקלאַװיש.
(זע: אַו, און אַוע).
(פּ) גאוה'יש, תאוה'יש, פויוויש (נ.),
א ו ון
איך דאַוון
מתכוון
(0) קאַװאַן, די שקלאַו-/, דעם קו-
טשעראַװע-ן א. א. װו, (זע: אַו,
און אַוע).
אַ וו ע
פּאַווע
קאַווע
בראַווע
זשװואַווע
טשיקאווע
קוטשעראַווע
כך הוח
חוה
איך האַװע
(0) אַבלאַװע, אופּראַװע, אָקטאַוע,
בולאַווע, װיסטאַװע, זאַבאַוװע, זאַס-
טאַווע, כאַליאַװע, לאַוװע, ספּראַוװע,
פּאַטראַווע, קאַנאַווע, קודריאַװע, קו-
ליאַווע, שטשיפּיליאַװע, סלאַװע (נ.),
ליבאווע (נ.), מיטאווע (נ.), מלאַווע
(נ.), פּאָלטאַװע (ג.),
איך אַביאַווע, איך אָטפּראַװע, איך
איזבאַווע (זיך), איך איספּראַוװע (זיר),
35
איך דאַבאַװע, איך זאַסטאװע, איך
סאַסטאַװע, איך פּאָפּראַװע, איך פּלאַ-
ווע, איך פּריבאַװע, איך פאַרפּראַװע,
בראַוואַ !
(פ5) גאוה, תאוה,
אַ ווע ר
אויר
חבר
זשאַװוער
איך נאַװער
(0) מעביר, חוק ולא יעבור, בראַװער,
זשװואַװער, טשיקאווער, קודריאַווער,
קוטשעראַוער, שטשיפּיליאַװער, פי-
באַוװער, מיטאווער, מלאַװער, פּאָל-
טאַװער. (גר. א וו, א וו ע-ע ר
ר ).
אַ וו ק ע
פּיאַווקע
דוקא
חוח'קע
איך האַװוקע
נאַפּקע
שאַפקע
(0) אַטפּראַווקע, בולאַווקע, זאבאַווקע,
זאַסטאַווקע, יאַװוקע, לאַווקע, מער-
זאַווקע, סטאַווקע, ספּראַװקע, פּרי-
באַווקע, קאַזיאַווקע, (אין) אָטסטאַווקע,
(אויף) פּאָפּראַװקע, סלאַװקע (נ.),
נאַנראַפקע, קאַראַפקע.
װיסטאַווקע, טרוסקאווקע, כאַליאַווקע,
פּאַדסטאַווקע, קוקאַווקע, שיקאווקע.
(פ.) פייווקע (נ.),
אַווע ר - און
אַ ו (פול. אַ ס)
אלמאַז
נאַז
טאָפּאַז
עקסטאַז
אַז
בלע"ז
קאַװוקאַז
ו0) מוציא לעז, ט"ז, ויאז, זאַקאַז,
טאַז, טאַראַנטאַז, סקאַז, פּריקאַז, פאַז,
(אויף) פּאַקאַז, קניאַז, מאַז.
(פ.) אייז, גרייז א, א. וו. (זע: שו).
אויע
אינוואזיץ
אַפאַזיץ
אָקאַזיע
בורזשואזיע
נימנאַזיע
פאַנטאַזיץ
אַזיץ
(גר. אַן -י ע).
אַזל
מזל
איך נזל
באַזעל (1.)
(0) בר מזל, שלימוזל. (גר. אַ ז-- 5).
(5.) מייול, קרייזל א, א, וו. (זע;
וִַזל),
א זן
בלאַזן
חזן
פראַזן
(0) די אַלמאַז-ן, גאַז-ן,
עקסטאַזדן א. א. וו. (זע :
טאָפּאַז-ן,
אַז),
אזע - א ט
(5 ) אווזן, ווייזן א, א, וו. (זע:
נוִזן).
אזוע
װאַזע
עולם הזה
פראַזע
מבזה
אשכנזי
(0) באַזע, נאזע, זאַראזע,
סאַזע, פּאַזע, איך דערקאזע.
אַ וע ס
עזות
אָאַזיס
באַזים
(0) באַזעס, ואַזעס, זאַראַזעס, זראַ-
זעס, סאַזעס, סקאַזעס, אַשכנזי'ס, איך
זראַזע,
דערקאַזע עס. (נר. אַ ז, אַז ע -
ע ס, א יז)
(פ.) ווייז עס, באַװוייז עס א, א, ו.
(זע: !ז).
אוער
חזיר
מזהיר
איך חזר
(0) קאַװקאַזער, (גר. א ז. א ז ע -
עה, איר) |
(פ ) הייזער, ווייזער א, א, וו. (וע:
ווִזער),
א זק ע װטע: אַסקע)
אוש (פנל א ש)
באַנאַוש
באַנדאָזש
04
מאַסאַזש
עטאַזש
עקיפּאַזש
פּאַזש
קוראַזש
(0) אַרביטראַזש, באַלאָטאַזש, בלאַ-
מאַזש, בלינדאזש, דרענאוש, טי"
ראַזש, טריקאַטאַזש, מאַזש, מיראַזש,
מעטראַנפּאַזש, סאַבאַטאַזש, סאַק-
װאיאַזש, סטאַזש, סטראזש, פּאַסאַזש,
פּייזאַזש, פּליאַזש, פוראַזש, קאַלפּאָר-
טאַזש,. קאָמאַפלאַזש, קאַרטאָנאַזש,
קאָרסאזש, שאנטאַזש, ערמיטאַזש (נ.)
אַוש ק ע זע: אַשקע)
אַ ט (פגל. אַ ד)
אַדװאָקאַט
אַראָמאַט
אַריסטאָקראַט
בלאַט
דעלענגאט
דעפּוטאַט
האַרמאַט
טאַט
כוואט
מאַננאט
סאָלדאט
סענאט
פּשט
קאַנדידאַט
רעזולטאט
שטאט
אַקוראַט
גלאַט
דעליקאט
זאָט
58
מאַט
פּריוואַט
כמעט
בפרט
הרי את
שבט
נאַט !
שאַט !
געהאַט
גע'שמד'ט
פאַרשאַט
איך ראַט
איך פאַרראַט
איך באַשטאַט
(0) אַזיאָט, אַקראָבאַט, ביוראַקראַט,
דיפּלאַמאַט, דעמאַקראַט, יאַט, לאוע-
ראָט, ליטעראט, מולאט, מעצענאט,
פּיראַט, פּלוטאַקראַט, פּסיכאָפּאַט.
פּרעלאט, רענענאט, כאַלאַט, פאט, סע-
פּאַראַט, פּאַניע בראט, (אויף) פּראָ-
קאַט.
אַדרעסאַט, אױיטאָמאַט, אַטענטאַט,
אַטעסטאַט, אינטערנאַט, אַפּאַראַט,
גראַנאַט, דובליקאָט, דוקאָט, טראַק-
טאט, טאָמאַט, טריומוויראט, לאַט,
לעגאט, מאַניסטראט, מאַנדאַט, מאַרי-
נאָט, מושקאט, סאַלאַט, סוראָנאַט,
סינדיקאָט, סעקרעטאַָריאַט, עטאט,
פּאָט, פּלאַניאט, פּלאָט, פּלאַקאט, פּראַ-
לעטאריאט, פּרעפּאַראַט, פאַבריקאַט,.
פאַלסיפיקאַט, פאָרמאַט,
קאַליפאַט, קאָמוניקאַט.
יאַט, קאַנאט, קאָנסולאַט, קאַראַט,
קוואדראט, קװיאַט, קילאַװאַט, קלו-
מאָט, קראַװאַט, ראַבאט, ראַבינאַט,
ראַזװראַט, רעפעראט, שאַבמאט,
קאַזעמאַט,
קאָמיסאַר-
א ט - אַ טמ אָר
שטאַאַט, שפּאַגאַט.
פּעטשאַט, נאַפּליעװאַט! װאַריאַט,
װאַרשטאט, פּאַװיאט א. אַנד.
(,) לויט, צייט א, א, וו. (וע; 6ט)),
אַ ט אַ ר (פנל. אָט ער)
אַניטאַטאָר
אימפּעראַטאָר
אַמאַטאָר
אַסימיליאַטאָר
אַראַמאָר
אָרנאַניזאַמאַר
גובערנאַטאַר
דיקטאַמאָר
דעקאָראַטאַר
ווענטילאַטאַר
לאָקאַטאָר
סענאַטאָר
פּראָװאָקאַטאָר
קאָמבינאַטאָר
רעפאָרמאַטאָר
עקװאַטאָר
(0) אַדמיניסטראַטאָר, אװיאטאָר, או-
זורפּאַטאָר, אימיטאַטאָר, אימפּראַװי-
זאַטאָר, איניציאטאָר, אָפּעראַטאָר,
אַקאָמפּאַניאַטאָר, אָרדינאַטאָר, אַרענ-
דאַטאָר, גלאַדיאַטאָר, דעקלאמאַטאָר,
טראַנספאַרמאַטאָר, ליקװידאַטאָר, נאַ-
װאַטאָר,. עקזאַמינאַטאָר, עקספּלאַ-
טאַטאָו, עקספּראָפּריאַטאָר, פּאָפּולאַרי-
: זאַטאָר, פּולװעריזאַטאָר, פּלאַגיאַטאָר,
!פּלאַנטאַטאָר, פּסיכיאַטאָר, קאַאָפּעראַ-
! טאָר, קאַלאַניזאַטאָר, קאַנספּיראַטאָר,
;קוראַטאָר, רעגולאַטאָר, רעסטאַראַטאָר.
איזאָלאַטאָרך, אילוסטראטאָר, אינ-
טערפּרעטאַטאָר, אַמבולאַטאָר, דעסטי-
א טים -א טל
לאַטאָר, טאָטאַליזאַטאָר, לעניסלאַטאָר,
מאַניפּולאַטאָר, מולטיפּליקאַטאָר, עלע-
װאַטאָר, פּראָקוראַטאָר, פאלסיפיקאַ-
טאָר, קאָמפּילאַטאָר, קאָנסערװאַטאָר,
קולטיװאַטאָר, רעגיסטראטאָר, רעצו-
טאַטאָר, פּאַלאַניזאַטאָר, רוסיפיקאַ-
טאָר א. א. װו. (זע: אַציע)).
אַ ט י ם
באַלעבאַטים
בתים
(0) איך אַטעם, נם אתם, אולטיי
מאַטום, דאַטום, פאַטום, איך באַי
שטאט אים, איך פאַרראַט אים, איך
ראט אים, עס פאַרשאַדט אים, ער
כֿאַָדט אים א. א. װ. (גר. אַ ם,
אַטע-- אי ם)
אַ ט יע
דיפּלאָמאַטיע
כרעסטאָמאַטיץ
אַפּאַטיע
אַנטיפּאַטיעץ
סימפּאַטיץ
אַריסטאָקראַטיע
ביוראָקראַטיע
דעמאָקראַטיע
(0) גאַלימאַטיע, האַמעאָפּאַטיע, טעלע-
פּשטיעץ. אױטאַקראַטיע, פּלאַטיע,
שטיא, קאַטיע ()- (גר. אַ ט-
י ע)
אַ ט י ק
חכם עתיק
גראַמאַטיק
לונאַטיק
מאַטעמאַטיק
0
פאַנאַטיק
גלאַטיק
(0) פּידאַטיק, פּעטשאַטיק, אַקראָבאַ-
טיק, ראָנמאַטיק, נומיזמאַטיק, סטאַ-
טיק, פלעגמאַטיק, קװאַדראַטיק, אַך-
ריאַטיק (נ.)
אָסטאַטעק, זאַראַטעק, לאַטעק, סטאַ-
טעק, פּאַטעק. (גר. א ט - י ק)).
(פ,) פאַרצויטיק,
אַ טי שׁ
אויטאָמאַטיש
אַנטיפּאַטיש
אַפּאַטיש
אַריסטאָקראַטיש
באַלעבאַטיש
ביוראַקראַטיש
דיפּלאָמאַטיש
דעמאָקראַטיש
דראַמאַטיש
סימפּאַטיש
סיסטעמאטיש
עץמפאַטיש
פאַנאַטיש
פלענמאַטיש
(0) גראַמאַטיש, דאָגמאַטיש, האָמעאַ-
פּאַטיש, בראָמאַטיש, מאַטעמאַטיש,
סטאַטיש, סימפּטאָמאַטיש, פּסיכאַ-
פּאַטיש, פּראָבלעמאַטיש, פּראָגראַמאַ
טיש. יאָט-יש, סאַלדאַט-יש א. א. וו
(כר. א ט -- י ש)
(פ.) לייטיש, פאַרצייטיש א, א, (ו,
(זע: יים).
אַ ט ל
מבטל
איך בטל
37
איך צעפּאַטל
מאַטל (נ.)
(0) א באַטל, יאט-ל, באַלאַט-?, שפּאַ-
נאט-ל א. א. וו. (גר, אַ ט - 5)).
(פ5,) בײַטל, טײַמל א, א, וו, (זע; יײַטל),
אַ ט ן
בראַטן
משא ומתן
שאַלאַטן
מתחתן
ראַטן
באַראַטן
פאַרראַטן
פארשאטן
באַשמאַטן
קאַרפּאַטן (נ.)
(0) דאַטן, דעבאטן, ציטאַטן, קאַטן,
קראַטן, די שטאַאַטן, דעם טאַטע-ץ,
דעם גלאַט-ן, די אַדװאָקאַט-ן א. א. וו
(גר. א ט, אַ ט ע - |)
(פ5,) וייטן, צויטסן, א, א, (ו,
וים).
(זע ;
א ט ע
װואַטע
טאַטע
פּיאַטע
שמאַטע
אַקוראַטע
גלאַטעץ
געהאַטע
גע'שמד'מע
דעליקאטע
זאַטע
מאטע
סעפּאַראטע
א טן- א טע
פּריוואַטע
לעת עתה
זלאַטע
איך לאַטע
(0) בלאַטע, דאַטע, דעבאַטע, װיפּלאַ-
טע, טראַטע, טשאַטע, כאַטע, לאַבאַ-
טע, לאָפּאַטע, מאַרענאַטע, מיאַטע,
סאַלאַטע, סאָנאַטע, סעראטע, פּאַלאַ-
טע, פּלאַטע, פאַצעיאַטע, ציטאַטע,
קאַנטאַטע, קראַטע, ראַטע.
האָרבאַטע, דזשאַבאַטע, שטשערבאַטע,
מאַרדאַטע, פּוזאַטע, פּאָפּעליאטע, פאַ-
לאָסאַטע, קאַרפּאַטע, סמאַרקאַטע,
פּיסקאַטע, פּענקאַטע, הינקעװאטע,
יאָלדעװאטע, לעקישעוואטע, נאַרישע-
װאַטע, סטילעוואטע, פּאַרכעװאַטע,
פּליכעװאַטע, פאַנפעװואטע, קאָלטענע-
װאַטע, קודלעװאַטע, קילעװאטע,
שװאַנצעװאַטע, תמ'עװאטע, איך
פּראַטע,
איקעװואַטע, באָטשקעװאַטע, באָקע-
װאַטע, גוליעװאַטע, האָנאָרעװאַטע,
חולה'װואַטע, חזיר'עװאַטע, לעקעכע-
װאַטע, סמשוגע װואַטע, סוקעװואטע,
סטױפּעװאַטע, סטרופּעװאטע, פּאַסקע-
װאַטע, פּיפּקעװאַטע, פּלוטאַװאטע,
פּרישטשעװאַטע, פראנצעוואטע, צאַצ-
קעװואַטע, קאַסעװאטע, קאשטענע-
װואַטע, קלאַטשקעװאטע, רודאָװואטע,
שנצ'עװואַטע, שישקעוואטע.
לענאַטאַ, מאָדעראַטאַ, סטאָקאטא,
פּיטשיקאַטאָ, פערמאַטאָ, ברוך אתה,
ישיבה של מטה, חתום מטה, התעוררן-
תה דלתתה, פּערסאַנאַ גראטא, טרא-
װויאטא.
(5) באַנײַטע, באַפרעַטע א, א. וו, (זע:
ניט).
א ט ע ס
גאטעס
רעמאַטעס
מתת (1.)
סאָקראַטעס (נ. )
(0) כוואטעס, פּאַניע בראַטעס, קװויאַ-
טעם, פּאַטאָס, קרבן חטאת, גראַטיס,
סטאטוס, איך באשטאט עס, איך ראָט
עס א. א. וו. די גראַטע-ס, די כאַי
טע-סם א. א. װו, (זע: אָט, און אַטע),
אַ ט ע ק זע: אַטיק)
אַ ט ע ר (פול. אַטאָר)
טעאַטער
קאַטער
קוואַטער
קראַטער
מוותר
מתיר
איך מאַטער
איך פּטר
איך פּלאַטער
(0) אַקוראַטער, בלאַטער, גלאַטער, נע-
שמד'טער, דעליקאַטער, זאַטער, מאַ-
טער, סעפּאַראַטער, פּריװאַטער, פּראַ-
טער (נ.), באַשטאַט ער, פאַרראַט ער,
האַרבאַטע-ר,, פּוזאַטע-ר, א. א. ו.
(גר. אַ ט, אַ ט ע - ע ר, ד ער)
(פ.) קרייטער, פאַרשויטער א, א, ו,
(וע: יים),
אַ ט ק ע
יאַטקע
לאַטקע
פּאַלאַטקע
שמאַטקע
38
זלאַטקע
שמדיקע
פראַדקעץ
(0) אָפּלאַטקע, גראַטקע, װאַטקע,
ווזישצטקע, זשאַטקע, טאַטקע, כאַטקע,
לאָפּאַטקע, פּאַני מאיטקע, סאראסאט-
קע סטאטקע, סעראַטקע, פּאַטקע,
פּיאַטקע, פּיסקליאַטקע, פּעטשאַטקע,
פֿאַצעיאַטקע, קאַנפעדראַטקע, קליאַט-
קע, קראַװאַטקע, קרופּטשאַטקע, ראַ-
גאטקע, שאַטקע, מיאטקע, סמיאַטקע,
װיאַטקע (נ.), קאַמטשאַקע ((נ.),
ננתקה. |
גראַדקע, זאַסאַדקע, זאַקלאַדקע, לאַמ-
פּאַדקע, ליכאָראַדקע, מאַרמעלאַדקע,
סקלאַדקע, פּאַדקלאַדקע, פּאָמאַרקע,
פּלאַשטשאַדקע, פּערעסאַדקע, קאַדקע,
קלאַדקע, שאָקאַלאַדקע, האדקע, איך
בדק'ע.
אַקראָבאַטקע, אַריסטאַקראַטקע, דיםּ-
לאָמאַטקע, װאַריאַטקע, כװאַטקע, פו-
טעראטקע, מאַגנאַטקע, מולאַטקע, מע-
צענאַטקע, סאַלדאַטקע, פּסיכאָפּאַטקע,
קאַנדידאַטקע א. א. װוו. (נר. א ט-
ק ע)
אַ ט ק ע ס
נאַטקעס
פּאָדאַטקעס
(0) אָסטאַטקעס, זאַדאַטקעס, סטאט-
קעס, די יאטקע-ס, די לאַטקע-ס א.
א. װו. (זע: אטקע)).
אַ ט שׁ
יונגאַמש
סמארקאַטש
פּאַרטאַטש
89
פּיסקאַטש
קװואַטש
איך פּאַמש
(0) באַכמאַטש, באָראָדאַטש, גראַטש,
הארבאטש, לאַטש, מאטש, סקאַטש,
סראטש, פּראַטש, פּאַטיאטש, פעך-
דאַטש, קאָלאָדאַטש, פּיטש פּאַטש, בוי
טשאַטש (נ.), איך ואַטש, גאַראַדזש,
דזשערקאטש, פּטראָהאַטש, פּוהאַטש,
פאַנפאטש,
(פ.) דייטש, סטייטש א, א, (ו.
ויטש),
(וע:
אַ ט ש ע
דאטשע
קליאַטשע
איך פּאַרטאַטשע
איך פאַרקאַטשע
איך קאַטשץ
(0) זאַדאטשע, סדאטשע, באטשע (נ.),
איך טאַראַטשע, איך טלאָמאטשע,
איך מאַטשע, איך נאַזנאַטשע, איך
סטראַטשע, איך פּאָבאַטשע, איך
פּראַטשע, איך צבוע'טשע, איך צע-
נראַטשע, איך צעמיאטשע, איך צע-
פּלאַטשע, באַקאַטשיא (נ.). (גרי
א ט - זש ע)
א ט ש סקס ע
טאַטשקע
קאַזאַטשקע
קאַטשקע
איך באַטשקע
איך מאַטשקע
איך פּאַטשקע
(0) באַליאַטשקע, נראטשקע, דאטשקע,
װאַטשקע, טשאַטשקע, סטאַטשקע,
אַטשע-- אד
ספּיאַטשקע, פראטשקע, פּאַלעווטש-
קע, איך קוואטשקע,
באטראטשקע, בורלאטשקע, זעמ-
ליאָטשקע, טרייפניאטשקע, טשר
דאַטשקע, כיטראטשקע, סיביריאטשי
קע, פּאָטאַטשקע, פּאַליאַטשקע, פּאַר-
טאַטשקע,, פּינטאטשקע, פּראַטשקע,
פּראָסטאטשקע, פויליאאטשקע, צבוע-
טשקע, ליטוואטשקע.
אַך
געמאַך
דאַך
ואַך
זאך
כרך
מאָנאַך
סכך
פאַך
וקראַך
שאַך
שבח
שליאַך
שמאך
שפּראַך
תנ"ך
אַ סך
פלאַך
שװאַך
אַך!
טראַך !
לאָז געמאַך !
איך (באַ)וואַך
איך דערוואך
איך לאַך
איך מאַך
איך פאַרמאַך
אַכט - אַ כ ע
איך פאַרפלאַך
(0) אַלמאַנאַך, באַך, ליאַך, סטראַך,
פעלאַך, ב"ח, ר"ד, ש"ד, גזירת ת"ח,
היינו הד, כד וכד, מה בכך, (אויפן)
סמך, ,יאַך".
(פּ.) אייך, גלייך, רייך א, א. נו, (זע:
ייך).
אַ כ ט
טראַכט(אַ)
יאַכט
מאַכט
נאַכט
פּאַכט
פּראַכט
פאַרדאַכט
פראַכט
שאַכט
שלאַכט
זאכט
(אין) אַכט
(מיט) באַדאַכט
געבראַכט
פאַרבראַכט
מיר דאַכט
איך טראַכט
איך באַטראַכט
איך פאַרטראַכט
איך אַכט
איך פאַראַכט
ער װאַכט
ער דערוואַכט
ער לאַכט
ער מאַכט
ער פאַרמאַכט
ער פאַכט
ער פאַרפלאַכט
40
ער קראַכט
ער שוואכט
ער שמאַכט
(0) אומנעבראַכט, אױסגעבראכט,
אויפנגעבראַכט, אַראָפּנעאַכט, פאַראור-
זאכט, אין אָנבאַטראַכט.
(פ) לווכט, פווכט א, א. וו,. (וע:
ווכט),
אַ כ ט 5
אַכטל
װאַכטל
שאַכטל
שפּאַכטל
אַ כ ט ע
משפּח'טע
פּלאַכטע
שליאַכטע
(0) אסמכתא, שאַכטע, בוכטעבאַ-
ראַכטע, שאַכטע די בראַכטע, די
אַכט-ע, די באַטראַכט-ע א. א. (.
(זע: אַכט)).
(פ ) לויכטע, פייכטע א, א. וו. (זע;
נוכטע),
אַ כ ל
קאַכל
תנ"כ'ל
איך אכל
(פ ) וֹאֵיכל, מאכל, בייוכל, טייבל,
אַ כ ע
טשערעפּאַכע
ראַכע
פלאַכעץ
שװאַכע
41
(0) בליאַכע, ניעראַכע, פּאַפּאַכע,
פּלאַכע, פּליאַכע, איך טראַכע.
(9) גלויכע, רייכע א. א. וו. (וע:;
כע). |
אַ כ ע ס
נחת
משולחת
יד אחת
צולהכעים
(0) מיחס, מתיחס, שעה מוצלחת,
מעור אחת, עיר הנידחת, ויאַכעס",
לאַכעס, ליאַכעס, איך באַװאַר עס,
איך פאַרמאַך עס, טשערעפּאַכע-ס א.
א. װו. (גר. א ך, א כ ע - ע ס,
ס, איז)
(פ) שייכות, גלייך עס א, א, וו. (זע:
ייך).
אַ כ ע ר
זנאַכער
פּאַריקמאַכער
שאַכער
פלאַכער
שװאַכער
(0) דבר אחר, כעלות השחר, איך
סחר, איך שטאַכער. (גר. א ך -
ע ר, אי ר)
(פּ) בייכער, רייכער, גלייכער א. א. ווֹ.
(זע: יײַכער).
אַ ל
באַל
באָקאַל
נאַל
גענעראל
װאַל
אַכעס -אַל
װאָקזאַל
זאַל
כלל
כף הקל
מאַטעריאַל
מאָראַל
מעטאַל
נאַכטינאַל
סיננאַל
סקאַנדאַל
(וואַסער)פאַל
פינאַל
קאַנאַל
קאַפּיטאַל
קװאַל
קוואַרטאַל
קינזשאַל
קרימינאַל
שטאַל
שלל
איבעראל
בדיל הדל
(איז) מל
קאַפּאַל
איך באַל
איך פּראַל
איך פאַל
איך קנאַל
איך שאַל
איך שטראַל
איך שנאַל
8
אידעאל
אַריגינאַל
באַנאַל
ברומאַל
געניאָל
אַלאֿך- אַ לט
לאָיאַל
לאָקאַל
ליבעראַל
נאַציאָנאַל
נאָרמאַל
נײיטראַל
סענטימענטאַל
עגאַל
קאָלאָסאַל
ראַדיקאַל
רעאַל
(0) אנשי בליעל, בעל, ויחל, 58,
בכל?, יוצא מן הכלל, לטובת הכל5,
מאמר חז"ל, הנ"ל, ז"ל, מהר"? (נ.),
אַדמיראַל, אָטװאַל, אימפּעריאַל, אינ-
טערװאַ?, אָריענטאַל, אַרסענאל, דאַל,
װאַנדאַל, װאַסאל, װאַקאַל, זשורנאַל,
טריבונאַל, כאָראַל, לינעאל, מאַדרי-
גאַל, מיאַל, נאכאל, סאַנדאַל, פּאָך-
װאַל, פּעדעסטאַל, פּערסאָנאַל, פּרינ-
ציפּאַל, קאַנאַװאַל, קאַניבאָל, קאַפּראַ5,
קאָראַל, קאַרניואָל, קריסטאַל, ריטואַל,
רעגאָל, שאַקאל, שעפּטאַל, שפּאַל.
אוניווערסאַל, האָריזאַנטאָל, טעאַט-
ראָל, טעריטאָריאַל, לענאַל, מאָנומענ-
טאָל, נאַטוראַל, סאַציאַל, סספּיראַפ,
פּראַװינציאָל, פּראַפּעסיאַנאַל, פאַטאַ5,
פונדאַמענטאַל,, פעאָדאַל, צענטראַל,
צערעמאָניאַל,, קאַטאַסטראַפאַל, קאָ-
לעניאַל, קאַרדינאל, קלעריקאַל, ראַ-
ציאָנאַל, אוראַל (נ.), בייקאל (נ.),
טראַנסװאַל (נ.), פּאַרטונא? (נ.,
האַספּיטאל, שיקזאַל,
אַוואַל, וואואל, במאל, מאָסקאַל, מע-
דאַל, סמאַל, עמאַל, פּעדאַל, ראֵיאַפ,
שאַל, פעווראַל,
42
אל אַ ך
נלח
מהלך
מלאך
קאַלאַך
משלח
(0) בשלח, באַפאַל?ל איך, מל'ע איך א.
א, וו. (גר. אַ ?, אַ 9 ע-איר)
(פּ,) ליילאַך, צעבייל איך א, א. וו. (זע:
ויל),
קאַלב
שװואַלב
האַלב
זאַלפּ
םקאַלפּ
אַלפּ
אַלד -- אַל ט
געװאַלד
װאַלד
עמעראַלד
פאַלד
באַלד
אַנשטאַלט
נגעהאלט
נעשטאַלט
אַלט
פֿאַרנאַלט
קאַלט
איך אונטערהאלט
איך באַהאַלט
איך פאַרהאַלט
איך פאַרװואַלט
5
איך שפּאַלט
ער באַלט
ער מל'ט
ער צעפּראַלט
ער פֿאַלט
ער באַפּאַלט
. ער צעפאַלט
ער קנאַלט
ער שאַלט
ער שטראַלט
ער שנאַלט
(0) ער שאַלט און װאַלט, אַספאַלט,
(פ ) אוולט, צעביילט א, א, וו. (וע:
וולט),
אַ לט ער
אונטערהאַלטער
בוכהאַלטער
מיטלאַלטער
ספּיאַלטער
פאַרוואַלטער
קאַלטער
(0) האלט ער, פאַלט ער א. א. וו (גר. }|
אַלט -ע ר)
(פ ) אוולט ער, ביילט ער א, א, וו, (זע:
וילט),
א ל י ע
טאַליע
כװואַליע
ליאַליע
קאַליע
גדליה
איך כמאַליעץ
איך סמאַליע
(0) האליע, סאַליע, פאליע, איך וואַ-
א לט ער -אַלן
ליע, איך פּאַליע, איך קראָכמאַליע,
נאַלאַ.
באַטאַליע, באַליע, ואקכאנאַליע,
פּמליא, קאַנאַליע, , קאַנצעראַליע",
אַמאַליע (נ.), אויסטראליע (נ.), אי-
טאַליע (נ.), טאליא (נ.).
אַ ל י שׁ
מאָראַליש
מוזיקאַליש
ריזיקאַליש
איך חליש
(0) פּאַראַליש, איך פּאַליש, וװאַקאַ-
ליש, טעאטראליש, כאָראַליש, כלה'יש,
| מעטאַליש, סינאַנאָגאַליש,, פּאַטריאַר-
כאַליש, פֿיזיקאַליש, / אויסטראליש,
אַריענטאליש, בעננאליש, פּאָרטונא-
, ליש א. א' וו (גר,
וי שׂ),
א ל, אַ ? ע-
אל ם עו
אַלמן
בית עלמין
פּאַלמען
פּסאַלמען
זלמן
יקלמן
שלמון
(גר. אַ ? - מ ע |)
אַ לן
בעלן
איניציאַלן
אַנאַלן
מינעראַלן
שפּאַרגאַלן
באַלן
אלע-אַלקע
מל'ץ
צעפּראַלן
באַפאַלן
פאַרפאַלן
צעפאַלן
קנאַלן
שאַלן
שטראַלן
שנאַלן
(0) די גענעראַל-ן, דעם ברוטאַל-ן א,
א. וו. (גר, א 9 דן)
(5.) איילן, פאַרוויילן א, א, וו, (זע:
ויל).
א"ל ע
הלה
כלה
כף הקלע
אַלע
ביאַלע (נ.)
מאַלע (נ.)
צאַלע (נ.)
מגלה
ממלא
(איז) מל'ץ'
איך צעפּראַלע
(0) זאַװאַלע, סאַלע, סקאַלע, פּאָב-
װאַלע, פיליאַלע, צענטראלע, קאַזאַלע,
קאַטעדראַלע, װיאַלע, סטאלע, שמיאַ-
לע, באַנאַל-ע, ברוטאל-ע א. א. װ.
(גר. א ? - ע)).
(פ.) יעלה, מעלה, שאלה, בית דין של
מעלה, חכם בלילה א. א. וו. (זע:
יילע).
אַ לע ס
דלות
| באַנאַל-ער,
44
מלית
אַלעס
(0) התנלות, חלות, כלות, שטיוא-
לעס, מאַלע'ס (נ.), צאַלע'ס (נ.), איך
פאַל עס, די סקאַלע-ס א. א. װו. גר,
אַל, א ? ע - עס, ס, א יז)
(פ.) התפעלות, יעלות, שיר המעלות
שאלות,
אַל ע ר
דאַלער
מאַלער
פּראַלער
(0) קאַלער, װיאַלער, סטאַלער, שמיא-
לער, אוראַלער (נ.), בייקאלער (נ.),
נאַציאָנאַל-ער א. א. װ.
(זע: אֵל).
(5.) מיילער, קיילער א. א, וו. (זע:
ײַלער),
אַ ל ץ
זאַלץ
שמאַלץ
אַלץ
איך שנאַלץ
װאַליץ
מאַלץ
פאַלץ
(0) האַלדז, אַן אַלטס, א קאַלטס,
האלטס ! פאַלטס! דעם ואלד-ס,
דעם אַנשטאַלט-ס א. א. װו. (גר.
אַ לה א ט - ס)
אַ לק ע
נאַלקע
בת מלכה
מלוה מלכה
49
סמיקאַלקע
פיאַלקע
צאַלקע (1נ.)
(0) באַלקע, בעזפּאַלקע, בריזנאַלקע,
האלקע, מאָטשאַלקע, מיאַלקע, סקאַלס |
קע, פּראַלקע, קראָכמאַלקע, רוסאַלקע. |
(0) גרם, חמון עם,
! חכם, פּנם, רבינו תם, הנם, כחול הים,
מעבר לים, טועם טעם, להד"ם, סופר
האלקע, וואואַלקע, טאַילקע, ליאַלקע,
מאָסקאַלקע, סטאַלקע, נדליה'קע (ני),
סאלקע (נ.). (גר. אַ 5 - ק ע)).
אַ לק ע ס
מלקות
החסתלקות
(0) אַנטאַלקעס, װאַלקעס, מאַרשאַל-
קעס, פּידפּאַלקעס, פּריקאַהאַלקעס, די
האַלקע-ס, די פּאַלקע-ס א. א. וו
(זע: אַלקע).
אַ ם
אֵם
באַלזאם
בשר ודם
מאַראַראַם
טעם
ים
לאַם
מאַדאַם
עלילת דם
ראַם
תם
געראם
מן הסתם
איך גראַם
איך פֿאַרדאַם
איך פארזאם
איך פאַר'סם
איך (פַּאַר)צאַם
טראַם,
פּאַלאַם, מאָנאַנראַם, עפּינראַם, פּליאַם,
א לקעס - אַ מ מ
איך (פאַר)קאַם
איך פלאַם
איך צע'דם
איך ראַם
איך שאַם
איך שטאַם
כח המדמ(ה),
סת"ם, מהר"ם, רמנ"ם, רשב"ם.
איסלאַם, בלאַם, דאם, דראדעדאם,
יא' טעבע דאם, כאַם, מאָדאַ-
פּראָגראַם, קילאָגראַם, קראַם, שואַם,
שליאַם, שראַם, שטראם, באם ! האַם
האַם! אַמסטערדאַם (נ.), סיאַם (נ.),
לאַננזאַם, אויפמערקזאַם, אַרבעטסזאַם
א, א. וו.
אַ מ ט
אַמט
באַ'טעמ'ט
פאַרגאַמט
צע'תמיט
ער נגראַמט
ער פאַרדאַמט
ער פֿאַרזאַמט
ער פאַר'סמיט
ער פאַרצאַמט
ער פאַרקאַמט
ער פּלאַמט
ער צע'דמ'ט
ער ראַמט
ער שאַמט
ער שטאַמט
זאַמד
אַמל--אַ מע ס
אַ טמ 5
איך זאַמל
איך שטאַמל
(נר. א ם - 9)).
(5 ) ויימל, שטריומל,
אַ טם ע
דאַמע
דראמע
טעלענראמע
ליאַמע
מאַמע
פּאַנאָראַמע
פּראָנראַמע
רעקלאַמע
בבא קמא
געראמע
מן הסתמא
נחמה (נ.)
שליאמע (נ.)
שמאי
לבן הארמי
מטמא
איך טאַראַראַמע
(0) כח המדמה, ברה כחמה, לקוי
חמה, ע? אחת כמה וכמה, רמאי.
נאַמע, דיאַגראַמע, סאַלאַמע, סטענאַָ-
גראמע, פּאָמאִינע יאַמע, פּאַנאַמע,
פּליאַמע, קליאַמע, שטראַמע, דינאַמאָ,
אויסנאַמע, אויפנאמע, אייננאַמע,
הייבאַמע, נאבנאמע, לאַנגגאַמע.
אויפמערקזאַמע, אַרבעטסזאַמע א. א.
וו
אַ מ עו
עקזאַמען
צוזאמען
40
באַיטעמ'ען
גראַמען
טאַראַראַמען
ליאַמען
פאַרדאַמען
פאַרזאמען
פאַר'סמ'ען
פאַרצאמען
פאַרקאמען
פלאמען
צע'דמיען
צע'תמ'ען
ראַמען
שאַמען
שטאַמעץ
(0) מזדמן, אַמען, באַלזאַמען, נאַמען,
דאַמען, דיאַגראַמען, טעלענראַמען,
| ימ'ען, מאַדאַמען, מאָנאַנראַמען, סטע-
נאָגראַמען, עפּינראַמען, פּראַנראַמען,
קילאַנראַמען, רעקלאַמען, שואמען,
פּליאַמען, שראַמען, דער מאַמען, דעם
| געראַמען, דעם שטראַמען, נחמה'ן (נ.),
שליאמעץן (נ.), שמאי''ן, אַמאָן (נ.),
| מאַמאָן (נ,), דעם פאננזאמען, אוים-
מערקזאַמען, אַרבעטסזאַמען א. א. ו.
א מ ע ס
שמש
דלד אמות
כמות
שולמית
מרמז
תמוז
(0) בלאַמעס, נאַמעס, דאַמעס, דיאַ-
גראַמעס, דראמעס, טעלענראמעס,
כאמעס, ליאַמעס, ליקוי חמה'ס, סטע-
נאָנראַמעס,, פּאַָדזשאמעס, פּאַנאַמעס,
47
פּאַנאַראַמעס, פּליאַמעס, פּראָגראַמעס,
קליאַמעס, רעקלאמעס, שראמעס,
תמ'עס, דער מאַמעס, נחמה'ס (נ.),
שליאַמע'ס (נ.), שמאי'ס,. לבן
הארמי'ס, דעם רמאי'ס, איננאָראַמוס,
גאודעאַמוס, היפּאָפּאַטאמוס. איך
נראַם עס, איך פאַרזאָם עס א. א. װ.
(נר. אַ ם, א מ ע -ע ס, ס,
א יז)
אַ מ ע ר
האַמער
חמור
קאַמער
קליאמער
געראַמער
| שטראַמער
(0) משמר, סיאמער (נ.), אַמסטער-
דאַמער (נ.), אַרבעטסזאַמער, אויפ-
מערקזאַמער א, א. װו. (גר. א ם,
אַ מע -- ער, ר)
(פּ.) מאמר,
נחמה'קע (1.)
איך באַמקע
איך טשאַמקע
(0) כאמקע, ליאמקע, פּראַנראַמקע,
ראַמקע, שליאַמקע (נ.).
אַ מ ער - אוו
/4
אַעראָפּלאַן
אָקעאַן
אָר;אַן
באַן
געשפּאַן
גראַביאַן
דאָן זשואַן
וואולקאן
זמן
טומאן
טיראן
טשעמאָדאַן
כוליג אן
(יונגער)מאן
מן
נדן
פאַן
פאָנטאַן
קאפּיטאַן
ראָמאַן
רעסטאָראַן
(קאַפע)שאַנטאַן
שאַרלאַטמאַן
שוואַן
דאַן
פאַראַן
איוואן (ג.)
איך דערמאַן
איך פּלאַן
איך שפּאַן
(0) אַפּטאַן, דאַנטאן, מאָמענטאַן,
ספּאַנטאַן, איז דן, איך אַהן, רחמנא
ליצלן, כ? זמן, עד כאן, סנן, ר"ן,
ק"ן, ביז ואַנ(עז).
אנג--אנגען
לאַנאַן, באַלװאַן, באַראַבאַן, באַראַן,
בויאן, בוריאן, בושמאַן, נאַלגאַן, גראץ,
דיװואַז, דעקאַן, דראַנאָמאַן, הוריקאַן,
װאַטיקאַן, װעטעראַן, װעליקאַן, טאַי
ליסמאַן, טאַפּטשאַן, טאַראַן, טאַראַ-
קאַן, טװאַן, טורבאַן, טיװוליפּאַן, טי
טאַן, טראַן, כאַן, לאַגראַן, לאַן, לאַ-
פּאַצאַן, מאַראַן, מאַרציפּאַן, מוסלמאַן,
מעלאָמאַן, מעריריאַן, נאַגאַן, סאָפּראַן,
סאַפּיאַן, סולטאַן, סטאן, פעדאַן, סענ-
זשאַן, עקראַן, פּאַן, פּאַראַװאַן, פּאַר-
טיזאַן, פּאַָרצעלאַן, פּעליקאַן, פּראַָפאַן,
קאַבאַן, קאַטאָרזשאַן, קאַטשאַן, קאַ-
ליאַן, קאַנקאַן, קאַראַװאַן, קאָראַן,
קוריטזאַן, קראַן, רופיאן, שאַנראַן,
שאַמאַן, שאַראַבאַן.
יאַן (נ.), מאַקסימיליאַן (נ-), מיטרא-
פאַן (נ.), סטעפּאן (נ.), אַסטראַכאַן
(ג.), אַפּגאַניסטאַן (נ-), באַלקאַן (נ.),
ביראָ בידזשאַן (נ.), הינדאָסטאַן (נ.),
טורקעסטאן (נ.), טעהעראן (נ.), יאַ-
פּאַן (נ.), כנען (ג.), לימאַן (נ.), מאָנ-
בלאַן (נ.), מורמאַן (נ.), מילאַן (נ.),
סודאַן (ג.), עריװואַן (נ.), קובאַן (נ.),
קורדיסטאן (נ.), ראַמאַדאַן (ג.).
(פ,) דיין זיין א. א. ווי (וע: יין.
אַ נ גנ (פנל. אַ נ ס)
גאַנג
(גע)דראַנג
געזאַנג
געפאַנג
זאַנג
צװאַנג
קלאַנג
ראַנג
48
שטאַנג
שלאַנג
באַנג
לאַנג
איך באַלאַנג
איך דערלאַנג
איך פאַרלאַנג
איך פאַנג
איך עמפאַנג
(0) אוראַננוטאנג, שלינג און שלאננ,
פלאַנג, אָנפאַנג, צוזאַמענהאַנג,
אַננ ל
אַננל
געראנגל
טריאַננל
מאַנגל
(נר. א גנ גנ - 59)
אַ נ נ ס ט
אנגסט
באַלאַנגסט
דערלאַנגסט
פאַרלאַנגסט
פֿאַננסט
עמפאַננגסט
בלאַנקסט
דאַנקסט
װאַנקסט
צאַנקסט
א 1 גנ עו
באַנגען
גאַנגען
געזאַנגען
(גע)דראַנגען
זאַנגען
49
פלאננען
צװאַנגען
קלאַנגען
ראַננען ="
שטאַנגען
שלאַנגען
געגאנגען
באַנאַנגען
דערגאַנגען
פֿאַרגאַנגען
צעגאַנגען
באַהאַנגען
געהאַנגען
פאַרהאַנגען
צעהאַנגען
באַלאַנגען
דערלאַנגען -
פאַרלאַנגען
געפאנגען
שמפאַנגען
אָנפאַנגען
לאַנגער
דערלאַנגער
שװואַנגער
(0) אָנטאַנגער. (גר. א גנ נ - ע ד)
אַ נ ד (פנל. אַ נ ט)
בראַנד
לאַנד
פאַרבאַנד
ראַנד
שאַנד
(בא) שטאַנד
פּאַרשטאַנד
אַנגער-אַנדער
(אַלער)האַנד
באַנאַנד
(0) פאַנד, שטראַנד,
אויפשטאַנד,
שטאנד,
קאָנטראַבאַנר,
געגענשטאַנד, וידער-
אַ נ ד 5
האַנדל
מאַנדל
קאַנדל
איך פאַרהאַנדל
איך װואַנדל
איך פאַרװאַנדל
(גר, אנ ד - 5)).
(9:) נײַנדל, שיונדל, ברוונדל (נ.),
אַ נ ד ע
באַנדעץ
גירליאַנדע
װועראַנדע
קאָמאַנדע
שאַנדע
(0) סקראַנדע, פּראָפּאַנאַנדע, אויף
גראַנדע, אונאַנדע (ג.), װאַנדא (ג.).
(גר. אַ } - ד ו, ד י)).
אַנד ער
אָרלעאַנדער
סאַלאַמאַנדער
אַן אַנדער
באַנאַנדער
אַלעקסאַנדער
(0) פּאַליסאַנדער, שאַנדער באַנדער,
דערמאַן דיר, דער מאַן דער א, א. װו.
(גר. אַ נ ד, אַ | - ע ר,. ד יי ר,
ד ע ר).
אַנט --אַנטי ש
אָנ ט (פנל אַ נר)
בריליאנט
געװואַנט
דיאמאַנט
האַנט
וואנט
טאַלאַנט
פּראָװויאַנט
פּראַנט
קאַנט
אימפּאַזאַנט
אינטערעסאנט
אַמוזאַנט
אַראָגאַנט
באַמאַנט
באַקאַנט
נאַלאַנט
געשפּאַנט
טאָלעראַנט
שלענאנט
פּיקאַנט
פאַרװואַנדט
קוראַנט
ער דערמאנט
ער פּלאַנט
ער שפּאַנט
4
אַדיוטאַנט
אימיגראַנט
אינטרינאַנט
אַרעפטאַנט
גינאַנט
דילעטאַנט
ליפעראַנט
מוזיקאַנט
ספּעקולאַנט
90
עמינראַנט
פּאַליציאַנט
פּראַטעסטאַנט
פּראַקטיקאַנט
פאַבכריקאַנט
קאָמעדיאַנט
קװואַרטיראַנט
ריזיקאַנט
(0) איגנאָראַנט, אינטענדאַנט, אַפּלי-
קאַנט, אַפיציאַנט, בענעפיציאַנט, דיס-
פּוטאַנט, דעביוטאַנט, דעקלאַראַנט,
זשיראַנט, כיראָמאַנט, לייטענאַנט,
מיליציאַנט, סימולאַנט, סעקונדאַנט,
סעקטאַנט, סערזשאנט, פּאַליטיקאַנט,
פּאַליסטראַנט, פּעדאַנט, פאַמיליאַנט,
פינוראַנט, קאַמענדאַנט, קאָמערסאַנט,
קאָנצערטאַנט, רעפּרעזענטאַנט,
דיסקאַנט, דעסאַנט, װאַריאַנט, טראנ-
ספּאַראַנט, עלעפאַנט, פּרייז קוראנט,
פאַליאנט, קאַנסאַנאַנט, קראַנט,
שמאַנט, ואַקאַנט, עקסטראַװאַנאַנט,
שאַרמאַנט, ער אַהנט, סאַלאַנט (נ.).
(5 ) היינט, פיינט, פריינט, ער שיינט,
זאַלבעניינט א, א, וו. (זע; וונט), -
אַנ ט יק
אַטלאַנטיק
ראָמאַנטיק
פירקאַנטיק
(נר. א נ ט - י ק)
אַ נ ט י שׁ
ביזאנטיש
גינאַנטיש
דילעטאַנטיש
סעקטאַנטיש
פּעדאַנטיש
81
פראנטיש
ראַמאַנטיש
(0)טראַנס-אַטלאַנטיש, כיראָמאַנט-יש,
קאָמערסאַנט-יש א. א. װ. (גר.,
א נ ט -י ש)).
אַ נ ט 5
אַנטל
מאַנטל
(0) פראַנט-?, קאַמעדיאנט-? א, א.
וו. (זע: אנט)),
(פ.) פריונטל, נײַנטל,
אַ נ ט ע
טאַנטע
טראַנטע
(0) מישקאַנטע, אַנטאַנטע, באַנטע,
קאַנסטיטואנטע, דאַנטע (נ.), אַנדאַנ-
טאָ, עספּעראַנטאַ,. די אימפּאָזאַנטע,
אינטערעסאַנטע, אַמזאַנטע, אַראָנאַנ
טע, באמאַנטע, נאַלאַנטע, געשפּאַנטע,
טאַלעראַנטע, עלענאַנטע, פּיקאַנטע,
פאַרװאַנדטע, קוראַנטע, דערמאנטע,
געפּלאַנטע, ואַקאַנטע, עקסטאַ-
װאנאנטע, שארמאַנטע, געאהנטע,
(פּ,) נײַנטע, פאַרשוונטע,
א נ ט ער
פּליאַנמער
געזאַנדטער
קאַנטאָר
סאַלאַנטער (נ.)
(0) אינטערעסאַנט-ער, פּלאַנט ער א.
א. וו. (זע: אַנט),
אנטל--אניע
אַג ט ק ע
גואװוערנאַנטקע
ספּעקוליאַנטקע
קאָמעדיאַנטקע
קװואַרטיראַנטקע
(0) ראַנדקע, אַדיטאַנט-קע, אינטרי-
נאַנט-קע א. א. וו. (זע: אנט)).
אַ נ י ם
אופנים
זמנים
חתנים
כהנים
(0) בין הזמנים, נקבים קטנים, איך
דערמאַן אים, אין מקנא אים. (ער.
א ן, אַ נע -- אי ם)
אַניע
האָדעװאַניע
האַָרעװאניע
װינשעװואַניע
ניאַניע
קאָמפּאַניע
מאַניע (נ.)
פאַניע (נ.)
(0) אובראַניע, אָסנאַװאַניע, באַניע,
גוליאַניע, זװאַניע, סאַבראַניע, סווי-
דאַניע, סטאַניע, סטריגעװאַניע, פּאָװ-
סטאַניע, פּאַניע, קאַטלעקאַניע, רוש-
טאַװאַניע, װאַניע (נ), טאַניע (נ.),
סאַניע (נ.).
טינקעװאַניע, מאַלעװאַניע, װיכאַװאַ-
ניע, מאָרדעװאַניע, סטאַראַניע, פּאָלע-
װאַניע, פּילנעװאַניע, פּראַצעװאַניע,
פוטרעװאַניע, קאַװאַניע, קירעוואניע,
ריגעװאַניע, ריסעװאניע, שאַליעווא-
ניע, שאַנאַװאַניע, שנוראַװואַניע.
אנ-יע-אנע
איך באַראַבאַניע, איך גראָביאַניע,
איך טאַראַבאַניע, איך טשװאַניע (זיד),
איך כלאַניע, איך סכאָרבאַניע (זיך),
איך סקאָמפּאַניע (זיך), איך פאַרי
װיאַניע, איך פּאַראַניע (זיך), איך
קליאַניע,
אַנ-יע
אכסניה
מאַניע
חנניה
צפניה
(0) נתניה, דער תניא, איך קנ יע, הא
לחמא עניא, מעלאַניע (נ.), אַלבאַניע
(נ.), בריטאַניע (ג.), גערמאַניע (נ.),
דאַניע (נ), טראַנסילװאַניע ((.),
שפּאַניע (נ.), אוראַניש (נ.).
אַ ג י ק
באַטאַניק
מעכאַניק
פּאַניק
(0) אכסנ'יק, װיכאַװאַניק, כאַבאַניק,
סטאַניק, פּאַסלאַניק, קאָכאַניק, קאַפ-
טאַניק, רעטשאַניק, ספר פּראַניק,
מאַניאַק. (גר, אַ | - י ק).
גאַנעק, נלאַנעק, פונאַנעק, רובאַ-
נעק, רומיאַנעק, יאַנעק (נ.), מנהינ.
(5 ) טשווניק, תענוג, ווײַניק, איך
פּוניק,
אַנ י שׁ
אָרגאַניש
וואולקאַניש
טיראַניש
מעכאַניש
םס
ראָמאַניש
שפּאַניש
(0) באַטאַניש, װעגעטאַריאַניש, לין-
טעראַניש, מאַכמעדאַניש, פּוריטאַ-
ניש, עפּובליקאַניש, אינדיאַניש,
אַמעריקאַניש, אַפריקאַניש, נאַליציאַ-
ניש, נערמאַניש, יאַפּאַניש א. א. ו.
(נר. אַ ן, אַ גנ ע ר -י ש)
(פ,) רייניש, לאַטייניש.
אַנ ס
אַװאַנס
באַלאַנס
דיליזשאַנס
דיטאַנאַנס
ניואַנס
פאַיאַנם
פינאַנס
ראָמאַנס
רעוועראנס
רענעסאַנס
שאַנם
(0) אַליאַנס, אַמבולאַנס, אַסאָנאַנס,
פּאַסיאַנס, פּרעפּעראַנס, קאַנטראַדאַנס,
רעזאַנאַנס, פּאַר עקסעלאַנס, האַנס (נ.),
דעם קאַפּיטאַנ-ס, איװאַנ-ס א. א. וו
(גר. אַ נ - ס ),
א נ ע
באַנאַנע
װאַנע
קאַנע
ראַנע
תנא
חנה
מהנה
מזנה
מקנא
מה נשתנה
(0) ברוך שפּטרני, מודה אני, משנה,
מתקנא.
אַבעזיאַנע, אַטאַָמאַנע, אַכראַנע, אֵל-
טאַנע, בולאַנע, הוליאַנע, װאַלעריאַנע,
סולטאַנע, סמיעטאַנע, פּאַדאַנע, פּאַט-
לעזשאַנע, פּיאַנע, פאַלבאַנע, טומאַנע,
מאַמענטאַנע, סטעמפּליװואַנע, סערווע-
טשאַנע, ספּאַנטאַנע, פּאַהאַנע, פֹּאַ-
טשעראַנע, קאַרבאַװאַנע, מאַנע (נ.),
באַראַנע (נ.), האנע (נ.), טאטיאַנע
(נ.), ברח? בתר הקטנה,
סאָפּראַנאַ, פּיאַנאַ, נירוואַנאַ, פאטאַ-
מאָרגאַנאַ, דיאנא (נ.), האַװאַנאַ (נ.),
(פ.) בת היענה, הושענא, טענה, מענה,
עבד כנענו, דיינע, זיינע, מוונע,
בריינע, טריינע א, א. וו, (וע: יינע).
אַג עו
דערמאַנען
פּלאַנען
באַשטאַנען
געשטאנען
פאַרשטאַנען
שפּאַנען
ביז דאַנען
ביז װאַנען
פאַראַנען
(0) באַמאַנען, אַהנען, חנה'ן, די מאַנ-.
ען, אַעראָפּלאַנען, אָרגאַנען, באַנען,
געשפּאַנען, וואולקאַנען, טיראַנען, נדנ-
ען, פאַנען, פאָנטאנען, ראָמאַנען
רעסטאָראַנען, שאנטאנ-ען, שוואנ-ען
א. א. וו. (גר. אַ גנ - ע 1|)
(5 ) טענה ן, שיינען, בריינע'ן, טריי-
נע'ן א, א. וו. (וע: יינען).
| װו. (זע :
אנען- אנער
אַ נ ע ס
באָלװאַנעס
באַראַנעס
בױאַנעס
נראָביאַנעס
כוליגאַנעס
פורמאַנעס
מאנס
(0) התמנות, הוצאות קטנות, נקיות
קטנות, חכמנית, חולנית, האַנעס(ט).
די אױגאַנעס, דאָן זשואַנעס, טשע-
מאָדאַנעס, שאַרלאַטאַנעס, איװאנעס,
מיעשטשאַנעס, טאַפּטשאַנעס, טאַראַ-
| קאַנעס, לאַפּאַצאַנעס, פּאַנעס, קאַבאַ-
נעס, קאַטאָרזשאַנעס,
רופיאַנעס. (זע: אַן).
די באַנאַנעס, װאַנעס, קאַנעס, ראַ-
נעס, אַבעזיאַנעס, אַטאָמאַנעס א. א.
אַנע).
איך דערמאן עס, איך פּלאַן עס,
חנה'ס, דעם תנא'ס א. א. װו. (גר.
קאַטשאַנעס,
| צן, אַנע-ע ס, א יז)
| (9,) הושענות, טענות, מענות, ברוינע'ס,
טרוינע'ס,
(זע: וװנע),
אנ ע ק װע: אַ ניסק)
אַנער
אינדיאַנער
אַמעריקאַנער
אַפּריקאַנער
נאַליציאַנער
װועגעטאריאַנער
מאַכמעדאַנער
פּאַרמיזאַנער
רעפּובליקאַנער
אנץ-- אַנקע
(0) אַפּטאַנער, דאַנטאַנער, מאָמענ-
מטאנער. ספּאַנטאַנער, אולאַנער, אַנגלי-
קאנער, וואלטעריאנער, ליוטעראַנער,
פּוריטאַנער, פּרעסביטעריאַנער, פראַנ-
ציסקאַנער, זשאַנר, '
אַסטראַכאַנער, אַפואַניסטאַנער, אָר-
לעאַנער, בראזיליאַנער, דאָמיניקאַנער,
ווענעציאנער, טאָסקאַנער, טורקעס-
טאַנער, טראיאַנער, מאַראָקאַנער, מי-
לאַנער, מעקסיקאנער, נגעאַפּאָליטאַנער,
סודאַנער, סיציליאַנער, ספּאַרטאַנער,
קאָרסיקאַנער, קובאַנער, אייזענבאַנער,
(נר. אַן, א נ ע - ע ר)
(פ,) ניינער, ציגיינער, דיינער, זיינער,
מיינער א, א. וו. (זע; יינער),
אַ נ ץ
װאַניץ
עלעגאַנץ
פּאַמעראַנץ
פינאַנץ
קראַנץ
איך דערגאַנץ
איך גלאַנץ
איך טאַנץ
איך פלאַנץ
(0) שאַנץ, שואַנץ, פראַנץ (נ.), קאַנ-
סטאַנץ (ג.).
איגנאָראַנץ, אינטענדאַנץ, אינסטאַנץ,
אַראָנאַנץ, דיסטאַנץ, טאָלעראַנץ, סוב-
סטאַנץ, עקסטראַװאַגאַנץ, רעפּרעזענ-
טאַנץ.
נאַנדז, פראַנדז, אַ אינטערעסאַנטס, אַ
באַקאַנטס דערמאַנטס! פּלאַנטס!
שפּאַנטס !
דעם לאַנד-ס, דעם פראנט-ס א. א. וי
(נר. א נ ד, א נכט - ס),
04
אַנצ ער
פּאַנצער
פלאַנצער
שפּאַנצער
אַ גאַנצער
(נר. א נ ץ - ע ר)
אַ נ ק (פנל. א נ ג)
באַנק
געדאַנק
געטראַנק
געשאַנק
געשטאנק
פראַנק
שראַנק
בלאַנק
קראַנק
שלאַנק
איך דאַנק
איך װאַנק
איך צאַנק
אַנקע
(0) חכמי
באַנקע
הוליאַנקע
לעזשאַנקע
ציגאַנקע
בלאַנקע
קראַנקע
שלאנקעץ
דאַנקע !
חנה'קע
הלעזשאַנקע, אָבעזיאַנקע,
אַלטאַנקע, זעמליאַנקע, טאַראַנקע, פֹאָ-
באַנקע,
סאַנקע,
זשאַנקע,
סאַלאָמיאַנקע,
פּלאַנקע, פאַלבאַנקע,
קאָפּטשאַנקע,
סאַלאַנקע,
פילי-
שאַרמאַנקע,
58
שפּאַנקע, סאַפּאַזשאַנקע, סערמיאַנקע,
פּאַרטיאַנקע,
אָביליאַנקע, בסאַנקע, נראַביאַנקע,
דװאָריאַנקע, װאַלעריאַנקע, כולינאו-
קע, מאָסיקאַנקע, נאַנקע, סמאָסאַנקע,
סמיעטאַנקע, פורמאַנקע, פּאַרטיזאַנ-
קע, קאַטאָרזשאַנקע, קאָכאַנקע, קורטי-
זאַנקע, קראַװױאַנקע, שאַרלאַטאַנקע.
מאַליעװאַנקע, ניאַנקע, ואנקע (נ.),
טאַנקע (נ.), מאַנקע (נ.), פאַנקע (נ.),
באַנקאָ, בלאַנקאָ, פראַנקאָ, אַמערי-
קאַנ-קע, אַפּריקאַנ-קע א. א. וו (גר,
אן, אַנער -ק ע)
(5ּ) בריינקע.
אַנק עו
פּלאַנ קען
פלאנקען
געדאַנק-ען
חנה'קע-ן א. א. וו
(זע: אַנק, און אַנקע).
אַנ ק ע ר
אַנקער
בלאַנקער
קרא נוקץ ר
שלאַנקע ר
ע ר)).
אַ ס (פנל. אַ ז)
באַס
גאַס
פּאַס
פֿאַס
קװואַס
(0) פּוסט און
אַנקען-- אס
קלאַס
בר דעת
עץ הדעת
חלאת
כבעס
מרשעת
משונעת
צרעת
קנס
ש"ם
בשעת
צפת
בלאַס
נאָס
איך האַס
איך פאַרפאַס
איך פאַר'קנס
איך שפּאַס
פּאַס, חטאת, ישוב.
הדעת, טס, מכורעת, מס, מ"ס, פּחת,
הבן עם הבת, כדין וכדת, הנני העני
ממעש, על מנת לקבל? פּרס.
אַנאַנאס, זאַפּאַס, טראַמאַס, מאַס,
קאָליאַס, פּאַרנאַס, פענאַס, אַזאָס !
יאס (נ.), איך פאַרפּאַס, איך צעטאס,
איך ראָס, אָפּצאַס, לאַמפּאַס,
(0) שאַנקער, (נר. א נ ק, אנ קע-|
דעם בורזשוא'ס, דעם נאַלאַװא'ס,
דעם טשמאַ'פ, דעם מװלאַ'ס, דער
מאַמאַ'ס, דעם פודיאַ'ס, דעם סטאַר-
שינאַ'ס, דעם פּאַפּאַ'ס, קאזנא'ס א.
א. וו. (גר. אַי - ס),
(5,) ווייס, איך בייס, איך קניוס, איך
רייס, איך שלוום, איך שמווס א. א, וו,
(וע: יים),
אַסט--אַ סט ער
א ס ט
נאַסט
האממ
לאַסט
מאַסט '
ענטוזיאַסט
פּאַלאַסט
קאַנטראַסט
געבלאסט
פאר'כעס'ט
פאַריקנס'ט
איך פאַסט
ער האַסט
ער צעטאַסט
ער פּאַסט
ער פֿאַרפּאַסט
ער פאַרפאַסט
ער שפּאַסט
(0) באַלאסט, גימנאַסט,
סנאַסט, פּלאַסט, פאַנטאַסט,
שפּיצאַסט, מאַזט,
(פ.) ער בייסט, ער קנייסט א, א, ו.
(וע: ייסט),
אַ ס ט יק
באַמבאַסטיק
גימנאַסטיק
סכאָלאַסטיק
פּלאַסטיק
פאַנטאַסטיק
האַסטיק |
(0) כליאסטיק, גומי-לאַסטיק, מאַס-
טיק, אוטשאַסטאָק. (גר. אַ ס ט -
יק
טשאַסט,
ראַסט,
אַסטיש.
באָמבאַסטיש
90
נימנאַסטיש
דראַסטיש
סאַרקאַסטיש
סכאָלאַסטיש
עלאַסטיש
ענטוזיאַסטיש
פּלאַסטיש
פאַנטאַסטיש
(נר. א ס ט -י ש),
אַ ס טן
קאַסטן
באַלאַסטן
פאסטן
(0) די קאַנטראַסט-ן, דעם פאַר-
האסט-ן א. א. וו. (זע: אסט)),
אַ ס ט ע
קאַסטע
פּאַסטע
איך צעכראַסטע
(0) טשאַסטע, נעבלאַסטע, פאר'
כעס'טע, שפּיצאַסטע, פאַר'קנס'טע,
פאסט דו, שפּאַסט דון א. א. 0
אַ ס ט -ע, דו)
(פ) שפּייסט דו, שרווסט דו א. א, וו.
(זע: ויסט).
אַ ס ט ע ר
אַלכאַסטער
פּיאַסטער
פּלאַסטער
קאַדאַסטער
(0) שאַסטער, פּאַסטאָר, געבלאַסטער,
פאַסט ער, שפּאַסט ער א. א. וי
(נר.
(זע: אַסט)),
27
מתעסק
(0) זאַסיק, גאַס-יק. (נר. אַ ס -יק ),
(פּ,) בייסיק, פלויסיק, דרייסיק.
אַ סו
גרימאסן
טעראַסן
מאַסן
מיליאַסן
ראַסן
געלאַסן
האַסן
צעטאסן
פּאסן
פאַרפּאַסן
פאַסן
פאַרפאַסן
פאַר'קנס'ן
איך נתן
(0) אױסגעלאַסן, כעסן, דעם בלאַסן,
דעם נאַסן, די גאַסן, זאַפּאַסן, חלאת'ן,
משונעת-ן, קלאַס-ן א. א. װ. (גר.
א ס -|)
(פ9.) דעם ווייסן, בייסן, רייסן, שלייסן,
שמייסן א. א, וו, (זע: ייסן).
אַ ס ע
גרימאַסע
טעראַסע
מאַסע
משא
א סיק - אַ סק
קאַסע
ראַסע
בלאַסע
נאַסע
הדסה
(0) בהמה נסה, מנע ומשא, מטעות
ומסעי, גראַסע, טאַסע, קאָלבאסע,
פֿוסט און פּאַסע, איך טראָמאַסע, איך
קװאַסע, עין לא ראתה, יאַסי (נ).
(5,) בור מדאוריתא, ברייתא, מעשה,
מצוות לא תעשה, בכדי' שיעשה, בכוסו
בכיסו ובכעסו.
אַס ער
וואַסער
פּאַסער
פאַרפאַסער
בלאַסער
נאסער
איך אַסר
איך באַװאַסער
איך מסר
(ט) מענטש-האַסער, בריליאַנטן-פאַ-
סער, יאַסי'ער, צפת'ער, קול מבשר,
מצוה לחסר. (נר. אַ ס - ע ר).
(פּ, ) מעשר, קנייסער, שמייסער א, א. (ו.
(וע; ייסער),
אַ ס ק
בליאַסק
טראַסק
פליאַסק
פראַסק
(0) טאַסק, טראָמאַסק, כלאַסק,
פּליאַסק, דאַמאַסק (נ.), בראַזג,
מאַסקע
איך טאַסקע
איך טראַסקע
איך פראַסקע
(0) פּליאַסקע, פאַסקע, קאַליאַסקע,
קאַסקע, פּלאַסקע, איך בליאַסקע, איך
כליאַסקע, איך פליאַסקע, איך קאַראַס-
קע (זיך), איך שתקע, פֿאַסקא,
אַלאַסקאַ (נ.).
סאַמאַװיאַזקע, סקאַזקע, קאַװוקאַזקע.
(פ,) הייוזקע.
אַ פּ (פנל. א ב)
עטאָפּ
קאַצאַפּ
שאַפ
קנאַפּ
כאַפּ לאַפּ
איך (דער)מאפּ
איך כאַפּ
איך צאַפּ
איך (פאַר)קלאפּ
איך דערשנאַפּ
(0) נאַפּ, דראַפּ, כליאַפּ, ליאַפּ, נאַראַפּ,
סאַטראַפּ, סטראַפּ, סלאַפּ, עסקולאַפ,
פּאַם, צאַראַם, צלאַפ, קאַטשעלאַפּ,
קאַפּ, קראַפּ, שאַראַפּ! שליאַפּ! איך
סטאַפּ, לאַליפּאַמּ.
אַ פּ ט
ער (דער)טאַפּט
ער (פאַר)כאַפט
ער צאַפּט
ער (פֿאַר)קלאַפּט
ער (דער)שנאַפּט
| צלאַפּדל, קאַצאַפּד? א. א. וו
(אַ פ דל),
(0) די
08
(0) ער סטאַפּט, ער פאַרפּאַפּט, באַ-
נאַבט, זי באַבט.
(פ, ) ער קנייפּט, באַווייבט, באַליובט א.
א. וו. (זע: ייב),
אַ פּ 5
מפּיל
קאַפּל
שטאַפּל
המפּיל
איך פּלאַפּל
איך צאַפּל
(0) אױינ-אַפּל, פּאַפּל, נעאַפּאָל (נ.),
(גר,
אַ פּ ס
שנאַפּם
דראַפּס, סטאַפּס, סטראַפּס,
סלאַפּס, קאַפּס, הדזשאַבס, דער
פּאַבס(ט), דעם קאַצאַפּיס, דעם
דראָב-ס א. א. וו. (נר. אַ ב, אַ פ -
ס),
(9,) דער ווייב'ס, דעם לײַב'ס א. א, וו.
(וע: װב).
אַ פ ע
מאַפּע
קאַנאַפּע
קליאַפּע
שקאַפּע
קנאַפּץ
איך צעדראפּע
איך לאַפּע
איך סאַפּע
ה- = איך קװאַפּע (זיך)
99
(0) יאַפּע, פּאַפּע, טשאַפּע, (אויף)
נאַפּע, קוצעלאַפּע, איך טאַלאַפּע, איך
כליאַכע, איך פּאַטשאַפּע, איך פאַר-
נאַפּע (זיר), איך פאַרליאַפּע (זיר), איך
צאַראַפּע, איך צעליאַפּע, איך קאַפּע,
איך שליאפע, פּאַפּאַ, קאַפּי, יניעת כפּו,
דא קאַפּאַ.
א פ ע ר
כאַפּער
מכפּר
איך פּלאַפּער
(0) קאַפּער, טאַפּער, (בלוט) צאַפּער,
(המן) קלאַפּער, א קנאַפּער, (גר,
אַ פּ, א פּ ע -ע ר)
(פ,) קנײיפּער,
אַ פּ ק ע
לאַפּקע
קאַנאַפּקע
קאַצאַפּקע
שליאַפּקע
באַבקע
איך קאַראַבקע (זיך)
(0) טראַפקע, סאַפּקע, פּאַפּקע,
קליאַפּקע, שאַפּקע, שקאַפּקע, איך טאַ-.
לאַפּקע, איך פאַרליאפקע (ייך),
אַראַבקע, דראַבקע, זשאבקע, יאַבקע,
קאַבקע, אבא קע (נ), (גר, אַ ב,
אַ פּ- ק ע).
(פ,) טײַבקע (נ.).
א ף (פנל. א וו)
אף
געלאַף
גראַף
אפּער- אפ טן
תקיעת כף
שלאַף
פּיף פּאַף !
איך נאַף
איך באַשאַף
איך (פאַר))שאַף
איך (פאַר) שקלאם
(0) באַטראַף, דף, זשיראַף, טראַף,
עפּיטאַף, קאַיאַף, שקאַף, פּאָמעשאַף.
אוױיטאָגראַף, ביאָנגראַף, ביבליאַנראַף,
העקטאַנראַף, טעלענראַף, מימעאָנראַף,
פּאַראַנראַף, פאָנאַגראַף, קאַלינראַף,
קינעמאַטאַנראַף, קסילאָגראַףה א. א, וו.
(פ,) פייף, שטייף, איך באַגרייף, איך
שלויף.
קראפט
איך פּאַרחאַפט
ער גאפט
ער באַשאַפט
ער פאַרשאַפט
ער פאַרשלאַפט
ער פאַרשקלאַפט
(0) מאַנגעלהאפט, מוטערשאַפט א.
אי ו.
(פ9) ער פייפט, שטויפט, שליופט, באַ-
גרויפט,
א פ ט |.
קאַפּטן
האַפטן
פאַרהאַפטן
אפ טע-- אץ
(0) די זאַפטן, דעם פאַרשאַפטן, דעם
פאַרנאפטן, דעם פאַרשלאַפטן, דעם
פאַרשקלאַפטן. (זע: אַפט)).
אַ פ ט ע
כלב'מע
פאַרגאַפט-ע
פאַרשאַפט-ע א. א. וו
(זע: אַפט)).
אַ פ ט ער
מפטיר
קלאַפטער
אַװוטאָר
דער פאַרשקלאַפט-ער,
(זע: אַפט).
(0) כפטור,
שאַפט ער א. א. װ.
אַפיע
אַרטאַגראַפיע
ביאַנראַפיע
ביבליאַגראפיע
געאָנראַפיע
טיפּאַנראַפיע
ליטאַגראַפיעץ
סטענאַנראַפיע
פּאָרנאַגראַפיע
פאַטאַגראַפיע
קאַליגראַפיע
(0) פּאַראַפיע, איך פּאַָטראַפיע, אַר-
כעאָגראַפיע, טעלעגראַפיע, כאָרעאָ-
גראַפיע, מאַָנאָגראַפיע, עטנאַנראַפיע,
צינקאָגראַפיע, קאָסמאַנראַפיע, קינאָ-
מאַטאַנראַפיע, קסילאַנראַפיע א. א. װו.
(גר, אַ ף - י ע).
אַ פ ל
| טאַפל
60
קנאַפל
(זע: אַף).
(פ.) פויפל, שרויפל,
אַ פ |ן
האַפן
וואפן
גאפן
באַשאַפן
פארשאפן
פאַרשקלאַפן
(0) די אַפ-ן, גראַפ-ן, דעם שלאַפ-ן
א. א. וו. (זע: אֵף).
(פ ) באַגרייפן, פויפן, שטייפן, שלויפן,
אַ פ ע
װאַפע.
קאַפע
שאַפע
שלאַפץ
יפו (נ.)
(פ,) שטייפע.
אַ פ ק ע זע: אַװקע)
אַ'ץ
זאץ
טאַץ
לאַץ
מאַטראץ
פּאַיאץ
פּאַלאַיץ
פּלאַיץ
קאץ
שייגאיץ
באַץ!
איך פּלאַץ
1
איך קראַץ
איך ראַץ
איך שאַץ
(0) באַזאַץ, ערזאַץ, ראץ, שפּאַץ, איך
דאַץ (אָפּ), חזרת הש"ץ, מ"ץ, כ"ץ.
אַן אַקוראַט'ס, אי נלאָט'ס, אַ דעליי
קאָט'ס,, אַ
פּלאַטס, די של יד'ס, נאַטס !
דעם קאַמעראַד-ס, דעם אַדװאַקאַט-ס
א, א. װוו. (גר. אַ ד, א ט - ס)),
(פ9,) איך שנייץ, באַפרייטס !
(וע :
וים).
אַ
זאַט'ס, די
ציע
אַװאַציץ
אימיטאַציעץ
אַסיגנאַציע
אָפּעראַציע
אַקאַציע
אַרגאַניזאַציע
גראַציע
דעלענאַציע
דעמאַנסטראַציע
דעפּוטאַציע
דעקאָראַציע
דעקלאמאַציע
װאַקאַציע
ליציטאַציע
מאָביליזאַציע
מאַכינאַציע
מאַניפעסטאַציע
נאַציע
סטאַציע
סיטואַציע
סענסאַציע
ספּעקולאַציע
עמיגראציע
לאַטס,
א,
די
שאַטס!
א, (ו.
אַ ץ - אַ צי/
פּלאַנטאַציע
פּראַװאָקאַציע
פּראָקלאַמאַציע
קאַמבינאַציע
קאַנספּיראַציע
קוראַציע
רעגיסמטראַציע
רעסטאָראַציע
רעפּוטאַציע
רעקאַמענדאציע
(0) אַבלינאַציע, אַניטאַציע, אַדמיני-
סטראַציע, אילומינאציע, אילוסטראַ-
ציע, אימינראַציע, אַפּליקאַציע, אַפּע-
לאַציע, דעמאָראַליזאַציע, דעסטילאַ-
ציע, דעקלאַראַציע, לעניטימאַציע,
מאַניסטער-פארמאַציע, מאַניפּולאַציע,
נאָטאַציע, פּעדעראַציע, צירקולאַציע,
קאַליאַציע, קאַסאַציע, קאָראָנאַציע,
קאַרפּאָראַציע, קרעאַציע, ראַציע, רע-
ציטאַציע, װואַריאציע.
אימפּראָװויזאַציע, אינטאַנאַציע, אינ-
ספּיראַציע, אינפאָרמאַציע, אַסימי-
לאַציע, אַקופּאַציע, אָריענטאַציע, האַ-
לוצינאַציע, װענטילאַציע, טראַנספאָר-
מאַציע, ליקװוידאציע, נאַציאַנאַלי-
זאַציע, עמאַנציפּאַציע, עקספלואטא-
ציע, עקספּראָפּריאַציע, פאַבריקאַציע,
ציװויליזאַציע, קאָאָפּעראַציע, קאָלאָנו-
זאַציע, קאַנאַליזאַציע, קאָנפיסקאַציע,
רעזיגנאַציע, נענאַציע,
אַװיאַציע, אידענטיפיקאַציע, אינטער-
| פּעלאַציע, אינטערפּרעטאַציע, אינסינו-
אַציע, אינקאַרפּאָראַציע, אַמאָרטי-
זאציע, אַמעליאָראַציע, אַסאַציאַציע,
אַרגומענטאַציע, גראַטולאַציע, דיסער-
טאַציע, דיפערענציאציע, דעגענע-
אַצע- אק
דעפּאָרטאַציע, דעקלינאַציע,
זשעסטיקולאַציע, סמאָדו-
לאַציע, מענסטרואציע, נאָמינאַציע,
סאַציאַליזאַציע, סימולאַציע, עדוקאַ-
ציע, עװאַקואַציע, עלעקטריזאַציע,
פּראַלאַנגאַציע, פאַלסיפיקאַציע, קאָ-
מוניקאַציע, קאָמפּענסאַציע, קאַמפּראַ-
מיטאַציע, קאַָנװערזאַציע, קאָנצענ-
טראַציע, קװאַליפיקאַציע, קלאַסיפי-
קאַציע, ראַטיפיקאַציע, רענולאַציע,
רעגלאַמענטאַציע, רעסטאַוװראַציעי
אַבדיקאַציע, אַסעקוראַציע, גראַװי"
טאַציע, גראַטיפיקאַציע, דעגראַדאַציע,
דעװאַלװאַציע, ווערסיפיקאַציע, לע-
נאַציע, מאָדיפיקאציע, מולטיפּליקאַ-
ציע, נאַװינאַציע, ספּעציפיקאַציע, עק-
זאַלטאַציע,, פּאָפּולאַציע,, פּאָפּולאַרי-
זאַציע, פּובליקאַציע, פּונקטאַציע, פּער-
זאָניפיקאַציע, פּערעטרובאַציע, פּראָפּו-
נאַציע, פּראָפאַנאַציע, פאָרטיפיקאַציע,
צענטראַליזאַציע, קאַאָפּטאַציע, קאָ-
ארדינאַציע, קאַלקולאַציע, קאָמפּילאַ-
ציע, קאָנגרענאציע, קאָנסולטאַציע,
קאָנפירמאַציע, קאַפּיטולאַציע, רע-
האַביליטאַציע, רעזערװאַציע, רעזינ-
נאַציע, רעפּאַראַציע, רעפּרעזענטאַציע,
רעפאָרמאַציע, רעקרימינאַציע, פּאַלאָ-
ניזאַציע, רוסיפיקאַציע א. א. וו. (גר.
אַץ-יע)
א צ ע
מצה
פּראַצץ
צאצע
מפצה |
(0) נלאַצע, ראַצע, לאַד זי, שאַד זי,
שמד זי, באַשטאַט זי, פאַרראַט זי א.
ראַציע,
װיבראַציע,
08
א. וו (נר, א ד, א ט - זי זיי)
(פ) רייצע, שרויט זו א, א, וו, (וע;
ויִם),
אַ צ ע ס
מצות
עם הארצות
(0) נלאַצעס, צאַצעס, איך קראַץ עס,
איך שאץ עס א. א. וו. ראָט זי עס,
שאַד זי עס א, א. וו. (זע: אץ).
(פּ,) רויצע'ס (נ,), שרײַט וי עס א, א.
װ. (וע: ײַץ).
אַ צ ק ע
צאַצקע
קאָזאַצקע
כוואַטסקע
סאָלדאַטסקע
(0) מצה'קע, פּאָסמאַצקע, פּליאַצקע,
כאצקע (נ.), באַטראַצקע, באָסיאַצקע,
בורלאַצקע, בורזשאַצקע, דוראַצקע,
טקאַצקע, כאַלאָסטיאַצקע, ליידאַצקע,
פּראָסטאַיצקע, צבוע'צקע, קולבאַצקע,
קונדאַצקע, משומד'סקע, סטאַטסקע,
סענאטסקע א. א. װו. (גר. א ט-
ס ק ע'),
א ק (פנל. אַ ג)
באַק
בראַק
דחק
טרייפניאַק
זאַק
מחק
פּאַסקודניאַק
פּיטאַק
פּסק
083
פּראָסטאַק
פראַק
פרומאק
צבועק
קאָניאַק
קולאַק
ראַק
שלאק
געשמאַק
(מיטן) טשאק
טיק טאַק
איסאַק (נ.)
איך באַק
איך חאק
איך פּאַק
איך קנאַק
(0) בני ברק, בשעת הדחק, מקיים
פּסק, חזק, רק, לפּ"ק, חי ק"ק, תשר"ק.
אַראַק, באָסיאַק, באַראַק, באָרדאַק,
בורזשאַק, בלאַק, דוראַק, האָפּאַק, היי-
דאַמאַק, װאַלקאָלאַק, זנאַק, פּאָרט-
טאַבאַק, טשודאק, טשװאַק, יאַק,
כראַק, לאַק, ליאק, מישיאַק, מראַק,
סאַלאָמיאַק, סאַק, סטאַק, סטראשאַק,
פּידזשאַק, פאַרבאַק, פליאַק, קאַבאַק,
קליאק, קראקאװיאַק, שאַפּאַקליאַק,
שאַק, שליאַק, שפּאַק,
אָסאָבניאַק, באַטראַק, בורלאַק, בו-
וואואק, דיאק, װוערכניאַק, זעמליאַק,
טופיאק, טשעטװערטאַק, טשערדאק,
כאַלאָסטיאַק, סיביריאק, סלאָװאַק,
פּוסטיאַק, קושאַק, קרזשאַק.
אידלאַק, הוליאק, הולפּאַק, טשומאַק,
כיטראק, כלאָפּאַק, כערליאַק, ליטוואק,
לייבסערדאַק, מאניאק, סטיסאק,
סטראַזשאַק, סיניאַק, סקװערניאַק, פּאַ-
אַקט- אַק טי שׁ
ליאַק, פּינטאַק, פּריסמאַק, פויליאַק,
פערדאק, קאָזאַק, קאַלפּאַק, קלויזניאַק,
רוסאַק, ריװווטשאַק, שטורמאַק, שעל-
מאַק, אונטערשלאַק, פּאַסטערנאַק.
אַ ק ט
אַנטראַקט
אַקט
טאַקט
טראַקט
פּאַקט
פאַקט
קאָנטאַקט
קאָנטראַקט
יאַנד
שמאַראַנד
אַבסטראַקט
עקזאַקט
קאָמפּאַקט
ער באַקט
ער האַקט
ער פּאַקט
ער קנאַקט
ער װאַנט
(0) אוױיטאָדידאַקט, עקסטראקט, קאַ-
טאַראַקט.
(פּ,) צייגט, שווויגט א, א. וו. (זע:/
ווג).
אַ ק ט י שֹׁ
טאַקטיש
פּראַקטיש
פאַקטיש
(0) אויטאַדידאַקטיש, האַק-טיש. (נר.
אַ ק - ט י ש).
{| קאָמפּאַקטער, האַקט ער,
אק ט ער - אַ ק ע
אַ ק
אַק ט ער
אײינאַקטער
כאַראַקטער
פּאַקטער
טראַקטאָר
פֿאַקטאָר
קאַנטראַקטאָר
רעדאקטאָר
(0)דאַקטער, אַכבסטראַקטער, עקזאַקטער,
פאַרפּאַקט
ער א. א. װו. (גר. אַ ק ט - ע ר)
(פ ) צייגט ער, שווווגט ער א. א. .
(זע: ייג).
אַ ק י ם
ממתקים
מרחקים
(0) כרכים, ממעמקים, על פּי דיני
עכו"ם, מתחכם, ראַקאָם, כאָטש האַק
אים, א מכה אים א. א. וו. (גר. אַ ק,
א ק ע - א י ם )).
אַ קל
יאַקל
סך הכל
םפּעקטאַקל
פאַקל
שהכל
ויקהל
הכל בכל
איך װאַקל
(0) יודע הכל, כופר הכל, קונה הבל,
אחרי ככלות הכל, איך מקל, אָראַקול,
מיראַק?ל, קאַראַקול, פּיטאַק-ל, פי-
דזשאַק-ל? א. א. װו. (גר. אַ ק - 0
(פּ,) פּייקל, בייקל (ני).
:
64
(0) סטאַקינ(ג), די באַראַק-ז, באָר-
דאַק-ן, סלאוואק-ן, פּאַליאַק-ן, קאַ-
באַק-ן, קאָזאַק-ן, שליאַק-ן, דעם גע-
שמאַק-ן, איסאַק-ן א. א. װ. (גר.
אַ ק -1|)
(0) באַקס, פאַקס, שלאַקס(רענן), די
בלאַקס, די סאַקס, די סטאַקס, באָ-
ראַקס, בופלאַקס, קלימאַקס, אַ גע-
שמאַק'ס, איסאַק'ס (נ.), דעם פּאַס-
קודניאַק-ס, דעם צבועק-ס א. א. וו
(נר. אַ ק - ס).
אַ ק ע
אַטאַקע
בחמה דקה
ויצעקו
מכה
פּאַקראַקע
תפילה זכה
טאַקע
געשמאַקע
מזכה
איך כראַקע
(0) יאַקע, דראַקע, הוליאקע, כאַקע,
פּאָדזיאַקע, פּיסאַקע, פליאקע, האַקע
באַקע, איך אַהאַקע, איך באַלאַקע,
אידךד טשאַקע, איך פאַרדראַקע, איך
קאַליאַקע, איך קוואַקע, איך קראַקע,
טשעכאַװוסלאַװאקיע (נ),. מאָנאַקאַ
(ג.), קול דממה דקח.
(פ) מאַכערייקע, בלייקע א, א. וו, (זע:
ויקע).
אַ ק ע ט
נאַקעט
פּאַקעט
(0) זשאקעט, ער באַלאַקע-ט, ער כראַ- .
קע-ט א. א. װ. (זע: אַקע). (גרי.
אק - ה אַ ט). |
אַ ק ע ס
ליטװאקעס
מכות
פּיטאַקעס
פליאקעס
צבוע'קעם
ראַקעס
וחלקלקות
(0) די אַטאַקעס, אידלאקעס, באָסיאַ".
קעס, הוליאַקעס, היידאַמאַקעס, .
ויצעקו'ס, טרייפניאַקעס, יאַקעס, לואַי
קעס, פּאַסקודניאַקעס, פּאַקראַקעס,
פּראַָטסאַקעס, פרומאַקעס, שװאַקעם, .
איך באַק עס, איך האַק עס א. א. |.
די טשומאַק-עס, די סיניאַק-עס א, א. /
וו. די דהאַקע-ס, פּאדזיאַקע-ס א, א. .
וִו. (זע: אַק, און אָקע).
| ת"ק'ער, בן
אק עט - אַר
אק ער
מנקר , /
פיאַקער.
קנאַקער
געשמאַקער
מכקר
איך אַקער
איך פלאַקער
(0) שטיין-האַקער, טשאַקער, כראַקער,
לאַקער, סאַקער, פּאַקער, ראַקער,
יקיר, יאַקאָר, טשעכאַָ-
סלאָװאַקיע'ר, מאָנאַקאָ'ר. (גר. אַק,
א ק ע - ע ר, ר, אי ר)
אַק צ י ע
אַבסמראַקציע
אַטראַקציע
אַקציע
מראַנזאַקציע
סאַטיספּאַקציע
פראקציע
רעאַקציע
רעדאקציע
א ר
בולװאַר
גבר
גזר
געפאַר
האַר
װוירװאַר
נאַר
סאַמאָװאַר
צאַר
ציגאַר
צער
קאָמיסאַר
ארב -- ארב ער
קאַשמאַר
שכר
שר
(דער)פאַר
וואולגאַר
איך אַר
איך גאַר
איך גענאר
איך דאַר
איך ערפאַר
איך שאַר
איך פאַרשפּאַר
(0) גמר, שטר, לא דובים ולא יער,
כ? דאלים נבר, באאַר, דאַר און קוואַר,
שטאר, זאָנאַר, איך שנאַר.
אינווענטאר, אַלטאַר, אַנטיקװאַר,
אַרענדאַר, באַזאַר, באֵיאַר, באַר, באַר-
באַר, בודואַר, בולנאַר, בונטאַר, נאָסו-
דאַר, נלאָסאַר, דענטיאַר, האָנאָראַר,
האָספּאָדאַר, הוזאר, וועטערנאַר,
זשאַנדאַר, זשאַר, טאטאַר, טראַטואַר,
יאַנואַר, יאַר, יוביליאר, כאַבאַר, מאַ-
דיאַר, נאָטאַר, סאַניטאר, סטאַר,
סלאַװואַר, סעמינאַר, סעקרעטאַר, סקו-
פּידאַר, עמיסאַר, עקזעמפּליאַר, פֹּאַ-
זשאַר, פּאַרטסינאַר, פאָנאַר, פאַנפאַר,
פאַרמוליאַר, פוטליאַר, צירקוליאַר, קאָ-
טשענאַר, קאַלענדאַר, קאַמונאַר, קאַָ-
מענטאַר, קאַר, קאַשעװאַר, קולינאַר,
קוסטאַר, קרעטשמאַר, רעזערוואואַר,
רעפּערטואַר, שווייצאר שמאַטיאַר,
סאַלידאַר, עלעמענטאַר, פּערפּענדיקן-
לאַר, פּרעלימינאר, יאַנװאַר, אַ רע-
וואואַר! באָן סואַר! פּאַָטשטאַר.
אונגאַר, באַנדאַר, מאַכליאַר, מאַליאַר,
סטאַליאַר, סמאַליאַר, פוליאָר, קאַמאָר,
06
קאַמנאַר, פֿעברואַר, וואונדערבאַר,
צווייפלבאַר א, א, וו
(5ּ,) מבאר, מבער, מגיר, מטהר, משער,
אין לשער,
אַר ב
קאַרב
האַרב
איך אַרב
איך נאַרב
איך פאַרדאַרב
איך פאַרב
איך שטאַרב
(0) סקאַרב, קאַרפּ, שקאַרפּ.
אַ ר בן
שאַרבן
אַרבן
גאַרבן
פאַרדאַרבן
פאַרבן
קאַרבן
שטאַרבן
דעם האַרבן
אַר ב ס ט
האַרבסט
אַרבסט
גאַרבסט
דאַרבסט
פאַרדאַרבסט
פּאַרבסט
שמאַרבסט
אַר ב ע ר
באַרבער
גאָרבער
07
פאַרבער
שפּאַרבער
(0) ראַבאַרבער, פּאַלאַרדבער, האַרב--
ער, פאַרדארב-ער א. אי ו,. /נר.
אַ ר ב - ע ר, אָד, אַ ר - ב ע ר).
א ר ג (פנל. אַ ר ס)
באַרג
איך וואַרג
איך קאַרג
סאַרג, אַרג,
גרינווארג,
קליינװאַרג,
שוכװאַרנ,
(0) זאַרנ,
גאַרטענװאַרנ,
צוקערװואַרנ,
רויכווארג,
א, וו
אַלטװאַרנ,
יונגװואַרנ,
רױיװאַרנ,
שפּילװאַר א.
אַ ר גנ ע
מאַניפאַרגע
נחות דרגא
אַרגע
קאַרגע
פיך הרנ'ץ
איך זאַרגץ
(0) פקאַרגע, צאַרנע, איד טאַרגע, לע-
טאַרגיע, לאַרנא, קאַרנאָ,
א רד זע: אַר ט)
אַרדן
ירדן
באַקענבאַרדן
ביליאַרד-ן
מיליאַרד-ן א. א. וו.
(זע: אַרד)).
אַ רג -- אַ ר ט ל
אַ ר ט
אַװאַנגאַרד
ביליאַרד
מיליאַרד
נאַרד
נלות ספרד
אַזאַרט
האַרט
צאַרט
(אַלער)אַרט
מיך אַרט
ער גאַרט
ער גענארט
ער דאַרט
ער װאַרט
ער ערפאַרט
ער פאַרשאַרט
ער שטארט
ער פֿאַרשפּאַרט /
(0) נאַרד, יארד, מאַנסאַרד, קאַרד,
לאָמבאַרד, לעאָפּאַרד, בערנאַרד (נ.),
עדואַרד (נ.).
אַפּאַרט, כאַרט, סאַרט, סמאַרט, אַלאַ-
קאַרט, מאַרט, ער שנארט, ער דאַרט
און קװאַרט, געגענווארט.
אַר ט יק
אַרטיק
פאַרמיק
(0) אײיגנאַרטיק, געננװאַרטיק, גרויס-
אַרטיק, טאַרטאק, באַרטעק (נ.).
א ר ט 5
גאַרמל
קאַרטל
קװואַרטל
(נר. אַ ר ט - 5)).
אַרטע - אַ רע
אַ ר ט ע
װואַרטע
קאַרטע
קווארטע .
(0) מאַרטאַ (נ.), ספּאַרטא (נ.),
הארט-ע, גענארט-ע א. א. וו. (זע:
ארט).
אַ ר ט ע ר
משאַרטער
מארטער
גענאַרט-ער
צאַרט-ער א. א. וו,
(זע : אַרט).
אַ ר י ם
װאַרים
דערבארים (זיך)
(0) זשאנדארם, ליאַרם, פאַרם, איך
אומאַרם, איך נענאַר אים, איך פֿאַר-
שפּאַר אים א, א. װו, איך פּאַרע אים,
איך זאנארע אים א. א. ו. (גר.
אַ ר, אַר ע - אי ם)
אַ ר י ע
אריע
אריה
זכריה
שמריה
בולגאַריע
שװײיצאריע
(0) אימפּרעסאַריע, באַװאָריע, מאַ-
לאַריע, סעמינאָריע, פּאַריע, קאַנצע-
לאַָריע, שקלא וטריא, שויענטע
מאָריע. (גר. אַ ר - י ע).
08
אַ רי ש
אַנראַריש
אַריש
דאַקומענטאַריש
דיסציפּלינאַריש
וװוענעטאריש
טעסטאַמענטאַריש
ליטעראַריש
פּאַרלאַמענטאַריש
פּראַלעטאַריש
רענלאַמענטאַריש
(0) אונגאַריש, באיאַריש, באַרבאַריש,
בולנאריש, בונטאריש, טאַטאַריש, מאַ
דיאַריש, נאַריש, סאניטאריש, ציר-
קוליאָריש, קוסטאַריש, שװײיצאַריש
א. א. וו. (נר, אַ ר - י ש)
אַרך
פּאַטריאַרך
מאָנאַרך
מאַרך
(0) וואַרך, פּאַרך, איך שנאַרך, אֵלו-
גאַרך, יעראַרך, טעטראַרך, עפּאַרך,
עקזאַרך.
אד ם זץ: אַ רים)
א ר ס
פֿאַרס
מאָרס
(0) אַ דאַרס, די סטאַרס, קארס, דעם
האר-ס, דעם צאר-ס א. א. װו. (גר.
אַ ר-ס)
אַ ר ע
ניטאַרע
װאַרע
69
כמאַרע
מראה
פּאַרע
שפּאַרע
תנא ברא
דאַר /
וואולגאַרע
קאַרע
שאַרץ
אהר'ע (1ג.)
טאַמאַרע (נ.)
פּרעה /
איך סטאַרע (זיך)
איך פאַרפּאַרע
(0) באַיאַרע, נאַרע, טאַרע, כאַרע,
לאַרע, נאַרע, פינאַרע, שלאַרע,
באארע, דאַרע און קװואַרע, סאַלידאַרע,
סאַניטאַרע, עלעמענטאַרע, פּרעלימי-
נאַרע, ראַרע, שטאַרע, כעפרא דארעא, |
מלכותא דארעא, באַרבאַרע (נ.), סאַ-
האַרע (ג.), סאַמאַרע (נ.), סאַרע (ג.), |
איך זאַנאַרע, |
איך זשאַרע, אַיי עם סאַרי, וואונדער- |
װאָסאַרע? געראַרע!
בארע, צווייפעלבארע א, א. וו
(פּ.) טהרה, מערה, קערה, כחוט השערה,
נקרא לנערה א, א, וי
אַר ע ס
- גיטאַרעס
כמאַרעם
מראות -
סוכאַרעס
סטאַליאַרעס
שפּאַרעם
שרײיבאַרעס
מסרס
מזרז
אַרעס--אַ רפע סם
(0) אָפּטייקאַרעס, אַרענדארעס, באַ-
יאַרעס, באַנדאַרעס, בוטשאַרעס, גאַ-
רעס, טאַרעס, כאַרעס, מאַכליאָרעס,
מוליאַרעס, נאַרעס, פליעסאַרעס, סמאַָ-
ליאַָרעס, פּאַטשטשאָרעס, פיגאַרעס,
פעלדשאַרעס, קאָמאַרעס, קוכאַרעס,
קרעטשמאַרעס, שאַפארעס, שאַרא-
װאַרעס, שלאַרעס, שעלעפּאָרעס,
שמאַטיאַרעס, שענקאַרעס, פּוליאַרעס,
צאָרעס, טשארעס, באארעס, דעם תנא
ברא'ס, אהרע'ס, באַרבאָרע'ס, טאַמאַ-
רע'ס, פּרעה'ס, סאַרע'ס לאַזאַרוס (נ.),
זאַראַז, איך פארשאר עס, איך פּאַרע
עס א, א. װ. (נר. א ר, אַ ר ע -
עס, ס, א יז)
(9,) = טהרות, מערות, קערות. סומנו
| נערות,
אַ ר פ (זע: אַרב)
אַ ר ף
חאַרף
איך דאַרף
איך װאַרף
איך שאַרףם
אַ ר פ ע
האַרפע
שאַרפעץ
איך שרפ'ע
מאַרפאַ (נ.)
אַ ר פ ע ס
טרפות
הארפעס (די)
(0) איד דאַרף עס, איך ואַרף עס,
איך שאַרף עס, איך שרפ'ע עס, מאַר-
פא'ס (נ.).
אַ ר ץ -- א שׁ
אַ ר ץ
האַריץ
שמאריץ
שװואַריץ
(0) אַרֹץ, קאַרץ, קװאַרץ, שטאַרץ,
מאַרץ, איך פאַרץ, איך פאַרשארץ, די
גאַרדס, די יאַרדס, די קאַרדס, אַ
הארט'ס, א צאַרט'ס, פאַרנארט'ס !
פארשארט'ס ! א, א. וו. (נר. אַ ר ד,
אַרט - ס)
אַ ר ק (פגל. אַ ר גנ)
(גע)מאַרק
סמאַרק
פּאַרק
קאַרק
שאַרק
שטאַרק
(0) זשאַן ד'ארק (ג.), דענעמאַרק (נ.),
פולװואַרק, קאַנאַר(י)ק.
אַ ר ק ע
אַרקע
באַרקע
מאַרינאַרקע
מאַרקעץ
סוכאַרקע
פּאָטשטאַרקע
קוכאַרקע
קרקע
רעמארקע
שטאַרקע
אהר'קע 1.)
איך סמאַרקע
(0) בולנאַרקע, באַװאַרקע, האָספּאָ-
דאַרקע, טאַרקע, מוליאַרקע, סטאַליאַר-
קע, סיאַרקע, סיליאַרקע, סקװאַרקע,
0
פּריפּאַרקע, פינאַרקע, קאַנטראָמאַרקע,
קאַשאַרקע, שליאַרקע, יאַרקע, טאַ-
מארקע (נ.), איך זרק'ע, איך זשאַרקע
(זיך), איך שאַרקע,
אַרענדאַר-קע, טאַטאַר-קע, מאכליאַר-
קע, קרעטשמאַר-קע א, א. װ.. (גר.
אַר - ק ע)).
אַ ר שׁ
מאַרש
קאַרש
שאַרזש
אַ ר שׂן
איך דרשן
איך ירשץ
(0) בעל דרשן, די מאַרשן, קאַרשן.
א ש (פנל א ו שׁ)
אש
(חמן)טאַש
וי"ש
מישמאש
פלאַש
רח"ש
ראש
איך איבערראש
איך ואש
איך נאַש
איך רעש
(0) אַפּאַש, באַש, דרש, חשש, טשאַר-
דאַש, סטראַש, פּאלאַש, קאַלאַש, קאַ-
מאַש, קאראנדראש, שאַלאש, שאש,
כצפּיחת בדבש, שאַבאַש ! איך פּאַש,
איך צעטאש.
71
א ש ע
קאַשע
קשיה
באַשעץ
כאַשע
מאַריאַשע
מאַשע
מנשה
רש"י
איך סטראשעץ
איך פּאַשע
(0) אַפּאַשע, (פּראָסטאָ) קוואשע, די
ראַשע, איך צעקאַראַדאַשע, איך צע-
קוואַשע, איך שאַשע, מר בר רב אַשִׁי
(נ.), מאַמאַשא, פּאַפּאַשט, יאַשט (ני),
סאַשאַ (נ.), פּאַשט (נ.),
א ש ע ס
נפשות
קשיות
(0) אַשעס, באַשע-ס, כאַשע-ס א. א.
וו איך ואש עס, איך נאש עס א.
א. װו. (זע: אש, און אַשע),
אַ ש ע ר
נאַשער
נתעשר
איך כשר
איך פאַרקאַשער
(0) אץ להעשיר, אַ שאַש-ער א. ה,
װו. (גר, א ש - ע ר)
(פ,) באשר,
אַ ש ק ע
מאָנאַשקע
מוראשקץ
משקה
באַשקע
כאַשקע
מאַריאַשקע
מאַשקע
ראַשקע
(0) באַראשקע, טשאשקע, פיסטאשטע,
פליאשקע, קאַלעמאַשקע, קאַרקאַשקע,
קאַישקע, ראַמאַשקע, ראַספּאַשקע, יאַש-
קע (נ.), סאַשקע (נ.), פּאַשקע (נ.), איך
בליאַשקע, איך פראַשקע, איך שאַשקע.
בומאַזשקע, ליאַזשקע, פּאָדטיאַזשקע,
פוראַזשקע, פליאַזשקע,
62
18
א
ביוראָ
דנאַ
לשמה
אָ!
אַלזאַ
װויאָ !
יתֲ
אמלאָ
קר שָ
ישעה
אבלאַ
אנרא
אדאָ
אנישטאַָ
אברוך הבא
(0) ימח שמה, והוא ימשו? בה, דאַָ-
מינא, דעפּאַ, זשאַבאָ, טאבלאַ, טרין-
מאָ, טריקאָ, לאָאָ, לאַטאָ, מאַנטאָ,
פּאַלטאָ, ראַקאַקאָ, שאטאָ, אַנגרא,
קאַמילפאָ, אַפּראָפּא, סטאַטוס קוא,
פּראָ, פּריטאָ, קװיפּראַקאָ, איך דרא,
סאַפאַ (נ.), פּלוטאָ (נ.), רוסא (נ.),
באַרדאָ (נ.), ואטערלא (נ.), שא
קאַקאָ, סלאָו, האַלאָו, נאָן. (פ.) גוי,
טוי, פרוי, נענוי, לוי, רוי, איך בוֹי,
איך ברוי, איך פאַרטרוי.
(*) חיי שעה, רוח רעה, לתרבות רעה,
שוא, עולם הבא, בזה ובבה, ויתן לך,
לד לך, יעבור עלי מה, מקדמת דנא.
מהרש"א (נ.), הנר"א, מלכה שבא.
(פ5) אונושעניו, אונטערוויו, מעניו, סו,
פּאַספּאַרטן, פּאַרוועניו, קאַנגאַרו, קאַקאַדו,
ראַגו, ראַנדעוואו, רעוויו, שאַמפּו, (די)
פלן, אַנטר נו, או ! בו | מפּרו ! פִין !
נו, קוקעריקו !
אַ-- אַ בע
אָ ב (פנל. א פ9)
באָב
סנאָב
ראָב
נראָב
איך האָב
איך לאָב (זיך)
איך פאַרלאָב
אנאָב
אהאָב
אָב
אאַראָב
אאיך באַנראָב
אאיך שאָב
(0) נאַרדעראָב, דזשאָב, דראָב, זשאַ-
לאָב, זשלאָב, יודאָפאָב, מיקראָב, קלאָב,
שקראָב. (9.) טױיב, שיב, איך
זשאִיב, איך קלויב.
(5) דוב, זרוב, טשוב, לוב, שליוב,
שקאַרלוב,
אַ ב 5
קנאָבל
נאָבל
=ישנאָבל
(0) באָבל, סקאבל, דאָב?, סאָבאָל.
(גר. אַ ב - 5)),
(5,) יובל,
אָ ב ע
אָסאָבע
פּראָבע'
גראָבע
דאָבע (נ.)
איך כליאָבעץ
איך שקראָבץ
*באָבע
אָ בער - אַ ניע
(0) גאַרדעראָבע, טרושטשאָבע, זשאַ-
לאָבע, כודאָבע, כװאַראָבע. איך
דזשאָבע, איך פאַרקאַציעראָבע, איךף .
צעדראָבע, איך שטשאָבע, (פ.) טויבע
(נ.). : |
גרובע, ליובע (נ.,), קובא (נ,), איך הא-
לובע,
אַ בכ ער
אָבער
גראַבער
אָקטאַבער
איך דעראַכער
אהאַבער
אליבהאָבער
(0) באָבער, ראָבער. (פ.) זשאִיבער,
זויבער. (נר, אַ ב, אַ בע - ע ר)).
אָ ב ק ע (זע: אָפּק ע)
אַ נ (פנל. אַ ק)
דיאלאָנ
דעמאַנאָג
מאָנאַלאָנ
נעקראַלאָג
עפּילאָג
פּסיכאַלאָג
פּעדאַגאָג
פּראַלאָג
קאַטאַלאָג
ראָנ
אװאָג
אטאָג
אפאַרטאָג
אבאַלאָג
*פאַרלאָג
(פ,) בובע, טרובע, קובע, קלובע, שובע, .
6
גָאּפש*
*פראָג (נ.)
אאיך זאָג
אאיך פֿאַרזאָג
אאיך פאַרטראָג
איך טראָג
אאיך יאָג
אאיך מאַנ
אאיך פאַרמאָנ
פאיך נאָנ
יאיך פּלאָנ
יאיך פאַרצאָג
אאיך צװאָג
אאיך קלאָג
אאיך שלאָג
(0) גוג מגונ (נ.), סיג, גראָג, זאַלאָנ,
לאָג, נאַלאָג, סטאָג, פּאָדלאָג, פּיראָג,
טאַגאַנראָג (נ.). (פּ.) צויג.
אידעאָלאָג,, אַנטראָפּאַלאָג, אַסטראַ-
לאָג, אַרכעאָלאָג, באַקטעריאַלאָג, ביאַ-
לאָג, געאָלאָג, גענעאַלאָג, זאָאָלאָנ,
טעאָלאָג, טעכנאָלאָג, פילאָלאָג, פראַ-
זעאָלאָג א, אַנד,
(5,) אין באַצוג,
איך לוג.
אָג ם (ע: אָקט)
אָ נים
אמופלגים
אמנהגים
אפבשר ודגים
באַטרוג, פּלוג, צוג,
| (*) נהרנים, סינים, זאָג אים, טראַנ
(זע: אָנ).
אָ ג יע (פגל אָג ע)
אידעאָלאַניץ
ביאַלאָניע
אים א, א. |.
77
געאָלאָגיע
דעמאַנאָגיע
זאַאָלאָגיע
טעאָלאָגיע
טעכנאָלאָגיע
טערמינאָלאָגיע
מרילאַָגיע
פּסיכאַלאַגיע
פּעדאַנאָגיע
פילאַלאַגיע
(0) אַנטאָלאַניע, אַנטראָפּאַלאַניע, אַס-
טראַלאַניע, אַרכעאָלאַניע, באַקטעריאַ-
לאָניע, גענעאַלאַגיע, כראַָנאָלאַניע,
מיטאַלאַגיע, מינעראַלאַניע, מעטע"
אַראָלאָניע, סאַציאָלאַניע, עניפּטאָ-
לאָניע, עטימאָלאַניע, עטנאַלאַניע, פּאַ-
טאַלאַניע, פּסיכאָ-אַנאַלאַניע, פראַזע-
אַלאָגיע, קאַסמאָלאַניע, קלימאַטאַ-
לאָניע א. אַנד,
אנ ל
אהאָגל
אלאַנל
לנַאנא
אאיך װאָנל
(*) גאַנל מאָנל,
(פּ,) פּלוגל, שמוגל,
אָנן
באַטראָגן
געקראָגן
אװאָגן
*מאָגן
אזאָגן
אפאַרזאָגן
אטאָגן
אטראָגן
אָגל- אָ גע
אפאַרטראַָגן
אצעטראָגן
אואָגן.
אפאַריאָגן
אפאַרמאָגן
אנאָגן
אפּלאָגן
אפאַרצאָגן
=צװאָגן
קלאָגן
ײפאַרקלאָגן
אשלאָגן
אדערשלאָגן
ײצעשלאָגן
(*) די פאַרטאָגן, פאַראַכטאָנן, עגון,
אורח הנגון,
(0) די דיאַלאַנ-ן, מאַנאַלאַנ-ן א, א.
װו. (גר. א ג - ן)
(פ,) באַצוגן, פּלוגן, צוגן, לוגן,
אָ גנ ע (פנל. אַ גי ע)
חהנא.
טאַגע
טרעװואַגע
סינאַגאָגע
פּאָדלאַנע
פום נאָנע
סטראָנגע
סאַראַטאָנא (נ.)
אדור הפלנגה
אהנהנה
אהשנה
אבהדרנה
*בזדון ובשננה
(פּ,) דייטשוגע, וויוגע, פּאָדרוגע, פּרו-
סלוגע, פוגע, פראַמוגע, דערניוגע, קאַ-
לוגע (נ,), גו גון
אָגער-- אָ די ש
אָנ ער
אאַכטטאָגער
אזאָגער
צואָגער
אישװאַנער
אמאַנער
אהנר (נ.)
אפּראַנער (נ.)
(0) אָנער, סטראַנער, טאַגאַנראַנער
(נ.), סאראַטאַנער (נ.). (גר. א ג -
ע ר).
(פּ,) ליוגער, קאַלוגער (נ.),
אַ ד (פנל. אַ ט)
יסוד
סוד
עפּיזאָד
קאַראַהאָד
בראָד (נ.)
=באָד (א)
אגענאָד
סאָד
אראָד
אנראָד
אאיך באָד
אאיך לאָד
אאיך שאָד
(0) קרן חיסוד, אחד! גד (נ.), אִבי
כאָד, דיאָד, װוזװאָד, זאוואָד, יאָד, ליאָד,
נאַראָד, סבראָד, סקװאָד, פּאָד, פּאָכאָד,
פּאַראַכאָד, פּלאָד, פּעריאָד, פּערעװואָד,
פּריכאָד, קליינאָד, ראַסכאָד, אַלאַ מאָר,
נאפּעראָד, (פּ.) בויר, מויד.
(+) דזשאָר, זאָד, סינאָר,
פּזשאָד, קאָמאָד, שופלאָד.
(פ.) ווערבליוד, זוד, טרוד, עטיוד, סוד,
פרוד,
סמראָד,
78
אַ ד י ם
אפאָדים
אבנדים
אחסדים
אמשומדים
אפחדים
אצדדים
(*) חשדים, פכובדים, מלומדים,
נכבכדים, עבדים, נמילת חסרים, גן}
ילדים, לאחדים, פּרא אִדם, בני אדם,
חיי אִדם (נ.), ראַדאָם (נ.), איך באָך
אים, איך לְאַד אים, איך שאָד אים.
(גר,. אַ ד, אַ ד ע - א י ם)).
אָדיע
מעלאָדיע
פּאַראָדיע
ראַפּסאָדיע
האָדיע !
דאָדיע (נ.)
(0) (זיין) בלאַנאַראָדיע, איך בראָדיע,
איך פּלאָדיע. (נר, אַ ד - י ע)).
אָדי שׁ
מעטאָדיש
מעלאָדיש
פּעריאָדיש
אלאָדיש
=(אַלט) מאָדיש
א(מקום) קדוש
אדבכר הדש
אימלא וגדוש
(0) זאַראָדיש, עפּיזאָד-ש, פּאַראָד-יש,
ראַפּסאָד-יש. (גר. אַ ד, אַ ד ע-
י שׁ).
(פּ,) ווערבליודיש.
79
גד'ל (1.)
אכהן נדול
אהאָדל (1.)
(פּ,) בודל, פּודל, שטרודל, שפּרודל, איך
דודל, איך דרודל, איך באַזודל,
אָד ן
באָדן (אַ)
מעטאָדן
געזאָדן
אאָדון
אלאָדן
אפּקדון
אפלאָדן
אשאָדן
אבאָדן (זיך)
אגעלאָדן
(0) מאָדן, די זאַװאָדן, עפּיזאָרן, פּאַ-
ראכאָד-ן, קאַראַהאָד-ן א. א. וו. (נר.
א ד - |) |
(פ,) ווערבליוד-ן,
(וע: אָד;)
אָד ע
אָדע
װיגאָדץ
מעטאָדע
פּאַנאָדעץ
פּעריאָדץ
אאנדה
אהנדה
אהתמדה
*מאָדע
אקאָמאָדע
אכַלֹא ידע
עטיוד-ן א, א, ו.
אָדל--אָדקע
אמעשי ידי
אהאָדע (ג.)
0) נאָספּאָדע, ואַיעװאָדע, ליאָרע,
סאָדע, סװאָבאָדע, סקאַװאָראָדע, פּאָד-
װאָדע, פּאַראַדע, קאַלאָדע, שקאָדע,
איך פּלאָדע.
5 ) בליודע, דודע, לאַמעדודע, פּאָסודע,
אָד ע ס
אמעמדות
אהדם (נ.)
(*) אנדות, הנדות, התמדות, די
מאָדע-ס, די קאָמאַדע-ס א. א. װ.
איך באָד עס, אַ שאָד איזן א. א. װו.
(זע ;: אֶד, און אָדע),
(5,) בליודעס, דודעס,
לאַמעדודעס,
אַ ד ע ר
יאָדער
לאָדער
שמאָדער
אָדער
בראָדער (נ.)
איך פאָדער
איך צעהאָדער
איך צעקנאָדער
אאָדער (א)
אאיך שנדר
(*) גראָד-ער, לאָד-ער, אין שטאָט
דער, נישטא דער א. א. װ.. (גר.
אַ ד, אַ ד ע - ע ר, אָד, אַ, אַ ט -
ד ע ר, די ר).
(פּ,) פּודער, כודער מודער, איך גודער,
אָר ק ע עע: אָט ק ע)
ווערבליודעס,
אוו - אָ ווע
אָוו (פגל. אַ ף)
יצר מוב
מזל מוב
כבוד אב
לרוב
ארב
אחודש אב
(0) אבן טוב, תפלת שוא, ס'רוב, בכי
טוב, ליובאָוו, טאַמבאָװו (נ.), פּסקאָװ
(ג,), ראָוו, ראָסטאָװו (ג,), שקלאָוו (ג.).
(*) ואו, תיו, תשעה באב, ענל הזהב,
(5,) וועזואוו (נ.).
אַ ווי ם
אננבים
איכלבים
אכתבים
אלולבים
אמקורבים
איקצבים
(*) כזבים, מערבים, נקבים, ערבים,
כתי מושבים, עובד כוכבים.
אָו, אווע-- אי ם)
אבבל (א)
(0) באָוו?,. (*) נבל, נלות בבל, בלאָ-
װאָל,
אָוון
אַלקאָוון
בעטהאָווען (נ.)
איון
אעזבון
אעם חכם ונבון
(גר, ;
80
(0) דעם דובאווע-ן, דעם מאַיאַװע-ז
א. א. וו. (זע: אַוע).
אָ וונ ט
אאָוונט
אפאַרייונ'ט
אַווניק
נראַנדאָווניק
הורמאַװניק
טשינאַווניק
ליובאַװוניק
סאַנאַווניק
פּאַלקאַָװוניק
אלמד ואוניק
(0) גװױינטאַווניק, דוכאַווניק, ואַר
טאַוניק, ליעדאַװוניק, מאַיאַװניק, סאַ-
דאַווניק.
אָווע
סאָװוע
פּאָדקאָווע
װאטאַווע
מאיאָװוע
סאָסנאַוע
סקאַרבאָווע
ראַפּטאַווע
איך כאַווע
איך קאָװוע
אמחשבה
אנביא
אנדבה
אאש להבה
אבהרחבה
אשוה בשוה
אאביי ורבא
איעלה ויבוא
81
אכותל מערבי
אצלבה
(*) גזירה שוה, מבוי, ערבה, מעשה
מרכבה, דיני דבבא, לעתידר לבוא,
אליהו הנביא, (פ.) בלאָוע.
(0) אִסנאָוװע, מאָווע, סטאיקאָוע,
סקלעפּאָװע,, פּאַלאָװע, פּאָקאָיאָוע,
רעװויראָוע, אַסינאָװע, אַרזשעכאַוע,
באַלאַװע, באַראַנקאָװע, בורעקאָווע,
גערבאָווע, דובאָווע, דובעלטאָװע, דיש-
ליאָווע, האָנאָראָוע, הורטאָװע, וויש-
ניאָווע, טשאָפּאָווע, יאַסינאָװע, יוכ-
טאָװע, לאָמבאַרדאָװע, מאַרצאָוע,
מאַשינאָווע, מיליאַנאַָווע, נאַראָדאָווע,
סטעאַרינאָווע, עטאַטאָװע, עלעקטראַי
ווע, פּאָטשטאַוע, פּאַסטעמפּאַוע, פּאַי
ראָווע, פּוכאַווע, פּלאַכאַוע, פּלאַצאָוע,
פאַכאָוע, פֿאַנטאַווע, פעפעראָוע,
פּראַנטאַווע, פרוכטאווע, צעכאָוע,
קאָזלאַָוע, קאַלאָראָוע, קווארטאַלאָוע,
קוטשעראָװוע, ריסיאָווע, רעמיזאָווע,
אַווע טאַװע, װאָוע (ג.), ליאָווע (נ.),
דובראָװוע (1.), איך לאווע, איך
מליאָווע, איך פֿאַרנאַראַָװע, איך
קליאָווע, איך ראָװוע. (?.) איך פאַר-
טראָווע.
אַ ווע ס
*=מלאך המות
אקאַטאָוועס
אקבר אָבות
אקצבות
איבהרחבות
(*) מערבית, מחשבות, נדבות, ערבות,
זכות אָבות, אימת מות, סם המות,
(די) דריי בבות, די גזירה שוה'ס, די
אָוועס - אווק ע
יעלה ויבוא'ס, חובת הלבבות (ג.).
פּירוד לבבות, אלפים ורבבות, אביי
ורבא'ס, אליהו! הנביא'ס, צלבה'ס.
(ל,) טעות (טאַװעס), |
(0) די סאָווע-ס, איך כאָווע עס א., א.
וו. (גר. אַ וו, אווע-עס, ס.
איז)
אָווער
אעבר
אבעל דבר
(0) קאַווער, ראַװער, שאַווער, טאַמ-
באַווער, ראָסטאַָוװער, שקלאווער, מאַר-
צאָווע-ר, מאַיאָװע-ר א. א. װוו. (זע:
אָװע), (נר. אַ ו, אַ ווע--ע ר)
אָווק ע
װוינטאַװוקע
זאבאַסטאָוקע
טאָרגאַווקע
לאַווקע
ליאָווקע (נ.)
װישניאָווקע
סטראַכאָווקע
סאָפקע
פּילאַזאַפקע
אװאַטאָווקע
אזשידאַווקע
אמאַיאָווקע
אפּאַָטשטאַוקע
אפּסח'אַווקע
אצלבה'קע
(0) דאַכאַווקע, דיעשאַווקע, דניאַווקע,
כרייניאָווקע, סקאווקע, פּאַדיאָווקע,
קלאַדאָווקע, ראַנאָווקע,
װוערבאָווקע, טרעניראָווקע, מאַטיװי-
ראָווקע, מאַרשיראַווקע, מושטיראָווקע,
אַז- אַ זע
מעבליראָווקע, סאַרטיראָווקע, עמאַלי-
ראַווקע, פּאַליראָווקע, צינקאַווקע, קאַ-
מאַנדיראָווקע, רעטושאָווקע, שנוראַוו-
קע.
(+) אַלטאָווקע, דיקטאָווקע, פּאַקאַיאָו-
קע, שטינקאָווקע, שפּריצאָווקע, לאַ-
פּאַווקע, מאַלינאָווקע.
אַ ז (פנל. אַ ס)
ווירטואָז
מאַטראַז
קוריאָז
גראַנדיהָז
איך לאָז
איך פאַרלאָז
איך צעלאָז
בלאַז
אנלאַז
אנראָז
=האָז
אאז
א שטראָז
אשלאַז
איקנה"ז
(0) אִבאָז, אַפּאָפּעאָז, אַפּלאָן, אַפּרי-
קאָז, אָפיציאָז, באַז, באַמאָז, דיאַננאָז,
היפּנאָז, טובערקולאָז, מאַקאַװאָז, נאַי
װואָז, נאַרקאָז, סקלעראָז, פּאַראַװאָז,
פּסיכאָז, פּראָננאָז, שמאַראַװאָז, סער-
יאָז, ראָז, אָפקאָרז, ביקאָז, אינהאלטס-
לאָז, ארבעטסלאָז א, א. וו. (פּ.) הויז,
טויז, לויז, סויז, קרויז, איך ברויז,
ברוי-הויז, קאָלכאָז, סאַװוכאָז:
(פ9,) אַרבוז, גוז, מוז, סאָיוו, קאַראַפּוז,
גרוז, טשאָרנעהוז, קאַנפיוז, איך אַנט-
שפּוו, איך יוז, איך עקסקיוו, איך רע-
פווו,
82
אזט זץע: אַסט)
אָזול
שעיר לעזאזל
לולב הנזול
איך מאָזל
(זע: אָז).
(5ּ) אַרבוז-ל, קאַראַפודדל, (זע; וז).
אָ זן
דערלאָזן
פאַרלאָזן
צעלאָזן
אי רנ זון
אב חפּזון
אצעבלאָזן
(0) דאָזן, קאָזן, מימאָזן, פּאָזן;, די
אַפּריקאָזן, װירטואָזן, מאַטראָז, פּאַ-
ראװאָזן, קוריאָזן, דעם סעריאָז-ן, דעם
גראַנדיאָזדן, דעם ראָזדן א. א. וו
(*) הויזן-בלאָזו, ברכת המזון, חלזון,
לשובע ולא 7רזון, רזין דרזין, די
גראָזן, די האָזן, שטראדן, שלאָדן
א. א. װו. (גר. א ז - 1|)
(5,) אַרבוזן, גוזן, סאָיוזן, קאַנפיוזן,
יוזן, עקסקיוזן, רעפיוזן, קאַראַפּוון.
אָוע
בעריאָזץ
דאָוץ
מימאָזץ
פּאַזעץ
פּראַזץ
קאָזע
אבזוי
אהכרזה
אהעזה
83
(0) לאַזע, מעטאַמאַרפֿאָזע, גראַנדיאָזע,
טובערקולאָזע, סעריאָזע, קוריאָזע,
ראַזע (נ,), שפּינאָזא (ג.).
(5,) אָבוזע, בלוזע, מוזע, פווע, שליווע,
זוזע, מעדוזע (נ.), איך גרווע.
אוער
אבלאָזער
אנזיך
אפור
אאלעזר (נ.)
(0) גראַנדיאָזער, סעריאָזער, קוריאָזער,
ראָזער, קאָזער, דאַזאָר, אינהאלט-
לאַזער, אַרבעטסלאָזער א. א. וו. (גר.
אָז, אָזע-ע ר).
אָושק ע (ע: אַשקע)
אַ ט (פול. אָ ד)
אידיאָט
אַנעקדאָט
באָיקאָט
באַנקראָט
גאָט
געבאָט
דעספּאָט
טראָט (א)
פּאַטריאָט
קאָמפּאַט
שאָט (א)
לוט
אָט
ער האָט
איך באָט
איך פאַרבאָט
איך שפּאָט
אדראָט
אָזער- אָ טים
אנאָט
אשטאָט
אאַנשטאָט
אעס געראָט
אאיך בראָט
אאיך ראָט
אאויף באַראָט
(0) ירבעם בן נבט, אָבאַראָט, אָטשאָט,
נאַװאָט דאָן קיכאָט, האַטענטאָט,
זאָט, יאָט, מאָט, סאָט, סאַן קיולאָט,
סטשאָט, סמאָט, עשאַטאָט, פֿאַטשאָט,
פּולעמיאָט,, פּילאָט, פאַנאָט, פלאָט,
קאָט, קאַלװעראָט, קאַמלאָט, קאָממפּ-
לאָט, קאַפּאָט, קלאָפּאָט, קראָט, רע-
דינגאָט, ראַסטשאָט, ער דראָט. (ם)
פּלױט, שרויט, קאָוט, קרויט, ער פאַר-
טרויט.
(5*) דלאָט, שפּראָט,
גראַ'ט.
(,) אַטריבוט, אינסטיטוט, באַלאַמוט,
בוט, ברוט, גלוט, דיספּוט, דעביוט,
וואוט, וואַרטוט, טשמוט, יאַקוט, לאַפּע-
טוט. ליליפוט, מאַרשרוט, נוט, מאַזוט,
מוט, סאַלוט, סוט, סורדוט, סטאַטוט,
פּראָסטומטוט, פּרווט, פוט, קאַיוט, קאַלאַ-
קוט, קנוט, רעקרוט, שוט, אַבסאָלוט, קאַ-
געבלאָ'ט, געי
פּוט, רעזאָלוט, באַכמוט (נ.).
אַ ט י ם
אמשפטים
אפרטים
אפשמטים
אשבטים
אאיך אָטעם
(*) חייטים, עשרת השבטים, איך
ראָט אים, װאָס שאָט אים א. א. װ.
(נר. אַ ט - א י ם)).
אָטיש-- אָ טע
יד'
אָטיש
אידיאָמיש
נאָטיש
דעספּאָטיש
היפּנאַטיש
כאאַטיש
עקזאָטיש
עראָטיש
שפּאָטיש
| אשטאַמטיש
(0) אַנעקדאָטיש, בינאָטיש, דאָן קו"
כאָטיש, האַטענטאָטיש, נאַרקאָטיש,
פּאַטריאָטיש, קאַקאָטיש, פּאָטאש.
(נר. אָ ט, אַ ט ע -י ש)
אַ ט ל
מאָטל (ג.)
איבטל
אזאָמל
אנאָטל (נ.)
יאיך מאָטל
(0) אַריסטאָטעל (נ.), באָטעל, איך-
יאָט-ל, קאַפּאָט-? א. א. ו. (זע:
אָט),
(פ ) לאַפּעטוטל, לילופּוטל, סוטל, סור
דוטל, (וע; ום),
אט |
באָטן
געבאָטן
פאַרבאַטן
געװאַטן
געזאַטן
באַטראָטן
פאַרטראָטן
פאַרקנאָטן
(0) די
(אידיאָטן,
! פּאַטריאָטן,
א. א. וו
(פ.) מיליוטן מיט ציקוטן, דו
64
פאַרשאָטן
פאַרשפּאָטן
אטלית קטן
אישאָטן
אשטן
אגעבראָטן
אראָטן
=געראָטן
נאָטן, הוגענאָטן
אַנעקדאָטן,
האַטענטאָט.,
(נ.), די
דעספּאָטן,
שפּראָט-ן
(5) יום כפּור קטן, פּורים קטן, חרש
שוטה וקטן, דעם געבלאָט-ן, דעם נע-
(גראָט-ן, די
דראָט-ן א. א. ו. (גר.
א ט-ן)
לאַפּע-
טוט-ן, די פורדוט-ן א. א. וו, (וע;
אָט),
אָ ט ע
בלאָטע
גריזאָטע
זלאָטעץ
לנאַטע
סוכאָטע
פּיעכאָטע
קאַפּאָטע
קװואָטע
ראָטע
מאָטע (נ.)
אהחלטח
אחרטח
אקטטה
אמטה
אנאָטע (ג.)
88
אגעבלאָ'טע
אגעגראַָ'טע
(0) אַכאָטע, גראַטע, דלאָטע, האַלאָ-
טע, נאָטע, נודאָטע, סליאַכאָטע, פיעש-
לאָטע (נ.), איך מאָטע, מאָטאַ, פאָטאָ,
אַטאַ (נ.).
(פ) מוטע, קאִיוטע, קוטע, שפּיצרוטע,
אָטרוטע, וואַליוטע, פּאָקוטע, רעואָלוטע,
אַניוטע (ג.), קאַלקוטע (נ.), רעדוטע (ג,),
איך פוטע, ברוטאָ, בודטאָ, ביוטו.
אָט ער
איבלאָטער
אטאַמטער
אטל וממר
אפּיפּערנאַטער
אפאָטער
אקאָטער
אפמור
(0) לאָטער, מאָטאָר, סמאָטר, (פּ.)
אױיטאָר, האָט ער, פאַרבאָט ער,
שפּאָט ער א. א. וו
(+) געבלאַ'טער, געגראָ'טער, בראָט
ער, געראָט ער, ראָט ער, באָדט ער, |
לאָדט ער, שאָדט ער א. א. וו. (גר. |
אָ ט, אַ ט ע-ער, אי ר) :
(פ) וואוטער, כוטער, אַבטאָלוטער, רע- |
זאָלוטער, באַכמוטער (נ.), קאַלקוטער
(ג,), ליוטער (נ,), עקזעקיוטאָר, פּראָסע-
קיוטאָר,
אָ ט ק ע
אידיאָטקע
גלאָטקע
טשאַכאָטקע
-(0) בלאַטקע,
אָט ער - אָט שע
פּלאָטקע
פּליאָטקע
מאָטקע (נ.)
לאָדקע
סלאָבאָדקע (1.)
נאַגניאָטקע, נאָטקע,
טשעטשאָטקע, טשעסאָטקע, סטשאָט-
קע, פּאַדמיאָטקע, קאַלעקאַטקע, קאַ-
קאָטקע, רעשאַטקע, סכאָדקע, ספּאָך-
קע, סקאַװואַראָדקע, פּאַכאָדקע, קאָלאָך-
קע, כאָרקע. (*) נאָטקע (נ.).
אָ ט שׁ
קאָטש
כאָטש
לאָדזש (ג.)
(0) טאָטש, קראָטש, דזשאָדזש, ויפ
נאָטש.
אָ ט ש ע
קליאָטשע ,
כאָטשע
איך באַלעבאָטשע
איך טאָטשע
איך כאָכאָטשע
איך כלאָפּאָטשע
איך מאָראָטשע
(0) פּלאָטשע, קװאָטשע, ראַבאָטשע,
סמאָטשע (נ.), איך גאַנאָטשע, איך
! גראכאטשע,
! איך טעלעפּאַטשע, איך
{ איך צעקאַלאָטשע, איך קאַלעקאטשע,
װאָראָטשע (זיך),
סאַקאָטשע,
איךד
זשע, האָט זשע א., אי װוו. (גר, אַ ט-
יז ש ע)).
אָ-ים --אַ כי ם
אַָ-ים
אנבאים
אחטאים
אחלאים
אמשונעים
אנאַראַאים
אפראים
ארשעים
אתנאים
אימים נוראים
אפלאי פּלאים
(*) אמוראים, חשמונאים, מצורעים,
נגעים, פּגעים,. פּתאים, רמאים,
קנאים, קראים, סדר זרעים, הרהורים
רעים, מעשים רעים, שרשים מרובעים,
ברוכים הבאים, בן ארבעים, לחצאים,
מח טוב ומה נעים, נישטאָ אים. (גר.
א - א י ם).
(ל.) גוים, אפרים, ירושלים, איך בוו
אים, איך פּאָוע אים א, א, וו, (וע:
וידים),
יאָר
לאָך
שטאָך
תוך
אָך!
דאָך
נאָך
איך קאָך
ײדערנאָך
(0) כל ולד, באד, דזשאד, זאָד, זבאך,
טשאָך, מאָד, פּראָד, פאָך, צוװאָך,
ראָך, שאָך, שטראָך, שטשאָך, שליאָך,
80
שפּראָך, איך שלאָך, איך שמאָך. (פ.)
בויך, יויך, אויך, איך ברויך.
(5) (זע: וך).
אַ כ2 ט
פלאָכט
פאַריאַכט
צעקאָכט
(0) ער שלאָכט, ער שמאָכט,
(פּ.) געברויכט, ער לויבט,
אָ כ ט |ן
געפאָכטן
פאַרפּלאָכטן
פאַרראָכטן
געשאָכטן
(0) דעם אונטעריאַכט-ן, דעם צע-
קאָכט-}. (9.) נעליכט-}ן. ((בר.
אַ בכ ט - |).
אָ כ ט ע
באָכטץ
שמאַָכטע
פאַריאָכטע'
צעקאָכטע
(0) כל ולך'טע. (פּ.) געברויכטע,
אָכט ער
טאָכטער
(0) פּאַריאָכט ער, קאַכט ער א. א. װו.
(זע: אַכט)),
אָ כ י ם
אגלחים
אדרכים
אהכם
אמזרחים
7
אמלאכים
אמלכים
אמקחים
אשבחים
אנחום
(*) זבחים, טפחים, כרכים, מוסמכים,
מוצלחים, משולחים, נצרכים, רווחים,
תלמיד חכם, נאָך אים. (נר, א ד,
אַ כ ע - אי ם ).
אַ כ 5
אכל יכול
אכביכול
אאיך יכול
ארחל
(0) פּאַלטאָבל,
(*) הולד רכיל,
אָ כן
װואָכן
עפּאַכן
קנאָכן
אונטערבראָכן
געבראָכן
פאַרבראַכן
צעבראָכן
פאַריאָכן
קאָכן
געקראַכן
פאַרקראָכן
צעקראָכן
געשטאַכן
געשמראָכן
געשפּראָכן
פאַרשפּראָכן
אב טחון
(5.) איך שטרויבל,
אָכל- אַ כע
אנצחון
אישכן
אהיתכן
(0) אַכן, זאַכן, זשאַכן, פאַכן, שלאָכן,
שמאָכן (פּ.) ברויכן.
(*) לכן, איך מלאכה'ז, הולדך על נחון.
(5,) ברוכן, גערוכן, יעוונוכן, סלוכן,
פלוכן,
אָ כ ע
סאָכץ
סומאַטאָכע
עפּאָכע
איך פאָכעץ
אברכה
אהבטחה
אהנהה
אהצלחה
אהשנחה
אמלאכה
אמערכה
אמשפחה
אמזרחי
(0) ספּיאַבע, פּיעשטשאַכע, יאכע (נ.),
יעװודאַכע (נ.), ראַכע (נ.), איך אָכע,
אידך באַכע, איך דזשאַכע, איך זבאָכע,
איך טשאַכע (זיך), איך פּליאָכע, איך
פאַרשליאַכע, איך קאַכע (זיך), איך
שטשאבע.
(*) בעל מלאכה, נע'סרח'ע, הדרכה,
הוכחה, הלכה, הרווחה, מזל ברכה,
זכר צדיק לברכה, זכרונו לברכה,
לחיים ולברכה, ינון ואנחה, כ? הקודם
זכה, רח'ע (נ.).
(פ, ) זאַוויערובע, יובע, סטאַרוכע, פּיעש-
טשובע, קאַטערוכע, קאַפּאָטוכע, שליוכע,
אָכעס - אָל
זאַלאָטובע, סיוואוכע איך איזניוכע
(זיך), איך כוכע, איך ניוכע, איך
סקרוכע,
אַ כ ע ס
אקדחות
אצולהכעיס
אלכל הפּחות
(0) די סאַכעס, סומאַטאַכעס, ספּיאַ-
כעס, פּיעשטשאָכעס, איך קאָך עס, איך
פּליאָכע עס א, א. וו
(*) אִדם פּחות, משה ת.., ברוך
מזביר נשכחות, די כרכות, מלאכות,
מטרכות. משפּחוח, הבטחות, הנחות,
דעם מזרחי'ס א. א. װ. (זע: אֶך,
און אַכע).
(פ) וואוכעס, פּעטוב-עס, קאַטערוכע-ס
א, א. וו. (זע: אָך, און אָכע).
אַ כ ע ר
אבחור
אזכר
אשחור
אישכר (נ.)
(0) װאַכער, פּלאָכער, פאָכ-ער, קאָכ-
ער א. א, וו.
(*) מחר, שוכן אחור, שלום זכר,
שומר שכר, שאַכער, נחור (נ.). (גר,
אָ ד, אָ כ ע - ע ר, ר)
(פּ.) סוכאר, קוכאַר,
אָל
װאָל
זול
עול
קול
ראָל
(איך דערהאָל (זיך)
68
איך װוידערהאָל
איך זאָל
אמאָל
אנאָל
אצאָל
יקהל
יקריסטאָל
=שאָל
=שטאָל
אשפּיטאָל
אאַמאָל
=שמאָל
אנתפּעל
אאיך נאָל
אאיך מאָל
אאיך צאָל
אישמאל
אישראל
ימיכאל
ארפאל
שאול
(0) דברי חול, שין שמאל, בל וכ5,
קודם כל, בכל מכ? כל, בעירום ובחוסר
כל, סמא"? (ג.), אידאָל, אַלקאַהאָל,
אַפּאָסטאָל, אַרעאָל, באָל, באַנדעראָל,
בענזאָל, נאַסטראָל, נאַָרדזשאָל, גראֵָל,
האָל, טראָל(ד), טשעכאָל, כאָכאָל, נאַ-
מאָל, (אַדרעסני) סטאָל, סימבאָל, פּאַ-
דאָל, פּאַמאָל, (נאָרד) פּאָל, פּאָסאָל,
פּאַראַסאָל, פּאַראָל, פּיסטאָל, פּעטראָל,
פּראָטאַקאָל, פיאֵל, פיטריאָל, פייפיאָל,
צאָל, קאַדראָל, קאַזיאָל, קאַטיאָל, קאָל,
קאַמיזאָל, קאָסציאָל, קאַרבאָל, קופּאָל,
קנאָל, קרעאָל, שנאָל, שפּאַניאָל, פרי-
װאָל, אַבװאָל, נאַכסאָל, פאַשאָל, דאָל
דאָל! (פ.) קויל, פויל.
89
זשיראַנראָל, (בע)מאֵל, מאָנאָפּאָל,
מאַננאָל, מאָזאָל, סאָל, קאָנטראָל, טי-
ראָל (נ.), פּאַדאָל (נ.).
(*) ראש הקה?, אוהב ישׂראל, בתת
ישרא?, נדול בישרא?, חוק לישראל,
עוכר ישראל, פושע ישראל, שומר
ישראל?ל, שונא ישׂראל, אחינו בני
ישראל?ל, ארץ ישראל, כדת סמשה
וישראל, כל ישראל, כל? ישראל, כנסת
ישראל, עדת ישראל, צור ישראל, קבר
ישראל, קהל ישראל, שמע ישראל.
(5,) וועסטיביול, טול, מאַטול, סאָמנאַר
בול, סטימול, עסאַאול, פּאַטרול, פּול,
קאַפּול, קאַראַאול, רול, שול, שפּאַקול,
שפּול, וואול, האָרבול, נול, קול, רידו-
קיול, טיול, בול בול!
אָל גנ עע: אָלק)
אַל ד זץ: אל מ)
אָלדן
טראָלדן
יאָלדן
גאָלדן (א)
גשמאַלדן
אָ ל ט
געװאָלט
פאַרװאָלט
געזאָלט
װוידערהאָלט
עס גראָלט
ער דערהאָלט
ער קנאָלט
ער ראָלט
נאָלד
יאָלד
האַלד
אער באַצאָלט
אער גאָלט
אער מאָלט
ער צעמאָלט
אער קהליט (זיך)
אער פאַרשמאָלט
{0) וואלט, רעװאָלט, רעזאָלט, ער
צאָלט, ער קאָלט, ער שנאָלט. (פ.)
פאַרפוילט, טראָלד, קאָלד, העראָלד,
בערטאָלד (נ.).
(*) ער נאַלט (צו), טשאָל(נ)ט.
(פ5.) פּולט, קולט, געשולט, ער רולט. ער
שפולט,
אָל ט |
קאָלטן (אַ)
גענאָלטן
פאַרנאָלטן
פאַרשאָלטן
צעשפּאָלטן
(0) דעם וידערהאָלט-ן, דעם פאַרי
פוילט-ן א. א. וו. (גר. אַ 5 ט -ן,
א ן, אָדער אַ 9 - ט אָ ן)
אַל י ם
אמייװואָלים
=כללים
אמאכלים
מנוולים
אמקובלים
אמשלים
אשקלים
אחלום
*שלום
אאבשלום
אַליע- אָלן
(*) אוהלים, מטופּלים, נמשלים, הבל
הבלים, שלש רנלים, פּרשת שקלים,
רודף שלום, בשלום, חס ושלום, עליו
השלום, עליכם שלום, ירא ושלם, איך
באַצאָל אים, איך נאָל אים א. א. װ.
(נר, אַ , אל ע - אי ם)).
אל י ע (פגל. אל ע)
דאָליע
װאַליע
מאַזאָליע
מעלאַנכאָליץ
פאַסאָליע
פּאַוואָליע
איך פּאַזװאָליע
(0) באַראַבאָליע, טאָפּאָליע, מאַנקאָ-
ליע, פעטראָפּאָליע, קאָליע, קאַנטראַ-
ליע, קאַניפאָליע, אֶלִיע (נ.), פּאליע
(נ.), אַנאַטאַליע (נ.), אַנטאָפּאָליע (נ.).
אַסטראָפּאָליע (נ.), מאָנגאָליע (נ.),
פּאַדאָליע (נ-), איך כאָליע,
אָ ליק
אַלקאָהאָליק
מעלאַנכאָליק
סימבאָליק
קאַטאָליק
קאַרבאָליק
אקראָליק
אישמאלייק
אישראלייק
אעץמלק
יבלק
(0) פּאַראסאָליק, ווידערהאָליק, מאָ-
ליק, קופּאַליק, האָלעק, װאָלעק, פּאַכאָ-
לעק, פּאַליאַק. (גר. אַ 5 - י ק).
(פּ,) זשוליק, זאַוואַלעק, פּשיטולעק.
אַ לי ש
מאָננאָליש
מעלאַנכאָליש
סימבאַליש
ספּאַניאַליש
קאַטאָליש
אחלוש
אפאָליש
אשליש
אמיײיװאָליש
(0) אַלקאַהאָל-יש, אַפּאַסטאָל-יש, פּאַ-
דאָל-יש א. א. וו
9') ישראל"יש (נ), קאַליש ((.),
מקובל'יש, קה?יש, בעל ענלה-יש,
יללה-יש א. א. וו. (נר. אַ ל, אַלע-
יש)
אלו
גראַלן
צאָלן
ראָלן
געדראָלן
געקװאָלן
געשװאָלן
דערהאָלן
װידערהאָלן
צעקנאָלן
פֿאַרשנאָלן
מיר זאָלן
אנאָלן
אמאָלן
אצעמאָלן
אבאַצאָלן
יקהל'ן (זיך)
אפאַרשמאָלן
(0) (פ.) קוילן, פוילן, דעם פריװואָלן,
די באַנדעראָלן, נאַסטראָלן, סימבאָלן,
01
פּאַראַסאָלן, פּראַטאַקאָל-ן, קופּאָל-ן
א. א. װי
(*) טאָלן, נאָלן, צאָלן, די שפּיטאָל-ן,
ישרא?-ן א. א. וו. (נר. אַ ל - }|).
(5 ) די פּאַטוול-ן, שול-ן א, א, (וו,
(וע ; אֶל).
אל ע (פגל. אָ ליע)
סמאָלע
פּאָלע
ראָלע
שקאָלע
פריװאָלץ
אבהלה
בעל עגלה
אהבדלה
אהשכלה
אהתחלה
איללה
אמלא
אממשלה
אמפּלה
אקבלה
אקללה
*שמאַלע
אנפתלי
(0) מחיום והלאה, װיאָלע, גאַנדאָלע,
טאָלע, טאמבאָלע, טריאַלע, סאַװאָלע,
סטאַדאַלע, פיאָלע, קאָזיאָלע, קראמאַָ-
לע, נאָלע, סאַלאָ, קאַלאָ, אַפּאַלאַָ (נ.),
(פּ,) פוילע.
(*) ברכה לבטלה, הנהלה, מלאכי
חבלה, שלשת ימי הנבלה, ועד הכללי,
בראש גלוי, זמרי בן סלוי (נ.), מעשה
תלוי.
אָלע- אָלער
(פ,) אָקולע, כאַמולע, סקולע, פאָרמולע,
פּערדולע, קוטורולע, שולע, שמּולע, בו-
בולע, אַ פולע.
אָל ע ס
אנלות
אהיכלות
אחיילות
אמזלות
(5) ספר הנורלות, די בהלות, בעלי
ענלות, התחלות, יללות, די מלא'ס,
ממשלות, מפּלות, קבלות, קללות,
נפתלי'ס, להבדיל אלף אלפי הבדלות,
איך נאָל עס, איך מאָל עס, איך צאָל
עס א. א. װו. (גר. אַ ?, אַ 5 ע -
עס, ס, איז)
(0)קאַלאָס, כװאָלעס (נ.), נאַרדזיאָל-
עס, קאַזיאָל-עס, קאָסציאָל-עס, די
פּאָלֶע-ס, שקאָלע-ס, איך ראֵָל עס,
איך שנאָל עס א. א. װו.
(פּ,) אָקולע-ס, כאַמולע-ס א, א, וו, (זע:
אַלע).
אֶָל ע ק (0ע: אַ ליק)
אָלע ר
דאָלאַר
פריװאָלער
איך קאָלער
זאָל ער
אטאָלער
אמאָלער
אצאָלער
אשמאָלער
(0) אַ גאָלער, קאַלאָר. (פּ,) פוילער,
(נר. אַ ? - ע ר)).
אָלף - אַ ם
אָ ל ם
גאָלם
װאָלף (נ.)
אָ ל פ |
געהאָלפן
װאָלפ'ן
(גר. אַ 5 - פם | ן|).
אל ץ
האָליץ
שטאָלץ
=באָלץ
(0) װאָלץ, דעם יאָלד-ס, באַצאָלט-ס, |
מאָלט-ס א. א. וו. (גר. א ? ט-ס) |
(פּ.) א פאַרפוילט'ס,
אָלצן
שטאָלצן
צעשמאָלצן
אָל ק
טאָלק
פּאָלק
פאָלק
קאָלק
ערפאָלנ
איך פאָלג
איך פאַרפאָלג
אָ ל ק ן
װאָלקן
פּאָלקן
געמאָלקן
(גר. אַ ? ק - אין, אָן)
92
אָל ק ע
יאָלקע
פּאַָלקע
קאַרבאָלקע
(0) טריאַלקע, באַכאָלקע, סטאָלקע,
| ספּאַניאָלקע, קאַמיזאָלקע, קרעאָלקע,
! ראָלקע, סמאַלקע,
טיראָלקע, מאָנאָפּאָלקע,
פּאַראַסאָלקע, פאַסאָלקע.
פּאָלקע,
(*) קרישטאָלקע, ישמאל'קע, ישראל"-
י קע, מיכאל'קע, נפתלי'קע, רפאל'קע.
אָ ם
אַלבאָם
בשר ודם
דיפּלאָם
פּאַנראָם
פּאַראָם
שוואָם
שטראָם
פלוים
תהום
סדום
גערוים
קוים
עד היום
איך זוים
איך צוים
איך רוים
איך שוים
אקראָם
אלאָם
אאברהם
(0) אחד העם (נ.), יחי העם! ימח
שמם, לא קם, חי ק"ק סערעבראָם, נס
נדול היה שם, אידנעזקאָם (נ.).
98
אַנראָנאָם, אַנאַטאָם,
גאַסטראַנאָם, עקאָנאָם, פיז יאָנאם,
אַטאָם, אידיאָם, באָם, בראָם, גנאִם,
דאָם, טאָם, כראָם, לאָם, סימפּטאַם,
פּריאָם, פאַנטאָם, אַװטאַנאָם, פאָל-
קאָם, פּריטאָם, ביט באִם !
(פּ,) בום, קאָסטיום, קום, רום, פּאַרפיום,
אַסטראַנאָם,
דום, דאַָרום, ווארום, זום ! ערוערום
(נ,), אייגענטום, הייליגטום, מאַקסימום,
מינימום,
אַ מ י ם
תהומים
אב שמים
אדמים
אחכמים
=צלמים
(*) חרמים, מושלמים, מפורסמים,
שלמים, עצירת נשמים, עלילת דמים,
שפיכת דמים, אריכת ימים,
ימים, בקרב הימים, דברי הימים, חי
עולמים, תלמידי חכמים, צדיק תמים,
אלף פּעמים. (גר. א ם, אַ מ ע -
א י ם ).
אַ מ ע
אהסכמה
:הקדמה
אה שכמה
אחכמה
אממא
אמלחמה
אנחמה
אנטקמה
אנשמה
אמסתמא
קצור {
(0) לאַקאַמען (זיך).
! תהומ'ען, דעם גערוימען, פאַרזוימען,
אָ מי י ם -- אַ מ עו
אאברחמ"ע
ארחמה
(0) אַקסיאַמע, אַװטאַנאַמע, באַמע,
פאָלקאַמע, איך לאָמע, איך לאַקאָמע
(זיך), קאַמא, ניאָמע (נ.), שליאַמע
(נ.), נעמי (ג.).
(*) השלמה, יבמה, יציאת נשמה,
עלית נשמה, ביד רמה, עד חרמה,
דברים של קימא, (אין דער) אדמה,
בורא פּרי האדמה, אדם להב? דמה,
כ? ימי. |
(פּ,) אומע, גומע, סומע, קומע, די דומע,
פּאַרפיומע, איך זומע, איך לומע.
אָם עו
זאָמען
- ווילקאָמען
פאָלקאַמען
צעלאָמען
אנאָמען (8)
=לאָ מען
אאָמן
+בנימין
אהמן
(פ.) פלוימען,
פאַרצוימען, פאַררוימען, שוימען, די
אַגראַנאַמען, אַלבאָמען, דיפּלאָמען,
פּאַנראָמען, פּאַראָמען, שװאַמען,
! שטראַמען, אידיאַמ-ען, סימפּטאַמ-ען
א. א. וו.
(*) אבוד ממון, דעם טמא', די
קראָמ-ען, אברהם-ען, נחמה-ז,
רחמהן א. א. ו. (גר. א ם,
האַ מע -ן)
(5.) די סומען, פּאַרפיומען, וומען,
! לומען,
אָמעס --אָן
אָ מ ע ס
אאקדמות
אהסכמות
אהקדמות
אהשכמות
אחכמות
אמלחמות
אנשמות
(0) די אַקסיאַמעס, באָמעס, דיפּ-
לאָמעם, לאָמעס, ניאָמע'ס, שליאָמע'ס,
נעמי'ס, סאָמיס, פּראָמיס, די קאָמא'ס,
טאָמאַס (נ.), איך לאָמע עס. (פ.)
איך פאַרזוים עס, איך פאַרצוים עס,
איך פאַררוים עס, אידך שוים עס.
(*) השלמות, יבמות, אל נקמות, ש"י
עולמות, גל ש? עצמות, הזכרת נשמות,
ישועות ונחמות, קללות און חרמות,
נוטה למות, עמוס (נ.). אברהמע'ס,
נחמה'ס, רחמה'ס, דעם טמא'ס, איך
לאָם עס, (גר, א ם, אַ מ ע - עס).
(פ ) דוי אומעס, גומעס, סומעס, קומעס,
דומעס, איך וומע עס, איך לומע עס,
אַ מ ע ר
טאָמער
לאָמיר
זשיטאַמיר
האָב מיר
אגוי גמור
=געיאָמער
אטמאיר
אלאַמער
אהזמיר
אתמר (נ.)
(0) באָמער, סטראַמער, אַװטאַנאַמער,
4
פאַלקאַמער, קאָמאַר, (פּ.) גערוימער,
פאַרצוימער,
(*) עוון חמור, נישטאַ מער, ברוך
שאמר, מאן דאמר, שמ"ר (נ.). (גר,
אָ ם, אמ ע- ערה, אֶד. אַ - מיר,
מ ע ור ).
(פּ,) פּאַרפיומער, קאָסטיומער, רומער,
אָן
באַלקאָן
באַראָן
װואַגאָן
טאָן (8)
טראָן
לעגיאָן
מיליאָן
סאַלאָן
פּערזאָן
פאַסאָן
פאַעמאָן
קאַנאָן
שפּיאָן
מאָנאַטאָן
װאָן !
פּאַרדאָן !
גלין גלאָן !
דן (נ.).
איך קאָן
אהאָן
*מאַָן
אסטאָן
*פאָן
אצאָן
איקאָן
+ שפּאָן
אאויבן אָן
*געטאָן
אפאַרטאָן
אאיך באַטאָן
אאיך מאָן
אאיך דערמאָן
(0) בר מינן, רחמנא ליצלן, שבת
חזון, גראַמאָפאָן, טעלעפאָן, מעדאַ-
ליאָן, סעזאָן, קאָמפּאַניאָן, ראַאאָן.
אפּאַלאַן (נ.), אַראָן (נ.), סאָלאַמאָן
(נ.). (פ.) איך פאַרברוין; איך שוין,
איך שטוין.
אילוזיאָן, באַטאַליאָן, באַלאכאָן,
באַלאַן, באַריטאָן, בוליאָן, ביליאָן, נאַ-
לאָן, נארניזאָן, דיװויזיאָן, דראַקאָן, זאַ-
קאָן, זשאַרנאָן, זשעטאָן, טראַמבאָן,
טריליאָן, טשעמפּיאָן, יוניאָן, לימאָן,
מיסיאָן, סיפאָן, עסקאַדראָן, עשאַלאָן,
פּאַװויליאָן, פּאָטשטאַליאָן, פּענסיאָן,
פֿלאַקאָן, פעליעטאָן, קאַמערטאָן, קאָנ-
דאָן, קאַרטאָן, קװאַדריליאָן, קופּאָן,
שאַבלאָן. אַנטאָן (נ.), דאָן (נ.), כער-
סאַן (ג,), סמאַרגאָן (נ.).
אָדעקאָלאָן, באַנבאָן, בוטאָן, אויק-
ציאָן, בעטאָן, נאַװראָן, דיאַפּאזאָן,
דיאַקאָן, װאָלאָן, זאַהאָן, טאַלאָן,
טשעכאָן, לאַמפּיאָן, לעקסיקאַן, מאַ-
האַן, מאַסאָן, מיקראַפאָן, סאַקסאַפאָן,
סטריזשאָן, סקאָרפּיאָן, פּאַטראָן, פּאָן-
טאָן, פּאַפּילאָן, פּיאָן, פּיסטאָן, פּע-
ראָן, פאָן, פורגאַן, ציװאַן, ציקלאָן,
קאַטיליאָן, קאַנטאָן, קאַפּיושאָן, קאָן-
פעקציאָן, קאַרדאָן, קליאָן, קרעטאָן,
קאַרדימאָן, ראָזשאָן, ראָן, רענאָן,
שיניאָן, שיפאָן, ליאָן, אוניסאָן, באָן-
טאָן, נאַרסאָן ! נאַציאָן, ציװיליזאַ-
ציאָן א. א. װו. (זע: א צ יע)
אָן- אָנט
(פּ,) אָפּיעקון, וויון, ודון, מאָבון,
מויפון, טריבון, מאַנסון, סאַלון, א, א.
וו. (זע; ון).
אַָנד זע: אָנ ט)
אָנ ד ע
באַנדע
ראַטאַנדע
בלאַנדע
(0) ראָנדאָ, דזשיאָקאָנדא (נ.), דער-
מאָן דו, מאָן די א. א. וו, (נר, אַ | -
ד ו, ד י, ד א )
אַנד ער
באַנדער
בלאָנדער
(0) פליאַנדער, שמאַנדער, דער פאַסאָן
דער, דערקאָן דיר א. א. וו. (גר. אַן -
ד יר, ד ע ר)).
אַ נ ט
האַריזאַנט
פראַנט
באַקאַנט
נעקאַנט
דערקאָנט
ער טראַנט
סװאַנד
פאַנד
בלאַנד
אנאַנט
אער באַטאָנט
=ער מאָנט
איער דערמאַנט
(0) דיסקאַנט, װיקאַנט, פּאַנט, קאַנט,
רעמאַנט, באַנר, סאָנד, באָ-מאָנד,
אָנטע-- אָניע
דעמי-מאַנד (פּ.) ער פאַרברוינט, ער
שוינט, ער שטוינט.
(פ,) בונט, קליונט, שמּונט, , בונך",
גרונד, וואַגאַבונד, מונד, קונד, שליונד,
שטונד, שונד, רונד.
אָנ ט ע
אַקאָנטע
דיסקאַנטעץ
באַקאָנטע
גאַנטע (נ.)
איך פּלאָנטע
(0) איך מאַנטע. (8.) פארברוינטע.
(*) כאַנטע, באַטאַנטע, דערמאַנטע,
נאָנטע,
א נ י ם
אבדחנים
אבמלנים
אבנים
אבנינים
אבעלנים
אנזלנים
אדיינים
דלפנים
אחזנים
אמייוולאָנים
איונים
איחסנים
אלמדנים
אמזומנים
אמחותנים
אימנינים
אנאַראַנים
אסמנים
אענינים
אעקשנים
90
ופּנים
אקבצניט
ארבנים
אשדכנים
אישתדלנים
אתלינים
(0) שונאים, סלאֲנים (נ.), פּסעװודאָ-
נים.
(*) בושת פּנים, הדרת פּנים, עזות
פּנים, קבלת פּנים, לּנים, על כל
פּנים, ימים ושנים, עשרה בטלנים,
צער נידו? בנים, תוכן הענינים, דבר
אל העצים ואל האבנים.
(*) אכלנים, ביישנים, גברנים, נדלנים,
דרשנים, ותרנים, זייפנים, חלפנים,
חקרנים, ידענים, יקרנים, ישרנים,
כזבנים, כעסנים, ליצנים, מקשנים,
נאמנים, נדבנים, נצחנים, סבלנים,
עסקנים, פּזרנים, פּחדנים, פּייטנים,
פּשטנים, פּשרנים, קבלנים, קברנים,
קמצנים, קנינים, קפּדנים, רנזנים,
רחמנים, רצחנים, שקרנים, אחשתרנים,
אַן אים, איך דערמאָן אים א, א. |.
(נר. א ן, אַ נ ע - א י'ם )
אַָניע
אַגאָניע
היראָניע
דאָלאַניע
האַרמאָניע
סימפאַניע
צערעמאַניע
קאָלאַניע
(0) העגעמאַניע, יאַנדראַניע, לאַדאַניע,
מאַטרימאַניע, ניאָניע, פּאַטרימאָניע,
פּנעװמאַניע, פאָניע, קאַקאַפאַניע, קאַ-
ליפאָניע, אנטאָניע (נ.), בראַניע (נ.),
07
ראַניע (נ.), מאָניע (נ.), סאַניע (נ.), -
ראַניע (נ.), פילהאַרמאַניע (נ.), אַראַד .
גאַניע (נ.), באַלאַניע (נ.), גאַסקאַניע..
(נ.), טעװוטאַניע (ב;), יאַפּאָניע (נ.),
מאַקעדאַניע (נ), פלאַװאַניע (ני),.
עסטאָניע (ג.), קאַטאַלאַניע (נ.), קאַ- |.
ליפאָרניע (נ.). (נר, - אָן-יע)
אַניע ס
אפורעניות
אנשים צדקניות
(0) שמאַכטעס און דראָניעס, די דאָ- .
לאָניע-ס, ראַניע-ס א. א. װ. (זע:
אָניע),
אָני ש
איראַניש
דעמאָניש .
האַרמאַניש
כראַניש
לאַקאָניש
| סאַרדאָניש
פּלאַטאַניש
מאָניש (1.)-
אבדחנ'יש.
אבטלנייש
אחזנ'יש
איונ'יש
| איחסנ'יש
אפּחדנ'יש
איקבצנ'יש
| ארבנ'יש
(0) אַרכיטעקטאַניש, דראַקאָניש, סימ-
פאניש, אַראַגאַניש, באלאָניש, גאָס-
קאַניש, סֿעװטאָניש, מאַקעדאַָניש,
סלאַוואניש, עסטאָניש, קאַטאַלאַניש, .
א, א. וי י י 7
אַניעס -אָנע
(*) גזלנ'יש, דלפנ יש טײיװולאַניש,
ליצנ'יש, למדנ'יש, עקשנ'וש;:קמצנ'יש,
רצחנ'יש, שרכנ'יש, שתדלנ'יש א.-א,
װוך. (גר.. א ן, אָ ניע. אָב יע;
אַ נים -י ש) ר יי
אָנס יי 2 2 2
אַנאָנםם. . הי
װאָנם
פּאָנם .
בראָנל + -
(0) די יוניאַנס. (5.) אַ ברוינ'ס, סאָ-
| לאַמאַנ-ס, דעם באַראַנ-ס א. א. װ.
(נר. אַ | - ס )
אָנע -
איקאָנע
בראַנץ
זאַבאַבאָנע.
מאַדאָנץ .
נאַנץ /
פּרימאַדאָנע
קאָלאָנע
אאלמנה
אהכנה
אכוונה
אלבנה
אמתנה
אסכנה. -
אתקנה
ראש השנה
אישהחיינו' -
אאלקנה
אהנא
(0) אַבאָראַָנע, אַכראַנע, באַנע, בעלאַ-
דאַנע, װאַזאַנע, װאָראָנע, זאַנע, מאַט-
ראַנע, מאַקאַראַנע, פּאַטראַנע, פיסטאַ-
אַָנען- אָנעס
נע, קאָראַנע, קימאַנע, מיניאַנע, באַר-
צעלאַנע (ג,), סאַרבאַנע (נ.), זאַקאַננע,
מאַנאָטאַנע, סעזאַננע, פאַסאַננע, קאַ-
זיאָננע, ראַיאַננע, שאַבלאַננע (8.)
ברוינע.
(*) כאַנע, השתנה, מענינא, נאמנה,
רחמנא, קטני אמנה, בלי מסקנה, אתה
בחרתנו, מים שלנו, מרנא ורבנא, פּנוי,
בר יוכני (נ.)*
(פּ) דויטשונע, טריבונע, קאָמונע, קונע,
שטאַבונע, שכונע, פאָרמונע.
אָנ עו
באַקאָנען
דערקאָנען
טראָנען
אבאַטאַָנען
=מאָנען
אדערמאָנען
אאלהנן
אהנן
אלבנון
(0) װאַנען (זיר), פאַנען.
ברוינען, שטוינען,. די
נראַמאַָפאָנ-ען א, א. וו
(*) סברי מרנן, צורבא מרבנן, תנו
רבנן, עמוד הענן, אלקנה-ן, חנא-ן
א. א. װו. (גר. אַ ן - ע ן)
(פּ, ) טריבונען, סאַלונען, אַלונען, טשו-
גונען.
אָנ ע ס
אבדחנות
אבטלנות
אבעלנות
אחורבנות
אחזנות
| נעס,
| ליאָנעס, פורנאַנ-עס, קופּאַנ-עס א, א,
(פּ.) פאַר- | וו, איך קאָן עס, איך דערקאָן עס א,
באַראַנ-ען, ;
98
איחסנות
אליצנות
אלמדנות
אמשכנות
אנאמנות
אסבלנות
אעקשנות
אפחדנות
אקבצנות
אקרבנות
ארבנות
ארחמנות
אשדכנות
אשתדלנות
אתענית
אשלח מנות
אים אוקינוס
אאור הגנוז
| (0) לאַדאַנעס, פּאַנאַנעס, פּאַנטאַלאַ-
נעס, באָנבאַנעס, דיאַקאַנעס, װאַנאָ-
זאַהאַנעס, זאַקאָנעס, פּאָטשטאַ-
א. װו. (זע: אָן). די איקאַנע-ס, די
נאַנע-ס א. א. וו. (זע: אָנע).
(*) ביישנות, גברנות, גדלנות, גזלנות,
דיינות, ותרנות, חקרנות, ישרנות.
כזבנות, נדבנות, נצחנות, פּזרנות,
פּשרנות, קמצנות, קפּדנות, רנזנות,
רצחנות, שקרנות, כ? הפּסלנות, כסא
הרבנות, נוזר תענית, צדקנית, יונית,
אֵנוס.
אלמנות, הכנות, כוונות, מתנות,
סכנות, תקנות ; כאָנעס, פאַנעס, דער
לבנה-ס, אלקנה-ס, חנא-ס, איך באַ-
טאָן עס, איך דערמאָן עס א. א. 0
.99
(פ.) אָפּועקונ-עס, כראַקונ-עס, טמריבו-
נע-ס, קאָמונע-ס א, א. וו. (וע; וו
און ונע).
אָנ ער
אגאָנער
אמאַנער
(0) א קאַנער, באַרצעלאַנער, דאַנער
(נ.), כערסאַנער, סמאַרגאַנער, האָנאָר,
קאָרנער, (פ.) ברוינער, שוינער, (גרי
אָן-ער)
זאקאַננער, מאַנאַטאַנער, סעזאַננער,
פאַסאַננער, קאַזיאַנננער, ראַיאַננער,
שאַבלאַננער.
(פּ) דראַגונער,
אַ ס (פול. אַ ו)
אות
גאָס (א)
חצות
כאַאָס
כוס
נאָס (אַ)
פאַפּיראָס
פאַרדראָס
שאָם
שלאָס
בעל הבית
אמאָס
אדאָט
אװואָס
אעטוװאָט
אפארװאָס
(0) כדת, קהת (נ), אַלבאַטראָס,
אַליאָס, באָס, גראָס, דאָנאָס, דאָפּראָס,
װואָפּראָס, ליאָס, מאָלאַקאָסאָס, נאַסאָס,
עסקימאס, פּאַדנאָס, פּאַנאָס, פּיאָס,
אַנער--אָ ס ט
| קאָס, קאַסמאָס, ראָס, שטאָס, אוקאס,
נאַסקאָס,
!די ביוראָ'ס, די מאַנטאָ'ס, די פּאַל-
!טאַ'ם א. א. װו. (זע: אַ). (5) אבי
/אבות, מהות, כעלות, שמות, שטרויס,
/אויס, אַרױס, דורכאויס, א גענוי'ס,
|דעם גוי'ס, דער פרוי'ס,
{*) אַ בלאַ'ס, אַ גראָ'ס, די ברוך
; הבא'ס, די מהרש"א'ס, דעם הגר"א'ס,
דער מלכה שבא'ס. (פגל, אָ-עס),
(פ,) באַשלוס, ברוס, הינדוס, ווקוס,
'טרוס, פּליוס, פליוס, רוס, שלוס, גוס,
! דיוס, איך פּראָדיוס, איך רעדיוס, אָמנו-
יבוס, די רעוויו-ס, די פּאַרוועניר-ס א,
(א. וו. (וע: 8)-
אַ ס ט
טאָסט
טראָסט
פּאָסט
פראָסט
ראַָסט
דו האָסמ
| עס קאָסט
ער לאָזט
ער פאַרלאָזט .
ער צעלאָזט
: אער דאָסט
| אער בלאָזט
{(0) (די) באָסט, פּאַמאָסט, דזשאסט,
(פּ.) פויסט, ער ברויזט, ער לויזט,
(פ) ביוסט, גוסט, קוסט; יוסט, ער פּראָ-
דיוסט, ער רעדיוסט, ער אַנטשפּווט, ער
|וווט, ער עקסקיוזט, ער רעפווזט, ער
! קאָנפיוזט, :
אַ סטן--אָ סן
פּאָסטן
: קאָסטן
- פאַרמאָסטן
פּאַרראָסטן . |
(0) די טאָסטן, די טראַסטן, די פֹּאַ-
מאָסטן, דעם פּראָסטן, דעם פאַרי
לֿאָזטן, דעם צוגעלאָזטן, באָסטן, באָס"
טאָן (נ.). (נר. אַ ס - ט א }).
- א סטע
באַלאַכװאָסטע
פּראָסטע
פאַרלאַזטע
צעלאָזטע . :
אבאַלאַבאָסטע
איגעדאָסטע...
(0) באָסטע, סטאַראָסטע, פּאַראָסטע,
שאַסטע, האָסטו, לאַָזטו, פאַרלאָזטו,
דערלאָזטו, צעלאָזטו, קאָסטן.
(*) בלאָזטו, דאָסטו...
(פ.) לוסטע, קאַפּוסטע, יוסטע, פּראָדיוס-
טע, רעדיוסטע, גוסטע (נ,), גוסטאָ, אַנט-
שפּוזטע, געיוזטע, עקסקיוזטע, קאָנפיוו-
טע, רעפיווטע, - |
אָס ט ער
פּראָסטער
קאָסטער (א)
פּאַטער-נאָסטען'
| פּאַרלאָזטער
צעלאַזטער
(0) פּלאָסטער, דערלאָזט ער, קאָסט
ער, גענוי'סטער,
(*) בלאָזט ער, דאָסט ער...
100
אָסים +
איתום . .
אמיוחסים
ישבתים
=שמשים
(*) שקצים ורמשים, כתוב וחתום,
דברים כהויתם. (נר. א ס, אַ ס ע-
א י ם)). |
יאָסל
סאָסל (נ.)
אפּסול
(0) מאָסל, פּאַפּיראָסל?, איך האָסל,
פּאָסאָל,
אָ סן
פאַרנאָסן
צעגאָסן
פאַרדראָסן
גענאָסן
פאַרפּלאָסן
צעפלאָסן
דערשאָסן
אַנטשלאָסן
באַשלאָסן
געשלאָסן
פאַרשלאָסן
אחתן
אלויתן
אדתן
אנתן
(0) (פּ.) איז אויסן, אין דרויסן, די
פּאפּיראָס-ן, דעם קורנאַסע-ן א. א. וו.
101
(*) שמחה וששון, דאָסן,.. די מאָס-ן,
די פאַרװאָס-ן א. א. וו. (נר, אָס -).
(9,) דוי באַשלוס-ן, רעדיוס-ן א. א, וו,
(וע: אָס),
אָס ע
גענאָסע
פּראָסע
קאָסע
קלאָסע
ראָסע
קורנאָסע
אהכנסה
אפרנסה
אויזתא
(0) אַטאָסע, סאָסע, קאַָלאָסע, בען-
נאָסע, קאַרפּענאָסע, שאַלטענאָסע, איך |
האַלאָסע, יאָסע (נ.), נאָסי (ני).
(*) פּרשנדתא (נ.), נשיא, חטאתי, עד
מתי, הכצעקתה, נערה המאורשה, זה
חליפתי, זונתי, רעיתי, בחרפתי,
לשיטתי, ינעתי ומצאתי, על אפּי ועל
חמתי, מעלתו, מוציא שנתו, פּרחה
נשמתו, מעשים אשר לא יעשו.
(פּ.) פּאַפּוסע, קוסע,
אַ ס ע ר
שלאָסער
קורנאָסער
אמסור
אאָסור
אחמשה עשר
אװאָסער ?
(0) נראָסער, קאָסער, יאָ סער, נאָ |
סער.
והיתר הוראה,
אָסע--א-ען
(*) שאר בשר, תרי עשר. חסר, אור
לארבעה עשר., (נר, א ס, אַ ס ע -
ע ר)).
(פ,) פּראָדיוסער,
אָ-ע
אהוצאה
אהלואה
אהמצאה
אהנאה
יהשפּעה
אמודעה
אצואה
אחיה רעה
אכדבעי
אאליהו
אבלאָע
אנראָע
(*) הגבחה, הגהה, הכנעה, התראה,
מורה הוראה, טעודת
הבראה, כח הרשאה, דירה נאה, חיה
נוראה, בריה נפלאה, בשורה רעה, בי
לו נאה, כי לו יאה, פּשוט במשמעו,
ראוי, קנאי, קראי, ירמיהו, מתתיהו,
שמריהו, שבתאי (נ.).
(?.) נויע, וויבאַיע, בלויע, גרויע א. א.
װו. (זע: וי-ע). |
(פ,) דוהע, סטאַטוע, שילויע, בויע, איך
ברילויע, איך דויע, איך זשויע, טשאַס
פואו,
אָ-ען
אבזיון
גאון
אנסיון
ישגעון
אַ- ע ס - אָ פל
יט
(*)זמן פּרעון, דעם בלאָען, דעם גראַען,
די קראָען, די שעה'ן, אליהו,
ירמיהו-ן א. א. וו. (גר,. אָ, אַ ע-
ען, |)
(ל.) פרויעז, סטרויען, ואיען א א. װוי
(זע : וי-ען).
(פּ ) סטאַטוען, בריליוען, דויען, זשויען.
אָ-עס
אטעות
אמעות
אנבאות
אנוזמאות
אחנאות
אמשאוה
אמשקאות
איסנדקאות
אהרים וגבעות
אמשמעות
אנמאס ומאום
אנסים ונפלאות
(') אמהות, פוראות, מקואות,
מרחצאות, נוסחאות, נחלאות, קרקעות,
רמאות, אותיות פרובעות, הוצאות,
הלואות, המצאות, השפּעות, מודעות,
צוואות, הנבה-ות, התרא-ות, אליהו-ם,
נישטא עס א. א. וװו, (גר. אַ, אַ ע -
עס, ס, ות)
(?.) גויעס, סלאיעס א. א. וו. (זע:
וי-עס),
() דוהע-ס, סטאַטוע-ס א, א, וו. (זוע:
אֶע).
אָ- ע ר
אבלאָער
אנראָער
102
אסני נהור
(*) זחב טהוֹר, הזהר והזהר, נרו יאיר,
מנורת המאור, פּנחס בן יאיר. (גר.
אַ -ע ר),
(ל,) פּויער, גענויער א, א. וו ווע :
; וידער).
אַ פּ (פנל. א ב )
טאָפּ
טראָפּ
סנאָפּ
צאָפּ
קאָפּ
קנאָפּ
האָפּ!
איך פאַרפּראָפּ
איך פאַרשטאָפּ
אָם
אאַראָפ
(0) אִקאָפּ, נאַלאָפּ, העליאַטראַפּ, טע-
לעסקאַפּ, כראָפּ, מיזאַנטראָפּ, מיקראָ-
סקאָפּ, סטאָפּ, פּאַדקאָפּ, פּאָפּ, פילאַן-
טראָפּ, קראָפּ, שאָפּ, נוד אָפּ, סאָפּ !
שליאָפּ! קאָנאָטאָפּ (נ.), סיראָםּ.
(פ,) זופּ, טרופּ, לופ, סטופּ, פופ, קורדופ,
קרופּ,
אַ פּ ל
טאָפּל
קאָפּל (נ.)
אגאָפּל /
אנאָפּל
(0) אַדריאַנאָפּאַ? (נ.), סעוואסטאָ-
פּאָל (נ.), קאַנסטאַנטינאָפּאָל (ג.).
(פ5ּ,) קאַרדופּל, שקרופּל, איך קופּל,
109
אַ פּן
האָפּן
טראָפּן
פּראָפּן
שאָפן
כראָפּן '
פאַרפּראָפּן
פאַרשטאָפּן
קראָפּן
צוקאָפּנ(ם)
(0) די נאַלאָפּן, טעלעסקאָפּן, מיזאַנ-
טראָפּן, פילאַנטראַפּן, -
אָ פּ ע
אייראָפּע
איך האָפּע
איך כראָפּע
איך סאָפּע
איך קאָפּע
ארב פּפּא
(0) יאָפּע, ראָפּע, שאָפּע, איך לאָפּע,
איך קראָפּע, איך שליאָפּע.
(5.) (זע: ופע).
אָ פּע ס
אַפּיטרופּום
(0) ליאָפּעס, פּאָפּאַס, די אַקאָפּ-עס,
איך שטאָפּ עס א. א, װו. אייראָפּע-ס,
איך קאָפּע עס א, א. װו. (זע: אֶפּ,
און אָפּע),
קנאָפּקע
באָבקע
קאָראָבקע
אָפּן -- אָ פט
דאָבקע (נ.)
ײקאָפּקע
(0) כלאָפּקע, סטאָפּקע, פּאָפּקע, קראָפּ-
סע, שטאָפּקע, סטיאָפּקע (נ.), קאַ-
פּ(י)קע. פּראָבקע, סקאָבקע, פּאַכליאָב-
קע. (גר, אַ פ - ק ע)
(פ,) כאַלופקע, יובקע א, א, וו. (זע:
ופּע)+
אַ ף (פגל. אָ וו)
לאָף (אַ)
סוף
עוף
פילאָזאָף
שטאָף
איך בלאָף
איך האָף
אַדערױף
אויף
אַרױף
אשאָף
אאיך שטראָף
אאיך שלאָף
(0) אַפּאַסטראָף, סטראָף, ראָה, אין
סוף. (9,) שרויף, איך זויף.
(*) כף, איך פּאָף. -,
(פ,) בוף, רוף, אוף !
אַ פ ט
אָפט
ער האָפט
ער בלאָפט
ער פּאָפמט
אער שמראָפט
איער שלאָפט
(0) (פּ,) ער זויפט, ער שרויפט.
(פּ,) דופט, שופט, ער מופט,
איך מוף,
אָפטעץ- אַ פ ער
א פ ט ע
קאָפּטע
אפט-ע
געבלאָפט-ע א. א. וו.
(זע: אָפט)),
| אַ פ י ם
חלפים
=מוספים
אנשרפים
אישרפים
(*) מטורפים, נרדפים, אלף אלפים,
שטראָף אים. (פגל, אָפן),
אָפּל.
פּאַנטאָפל
קאַרטאָפל
מעפיסטאָפל
אטפל |
אעולם השפּל
(0) שאָפל, סקראָפול, פּראָפיל,
אֵף - ?)), |
האָפן
אַנטלאַפן
פאַרלאָפן
באַטראָפן
געטראָפן
אצפון
אפאָפן
=שלאָפן
אישמראָפן
אאיך באַװאָפֿן
אבורא פּרי הגפן
(גר.
104
(0) (פּ.) זויפן, שרויפן, אויפ'ן, די
סטראָפ-ן, די פילאָזאָפ-ן א. א. וי
(נר,. אַ ף - |). (פנל. אֶפים),
(פ) פּופן, שמופן, מופן.
אָ פ ע
סאַפע
קאַטאַסטראָפע
קאָפע
אהוספה
אהקפה
אמנה יפה
(*) דנוש ורפא, עולה יפה, סאָפי (ג.).
(פ.) בופע, מופע, קופע, שטופע,
אָ פ ע ס
סאָפּעס
קאַטאַסטראָפעס
אָפיס
אהוספות
אהקפות
אמה יפית
(0) איד האָף עס, איך בלאָףה עס,
סאפי ס, אַ סוף איז א. א. וו. (נר,
א פ-ע ס, איז)א-
(5+) די מנה יפה'ס, שם חם ויפת,
בסבר פּנים יפות. /
(5 ) בופעס, מופעס, קופעס, שטופעס,
מוף עס,
אַ פ ע ר
בלאָפער +
שאָפער
אשוכן עפֿר
(0) אָפּער, קאַפער, איך סאַפּער. (פ.)
זויפער, שרויפער, אָן אויפהער. (גר.
האָף -ע ר)-
1095
אַ פקע (ע: אָווקע)
אָ ץ
קלאַץ
שפּראַץ
איך גלאַץ
איך טראָץ
+שקאָץ
אשראָץ
(0) פּאַלנעמאַץ, קאָץ, האַציפּלאַץ, רבי
רב צאֵָץ, שאָץ מאָץ, האֵץ!
ראץ, די סקװואָדס, די קלײינאָדס, נאָט'ס,
לוט'ס, דעם אידיאָט-ס, דעם דעס- |
פּאָט-ס א, א. וו
(*) באִיץ, שענדערהאַץ, דער שטאָט-ס,
דעם דזשאָד-ס א, א. וו. (נר. א ד,
א ט - ס)).
(5) שמוץ, יענקוץ, פּאַרכוץ א, א, וו,
זע: ו))).
אַ צ י ם
אשקצים
אשרצים
אנביר עצום
(*) הון עצום, פּורץ פּרצים, בראָט זי
אים, לֿאָד זי אים א. א. ו. (זע:
אֵץ).. |
(פ,) בוצים, איך באַשמוץ אים,
אָ צן
נלאָצן
טראָצן
שפּראָצן -
איהי רצון
אעת רצון
אקצין .
ךיא
אָפ קע - אָ ק ט
| (0) ראָצן, די פּאָלנעמאָצן, קאָצן, רבי
רב צאָצן.
| (פּ,) שטוצן, שמוצן,
אַ ק (פנל. אַ ג)
; באָק
בנ'אָק
נלאָק
חוק
טשװאָק +
כניאָק
לאָק
סאָק
קליאָק
ראָק
שאָק
שטאָק
איך בראָק
איך טאָק
איך פּאָק
(0) קיר"ה מאָק, אוטשאָק,. אוראָק,
באַסאָק, באַראָק, בלאָק, בראַטאָק, ברע-
לאָק, דאָק, האָק, וװוערשאָק, טלאָס,
טראָק, יאָק, ליאָק, סקאָק, סראָק, פֹּאַ-
טאַלאָק, פּאַטאָק, פּאַראַשאָק, פּושאָק,
פּלוזשאָק, פּעניאָק, פּעסאָק, קאַזאַ-
טשאָק, קאַזיראָק, קאַטאָק, קאניאָק,
קאַשעליאָק, קוליאָק, קוצאָק, קימפּיאַ-
טאָק, קעקװאָק, קראָק, קרוטשאָק, איך
װאָק, איך לאָק, ביאַליסטאָק (1.),
װולאַדיװאָסטאָק (נ.)- (פ.) פּויק.
אָקט -
ער בראָקט
ער טאָקט
ער פאַרלאָקט -
אָקטער- אָ קם
ער פּאָקט
ער שטאָקט
אער זאָנט
אער פאַרזאָנט
איער טראָגט
איער פאַרטראָגט
איער צעטראָנט
איער יאָגט
איער פֿאַרמאָנט
אער נאָגט
אער פּלאָנט
אער פֿאַרצאָגט
אער צװאַנט
אער קלאַָנט
אער שלאָנט
אעס טאָנט
אאיר מאָנט
(0) ער װאָקט, ער סאָקט,
פּויקט.
(פּ,) וויאַדוקט, פּראָדוקט, ער יוקט, ער
סמוקט, ער צוקט, ער שלוקט, ער שפּוקט,
ער לוגם,
(פּ.) ער
אַק ט ע ר
דאָקטער
(0) אינסטראַקטער, קאָנדאַקטער,
בראַקט ער, טאָקט ער א, א. װו. (זע:
אָקט).
אַ ק י ם
אהלקים
אעסקים
אמקום
אראשי פּרקים
אאליקום (נ.)
(0) פּאַד באַקעם, אָקום באָקוֹם, איך
100
בראָק אים, איך זשליאַקע אים א. א.
וו
(*) משנה מקום, ממלא מקום, מראה
מקום, מוחזקים, קולות וברקים, שוכן
שחקים. (נר, אַ ק, אַ ק ע-אים)
(פ,) איך סמוק אים, איך פאַרשלוק אים,
אָ ק ל
בינאָקל
מאַנאָקל
צאָקל
איך שאָקל
איאָקל (נ.)
(0) באָקל, בורלאָקל, טעמיסטאָקל (נ.),
סאַפאָק? (נ.), לאָסאַל, בראַטאָק-ל,
ברעלאָק-? א. א. װו, (זע: אֶק),
(פ) מיזוקל, סורטוקל, פּיטיוקל.
אָ ק |
האָקן (א)
פלאָקן
בראָקן
טאָקן
פאַרלאָקן
פּאָקן
דערשראָקן
איזקן
(0) וואָקן, פאָקן, סראַקן, פאַרשטאָקן.
(פּ.) פּױקן, די גלאָק-}, די זאָק--ן, רי
לאָק-ן א. א. וו. (גר. אַ ק - 41
(פּ,) מונדשטוקן, סורטוקן, יוקן, סמוקן,
צוקן, שלוקן, שפּוקן.,
אָ ק ס
אָקם
אָרטאָדאָקס
פּאַראַדאָקס
107
(0) די טראָקס, קלאָקס, אייער
שטאָקס, קאָקס, דראָנס, דעם כניאָק-ס,
קיר"ה מאָק-ס א. א. װו. דעם אידעאַ-
לאָנ-ס, גוג מגוג-ס א. א, וו. (נר. א ג,
א ק - ס)),
אק ע
אָקע
קאַסאָקע
קװאָקע
אהדלקה
הפסקה
אהזקה
אצדקה
ײקראַקע (ג)
יבקי
אנקי
(0) באָקע, זאַװעלאָקע, מאַראָקע, סאָ- |
ראַקע, סטראַקע, פאַקע, שטשאָקע, מאַ-
ווע מאַװע מאַקע, איך אָקע,
(נ,), לאַקי, מאַקאָ, קאָקאָ, סטאָקאָ.
(ּ) בוקע, דאָקוקע, נוקע, סוקע, שטוקע, |
שנוקע (אויף) פּאָרוקע, איך ברוקע, איך |
כרוקע, אוך סטוקע.
אָק ע ר
טאָקער
קאַסאַקער
אמקור
אעקר
יקראָקער (נ.)
אמה יקר
(0) בראָקער, סאָקער, סראָקערי. (גר,
א ק, אַ ק ע -ע ר)
(פּ.) סמוקער, שלוקער.
איך |
זשליאַקע, איך טיאָקע, איך טשאקע, |
איך טשמאָקע, איך סמאָקע, יעװדאָקיע |
אַקע--אָר
אָר
אַקטיאָר
בכוך
נאַסטראָליאָר
נדול הדור
דיריזשאָר
הומאָר
טענאָר
טעראָר
כאָר
כיאור
סיניאָר
סקולפּטאָר
פּראָקוראָר
פאַנטאַזיאָר
קאַרידאָר
שור הבר
בעפאָר
נאַר
אַמאָר (נ.)
איך שנאָר
אהאָר
איאָר
אנאָר
אװואָר
*קלאָר
אישפאַר
אנאָט בעװאָר
אווער געװאָר
אאיך טאָר
אאיך פּאָר
אאיך פאָר
אאיך שפּאַר
אאיך פאַרשפּאָר
(0) קבורת חמור, כלחוך השור. אַפאָר,
אַקושאָר, (די) דאָר, טערמידאָר, כלאָר,
אַ ר א ך -- אַיר ד
מאַזשאָר, מאַיאָר, מינאָר, מעטעאָר,
סופליאָר, סטאָר, סקנאָר, פּאָמידאָר,
פאָלקלאָר, פאָספאָר, פוראָר, פלאָן,
קאַװיאָר, קאַלענקאָר, קאַנטאָר, קאַש-
טאָר, רעװויזאָר, שטאָר, נאָו מאָר,
איזידאָר (ני).
אוביאָר, אוזאָר, אַנטרעפּרעניאָר, אָנ-
קאָר, בוטאַפאָר, גראַװיאָר, זאַבאָר,
טאַבאָר, טאַפּיאָר, טאָרעאַדאָר, לאַ-
זשאָר, לואידאָר, מאַטאַדאָר, מאַטאָר,
מאַנטיאָר, מוכאַמאָר, נאַבאָר, נאַדזאר,
סאָבאָר, סאַפּיאָר, סבאָר, סעמאַפאָר,
ספּאָר, פּאַזאָר, פּאַרטניאָר, פּאַרלאַמענ-
טיאָר, פּראָבאָר, פּערעבאָר, קאָמאָדאָר,
קאַמאַנדאָר, קאַסטיאָר, רעזאַניאָר, רע-
סאָר,
(פּ,) אַבאַזישור, אַגענטור, גאַרניטור א. א,
וו. (וע:; ר)).
אָר אַך
אצװאָראַך
אברוך (ג.)
אזרה (גנ.)
אהשם יתברך
איום הארוך
אשולחן ערוך
(0) פּאַראָך, שנאָר איך, פּאַרע איך,
(*) טאָר איך, פּאַר איך, פאָר איך,
שפּאַר איך א. א. װו. (גר. אר,
אַ ר ע- אי ד)
(פ) אונשור איך, מאַניקיור איך, פּאָלו-
טור איך,
אָ ר ב
האָרב
קאָרב
108
אָר ב|ן
האַרבן
קרבן
דערװאַרבן
פּאַרדאָרבן
געשמאָרבן
(.) חורבן
אַרג
טאָרג
מאָרג
געאָרג (נ.)
איך באָרנ
איך זאָרג
סמאָרק
שטאָרק
ניו יאָרק
(גר, א ר ג - 5)).
אַ ר נן
מאָרגן
באָרגן
פאַרבאָרגן
דערװאָרגן
פאַרזאָרגן
געאָרג'ן
אַָר ד -- אָר ט
אָרט
װאָרט
סאָרט
ספּאָרט
פארט
:09
דאָרט
פאָרט
ער שנאָרט
אַקאָרד
לאָרד
מאָרד
נאָרד
אטאָרט
ײקאָרט
אקװאָרט
אבאַיאָרט
אאיר טאָרט
אאיר פּאָרט
אאיר פּאָרט
אאיר שפּאָרט
אאיר פאַרשפּאָרט
אבאָרךד
(0) אַבאָרט, אימפּאָרט,
באָרט, טראַנספּאָרט, טשאָרט, כאָרט,
עסקאָרט, עקספּאָרט, סופּאָרט, פּאַס"
פּאָרט, פאָרט, קאָורט, קוראָרט, קאָמ- |
פאָרט, ראָפּאַרט, רעזאָרט,. זאַפאָרט,
שאָרט. װאָרד, פיאָרד, קאָרד, רעקאָרד, |
(אויף) באורד, פארד (נ.), איד אַפּאָרד. |
(פ) גורט, געבורט, הורט, ער מאַני- |
קיורט, ער פּאָליטורט, ער אינשורט,
אַבסורד,
אָר ט |
אנאָרטן
אקאָרטן
(*) די טאָרטן, דעם באַיאָרטן, דעם
געפּאָרטן, דעם פֿארשפּאָרטן. (זע:
אָרט),
גוט-אָרט,
א רטן- אָ דרי ם
אָר ט ער
אימפּאָרטער
פּאָרטער
רעפּאָרטער
(0) סופּאָרטער, געשנארטער, (*) באַ-
יאָרטער, געפּאָרטער, פארט ער, פאַר-
שפּאָרט ער א. א. װו. (גר. אַ ר ט -
ע ר |
אָר י ם
װאָרים (אַ)
אזכרים
אחדרים
אחמרים
אמפחרים
אנדרים
אסדרים
אספרים
אפּנרים
אקברים
אקיײיסאָרים
אקלעזמאָרים
אשברים
אשקרים
אישררים
אדרום
אאָרים.
אװואָרום
(5) אכזרים, גדרים, כתרים, מאמרים,
מופקרים,
קשרים, שרים, אסיפת הנבחרים, מוכר
ספרים, מאה שערים, עם 2כ? הנערים.
נסתרים, נפטרים, עקרים,
דין ודברים, איך פאַרפאָר אים, אזא
יאָר אים א. א. וו, (גר. אַ ר, אָר ע -
א י ם ). (פגל. אַרם).
(פ5,) איך אינשור אים, איך דורע אים אי
א, וו. (זע; ור און ורע).
אַריע
אַלענאָריע
דאָקטאָריע
היסטאָריץ
טעאָריע
טעריטאָריע
קאַטעגאָריע
(0) אֶבסערװאַטאָריע, אױידיטאָריע,
אַמבולאַטאָריע, אַראַטאָריע, דירעק-
טאָריע, לאַבאָראַטאָריע, סאַנאַטאָריע,
פאַנטאַסמאַגאָריע, קאָנסיסטאָריע, קאָנ-
סערװאַטאָריע,
פאָריע, גלאָריע, פאָריע,
קליפטאָריע, שאָריע, װיקטאָריע (ג.),
יעװופּאטאריע (נ.). (גר. אַ ר - י ע)
אָריעס
אאכזריות
אמדבריות
(גר,. אַ ר י ע - ס)
אָר י שׁ
אַבלינאַטאָריש
אַלעגאָריש
היסטאָריש
פּראָװיזאָריש
קאַטעגאָריש
אגרוש
אפרוש
אִים הקרוש
ישררה'יש
(0) אילוזאָריש, אַמאַטאָריש, אַסימי-
ליאַטאָריש, אַקטיאָריש, פאָספאָריש,
רעטאָריש, קאָרעש, סטאָראָזש, אַך-
מיניסטראַטאָר-יש, אָרגאַניזאַטאָר-יש
א. א. וו. (גר,. אַ ר, אַ ט אַ ר- יש)),
(,) קאַריקאַטוריש, |
קרעמאַטאָריע, בוטאַ- |
ציקאָריע, |
110
אָר ך
שאָרך
שטאָרך
איך האָרך
איך געהאָרך
איך פאַרהאָרך
איך שנאָרך
(פּ) שטורך, דורך.
אָר ל
אפּאָרל
אערל
אשרה'ל
: (נר. אַ ר - 5),
! (פ,) פוגור-ל, גאַרנישור-ל א, א. וו
!(זע: ור).
אַ ר ם
פאָרם
אוניפאָרם
פּלאַטפאָרם
רעפאָרם
(0) יאָדאָפאָרם, כלאָראַפאָרם, קאָרם,
דעקאָרום, פאָרום, קװאָרום. (זע:
אַרים),
(פ9,) טורעם, שטורעם,
אַ ר ן
דאָרן
האָרן
צאָרן
קאָרן
געבאָרן
געװאָרן
געיאָרן
געפראָרן
געשאָרן
111
געשװאָרן
פאַרלאָרן
שנאָרן
אָרון
אנאָרן
אזכרון
אחסרון
אואָרן .
אמטאָרן
אפּאָרן
=פאָרן
אפאַרשפּאָרן
אאיך װאָרן
אאיך באַװאָרן
(0) אַמאַטאָרן, אַמבאַסאַדאָרן, איני
סטרוקטאָרן, אינספּעקטאָרן, אַסימי
ליאַטאָרן, װבערנאַטאָרן, דאָאָרן,
דאַקטאָרן, דירעקטאָרן, כאַראַקטאָרן,
לאַקאַטאָרן, סענאַטאָרן, פּראָפּעסאָרן,
קאַנדוקטאָרן, קאַלאָרן, קאַלעקטאָרן,
רעדאַקטאָרן, אַדמיניסטראַטאָר-ן, אֶר-
גאַניזאַטאָר-ן א, א. װוו,. שמאָר!, -ו
כיאור'ז, בר אורין, די אַקטיאָר-זן, די
כאָר-ן א. א. וו.
(*) יום הזכרון, הרן (נ.), חרן (ני),
שרון (נ.), חברטאָרן, קימפּעטאָרן,
דעם ואָר-ז, דעם קלאָר-ן, די פּאַר-ן
א. א. וו. (גר. אַ ט אַ ר, אַ ר -- |)
(5,) די אַבאַזשור-ן, אַגענטור-ן א, א.
וו. (וע: ור),-
א ר נ ט
(פון) פאָרנט
געשפּאָרנט
פאַרצאָרנט
ער װאָרנט
ער באַװאָרנט
אָרנט - אַ רש
אָ ר ס ט
װויאָרסט
דו שנאָרסט
אדו טאָרסט
אדו פּאָרסט
אדו פאָרסט
ידו פאַרשפּאָרסט
(0) דו אינדאָרסט,
אֶר ע
יצר הרשע
עין הרע
לשון הרע
איך טאָרע
איך נאָרע
איך פּאָרע
איך שנאָרע
אנמרא
יהשערה
אכפרה
אסברה
*עקרה
אפשרה
אצרה
אשררה
פשרה
(0) האָבאָרע, זמאָרע, כימענקאָרע,
סװאָרע, סקאָרע, פּאַדפּאָרע, קאָרע,
ראַצעמאָרע, שליאָרע, אַהר'ע (נ.),
דאָרע (נ.), פלאָרע (נ.), איך אופּאָרע
(זיד), איך באָרע (זיך), איך זאַמאָרע,
איך זביאָרע, איך כװאָרע, איך מאָרע
(זיד), איד סמאָרע, איך ספּאָרע (זיך),
איד פאַרסאָרע, איך שמאָרע, קאַנאָרע,
| שטשאָרע, אוױיראָרא, סיניאָרא, טעאָ-
! דאָראַ (נ.), טאָרי, אַפּריאָרי, קאַטאָרי,
סטאָרי, -
אָרעוו- אָר קע
(*) חד בדרא, ירא, עטרה, עת צרה,
שיירא, הזכרה, הערה, הסברה, התרה,
חזרה, חכם להרע, מחשבה זרה, עבודה
זרה, פּרשת פּרה, שור שננח את הפּרה,
מעיקרה, װאָרע, קלאָרע, שפּאָרע, עלי
ועל צוארי,
(פּ,) באַנדורע, אַגענטורע א, א. וו. (זע;
ורע),
אָר ע וו
אקרוב
אחרוב
אערוב
(*) בעגלה ובזמן קריב, יין שרף, נסף
צרוף, פאָר הויף. (גר. אַ ר - אויף)
אָרע טע
יצר הרע'טע
קאָרעטע-
אשררה'טע
צפאַריצרה'טע
(0) פאַרמאָרע-טע, פאַרפּאָרע-טע א.
א. װו. (זע: אָרע).
אָר ע ס
אמשרת
אכרת
אשררת
אעשתרות (1.)
אבית הקברות
אפאָר-הויז
אסריס
אזרין
(0) אוטאָרעס, װיבאָרעס, זאָרעס, קאָ- |
רוס, די לאַזשאָר-עס, די נאָרע-ס, דעם
יצַר הרע-ס, איך פּאָרע עס א. א. וו.
112
(*) מלאכי השרת, פּוקד עקרות,
שטרות, וכרת,. מרת, די גמרות,
השערות, כפּרות, סברות, עקרות,
צרות, שררות, שרה'ס, איך פֹּאַר עס,
איך שפּאָר עס א. א. וו. (זע: אֶר,
און אָרע).
אָר ער
שנאָרער
אװאָרער
ײקלאָרער.
אשפּאָרער
אמאָר ער
אאָרור
אברור
אמרור
(0) פפּאָרער, סקאָרער.
אַ דע - ע ר)
אַ ר ף
דאָרף
װאָרף
טאָרף
אַרפּן.
באַדאָרפן.
געװאָרפן
(גר. אַ ר - פ ו {|)
אָר ק (ע: אָרג) -
אָרקע +
אַקושאָרקע
גאַליאָרקע
מאַכאָרקע
קאַסטאָרקע
קאַנטאָרקע
(נר. אַ ר,
118
איך װאָרקע -
איך טאָרקע
איך פּאַרקעץ
אשרה'קע
אװאָרקעי (נ.)
(0) נאָרקע, סופליאָרקע, סטאָרקע,
פּאַדפּאָרקע, פּאַרטניאָרקע, פאַװאָרקע,
פאַלאָרקע;. פאַנטאַזיאָרקע, פאַרפארקע,
קאָמאָרקע, אהר'קע (נ.), דאָרקע (ג.),
פלאָרקע (נ.), איך זשאָרקע, איך
סמאָרקע, איך שטאָרקע.
(פ5,) בראָשורקע, מאַזורקע א. א, ו.
(וע: ורקע).
אַ רש ט
באָרשט
אקאָרשט
ער פאָרשט
ער צעבאָרשט
(פּ.) דורשט, וואורשט,
אַ ר שי ם
יורשים
מפרשים
פאָרש אים
(0) מורשים, יש דורשים.
אַ שׂ
בראָש
עכבראָש
פראַש
קאַלאָש
קליאָש
. של ראש
(0) דעבאָש, קאֵש, בר נש, זבת חלב
ודבש, מתוק מדבש, קופץ בראש,
| אַ ר ש ט -- אַ ש ע
יל =
בנלוֹי -דאש, בקלות ראש, אבל וחמוי
ראש. דראָזש, יאָזש. (9.) גערויש,
איך טויש, איך פּויש, איך פלויש.
אַ ש י ם
אחדשים
פחומשים.
אמדרשים -
אנשים
אקודש קדשים
(') חלשים,. משמשים, קרשים,
שרשים, בתי מדרשים, חכם חרשים,
סדר נשים, עזרת נשים, שאלת נשים,
צאן קדשים,
(פּ,) איך פּוש אום, איך פוש אוֹם,
אָ ש|
גראָשן
קאַלאָשן
| - נעדראָשן
פאַרלאָשן
אלשון
אישן
אעוג מלך הבשן
(0) די באָמבאָשן, בראָשן, קאַשן,
קליאַשן של ראש'ן. (פ.) טוױישן,
פּאִישן, פּלוישן, רוישן.
{| (פ,) פּליושן, פּושן, פושן,
א ש ע
אבקשה
אדרשה
אהלבשה
אהכחשה
איבשה
ארשע
א(ניש)קשה
אַשע ם -- א שק ע
(0) אַטאַשע, נאַשע, קאַלאָשע, איך
טאַראַמאַשע, איך פאַרפּראַשע, איך
קאַשע, איך ראַספּאַלאַשע (זיך), דוואַי
שע (נ.), זאַשע (נ.), יאִשע (נ.), ליאָ-
שע (נ.), מאַשע (נ.), שאַשע (נ.).
(*) ניד הנשה, הרנשה, חששא.
(5 ) טושע, קושע (נ,), פּשא דושא,
אַ ש ע ס
אממשות
אחלשות
אבין השמשות
יסכנות נפשות
אפּנים חדשות
(0) די עכבראָש-עס, די קאַלאַשע-ס. |
איך טאַראַמאַשע עס א. א. װ.
(*) בורא נפשות, מחיה נפשות, חולשי |
חלשות, כל התחלות קשות, די בקש-ות,
דרשות, הלבשות, הכחשות,
דעם רשע'ס א. א. וו. (זע :
אַשע),
(פ.) טושעס, קושע'ם (נ.), איך פּוש עס, |
איך פוש עסי
1
װ
:
(0) אַשער,
יבשות, : 0
: ט קע, ו ׂ' וֹ
אֶשׁ, און טאש זע, איך קאַשקע (זיך), זאַשקע
! (נ,), ליאַשקע (נ.), שאַשקע (נ.).
174
אָשער
אקב הישר
אשכל חישר
אבשר כשר
אאֲשר (נ.)
אעשיר
אאָז ישיר |
(פּ.) פּלוישער, רוישער,
אַשע-ער, ר)
אַ ש ק ע
בראַשקע
האַרמאַשקע
איך שנאַשקע
דוואָשקע
יאָשקע
מאָשקע
וואשקע, מאַנדאוואשקע,
(נר, א ש,
קאַר-
דאַראָזשקע, דראָזשקע, טרינאָזשטע,
? ראָגאָזשקע, סעריאזשקע (נ.).
:
:
ק
6
ּ
י
117
/
אינטערוויו
ראנדעוואו
רעוויו
קו
אידן
אאוואן
אנן
*(דער)צו
אאיך מו
אאיך רו
(*) שבת נחמו, נאָט ברוך הוא, כל
מאמינים שהוא, בטבעת זוֹ.
(0) אינזשעניו, מעניו, סו, פּאַספּאר-
טו, פּאַרוועניו, (די) פלו, קאַננאַרו,
קאַקאַדו, ראַנו, שאַמפּו, פּארטו, אנטר
נו, או! בו! פיו! קוקעריקו!
(פּ ) שעה, נישמאָ א, א, וו, (זע: אָ).
(5;) זי, פרי א. א, וו. (זע: 6
ו- אַך
אבטוח
אגלוה
אויכוה
אלוה
ארוה
(*) נחת רוח, חבמת הנתוח, פּתוח, טו
איך, רו איך, (גר. ו- א י ך ).-
(פּ) משגיח, משיחת א, א. וו. (זע:
וָדאַך).
ו ב (פנל. | 8 )
טשוב
קלוב
אנרוב
אישטוב
!-וג
(0) דוֹב, זרוב, לוב, שליוב, שקאַרלוב.
(פּ.) גאָב, אָב, אַראָב, גראָב, שאָב,
(פּ,) מריב, ליב א, א, וו, (זע; וב).
ובל
אהובל
אמקובל
אסקובל
*קובל
ארובל
יובל
(גר. ו ב - 9)).
(פּ) שנאָבל,
וב ע
אהרובע
אכתובה
אמרובע'
אראשו ורובן
אכסומה בארובה
אאיך דלובע
(0) בובע, קובע, קלובע, שובע, גרובע,
איך דזשובע, איך האלובע, איך טרובע,
ליובע (נ.), קוֹבאַ (ג.).
(פּ,) באָבע,
(5,) ליבע, סבה א, א, וו, (זע:
וב ער
אעובר
אצובגער
אכפי חמדובר
(נר. וב, וב ע -ע ר)
גנ (פגל. ו ק)
באַטרוג
צוג
באַצוג
נֶבע),
ונים-ודים
אקרוג
אנענותג
אקלוג
אאין פלוג
(*) בן זוג, סוג, בוג (נ.).
(0) פּונ, רוג, שפּוג, איך לוגי
(פ) זאָג, ואָג, א, א, וו (וע: אָג),
(פּ ) זוג, פלוג א, א. וו, (וע:; וג).
ונים
אהרונים
אזיוונים
אתענונים
(*) זונים, סוגים, גענוג אים. (גר,
ונ, וגע-- אי ם)
(פ ) מנהיגים, |
ונל
איקוגל
אמטונל
(0) שמוגל, פּלוגל,
(פ.) (זע: אָגל),
(5) וויגל, זיגל א, א, וו, (וע: וְגל),
ונננ ט
מוננט
איוננט
אבאַנוננט
וְגנט),
(פ.) (וע:
ונ ע
אמשוגע
אקלוגע
(0) דייטשונע, וויונע, פּאָדרונע, פּרי-
סלונע, פוגע, צענטראָפונע, פראמונע,
דערניוגע, קאלונע (ג.), נו נו!
| וברודים, איך נודע איםי (גר,
118
(פּ) דור הפלגה, השגה, (וע: אָגע).
(8) ליגע, היגע א, א, וו, (זע!; וגע).
ונער
ליוגער
אקלוגער
(0) קאַלוגער (נ.)- (גר. וג, וג ע-
(פ,) מאָגער, שוואָגער א א, וו. (וע;
אָגער).
({פ,) זיגער, טיגער אַ. א, וו, (זע: וְגער),
ן ד (פגל. ן ט)
זוד
עמיוד
אברוד
אייוד
אפּוד
אכמלך בנדוד
(0) בוד, ווערבליוד, טרוד, סוד, ספּוד,
פּרוד, |
(5,) באָד, סאָד א, א. וו, (זע: אָד),
(פ ) גליד, שמיד א. א, וו. (וע; וד).
ודי ם
יאַהודים
אכבודים
אלמודים
אעמודים
אריקודים
(5*) ליהודים! עקודים נקודים
ד,
וד ע - אי ם)
(פ.) חסידים, ידידים א, א, וו. (וע:
וָדים).
119
וד ל
אאנודל
איודל (נ.)
בודל
פּודל
שטרודל
שפּרודל
איך דודל
איך דרודל
איך באַזודל
(נר. ו ר - 9)).
(5,) כהן גדול, נאָדל, האָדל (נ.)
(פ,) לידל, פידל א, א. וו, (וע ; וָדל),
וד נ יק
בודניק
בעזליודניק
אמאַרודניק
אנודניק
אפּאַסקודניק
אפּודניק
(פ.) (זע: וַדניק),
ודנ ע
אברודנע
*מאַרודנץ
אנודנע'
אפּאַסקודנע-
(0) טרודנע, טשודנע, בעזליודנע, פּרי-
בלודנע.
(5) (זע: ודנע).
וד ע
אאנודה
אנקודה
*סעודה
*פאַסקודע
וד ל -- ו- וו
איהודה
אאיך נודע
(*) בוֹדע, הרודע, מאַרודע, זאַנודע,
איך ברודע, איך הודע, ויקה? פּקודי.
(0) בליודע, דודע, לאַמעדודע, פֹּאַ-
סודע,
(5ּ,) הגדה, מאָדע א, א, וו, (זע: אָדע).
(פּ,) מידע, נגידה א, א, וו. (וע : ודע).
וד ער
אברודער
ארודער
ייוד'ער
אמהודר
(0) לודער, כודער מודער, פּודער, איך
נודער. (גר. ו ד, ו ד ע - ע ר, אד
וד-דיר, דע ר)
(5.) (אַ) אָדער, איך שנדר א, א, וו.
(זע: אָדער).
(פ) גלידער, לידער א, א. וו. (וע:
נדער),
וד ע ר
פּודערן
פּלודערן
גודערן
ארודערן
(פ,) אָדערן, שנדר'ן א, א, וו (זע:
אָדער). |
(פּ,) צעגלידערן, נידערן א, א. וו. (זע:
| וִדער),
וד ק ע 0טע: וט קע)
ו-וו (פגל וף)
וועזואוו
אכרוב
ו-ווט-וזע
אכל טוב
אאיך פּרואוו
(5 ) בריוו מאָטווו א, א, וו, (זע: ווו).
ו-ווט (ע: ופ ט)
ו-ווים
םינויחא
אחשובים
אישובים
אכרובכים
אכתובים
(*) זהובים, עירובים, פּרואוו אים, כל
טוב אים,
(פ,) בן שבעים, נדיבים.
ו-וון.
אראובן
אפרואוון
אכמובן
ו-ווע
אתשובה
אשבת שובה
אראוב'ע
(*) בעל תשובה, עשרת ימי תשובה,
לאהובי,
(פ.) 'ישיבה, כתיבה
וָווע).
א, א, וו. (זע:
וו (פגל. ום)
אַרבוז
קאַראַפּוז
שטמרוז
אכרוז
איקאַרטוז
*איך מוז
100
(0) גוז, נרוז, טוז, טשאָרנעהוז, טאִיוז,
קאַנמיוז, איך אַנטשפּוז, איך יוז, איך
עקסקיוז, איך רעפיוז.
(פּ) בלאָז, גראָז א, א, וו, (זע; אָז.
(פ,) ריז, שפיז א, א. וו. (זע: 6
ווט מע: וסט)
וו'טע מע: וס טע)
ווי ם
אבוזים
אכרוזים
(*) איד מוז אים. (גר. ז, | זע -
א י ם),
(5,) זריזים, הר גריזים, פּיועם, וואָט
אין אים א, א, וו, (זע: ')).
ווי ע
אילוזיע
מראַנספוזיע
קאָנקלוזיע
נרוזיע (נ.)
(0) קאַנטוזיע, קאָנפוזיע, אַנדאַנוזיע
(נ). (גר. וז -י ע).
ווע
בלוזע
מוזע
פּוזע
אמזוזה
אקוקורוזע
אמבוזת .
(0) אבוזע, זוזע, שליוזע, מעדוזע (ג.).
איך גרוזע.
(5ּ,) בזוי, הכרזה, העזה,
(פ,) גניזה, וויזע א, א. וו. (וע; ווע
121
ווש קע (ע: ושק ע)
וט (פנל ור)
אינסטיטוט
ברומ
גלוט
דיספּוט
דעביוט
וואומ
לאַפּעטוֹט
ליליפּוט
מאַרשרוט
מומ
סורדומ
פּריוט
קנוט
אַבסאָלוט
קאַפּוט
רעזאָלוט
אבלומ
הוט
אמינוט
אפַּלוט
ארוט (אַ) -
אנוט
אער מוםט
איער רוט
(0) אַטריבוט, באַלאַמוט, בוט, ואַר- |
סוט, זשמוט, טשמוט, יאַקוט, מאַזוט,
נוט, סאלוט, סוט, סטאַטוט, פּראָסט |'
טוט, פוט, קאַיוט, קאַלאַקוט, רעקרוט,
שוט, שפּרוט, באכמוט (נ.).
(פּ,) דראָט, שטאָט א, א, וו, (זע:; אָט).
(פּ,) געביט, געמיט א, א, וו. (זע: !ם).
וטן
אמחותן
וזש קע -ו טע
ימינוטן.
*בלוטן
אצעבלוטן.
אדעם נוטן
אידעם באַרוטן
(0) מיליוטן מיט ציקוטן, וואוטן, |.
דעביוט-ן, די לאַפּעטוט-} א. א. ו.
(נר. וט -|).
(פ,) בראָטן, שטן א, א, וו, (זע: אָטן),
(פ) זיטן, שליטן א. א. וו. (זע: וִטן).
וט גנ ע
סמוטנץ
אמוטנע
אקאַלאַמוטנע
אקוטנע (נ.)
(0) אויוטנע. (גר. וט -נ ע)).
וט ע
װאַליוטע
קאַיומע
אַניוטע (נ.)
רוטע (3.)
איך פּוטע
אהומע
אפרומטה
א(נישט) גוטע
אבאַרוטע
איוטע (נ.)
אאיך פּלוטע}'
(0) אטרוטע, דלוטע, מוטע, פּאָקוטע,
קוטע, שוטע, שפּיצרוטע, אַבסאָלוטע,
רעזאָלוטע, איך אַחוטע (זיך), קאַל-
! קוטאי (נ.), רעדוטע (נ.), ברוטאָ, בוד-
'טאַ, ביוטי.
(פּ.) חרטה, נאָטע א, א, וו (וע : אָטע).
(פּ,) ביטע, שחיטה א. א; וו. (זע: וטע).
וטער-וך
וט ער
אמוטער
אפוטער
אפוטער
א(נישט) נוטער
אבאַרוטער
א(איז) מותר
(*) פּערלמוטער, אָנגעמוטער, טוט ער,
רוט ער.
(0) וואוטער, כוטער, אַבסאָלוטער, רע-
זאָלוטער, באַכמוטער (נ.), קאַלקוטער
(נ,), ליוטער (נ:), עקזעקיוטאָר, פּראַ-
סעקיוטאָר. |
(5) בלאָטער, פאָטער א, א, וו, (זע;
אָטער),
{פּ) גיטער, היטער א. א, וו. (זע:
וְטער),
וט ק ע
ליליפּוטקע
פּראָסטיטוטקע
אבודקע
איודקע (1.)
(*) גוטקע (נ.), יוטסע (ג.).
(0) אינסטיטוטקע, ווירזשוטקע, קרוט"
קע, טשוטקע, שוטקע, אַניוטקע (נ.),
בליודקע, זאַבודקע, לודקע. (גר. וט- |
ק ע). י- יו
(פּ,) נאָטקע,
(פ,) ליטקע, בידקע א, א. וו. (זע:
וִטקע).
וט ש ע
קוטשע
איך סקאוואוטשע
גוטשע (נ.) י
122
אאיך דאָקוטשע
אאיך מוטשע
(0) טוטשע, סטרוטשע, איך יוטשע,
איך קאניוטשע, איך קרוטשע, סלו"
טשאַי, טוט זשע, רוט זשע א. א. װ.
(גר. וט - זש ע).
(5,) קוויטשע, ריטשע א, א, ו,
וֶטשע),
(וע:
וו י ם
אבזויים
אברואים
אעלויים
אענויים
אמאוים
אמקוים
(*) גענועים, שינויים, פּנויים, צבועים,
פּדיון שבויים, מעשים תעתועים, שבעה
קרואים, איך טו אים. (גר, ו, וע -
א י ם)), -
/(פ.) נביאים, סוום א. א. וו, (זע: וְדוִם),
וד
ברוך
גערוך
פלוֹך
אבוך
א באַזוך
אפאַרזוך
אמוך
אפוך
אשוך
אשפּרוך
אאיך זוך
אאיך באַשוך
(0) דוד, דזשוד, כוך, לוך, ניוך, יעוו"
נוד, סטאַרוך, סלוך, סקרוך, פּיעש-
1298
טשוך, פּעטוד, פּענטיוך, קאָטוך, קאַָ-
ניוד, רוך, אוך! בוך ! פּליוך!
(5ּ) דערנאָך.
(5,) גיך, דיך א, א, וו. (זע: וָד).
וכ ט
יוכט
פרוכט
שמוכט
ער פלוכט
אצוכט
אמיר דוכט
אער זוכט
אער באַזוכט
אער פאַרזוכט
איער באַשוכט
(5.) לוכט, פלוכט א, א, וו, (זע: וְכם),
וכ ט ע
בוכטע
יוכטע
ליוכטעץ
געזוכט-ע
(זע: וכט)),
וכים
אבטוחים
אגלוחים
אויכוחים
אסכסוכים
אישדוכים
אישלוחים
אורוהם
(0) שװויענטאַם דוכאָם,
פאַרפלוכט-ע א. א. וו
| (פ9,) מלאכה, משפחה א, א, וו,
וכ ט ע--ו כע
(*) היפּוכים, חיים ארוכים, איך זוך
אים, איך פאַרזוך אים א. א. װו. (נר.
ור, וכע -אים)
(פּ) משגיחים, שליהים, תכריכים,
ו כן
אקוכן
אזוכן
אבאַזוכן
אפאַרזוכן
אבאַשוכן
*איך דובן
(0) פלוכ-ז, יעוונוכ-ן א, א. װו.. (זע:
ור)+
(5,) אין גוכן, קרוכן א, א, וו, (זע:
וֶכן).
ו בכ ע
זאוויערוכעץ
זאָלאַטוכע
אלוחה
אמלוכה
אמנוחה
אמבוכה
אטיפּה סרוחה.
| (0) יוכע, סטאַרוכע, סיוואוכע, פיעש-
| טשוכע, קאַטערוכע, קאַפּאָטוכע, שלין-
כע, איך איזניוכע (זיך), איך בוכע,
איד דזשוכע, איך טשוכע (זיך), איך
| כוכע, איך ניוכע, איך סקרוכע, איך
פּליוכעי
(זע;
אָבע),
(פ.) ניחא, גיכע א. א, וו, (זע!; ובע).
וֹכעס-ולט ער
וכ ע ס
אמיוהס
אמלוכות
אלוחות
ארוחות
אבטוחות
אמנוחה'ס
(*) טפּות סרוחות, שברי לוחות, איך
זוך עס, איך פאַרזוך עס א. א. וו.
(0) וואוכעס, טשוכעס, די פּעטוכ-עס,
קאַטערוכע-ס א. א. װו. (נר. וך.
וכע-עס, איז)
(פּ) מלאכות, משפּחות א, א. וו. (זע;
אָכעס),
(5) 'יחוס, שליחות א, א, וו. (וע:
וֶבעס),
וכ ער
וואוכער
אאונטערזוכער
אבאַזוכער
אלא יאוחר
(0) סוכאַר, קוכאַר. (גר. ו ד, וכע -
ע ר).
(פ5) בחור, זכר א, א, וו, (זע; אָכער),
(5 ) גיכער, זיכער א, א, וו,. (זע:
וִבער),
ול
שול
שפּאַקול
אפסול
אישוהל
אשטול
אדול
אפול
| סאָמנאַבופ,
144
אעמנואל
אשמואל
(*) גמול, משיג נבו?, נולד מהול.
(0) וואו?, וועסטיביול, טול, מאַטול,
סטימול, סקול, עסאַאול,
פּאַטרול, פול, קאַפּול, קאַראַאול, רול,
שפּול. |
האָרבול, טיול, נול, קול, רידיקיול,
בל בול!
(פּ,) טאָל, שמאָל, א, א, וו, (זע; אָל).
(פ,) מיל, ציל א, א, וו. (וע: וָל).
ולד (ח: ול ט)
ולדן
נולדן
שולדן
דולדן
ול ט
קולט
אבאַנולט
יצעדולט
אפאַרפולט
אנגעשולט
אגעדולד
=שולד
אאיך דולד
(5*) פּולט, ער רולט, ער שפּולט,
(פ,) מאָלט, צאָלט א, א. וו, (זע; אָלט).
(5:) בילד, צילט א, א, וו, (זע; ולד,
און וְלֵט).
ולט ער
שולטער
באַנולטער
געשולטער
128
אמולטער
פצעדולטער
אפאַרפולטער
(0) רולט ער, שפּולט ער א. א. װ.
(נר. לט -ע ר).
(פּ,) מאָלט ער, צאָלט ער, (וע: אָלט),
(פּ,) פילטער, צילט ער א, א, וו, (וע:
יִלט).
ולים
יבלבולים
אבתולים
אגלנולים
אזילזולים
(*) גבולים, עינולים, פּלפּולים, עובד
גילולים, קאַנסולעם, משולם (נ.), ועל
כולם, אהולאָם, איך פאַרפו? אים, איך
צעדול? אים א. א. װו. (נר, 1?, ו5ע-
א ים)).
(פ.) משכילים, תהלים א, א, וו, (וע:
וָלים),
וליע
אגוליע
אאיך הוליע
יאיך טוליע (זיך).
פאיך קוליע (זיך)
אשמואלייע (נ.)
(0) האַרבוליע, זאַזוליע, פּוליע, קאסט-
רוליע, קאַשוליע, פּאַקוליע, פיוליע!
קאַפּוליע (נ.), איך מוליע, איך פּרי-
טוליע, איך קאראַאוליע, איך שפּוליע.
(זע: ולע).
(פ) וויליע, ליליע א, א, וו. (וע:
יָליע).
ולים.-ול קע
ולן
אזבולן (ג.)
אשיחת חולין
א(די) שוהל-ן
א(די) שטול-ן א. א. וו.
(זע: (?.
(9,) ווילן, ברילן א, א, וו, (זע: יָלן).
ולע
שולץ
אַפולע
אבתולה
אנאולה
אנדולה
אסגולה
אפעולה
אתחבולה
אמכולה
(*) חוכא ותלולה, יחידי סגולח, תורה
כולו, רבונו דעלמא כולו; ויכולו, לקולא,
(0) אקולע, ביבולע, כאמולע, סקולע,
פאָרמולע, פּערדולע, קוטורולע, שפּולע.
(פ) יללה, קללה א, א, וו,. (זע: אָלע).
(5.) מגילה, תפילה א, א, וו. (וע; ולע).
לק ע
שקאַטולקע
ביבולקע
פּולקע
ראזעוואולקע
יבולקע
אליולקע
אישמואל'קע (ג.)
(0) מארמולקע, סטאמבולקע. ספּולקע.
הולקע, סאַסולקע, קאַסטרולקע, קאַ-
שולקע, קולקע, שפּולקע. (גר { 5-
ום--ומ ע ט
ום
קאָסטיום
פּאַרפיום
דום
דאַרום
ווארום
אבלום
אמום
אסכום
ארום
אתחום
אפרום
אקרום
אישטום
אאומעטום
אאָרום-
א (קיין) שום
אצום
אאיך ברום
אאיך קום
אאיך באַקום
(*) אום, זשום, שום (א), כקליפת.
השום.
(0) בום, ברום (אַ), קום (אַ), רום.
ערזערום (נ.), איינענטום, '
היילינטום, מאַקסימום, מינימום א,.
(א), זום !
אַנד, -
(פ9,) קראָם, לאָם, אברחם,
(9,) רעזשים, אינטים א, א, (ו.
וִם),
וט ל
אדרומל
אמומל
*(צום) רומל
(0) איך מומל, קאָסטיומ-? א. א. װ.
(פּ,) הומל, שומל א, א, וו,. (זע;
(וע:
ומל),.
100
ומ ל ט
אאַנומלט
אער טומלט
(זע: ומל).
| (פ,) געבלימלט, פאַרשומלט א. א, (ו,
| (זע:
וָמל),
ו מ ע
סומע
אאומה
אטומאה
אמהומה
אמומעץ'
*=תקומה
אבלומע (1נ.)
| (*) תרעומה, תרומה, מדרש תננוזומא,
פּרה אדומה, פרומע, קרומע, שטומע,
| איך זשומע, איך שומע,
| (0) אומע,
נומע, פּאַרפיומע,
דומע, איך זומע, איך לומע,
(פּ) נחמה, נקמה א. א, וו. (זע: אָמע)).
(וע;
קומע,
(פּ ) פּגימה, שטימע א, א, וו,
ומע),
וט ע טמ
אאומעט
אער זשומעט
אער שומעט
א(גייט) אומעט
אפרומעט (1נ.)
אמלומד
אמשומד
(0) ער זומעט, ער לומעט. (נר. ום-
ה אַ ט)).
(פּ.) פאַרשטשימעט,
127
ומ עו
אנומען
אמזומן
אבאנומען
+גענומען
אפאַרנומען
אצענומען
אבאַקומען
אגעקומען
אגעשוואומען
אפאַרשוואומען
אצעשוואומען
(*) זשומעז, שומען, די אומען, בל |
מען, סכומ'ען, מוכן ומזומן, דער |
מומען, דעם פרומען, דעם קרומען, |
דעם שטומען, בלומעץ (ג.). (זע: |
ומים). |
(0) די פּאַרפּיומען, סומען, זומען, |
לומען.
(פ.) נאָמען, לאָמען א. א. וו (זע:
אָמען). |
(פ,) סימן, רימען א. א. וו,. (זע:
וָמען),
ומ ער
אאומער
אזומער
אמומר
אנומער.
אקומער
אשלומער
*(דאָ) אַרומער
אוין המשומר
(*) פרומ-ער, קרומ-ער, שטומ-ער,
טו מיר א. א. וו. (נר. ו, ום, ומע-
ע ר, מי ר)
ומעו-ון
(0) פּאַרפיומער, קאָסטיומער, רומער.
(פּ) לאָמער, ברוך שאמר א, א, וו. (זע:
אָמער),
(5,) צימער, אימער א, א, וו,. (וע:;
ומער),
ן מ פּ
לומפּ
פומפ
קלומפּ
טומפּ
אזומפּ
אפּלומפּ
אדומפּ
אישטומפ
וו
אָפּיעקון
באַלון
מריבון
סאַלון
אהון
אזון
אאון
אדערפון
אפאַרטון
! (*) טון (אַ), טיטון, נון, נשואין, רוען,
; יהושע"ן.
; (0) אֵלוז, וויון, זדון, טאַבון, טייפון,
טשוגון, מאַנסון, סטיבון, ספּיטון, פּאַ-
לון, פּערדון, קאַטון, קאַרטון, נעפּטון
(נ.).
באָלבעטון, באָלטון, בויטון, ברעכון,
גון, דייטשון, דזשאַנון, האָרבון, וויא-
זשון, כאַפּון, כװאסטון, כירלון, כראַ-
קון, לאַסון, סידוֹן, סקאַקון, פּאַטשקון,
ונ -- ונ דשר
פּאַרכון, קאָלטון,
שרייבון.
(5,) האַן, צאָן א. א. וו. (זע: אָן).
(פ) זין, מין א. א. וו. (זע: ין).
ונג (ץ: ונ ק)
וננ עו
אבאַדוננען
אפארדוננען
אגעדרונגען
אבאַזונגען
אגעלונגען
אגעצוואונגען
יגעקלוננעץ
אגעשוואונגען
אפאַרשלוננען
אגעשפּרונגען
(*) די יוננען, לונגען, צוננען, רוננען.
(פ.) דינגען, זינגען א. א. וו. (זע:
ונגען).
וננער
אהוננער
איונגער
(0) אוננאָר. (גר. ונ נ-- ע ר).
(פ,) צינגער, קלינגער א. א, וו. (זע:
ונגער),
(פ) זינגער, פונגער א. א. וו. (זע:
וִנגער),
ונד (פנל ונ ט)
עבונד"
גרונד
װואגאַבונד
מונד
קונד
קראָדון, שטשאָבון,
(0) װאַנאַבונרן,
! שטונדן, דעם רונד-ז. (גר. ונ ד'- ן,
108
שונד
שטונד
שליונד.
אוואונד
ארונד
אאַצונד
(פ.) ווינד, זינד א, א, (ו. (זע;
ונ דן
אאַנטבונדן
! אפאַרבונדן
אפאַרוואונדן.
אערפונדן
אגעשונדן
אפאַרשוואונדן
סעקונדן,
וְנד),
קונדן,
א ן)
(פ.) צינד-ן, שינד-ן א, א, וו, (וע:
וְנד).
ונד ע
סעקונדץ
שטונדץ
רונדע
! (0) בונדע, ראָטונדע, איד פאַרוואונדע.
(נגר. ון - ד ו, ד י, ד אַ).
ונד ע ס
קונדס
(0) דע פּראָפונדיס, די סעקונדע-ס,
איך פאַררונד עס א, א. װו. (זע: ונד,
און ונדע),
ונ ד ע ר
רונדער
=באַזונדער .
109
אאַצונדער
אאיך (באַ)וואונדער
(0) ציהונדער, בורגונדער. (גר. ו },
ונד -ער, ד ע ר)
(פ,) בלינדער, גרינדער א. א, וו,
יֶנדער).
(וע:
ו1ג ד ע ר ט
אהונדערט
אב אַוואונדערט
אאָפּנעזונדערט
(פ9,) ער פּלינדערט, ער פאַרהינדערט.
(זע: ינדער).
1ג ט (פגל ונ ד)
בונט
אהונט
אפונט
אנגעזונט
(0) קליונט, שפּונט.
(9) מאָנט, דערמאָנט א. א. וו, (וע:
אַנט), |
(פ5,) ווינט, טינט א. א, וו. (זע; וֲנט),
1ג טי ק
יזונטיק
אפונמיק
(זע: ונט)).
ונ טן
אאונטן
בונט--ן
שפונט-ן א. א. וו
(זע: ונט).
ונ ט ער
אצונטער
געזונטער
ונדערט-ונע
אמונטער
אאונטער
אאַרונטער
(0) בונטער, איך פּלונטער. (גר,
ונט-ער).
(פּ,) מאָנט ער, דערמאַנט ער, (זע ; אָנם).
(פּ,) ווינטער, טינטער א, א, וו. (וע:
ונטער),
וֹנים
אברונים.
אממונים
אניגונים
אעגונים
אתחנונים
אתקונים
אבונים
(*) בן זקונים, אורחים הגוניט, טאַר-
טון אים. (נר. ון, ונע -- אי ם)
(5:) דינים, מבינים א. א. וו. (זע:
וְנים),
ונ ס ט
נונסט
דונסט
קונסט
זונסט
(פּ,) מאָנסט, דערמאָנסט א, א, וו, (זע:
אָן).
וננע -
טריבונעץ
קאָמונע
אאמונה
אהיונה
אממונה
*אסטרונע
ונעו-וס
אענונה
אמשונה
(*) סליונע, שכונה, שפּאַרונע, כהונח,
תבונה, תמונה, חכמת התכונה, מיתה
משונח, בונע (נ.), גרונע (נ.).
(0)} דייטשונע, טרונע, כונע,
שטאַבונע, שכונע, פאָרטונע.
(פ) לבנה, מתנה א, א, וו,. (זע:
(5 ) בינע, מונע א. א. וו. (וע:
ונען
אפאַרנונען
אגעוואונען
אבאַזונען (זיך)
אגעפונען
| אגערונען
אצערונען
געשפונען
(*) די זונען, טונען, נונען, פאַרסליו-
נען (זיר).
(0) די סאַלונען, אַלונען, טשוגונען.
(פּ) מאָנען, דערמאָנען א. א, וו. (זע:
יקונע,
אָנע).
וְנע).
אָנען).
(פ) גרינען, דינען א. א. וו (וע:
וִנען).
ונ ץ
אונץ
אקונץ
אאונדז
(0) אַ רונד'ס, דעם , בונד"-ס,
(*) אַ נעזונט'ס, דעם הונט'ס. (גר.
ונ ט- ס)
(פ.) פּרונץ, מונץ א, א. וו (זע: ינץ),
100
ונ ק
אוואונק
אזונק
אטונק
אטרונק
אפונק
איונג
אלונג
אצונג
אקלונג
ארונת
אשוואונג
אשפרונתג
(0) לונק, סקונק. (*) שטונק.
(פ ) גרונג, פלונק א, א, וו. (וע ; וְנג,
און וְנק),
ונ ק ט
אפּונקט
ער טונקט
(0) אַדיונקט, קאַנטראַפּונקט.
(פ.) אונסטינקט, ער זינגט א, א., ו.
(זע: וְנקט).
ונ קל5
קאַרבונקל
קונקל מונקל
אמונקל
(פּ) ווינקל, שפּרונקל, איך פונקל,
1ג שׁ
וואונש
פּונש
וס (פגל וו)
באַשלוס
גוס
181
טרוס
פאַרדרוס
קוס
שלום
אגענום
אנרוס
*זכות
אזנות
אנום
אפום
אפלום
אירשות
אשטות
| ארות
אאיך הוס
אאיך שמועם
(*) פוס, טעות הדפוס, דער קו-ס א.
א. וו.
(0) אינדוס, ברוס, דיוס, ווקוס, פּליוס,
רוס, איך פּראָדיוס, איך רעדיוס, אִמ
ניבוס, די אינטערוויו-ס, די ראַנדע-
וואודס א. א. װו. (נר. ו - ס)).
(פ.) בעל הבית, מאָס, דאָס, פאַרוואָס,
(8.) ביס, ברית א, א, וו, (וע:; וס),
וס ט
ביוסט
נוסט
קוסט
יוסט
ער קוסט
אברוסט
אלוסן
אפאַרלוסט
יבאַוואוסט
אגעוואוסט
וס מ --ום מ ער
| אפּוסט
אאיך גלוסט
אאיך הוסט
אדו טוסט
אדו רוסט
אדן מוזט
אער שמועסט.
(0) ער פּראַדיוסט, ער רעדיוסט, ער
אַנטשפּוזט, ער יוזט, ער עקסקיוזט, ער
רעפיוזט, ער קאָנפיוזט.
(פּ,) ער דאָסט, ער בלאָוט,
(פּ,) בריסט, מיסט א, א. וו, (זע: וְסט),
וס ט ע
לוסטע
קאַפּוסטעץ
יוסטע
נוסטע (נ.)
אבאוואוסטץ.
אפוסטע
(*) גלוסט דו, הוסט דו, שמועסט דו,
טוסט דו, רוסט דו, מוזט דו.
(0) געקוסטע, פּראָדיוסטע, רעדיוסטע,
אַנטשפּוזטע, געיוזטע, עקסקיוזטע, רע-
פיוזטע, קאַנפיוזטע. - |
(5ּ,) באַלעבאָסטע, בלאָזטו,, דאָסטו,,,
(פּ,) אומזיסטע, וויסטע א, א, וו, (זע:
וסטע).
וסט ער
מוסטער
יוסטער
אהוסטער
אשוסטער
אבאַוואוסטער
אפוסטער
ופ ע-- ופ ט
(0) ליוסטער, קוסט ער, יוזט ער א. א.
וו. (גר. וס ט - ע ר)
(פ,) דאָסט ער, בלאָזט ער,
(פּ) געפלוסטער, וויסטער א, א, וו. (זע:
וְסטער).
וס ע
אחברותה
ארבותא
איבדוק ומנוסה
אבניחותא
(0) פּאַפּוסע, קוסע. (*) לקותא, מע-
נוסע, מילתא דבדיחותא, אסותא !
(פ) מיתה, זיסע א, א, וו, (זע: יסע).
וס ער
אמוסר
אהוסער
(0) פּראָדיוסער. (גר. ו סם,
ע ר). |
(5) זיסער, מאוס ער א, א. וי
יסער).
וס עי
(וע :
ו- ע
סטאַטוע
אישועה
אנבואה
אצנועה
ארפואה
ארצועה
אישבועה
אתבואה
אתנועה
אקרוע בלוע
איהושע
132
(0) דוהע, פּוהע, שיליוע, בויע, איך
בריליוע, איך דויע (זידך), איך זשויע,
טשאַפּ סואי.
(*) בן פּקוע, פּנויה, שמועה, תרועה,
צבוע, שיפּוע, כידוע, יאכלוהו, הללויה,
(5.) (זע: אָרע).
(פ,) בריאה, זכיה א, א, וו, (זע: ודע).
ו. ע ס
אשבועות
אשמועס
(*) איך טו עס, איך רו עס א. א. וו.
די צנועות, די רפואות א. א. וו. (זע:
ודע).
(פּ,) חיות, מאוס א, א, וו. (וע ; וד-עס),
ן פ (פנל | ב)
אטום (אַ)
פסלום -
אסטרופ
אקנופּ
אישופ
אאיך זופ
אאיך צופּ
אאיך שטום
אאיך שנופּ
(0) (די) זופּ, טרופּ, לופּ, סטופּ, פּופ,
קורדופּ, קרופּ,
(פּ,) אָפּ, אַראָפ,
(פ,) טיפּ, לים א, א, וו, (זע ; ופ),
ופ ט
קאָרופּט
ער זופּ-ט
ער צופּ-ט א א. וו
(זע: ופּ).
138
ופ י ק
אסטרופיק
אסלופּיק
אפופיק
אישופּיק
אימסופק
(זע: ופּ, און ופע).
(פ) טשיפיק. (וע; וַפ),
ופו
נרופּן (די)
אמלופין
אשופּן
אזופּן
*צופּן
אישטװפּן
א שנופֿן
(5,) ליפּן, ריופן א, א, וו, (זע; ופ),
ופ ע
גרופּע
טרופּע
כאַלופּע
סטופּע
פּופּץ
אהופה
אקופע
אמשופּע
(*) יופּע, איך טופּע, איך לופּע, איך
קאַלופּע, איך רופּע, איך שטשופּע.-
(5ּ,) רב פּמא,
(פּ,) קלימה, ציפע אי א. וו. (וע:
ופ ער
אקופער
אמשופע'ר
אשטופער
וִמע).
וֹ פיק -וץ
(0) סופּער. (נר, ו פּ, | פ ע-ער)
(פ) יום כפּור, איך היפער א, א, וו,
(וע: יפער).
ו = (פגל, ו-וו)
אבאַרוף
אנוף /
אאיך רוף
(*) בעל הגוף, פּילוסוף, קוף, ים סוף,
| (פ.) אַדערױף, אויבן אױף, בארג
| אַרױף.
(0) בוף, מוף, פּוף, רוף (א), איך
מוף, אוף !
| (5,) שאָף, שלאָף, שטראָף,
(פ.) בריף, טיף א, א, וו, (זע: וף).
ן פ ט
דופט
שופט
אלופמן
ער רופט
איער פרואווט
(0) קלופט, ער מופט.
(פ, ) שלאָפט, שטראָפט,
(פ,) גיפט, הופט א, א, וו, (זע; ופט).
וץ
שמוץ
אטוץ
אנויץ
אמויץ
אשוץ
=אַ הויץ
אנוטם
(*) איך דוץ, טוט-ס! רוט-ס! דעם
פּלוט-ס, דעם יוד-ס א. א. וו
(0) בוץ, יענקוץ, פּאַרכוץ, איך שטוץ,
די בוטס, וואוטס, סוטס, דעם ברוט-ס,
דעם ליליפּוט-ס א. א. װו. (גר. וד,
וט-- ס)).
(פּ) שקאָץ, שראָץ.
(פ ) היץ, וויץ א. א, וו. (זע: !ץ).
וצים
אחלוצים
איקיבוצים
אתירוצים
אפּלוצים
(0) בוצים, איך באַשמוץ אים,
(*) חרוצים, איך דוץ אים, איך נוץ
אים, איך פּוץ אים, טוט-ס אים ! (גר.
ווץ- אי ם )
(פ.) מליצים, פּרוצים, גיט-ס אים א. א..
יץ).
וציע
אינסטימוציע
אַלאָקוציע
דיסטריבוציע
עװאָלוציע
עקזעקוציע
פּאָלוציע
פּראַסטיטוציע
קאַנטריבוציע
קאָנסטיטוציע
רעװאָלוציע
רעזאָלוציע א. אַנד,
ו צ ע
חלוצה
יקבוצה
אמרוצה
וו. (וע:
154
(0) קוצע, זאַקוציע. (*) דרך הממוצע,
טוט זי, רוט זי.
(פּ, ) ציצה, פּריצה א, א, וו, (זע: יצע).
וק (פנל. | ג)
סורטוק
שמוק
שנוק
אברוק
אמרוק
אפאָרוק
אאיך בוק
איך דרוק
אאיך טוק
אאיך צוק
אאיך פאַרצוק
אאיך קוק
אאיך פֿאַרקוק
אאיך פאַררוק
אאיך פאַרשלוק
(*) מוק, הוק, טלוק, רו"ב,
(0) זשוק, טיוק, מונדשטוק, סוק,
סטוק, פּאַצוק, פּאַרשוק, פּוֹק, קאַבלוק,
קרוק. איך יוק, איך סמוק, איך שפּוק.
באַזשיבוזשוק, בורדיוק, בייסטרוק,
| היידוק, חזיר'וק, כאמיוק, כרוק, מא-
| מעליוק, ממזר'וק, סקנערוק, פּאַלישוק,
פּיטיוק, שניידערוק.
(פ,) בליק, גליק א. א. וו. (וע:
ו ק ט
װיאַדוקט
פּראָדוקט
ער יוק-ט
ער שלוק-ט א. א. וו.
(זע: וק
יֶק).
198
וק טאר
אינסטרוקמאָר
קאָנדוקטאָר
יוק-ט ער
שלוק-ט ער א. א. וו
(זע: וק
וקי ם
אחילוקים
*פּסוקים
איין צמוקים
(*) אדוקים, חוקים, סילוקים, חכם
מחוכם, אידך דרוק אים, איך טוק אים |
א. א. וו (זע: וק).
(5.) צדיקים, מזיקים א, א, וי
יקים),
(וע:
וק
רוקן (א)
אטרוקן
אבוקן (זיך)
אדרוקן
אטוקן
אצוקן
איפארצוקן
*קוקן
אפאַררוקן
=שלוקן
(0) חדר מתוקן, חולה מסוכן, זקוקין,
סדר נזוקין, די ברוקן, מוקן, פּאַרוקן, .
(0) די מונדשטוקן, סורטוקן, יוקן,
סמוקן, שפּוקן,
(פ.) זקן.
(5,) דריקן, שטיקן א, א, וו, (וע: וָקו).
וק ס
יוקס
דע לוקס .
וקטאָר.-וקער
אוואוקס
אפוקס
(0) די בוקס, קרוקס, דעם שניידע-
ירוק-ס א. א. וו
(*) אַ קלונ'ס, דעם מרוק-ס א. א. וו.
(נגר. וק - ס ),
(5,) ביקס, געוויקס א. א, וו, (זע: וִקס).
וק ע
אחלוקה
אסוכה
אית שוקה
(*) עני מדוכא, לאפוקי, איך הוקע,
איך טלוקע, איך מרוקע, איך נוקע,
איך צעפּוקע.
(0) בוקע, דאָקוקע, נוקע, סוקע, שטו-
קע, שנוקע, (אויף) פּאָרוקע, איך ברן-
קע, איך כרוקע, איך סטוקע.
(פּ,) הזקה, צדקה א, א, וו, (זע: אָקע).
(5,) יניקה, דיקע א, א. וו, (זע: וקע).
וק עס
אדוכט
אהלוקות
אסוכות
אית שוקות
(0) הוקעס פּוקעס, די שנוק-עס, די
שניידערוק-עס, איך סמוק עס א. א.
וו, די פוקע-ס, די שטוקע-ס א. א. וו.
(זע: וק, און וקע).
(ּ,) יניקות, קליקעס א, א, וו.
יקעס).
(וע:
וק ע ר
אדרוקער
אצוקער
אפאַררוקער
ור--ור כע
אקוקער
אשלוקער
(נד. ו ק, וק ע - ע ר)
(פּ) לוקער, עיקר א, א, וו. (זע: וקער).
ור
לאַזור
נאַטור
פינור
פריזור
קולמור
קרעאַטור
שפור
נור
אַמור (נ.)
אהור
אפור
אשנור
(0) אבאזשור, אַזשור, באַכטור, בוֹר,
גאַרניטור, ניפּיור, גלאַזור, חור, מאַנ
קיור, סקנור, פּאָלִיטור, קאַפּטור, קור,
שטשור, שור, שור בור, איך אינשור,
משכב זכור.
אַגריקולטור, אַגענטור, אַדװאָקאַטור,
אַרכיטעקטור, בראַשור, נראַוויור, דיק"
טאטור, דענאטור, ליטעראַטור, מאַנו"
פאקטור, מאַקולאַטור, מוסקולאַטור,
מיניאטור,. מיקסטור, נאַמענקלאַטור,
סטרוקטור, סװולפּטור, פּאַרטיטור,
פּראַצעדור,,. פיקסאטור, צענזור, קאָלע-
ראַטור, קאַנדידאַטור, קאָנפעקטור, קאַ-
ריקאַטור, קאָרעקטור.
(אין) דור, (אין) פּאַזיטור, (אין)
קאַנטור, אַלע ע רעטור, באָן זשור!
טרובאַדור, מערקור, פּאָמפּאַדור (נ.),
רוהר (נ.), פּורפּור,
100
(פּ, ) האָר, יאָר א, א. וו. (זע: אָר).
(פ.) ביר, גביר א, א, וו. (זע: ור).
ור ט
גורט
געבורט
הורט
אַכסורד
(0) ער מאַניקיורט, ער פּאַליטורט, ער
אינשורט.
(פ ) פאָרט, שפּאָרט א, א. וו, (זע ; אָרט),
ורי ם
אבחורים
אדיבורים
אחיבורים
איסורים
אסדורים
אישכורים
אפּורים
(*) בורים, ביאורים, הרהורים, חורים,
טורים, כדורים, סיפּורים, פּטורים,
ציורים, גוים גמורים, חג הבכורים,
חטאת נעורים, יום הכפּורים, ליל
שמורים, מתיר אסורים, |
(0) טורעם, פורעם, שטורעם, איך אינ-
שור אים, איך טורע אים א. א. װ.
(גר. ור, ור ע - א י ם ).
(פ) גבירים, עשירים א. א, וו (זע:
יָרים),
וויך
שטורך
דורך
ור כ ע
איך שמורכע
אגב אורחא
137
ור ע
באַנדורץ
אארורה
אבשורה
אנבורה
אצורה
אקבורה
אשורה
אשמורה
אכשורה
(*) חבורה, אימתא דצבורא, במחילה
נמורה,
(0) אַנענטורע, אַװאַנטיורע, אוווער-
טיורע, בראַשורע, מאַטורע, מיקסטורע,
פּאַרטיטורע,, פּראָצעדורע, פאַקטורע,
פריזורע, עמעריטורע, קאַריקאַטורע,
רעצעפּטורע, שעוועליורע,
ביורע, טינקטורע, טעקטורע, סקא"
בורע, קאַנורע, רורע, שטוקאַטורע,
שטשורע, שליורע, שקורע, סגורע, שורע
בורע, אורי (נ,), שורי (נ.), איך בורע,
איך דורע, איך דעזשורע, איד כמורע
(זיד), איד נורע, איך פּורע, איך פאַר-
זשמורע,
דייטשורע, טאַנציורע, סמוידורע,
סקנורע,, פּאַציורע, שטימורע, שלע-
פּורע.
(5.) כפּרה, צרה א, א. וו. (זע; אָרע).
(5.) לירע, סאַטירע א, א. וו. (וע:
וֶרע),
ור ק ע
בראַשורקע
טוזשורקע
מאזורקע
פיגורקע
צענזורקץ
ורע--ו שי ם
שורקע
יורקע (נ.)
איך זשמורקע
איך טורקע
איך פּורקע
איך. שטורקע
אצורה'קע
(0) אורקע, באַיורקע, בורקע, ביורקע,
לאַזורקע, מאַנדיבורקע, נורקע, פּע-
טשורקע, פאַרפורקע, פורקע, קאַנורקע,
רורקע, שטוקאַטורקע, שקורקע, איך
קורקע.
(פּ.) וואָרקע, שרה'קע,
ור ש ט
דורשט
וואורשט
צעמורשט
וו שּׁ
בוש
אדרוש
הוש
אלבוש
אקוש
(0) דוש, טוש, פּליוש, הוש! איך
פּוש, איך פוש, דלוזש, טוזש, רוזש.
(*) רשע מרוש(ע), מהודו ועד כוש,
סטרוזש,
(פ.) טיש, פריש א, א, וו. (וע; וֵשׁ).
ושי ם
אגרושים
אדרושים
אהושים
אחידושים
אכושים
אלבושים
ושן--ו שש
אמלבושים
אפירושים
אפּרושים
אמנושם
(*) חרפּות וביושים, איך קוש אים,
איך דושע אים א. א. װו. (נר. וש,
ושע - אי ם)
(פּ,) בטל בששים,
ושן
אמסדר קדושין
אפאַר'חוש'ן (זיך)
*קושן
אשושן (נ.)
(0) אַ פּליושן... פּושן, פושן.
(5,) לשון, ישן, עוג מלך הבשן.
(5,) ווישן, מישן א. א, וו, (זע: וֶשׁן),
ו ש ע
אבושת /
אגרושה
=ירושה
138
אקדושה
ארשע מרושע
(0) טושע, קושע (נ,), פּשא דושא,
(*) איך זאַדושע, איך פאַרנלושע, איך
פאַרטושע, איך פאַרלושע, איך צע-
יושע, פּרושי, |
(פּ,) אשה, פרישע א. א, וו (זע : ושע).
ושק ע
יושקץ
קושקע (נ.)
איך פּאָליושקע (זיך)
=פושקע
אאיך שושקע (זיך)
אסטרוזשקע
(0) אֶקרושקע, ברושקע, גרושקע,
דושקע, וויושקע, לושקע, מושקע, פֹּאַ-
דושקע, פּאַסטושקע, פינטיפליושקע,
| קאַדושקע, קאַטושקע, איך בליושקע,
| קרוזשקע.
(פ,) קישקע, פישקע א, א. וו. (וע:
יִשקע),
6
141
וי
גוי
מוי
פלוי
| פרוי
יקלוי
בלוי
גענוי
גרוי
לוי
שלוי
איך בוי
איך ברוי.
| איך טרױי .
איך פאַרטרוי .
איך צעשטרוי
אכל בו
אישטרוי
ארוי
אאוי
אאַזױ
(0) באִי, נאַזלעװאִי, גאָראָדאָװאי, גע-
וואִי, גנאִי, געראִי, העמעראִי, ואַלאִי,
טשאַסאַװאַי, כאַלאָסטאִי, מיראַוװואֵי,
סטאַנאַואי, סטראִי, סלאִי, פּאָסטאִי,
פּאָקראַי, פּראָבאי, קאַנוואי, ראַזבאִי,
ראַי, דאָלאי, סטראָם האַלאַואי, הרן-
בעשוי (נ.), פוי !
(*) ימח שמו (וכרו), דברים בגו,
פּורש בשמו, כמו, יהודי בלא.
(ל) זיי, צווי' א, א. וו (וע:; י).
ו י - אַ ך (פגל. ן יך)
אכח
=מח
אנה
וי--ויב ער
(0) בוי איך, ראִיע איך א. א. וו.
(*) מנוח, יישר כח, ריח ניחוח. (גר.
וי, ויע-אידך)
(ל.) מובח, רוצח א. א, וו,
יוי-אַך). |
(וע:
ויב
טויב (אַ)
טרויב .
שויבם
איך קלויב
אדרויב
אהויב (א)
ארויב .
אשטויב
אאויב -
אאיך נלויב
אאיך הויב
אאיך פאַרטױב
אאיך לויב
אאיך דערלויב
(0) זשלאִיב, איך זְשֹאִיב,
סטויפּ, קויפּ,
(ל.) לייב, אייב (נ,), קיים שוים,
ויב ער
צויבער
קויבער
אאויבער
אגלויבער
אטויבער
ארויבער -
אאיך צעשויבער
(0) זשאיבער, שמאַטעס-קלױיבער.
(ל,) איך דייבער, איך טרייבער, הייבער,
לייבאָר, נייבויר,
גרויפּ,
ויג-- וי דע
וינ
צויג
פּױיק
אאויג
אאיך בויג
אאיך זויג
אאיך נויג
אאיך טוג
א(זיך) נוהג
(0) סטויג, לויג, רויג, קלוירק,
(*) אַ נוט אויג.
(ל.) טייג, אַפּטיוק א, א. וו. (זע: יג),
ויגן
אבוינן (8)
אאויגן
אגעבויגן
אפאַרבויגן
יבאַוואױגן -
- אגעוואויגן
איגעזויגן
איטויגן
אפאַרנויגן
אגעפלױיגן
אפאַרפלויגן
אבאַצױיגן
אגעצויגן
אדערצויגן
אפאַרצויגן
אצעצויגן.
אגעשטויגן
(0) די סטויגן, פֿױגן, רױיגז,
(*) געשפּױגן, עלענבויגן, רעגענבויגן,
(גר. ויג - אָן)
(5.) לויגן, איוגן, מגין.
142
וינע ס
אברונז
(*) װאָס טויג עס, איך בוינ עס א. א.
װ. (זע: וג).
(ל,) מדרגות, פיוגע'ס, איך לווג עם א,
וו (זע: יג).
ויד (ע: ויט)
וידים
אבוידים .
אמודים
אקודם
אבלא יודעים
(0) איך הוידע אים, איז מודה אים,
(נר. ויד, וי דע - אי ם)
(?) איידים, שדים, הספּדים, באַקלייך
אים, צעשייד אים א, א. וו, (זע; וד)),
וידי שׁ
אחודש
יכלי קודש
מוידיש
(*) פּרנס חודש, ראש חודש, ארון
קודש, לשון קודש, רוח הקודש א. אַנד,
(נר, וי ד -- י ש)).
(ל,) היַיִדיש, |
וירע
אהוידע (א)
אמודה
אעבודה
אלכה דודי
אאיך סוד'ע
(*) קרבן תודה, על התורה ועל
העבודה, ירום חודו. במחילת כבודו,
(נר. וי- דו, די)
(ל.) זיידע, אבדה א. א, וו; (זע : יידע).
149
ויד עס
איסודות
אסודות
אעבודות
(0) די הוידעס, די קרבן תודה'ס. (גר,
ויד, וידע -ע ס, איז).
(ל,) אבדות, זוידעס א. א, וו. (זע:
יודע). ,
ויד ער
פּױידער
שוידער
איך פּלױדער
אגוידער
(0) עמבראידער, צעלאַלאידער, אין
מודה ער. (נר, וי ד, וי ד ע -
ער).
ויוו טע: ויף)
ויוויי ם
אימים מובים
אקרובים
(5) בן טובים, טובעים, מכאובים, |
חובבים. (גר. ו יוו, וי וו ע-
א י ם)), |
(ל,) שייוו אים, סייוו אים א, א, וו,
(זע: יָו).
ויוול
איובל
אמטובל
אסובל
ויוון
אאויוון
אדובצץ
(ל.) הייוון, מבין א, א. וו. (וע:
ניוון),
ויד עס -ויזדי ק
ויוול
אזולל וסובה
אטובה
אקרובה
אימה טובן
(*) סויווע, בעל טובה, לשנה טובה,
| כובע, לוה, מלמד חובה.
(ל,) גנבה, מצבה. א, א, וו. (וע: וווע).
ויווער
אנובר
אעובר
(נר. וי--ווע ר)
(ל,) אבר, קבר א, א, וו. (זע ; ווווער).
וֹיו (פנל ויי ס)
הויז
טויז -
לויז
מויז
קלויז
קרויז
איך ברויז
אפראַנצויז
ריז
אבלויז
אלױין
=איך אַנטבלויז
(0) נאִיז. (*) יויזי
(ל,) בייו, דערלייז א. א, וו. (זע: ז).
ויוט (ע:: ויס ט)
ויזיק
חוזק
ברויזיק
ויזן--ויטיי קע
לויזיק
רויזיק
(0) שטרוי-זאַק, פראַנצויזיק. (זע:
ויז).
ויון
הויזן
פּױיזן (נ.)
אהויזן (די)
אשאלעמויזן
(0) די קלויזן, ברויזן, לויזן, פֿאַרי
גרויזן. |
(+) די פּראַנצויזן, רויזן, אַנטבלױזן,
דעם בלויזן,
(ל,) דערלייזן, נייון, פאַרגלייזן, רייזן,
דעם בייזן.
ויונ ט
טויזענט
ברויזענד
(0) פאַרפּאִיזענט,
ויוע
איך פּױזע
איך פאַרנרויזץ
אבלויזע
אלױיזע
ארויזע (נ.)
(ל.) בייוע, דרויזע א. א. וו. (זע:
ווזע).
ויוער
אבלויזער
אלויזער
אנוזר
144
אעוזר (נ.)
אנלנל החוזר
(נר. ויז, ויזע -ע ר)
(ל.) בייזער, דערלייזער א, א, וו. (זע:
ווִזער),
ויט
קרויט
שרויט
לוט (נ.)
בויד
מויד
אברויט
אהויט
אטויט
אלויט
אנויט
אפּלויט
אצויט
אקויט
אקנויט
ארויט
(0) ואַיט, סויט, סקויט, אַרבעס-
שויט, באַקלוי'ט, פאַרטוי'ט, ער בוי'ט,
ער ברוי'ט, ער טרוי'ט, ער פאַר-
טרוי'ט, ער צעשטרוי'ט, עס בלי'ט,
עס גרוי'ט, שכור לוט, סקוירט, שוירט,
צעלאָלאיך.
(*) פון עלערהויט, טוב מאד, יעמוד,
לכבוד, חו? המועד.
(ל.) גרייט, קייט א, א, וו. (זע ; יִם).
ויטיקע
אאַפּותיקו
אנויטיק-ע -
אצויטיק-ע א. א. וו.
(זע: ויט)
149
ויט ע
אחוטא
אסוטה
אשומטה
אטויטע
אגענויטע
ארויטע
אנוטה |
(0) איך צעבאַיטע, איך צעקאַלאִיטע, '
די פאַרבוי'טע, די פאַרטוי'ט-ע א. א.
וו. (זע: ויט).
(ל,) פּליטה, צווייטע א, א, וו. (זע:
ויִטע). |
ויט ער
לויטער
אוימאָר
אטויטער
ארויטער
אשומר :
אנוקם ונומר
(0) אַ באַקלװי'טער, פאַרטרויט ער,
נויט ער א. א. וו. (זע: ויט)).
ויטע--ויכ עס
שטרויך
איך געברויך
ארויך
יהויך
אאויך
(0) איד טויך, איך פאַרשטוֹיך,
(*) יישר כח, מח, ריח ניחוח, מנוח,
נח.
(ל.) ווייך, בלייך, דערגרייך, שייך.
ויכ ט
ער געברויכט
ער טויכט
ער לויכט
ער פאַרשטויכט
ויכ 5
איך שטרויכל
אמוחל
אאומר ואוכל
(זע: ויך).
(ל) אויכל, הובל, שׂבֿל, שטייבל.
(ל,) גרייטער, צווייטער א, א. וו, (וע: ויכ ע
ווטער). יי אהויכע
: | אדוחה
וי- יש אזוכה |
גוי'יש (0) איד כויכע. (*) לא כל אדם
העראָאיש. ! זוכה, אין כמוך, אנכי.. |
סטאָאיש { (ל,.) ליחה, בלויכע א. א, וו. (וע:
יהואש (ג.) { וובע).
(0) באַי'יש, פרויאיש. (זע: |י). }| .
| ויכ ע ס
ויך אפּרוכת
בויך אכחות
יויך. =מחות
ויכער-וילע
(*) מוכס, מוכ"ז, איד ברויך עס א, א.
וו. (גר. ויך -ע ס, איז)
(ל) ליחות, מזבחות א, א, וו (זע:
וִובעס),
ויכ ער
געברויכער
טויכער
ברויך ער
אמוכר
אסוהר
אהויכער
אאיך רויכער
(גר. ויד, ויכע -ע ר)
(?') בלייכער, ווייכער, זכר, דער-
גרויכער.
ויל
גרויל
קויל
קנויל
פויל
אהויל
אוואויל
אאיך פאַרהויל
אאיך באַפױל
(0) דאֵיל, פּאָדױל, אויל, מאִיל, איך
ספּאִיל, איך שטויל,
(*) בראַנדזויל, נדויל, פּױיל, פּיסטױל,
קאַטױ?, קאַמזױל, בכל מכל כל, בעירום
וכנחוסר כ?, המבדי? בין קודש לחול,
(שװואַרץ װווי) קויל. (זע: וי-על).
(?) אויל, מייל א, א, וו. (זע: ול).
וילאַך
בלוילאַך
גרױילאַך
140
לוילאַך
רוילאַך
אהולך
אמולך (1.)
(*) באַפױ?ל איך, קוילע איך א. א. װו.
(זע: ויל).
(ל.) פריילאַך, צייל איך א, א, וו, (זע:
יַוַלאָך).
וילים
אחולים
אמכשולים
איעולים
אמוהלים
אפּועלים
אגולם
חולם
אעולם
(*) בית חולים, בקור חולים, נקבים
גדולים, אדון עולם, בית עולם, בורא
עולם, אומות העולם, מרעיש עולם,
סדר העולם, רבונו של עולם, ת? עולם,
ארבע פּנות העולם, עולם נולם, אַז
וואוי? אים, איך קוילע אים א. א. וי
(נר,. וי?, וי?ע-אים)
(ל') אבלים, כלים א, א. ו.
וַיָלִים),
(וע:
וילע
פוילע
אהולה
אהוילע
אוואוילע
אאיך קוילע
אצדקה נדולה
(0) דוילע, טאִילע, בוילע (נ.).
147
(*) קרבן עולה, מבקר חולה, אנשי
כנסת הנדולה, תקיעה נדולה, מאור
הגולה, כלי גולה.
(ל,) גזילה, נבלה א, א, וו. (זע; ולע).
וילעס
אמפּולת
ימשקולת
אפטולת
אקולות
יביכולת
(*) בתופּים ובמחולות, דעם חולח-ס,
איך פּועל עס א, אי װו. (נר, וי 5,
וי?ע-עס, ס, איוז)
(?) גוזילות, נבלות א, א. ו.
וילע).
(זע :
וי ם
טרוים
צוים
שוים
רוים (א)
גערוים
קוים
איך פאַרזוים
איך פּאַררוים
אבוים
אזוים (8)
אתהום
אסדום
ארוים (1.)
יעד היום
(0) פלוים, שוואִים, שטרוים,
(*) שכיר יום, מעשים בכ? יום, (איז)
טועם,
(ל,) היים, ליים, געהיים א. א, וו, (זע;
יַיִם),
וילע ם--וימ עו
וימים
איתומים
אנשתומם
(0) איך פארזוים אים, איך צוים אים,
איך רוים אים, איך שוים אים. (נר,
וים, וי מ ע-- אי ם)
(ל,) בליים אים, קליים אום א, א. וו,
(זע: ייִם),
וימ 5
בוימל
אגומל
(זע: ים)).
(ל,) ליימל,
וים ע
גערוימץ
נעמי (1ג.)
איתומה
אמלאך דומה
אשלמה
אוכדומה
(*) אבן חומה, תינוק בן יומו, יבוא
יומו,
(ל,) אימה, בהמה, א, א, וו,
וומע).
(זע :
וימ ע|
זוימען
טרוימען
צוימען
רוימען
שוימען
אקוימען
אאפיקומן
(0) דוימען, פלימען, שואימען,
שטרוימען, דעם גערוימען, נעמי'ן (נ.).
וימעס-וינים.
(*) אומן (יד), די תהומ'ען, שלמה'ו.
(ל.) היימען, געהיימען א. א. וו. (זע:
יִיִם).
וים עס
אחלומות
איתומות
אמקומות
(0) נעמי'ס, איך טרוים עס,
(*) שלמה-ס, דעם מלאך דומה-ם א.
א. װו. (גר. וי ם, וי מע - עס,
ס ).
(ל.) אימות, בהמות, א, א. וו. (וע:
וומעס),
ו ימ ע ר
טרוימער
גערוימער
אחומר
אכומר
אקל והומר
רוימער (1.)
| אשומר.
אבוימער
| | אלייג בעומר
(*) כלומר, ונאמר, וכך היה אומר.
(גר. וי'ם, וימ ע -ע ר)
(ל.) איימער, געהיימער, ליימער א. א.
וו. (זע: ייִם).
וין
אַלױן
פּלוין
ברוין .
איך שוין
| אהון (רב)
|- אהמון
148
אפּאַרשוין
אקרוין
=שוין
אאיך וואוין
אאיך געוואוין
איך באַלוין
יאיך שמוין
(ל) קליין, ריין א, א, וו. (זע:
וינ ט
ער פאַרברוינט
ער שוינט
ער שטוינט
| אער באַוואוינט
אער געוואוינט (זיך)
אער באַלױינט
אער קרוינט
(0) דזשאינט, פּאֵינט, איך אַפּאינט,
(ל,) ער וויינט, ער פאַרשטיונט א. א, (ו,
(זע: יין).
וינים
אאביונים
אנאונים
אקונים
יתתחתונים
אאַזױנעם
אגרונם (נ.)
(*) אדונים, אחרונים, מטמונים,
פּזמונים, קדמונים, ראשונים, תליונים,
בן שמונים, מים אחרונים, נביאים
ראשונים, ספרים חיצונים, עולמות
עליונים, נילדוינים, קאַרבױינים, כהנים,
איך באַלױן אים, איך שוין אים א. א.
וו (גר. וין, וינע -אים) /
(ל.) זקנים, שכנים א, א. ווֹ.. (זע:
ווְנִים). 0
וון).
19
וינע
אזונה
אלוינע
אקונה
שונא
אאַזױינע
אכפל שמונה
*יונה ;
יקרוינע (נ) -
(0) ברוינע, בוינע, דאִינע, גנאינע,
סטראינע, ספּאַקאִינע,
קאַנוואינע, ראַזבאינע, בלוינע (נ.).
(*) ברכה אחרונה, השנחה העליונה,
אין קול ואין עונה, וכך היה מונה,
רבונו יונה, לא
פּאַָדוואִינע, -
יחרץ כלב לשונן, .
אדוני, ראש בר יוני, לחם עוני, פּלוני ,
בן פּלוני.
(ל.) זקנה, שׂכנה, א, א, וו, (זע:
וינ ען
פּלױנען (די)
פּאַרברוינען
שוינען
אפארשוינען
אוואוינען
אגעוואוינען
אבאַלוינען
אקרוינען
אישטוינען
(*) מקונן, יונה'ז, קרוינע'ן (נ.).
(ל,) חנ'ען, װוויִנען א. א, וו. (וע: יון).
וינע ס
אאביונות
אבזיונות
אנאונות.
וונע),
2
| (ל) זקנות, שכנות א, א, וו
| ווִנע).
וינע-ויםס
אזונות
אזכרונות
אהסרונות
אחשבונות
אלשונות
אמזונות
אנסיונות
אנצחונות
אעוונות
ארעיונות
אפּלונית
(*) ארונות, בטחונות, גלינות,
חורבונות, יתרונות, פּדיונות, פּתרונות,
שנעונות, בתי זונות, ספר הזכרונות,
בורא מיני מזונות, אין אונס. צפונית.
דעם קונה-ס, דעם שונא-ס, יונה-ס,
| קרוינע-ס, די לוינע-ס, איך באַוואוין
עס א. א. װו. (גר. וין, וינ ע -
עס, איו)
(וע:
וינער
ברוינער
שוינער
אבאַוואוינער
אבאַלוינער
אאַזױנער
|| (0) סטראַינער, ספּאַקאַינער, קאַנװאי-
| נער,
| (ל) ביינער, ציונער א, א, וו. (זוע:
ווִנער),
ויס (פגל ויו)
שטרוים -
אוים -
אַרױים
ויס ט --ויס ע ס
דורכאויס
פאָראויס
אנרוים
אמהות
אשוים
אשמוים
אהיות
אכעלות
אאיך שטויס
(0) קלויס, שלויס, אַ בלוי'ס, אַ גרוי'ס,
א גענוי'ס, דעם באַי-ס, דעם גוי-ס,
דער פרוי-ס, איך טרוי עס א. א. וו.
(*) אַ רוי'ס, דעם ימח שמו-ס, דעם
כ? בו-ס א. א. וו (גר. וי - ס,
ע ס). (זע: ועס).
(ל') הייס, שווייס א, א. וו. (זע: ייִם),
ויס ט
פויסט
ער ברויזט
ער הויזט
ער לויזט
ער קרויזט
ער גרויסט (זיך)
ער פאַרשטויסט
איער אַנטבלױיזט
(0) דו בלי'סט, דו גרי'סט דו
בויוע)סט, דו ברוי(ע)סט, דו טררוי-
(ע)סט, דו פאַרטרוי(ע)סט, דו צע-
שטרויוע)סט, דאָס גענוי(ע)סט(ע).
(?.) הייסט, ווייסט א, א. וו (זע:
ווסט).
ויס ט ער
אויסטער
גענוי'סטער
150
בלוי/סטער
גרוי/סטער
אקלויסטער
ארוי'סטער
(0) ברויזט ער, הויזט ער, לויזט ער,
קרויזט ער.
(*) גרויסט ער (זיך), פאַרשטויסט
ער, אַנטבלױיזט ער.
(ל,) לייזט ער, פאַרגלייזט ער א, א, וו.
(וע: ייסט),
ו יסן
אויסן
(אין) דרויסן
אנותן
אגרויסן (זיך)
אפאַרשטויסן
(0) די שטרויס-ן, שלויס-ז.,
(*) שויס-ן, שמויס-ן.
(ל,) הייסן, וויוסן א, א, וו. (זע:
וִוִם),
ויס ע
אכוסה
אגרויסץ
אאיך גום'ע
אאומר ועושה
(*) חנינה בן דוסה (נ.), ר' יוסי (נ.),
לאחר מותו, רבותי.
(ל:) הייסע, אתה הראית, מהיכא תיתא,
ויסע ס
אגוסם
אחרוסת
אכוסות
191
(0) אַ נרויסעס, ר' יוסי'ס, חנינה בן
דוסה'ס, אותיות, פאַרשטויס עס, אויס
איז א. א. װו. (נר. ו י ס - ע ס,
איז)
(ל) איך היים עס, איך ווייס עס א,
א. וו, (זע: וס),
ויס ער
אויסער
דורכאוים ער
אגרויסער
אשטויסער
איותר
אמותר
אסותר
אפותר
אדי והותר
(ל,) הייסער, וויוסער, קיפר, מתן בסתר,
וי-ע
גויע
בלויע
גענויע
גרויע
אזרוץ
ארויע
אמטועה
אעולם התוהו
(*) כצאן בלא רועה, עולם ומלואו,
צואה.
(0) מעשה שחיה. וויבאִיע, לעווקאִיע,
פּאפּעשאַיע, קלויע, זאַקאַזנאיע, קרע-
פּאָסטנאיע, לויע, שלויע, שאִיע טאִיע,
איך אוספּאָקאִיע, איך בראיע, איך
גנאיע, איך ואַיע,. איך מלויע, איך
ויסער-ויען
נאיע, איך סטראִיע, איך ענדזשאִיע,
איך פּאִיע, איך פּריסװאַיע, איך פּרי-
סטראַיע, איך פאַרטרויע, איך ראִיע.
(ל,) הוצאה, הלואה א, א. וו. (וע:
אָדע).
ויעל פול ויל)
אאוהל
אנואל
אמוהל
אוואל
אשואל (נ.)
אאיך פּועל
(*) בועל, מלאך הנואל,
ויע|
פרויען
קלויען
בויען
בלויען
גרויען
מרויען
פאַרטרויען
צעשטרויען
אכ הן
ישטרויען (די)
(0) דעם בלויען, דעם נענויען, דעם
גרויען, דעם לויען, דעם שלויען, אוס-
פּאָקאיען, ברויען, ננאֵיען, ואִיען,
מלויען, נאָיען, סטראַיען, ענדזשאיען,
פּאיען, פּריסװאִיען, פּריסטראִיען,
ראיען.
(*) טוען, דעם רויען, (די) כ? בו'ען.
(?) בזיון, גאון א, א, וו, / (זע:
אָדען),
ויער--ויפ ער
וי- ער
בויער
מויער
פּױער
בלויער
גענויער
גרויער
זויער
איך דויער
איך באַדױער
איך הויער
איך טרויער
איך לויער
אאויער
אימויער
אופת תאר
אזוהר
אצוהר
ארויער
אקאַפּויער +
(0) מכוער, ברויער, לויער, שלויער,
װואיע-ר, סטראַי-ער א. א. װו. (נר,
וי, ויע -ע ר)
(ל.) סגי נהור, מנורת המאור א, אי וו.
(זע: אָדער).
ויפ זע: ויב)
ויף
אדערויף
אויף
איך זויף
איך טויף
איך שרויף
אגעלויף
אפאַריויף
אהויף
152
אצונויף
אאיך אַנטלױיף
אאיך קויף
אבעל חוב
אבכי טוב
אדוב (נ.)
(0) נוירוו. (*) נואףי
(?) זייף, זאב א, א, וו, (זע:
ויפי ק
דופק
אאויבנאויפיק
אגעלויפיק
אהויפיק
(זע: ויף).
ויפן
*(באין) אופן
אאויפץן
אלויפֿ-ן
אקויפ-ן א. א. וו.
(זע: ויף).
ויפ ע ס
אטנופת
אמופת
אעופות
אתופם
אתפת
(0) דעם רופא'ס, דעם שר האופה'ס,
איך לויף עס, איך קויף עס א. א. וו
(נר. ויף -- ע ס)).
(ל.) יפיפיות, מגפות, מכשפות, שרפות,
היפה'ס,
ויפ ער
זויפער
אלויפער
וַיִם),
15
אכופר
אסופהף /
אפאַרקויפער
אשופר
(0) טויפער. (*) עצי גופר, אָן אויפ-
הער. (גר. ויף - ע ר)
(ל?,) ספר, טריפה'ר, עפר ואפר, חיפה'ר,
ויץ
שנויץ
*(א) טויט'ס
*(א) רויט'ס
(0) די סקוירטס, די שוירטס א. א.
װו. (זע: ויט), ,
(ל.) ווייץ, ריוץ א, א. וו. (זע: וץ).
ויצ ע
אהמוציא
אפּועל יוצא
האִיצע, איך קאַלאיצע, בױט זי
טרויט זיי א. א, װו. (זע: ויט).
(ל) עצה, פּליוצע א. א. וו. (זע: ווצע). |
ויצער
אאוצר
איוצר
(5*) כחומר ביד חיוצר, טויט-ס איר, |
נויט זי איר א. א. װו. (זע: ויט)).
(ל,) באַהייצער, מן המצר א, א, (ו.
(זע: וצער),
וויק (ע ויג)
ויץ-ניר
ויקע
גוי'קע
טראָיקע.
פרוי'קע
פּראָיקע (נ.)
*אמחלוקה
יאיך אויקע
(0) דװאיקע, טשאיקע, נאַבאיקע, נאַ-
סטאיקע, סטאִיקע, פּאַסטראיקע, פּלױ-
קע, קאָיקע, קראיקע, באִיקע, איך
מיויקע, איך קאַלאַטױקע, איך קאַ-
נויקע.
ויק ער
פּויקער
אהויקער
אהוכך
אעוקר --
אאיך בויקער
(0) באִיקער. (*) ערב ובוקר, אוי'-
קער. (זע : ויקער).
| {ל,) אַפּטיוקער, פייקער, קווייקער, אָנ-
(0) בויצע, איך מלויצע, איך פאַר- | |
דערטויקער,
ויר (פנל וי- ע ר)
אבכור
אדור
אחמור
אטכויר
אכיאור
אקאַפּויר
אווער געוואויר
יכלחוך חשור
אאדמור"ר
איהי אור
יאיך געכבויר
אאיך צעיויר
ויראַך-- וי רע ס
ויראַך
אאורה
אצורך
אקורח
(*) כורך, מכניס אורח, געבויר איך,
יויר איך א. א. ו. (גנר. וי ר,
וירע-איד)
(ל.) מי שברך, מעלה גירה איך א. א. וו,
(זע: יָּראַך).
ן| י ך י ם
אנבורים
אחמורים
אכורעים
אמחזורים
אדאָקטוירים
ײפאַקטוירים
ארעדאקטוירים
(*) אחורים, אמורים, בכורים, טהורים,
מזמורים, מקורים, שחורים. (גר. ויר,
וירע-- אי ם)
(ל.) גרים, הכשרים א, א, וו. (זע:;
יַיֵרים). ,
וירן
באַשוואוירן
אגעבוירן
אצעיוירן
אפאַרלוירן
אגעפרוירן
=געשוירן
(*) בן חוֹרין, בר אורין, די טכוירן,
די כיאורן.
ויר ע
אבורא
אבכורה
104
אהפטורה
אמורא
אמנורה
אסחורה
אתורה
אבל קורא
אמרה שחורה
אדבורה
אצפורה
(0) הוירע, ווער געוואוירע.
(*) אמורא, מסורה, מצורע, בן סורר
ומורה, מעשה נורא, קול קורא, יחיד
בדורו, סדום ועמורה,
בן תורה, דין תורה, חמשה חומשי
תורה, לומדי תורה, מן התורה, מקום
תורה, מתן תורה, ספר תורה, סתרי
תורה, קריאת התורה, שמחת תורה,
תלמוד תורה.
(ל,) גזירה, עבירה א., א. וו (וע;
וַירע). |
וירע ס
אאפּיקורם
אדורות
אקטורת
אכפורת
אתשבורת
אבן פּורת
א(איז) גורם
א (איז) דורס
(0) די סחור-ות, די מנר-ות,
דבורה-ס, צפּורה-ס, דעם בן תורה-ס
א. א. וו. (גר. ויר, וירע -ות,
ס, ע ס).
(ל) נזירות, עבירות א, א. וו, (זע;
ווַרע), -
158
ויר ער
אבורר
אמשורר
אצורר
אמעורר
(נר. ויר, וירע -ע ר)
ויר ע שׁ
איורש
אשורש
אשם המפורש
אחוקר ודורש
אכורש (נ.)
(*) חורש, מפורש. (נר. | י ר,
וירע -י ש)).
(ל,) גירוש, פּירוש, אחשורוש,
וי שׁ
גערויש
אקויש
אשמוישׁ
אאיך טויש .
אאיך אַנטױש
(0) איך לויש, איך פּאִיש, איך פּלויש,
קופץ בראש.
וישאַך
אהרי חושך
איכח המושך
(0) רויש איך, פּליש איך א, א, װ.
(זע: ויש).
וירער-וישער
וי שים
ישלשים
אקדושים
ארושם
(0) איך אַנטױיש אים, איך פּליש
אים א. א. װו. (זע: ויש)
(ל,) הקדשים, קדישים, (זע:
וישל
אמושל
אקוישל
אמשה'ל
וישע
=(תורת) משה
אקהלה קדושה
אשלושה
(ל,) קדישה, רושא, פישע פיישע,
וישעוו
איושב
אמושב
אתושב
(0) תחום המושב,
א ויף)
וישע ר
איושר
אעושר
אישעת הכושר
(0) פּלוישער. (*) מליץ יושר. (גר,
ויש--ע ר)
(ל,) פלוישער,
ווֶש),
(נר,. | י ש -
189
פרי
איך בלי
איך ברי
איך פּאַרברי
איך גלי
איך צעגלי
איך באַמי
איך פלי
איך צי
איך באַצי
איך דערצי
איך פאַרצי
איך צעצי
איך קני
(0) אין דער פרי, פאַר פרי, מז? נרי,
מז? דלי, באמונה שלי, בהן שלי, ברה
לי, נוסח האר"י, ויהי, ויחי, שבתי
צבי, נחלת צבי (נ.), סטרי (ג.).
דעגרי, דראַפּערי, זשורי, זשעני, טי,
טראָסטי,, פלאַזשי, לעסי, מאַלאַרי,
סעטי, פּאָטפּורי, פּאַרי, קאָמי, רעזשי, }|
רעפערי, שאַמבר נאַרני, װויזאַװוי, שער |
אַ די. |
אַמי, מערסי, איי בי סי, סי
האַפּטשי! כי כי! פי!
(פ,) אַ קו, שבת נחמו, גאָט ברוך הוֹא,
כל מאמינים שהוא, בטבעת זו, דו, וואן,
נו, דערצו, קוקעריקו ! איך טו, איך רו.
!ִָ-- יָבל
י!ִ-אַך
משניה
משיח
שליח
מכמיח
ממריח
מצליח
(0) מוכיח, מסית ומדיח, מרויח,
שכיח, באמי איך, ריע איך, (נר. 6,
יֶע-איד, אייד)
(פּ,) בטוה, גלוח, ויכוח, לוח, רוח, נחת
רוח, חכמת הנתוח, פּתוח, טו איך, רו
איך,
יִב (פנל יװ 85)
טריב
צוליב
איך גיב
איך פאַרניב
איך ליב
(0) איזניב, באַטריב, ריב, איך איב
(זיד), איך פאַרשיב,
(5ּ,) גרוב, שטוב.
יִב ט חץ: יֵפ ט)
יב ל
איבל
ביבל
גריבל
שטיבל
פאַראיבל
איך שוויבל
(0) בית קיבול, פּאַהיבעל, צוויבל,
קניב?, ריבל, איך דריבל,
! (פּ,) מקובל, הובל, סקובל, קובל, רובל,
יבן--וג
יִבן .
איבן (זיך)
ניבן
פאַרניבן
מריבן
באַטריבן
פאַרטריבן
איבערטריבן
ליבן
געבליבן
געקליבן
פאַרקליבן
געריבן
פאַרשיבן
געשריבן
זיבן
שטובן,
יב ע
ליבע
סבה.
טריבע
(0) מסיבה, ששים רבוא, ביעלאָריבע, |
גריבע, סקיבע, כיבע, אַליבי.
(5,) הרובע, כתובה, מרובע, ראשו ורובו, }{
איך דלובע, כסומה בארובה,
יב ע לע
גריבעלע
זיבעלעץ
ציבעלע
ריבעלע
שטיבעלע
ליבעלע (1.)
(0) ביבולע. .
!(0) חיבור,
! הדבור, כח הדבור, מבין כ? דבור, תוך
כדי
(0) ריבן (8), די איזגיבן, דריבן. (פ.) |
| בער (נ.), װיבאָר. (גר, יָב, יָב ע-
יע ר) |
{ 5,) עובר, צובער, כפוּ המדובר,
100
יב ער
ביבער
בור
גריבער .-
טריכער
ליכער
פיבער
שטיבער -
איבער /
געגנאיבער
דאַריבער
פאַראיבער
עיבור
שמשון הנבור, חתוך
דבור, בצבור, פּורש מן הצבור,
ניבער (אַ), קאַליבער, שיבער, טי-
יְנ (פגל. װ ק)
זי
פליג
צינ ו
קריג /
איך וויג
איך באַזיג
איך באַטריג
איך ליג
איך קליג (זיך)
איך קריג
| איך פאַרקריג (זיך)
(0) מיג, שטיג. 2
{(פ) קרוג, גענוג, קלוג, אין פלוג, בן
' זוג, סוג, בוג (ני).
101
יִנט (ע: יק ט)
ינל
וויגל
זינל
פלינל
צינל
קריגל
ריגל
שפּיגל
איך פאַרזינל
איך פאַרריגל
איך שפּיגל (זיך)
(0) החיגל, טינל, עינול, שטינל, פינ5,
איך בינל, איך מינל (זיך), איך קלינל
(זיר). |
(9,) קוגל, מפוגל,
יָג לאַך
אוממינלאַך
ווינל-אַך
קריגל-אַך א. א. וו.
(זע: יֶגל).
יִנן
ליגן (אַ)
ניגון
פאַרגעניגן
באַגניגן
פאַרוויגן
באַזיגן
באַטריגן
ליגן
געליגן
קליגן (זיך)
קריגן
ו1גט -ויָנ ער
פּאַרקריגן (זיך)
אַנטשויגן -
געשוויגן
פאַרשוויגן
באַשטיגן
געשטיגן
געשפּיגן
געשריגן
(0) די וינן, פלינן, ציג-ן, שטיג-ן.
(נר. יָנ-ן)
(פ.) דעם קלוגן, אַ משוגע'ן.
ינע
אינטרינע
הריגה
ליגעץ
פאַסטרינע
היגעץ
ריגע (נ.)
איך דריגעץ
{0) אָדלינע, האַלעדריגע, טעלינע,
סיגע, פליאַסקעדרינע, שמיגע, יאַך-
ווינע (נ.), איד דזשווינע,
(פ.) משוגע, קלוגע,
ונ ע ר
באַטריגער -
היגער (8)
זינער
טינער
קריגער
שוויגער
קליגער
(0) אַ דר'ערד לינער, נינער, רינע'ר
(נ). (גר. וָג, וָגע -ע ר, ר)
יִד--ידע
יד (פגל יַ ט)
נָלִיד
ודיד
ייד
יריד
ליך
שמיד
מיד
סאַליד
איך דערמיד
איך זיד
איך שמיד
(0) אינװאַליד, וויד, זשיר, גיד, קיד,
פּליד, פריד, דאַויד (נ,), לעאָניד (נ.),
מאַדריד (נ.), עװוריפּיד (נ.), אויגנליר,
אונטערשיר, מיטנליד.
(5 ) ברוד, פּוד, כמלך בגדוד,
יד י ם
חסידים
ידידים
יחידים
ירידים
מגידים
מתמידים
נגידים
תלמידים
(0) מקפּידים, פּקידים, איך דערמיד
אים, איך שמיד אים א. א. װו. (גר,
יֶד, יד ע- אי ם)
(5) כבודים, למודים, עמודים, ריקודים,
ליהודים! עקודים נקודים וברודים, איך
נודע אים א, א. וו, זע ; ודים).
ידי ש
חידוש
קידוש
102
חסיד'יש
יורידיש
יידיש
מניד'יש
נניד'יש
(פּ,) תלמוד'יש,
ידל
נידול
וידל
לידל
פידל
איך זידל
(0) נידל?, ריד?, ביישטיר?. (גר.
יד - 5)),
(פּ,) אַגודל,
יְ ד ן
פרידן
צופרידן
זידן
דערמידן
פּאַרמידן
אַנטשידן
געשידן
פּאַרשידן
שמידן
(0) מערידן, שס"ה גידין, די אונטער-
שידן, יידן, אינװאַלידן, ירידן, פּיראַ-
מידז, דעם מידן, דעם סאלידן, דאַ-
וויד-ן, לעאַניד-ן א. אי װ. (גר,
יַד - {|).
(פּ) פּודן.
יד ע
בת יחידה
ירידה
109
מדה
מרידה
נגידה
רקידה
תלמידה
וידוי
מידע
סאָלידע
(0) חידה, חסידה, נידה, חכמת
המדידה, ממזר בן הנידה, בעמידה,
מדה כנגד מדה, מכה בצדו, ידידי.
אָבידע, בידע, ננידע, גראַמידע,
דזידע, דעקידע, כלאַמידע, סטידע,
פּאַניכידע, פּיראַמידע, קרידע. איך
סמידע, איך ספּידע, אידע (נ.), לידע
(נ.), טאַלידאַ (נ.), פרידע (נ.),
(5) אגודה, נקודה, סעודה, פּאַסקודע,
יהודה, בודע, הרודע, מאַרודע, זאַנודע,
איך ברודע, איך הודע, איך נודע, ויקהל
פּקודי,
יִד ע טס
| = מנידות
שאַלעשידעס
ביחידות
בתמידות
(0) די זשיד-עס, איך דערמיד עס א.
א. װו. דער בת יחידה-ס, די גנירע-ס
א. א. וו. (זע: יָד, און יִדע).
יִד ע ר
ברידער
גלידער
געפלידער
נגעשלידער
האַרמידער
יָדע ס --יוו
לידער
סידור
מידער
סאָלידער
ווידער
דערווידער
נידער
איך צענלידער
(0) זייפן-זידער, לידער (א), ספּידער,
קידער ווידער, שווידער (ג.), לידע'ר,
מאַדריד'ער (נ.), טאַלידאַ'ר (נ.). איך
פידער, איך צעשידער, מיטגלידער.
דער ייד דער, איך צי דיר א. א. .
(נר+- ! ד, (!ִ ט - ע ר, ד י ה,
ד ע ר )).
(95,) ברודער, רודער, יוד'ער, מחודר,
ידק ע (ע: יט קע)
יָוון (פגל יִף)
בריון
מאָמיו
אַקמיו
מאַסיוו
נאַאיון
פּאַסיוו
שיוו
(0) כתיב, בהב? פּיו, ת? אביב (נ.),
אָליוו, ארכיוו, נריוו, זאַליוו, זליו,
כליוו, כעדיוו, לאָקאָמאָטיוו, סליוו,
פּאָדדיוו, פּריזיוו, קליוו, ריוו, שפּאַק-
טיוו, אַביעקטיוו, פּאַזיטיוו, פּראָדוק-
טיוו, פּרימיטיו.
אַדיעקטיוו, אימפּעראַטיו, אינפיני-
טיוו, אַקוזאַטיוו, דירעקטיוו, נאַמינאַ-
טיוו, נענאטיוו, סובסטאַנטיוו, סופּער-
יִַוול--וווער
לאטיוו פּאַליאַטיו, קאאָפּעראַטיו,
קאָלעקטיוו, קאַרעקטיוו, קורסיוו, רע"
טשיטאטיוו, רעצידיוו,
אַנרעסיוו, אינסטינקטיוו, אַדמיני-
סטראַטיוו, אימפּולסיוו, אינדוקטיוו,
אינטואיטיוו, אַפּראַקסימאַיטיו, דע-
מאָנסטראַטיו, דעפיניטיו, דעפעק-
טיוו, דעקאָראַטיוו, לעגיסלאַטיו, סוב-
יעקטיוו, סענסיטיוו, ספּעקולאַטיו,
עפעקטיוו, פּראָנרעסיוו, פיקטיוו, פע-
דעראַטיװו, קאַנוואולסיוו, קאַנסטרוק-
טיוו, קאָנסערװאטיוו, קאָנספּיראַטיו,
קװואַליטאַטיו, קװאַנטיטאטיו, רע-
גרעסיוו, רעלאַטיוו, רעפּרעזענטאַטיו,
רעפּרעסיוו. (זע : וְעוו).
(פּ ) איך פּרואוו, כל טוב, כרוב.
יִוול
בריוול
שטיוול
נבהל
ריוול (נ.)
(גר. יָווֹ- ל)
(פ) מנוול,
יָוון
בכיוון
חודש סיון
(0) איווז, די אַרכיו-ז, דעם פּאַסיו-ן
א. א. װו. (זע: יו).
(5ּ,) פּרואוון, כמובן, ראובן.
יִווע
ישיבה
כתיבה
סביבה
104
שבעה
שיווץ
עקיבח
(0) חטיבה, גריווע, מאָלאָזיווע, מלי"
זוע, פּאַליווע, יאדעשליווע, זאַראַזש-
ליווע, טשערפּליוע, מאַמעטליוע,
פּאַרשיווע, פּלאקסיווע, אַלמאַװיווע
(נ.), ריווע (נ.), איך דאָביווע, איך
נאַשיווע, איך פּאַזשיווע (זיך), איך
פּראָטיווע (זיך), איך פּריביווע, איך
שעריווע.
איניציאַטיוע, אַלטערנאַטיוע,
אָפענסיווע, דעפענסיווע, פּערעספּעק-
טיווע,, פּרעראַנאַטיווע, עקזעקוטיווע,
אָביעקטיוו-ע, מאַסיוו-ע, נאַאיוו-ע א.
א. וו. (גר. ווו-ע)
(פ9) בעל תשובה, עשרת ימו
שבת שובה, ראוב'ע (נ,), לאהובו.
יִווע ס
חשיבות
עניוות
(0) דער ישיבה-ס, עקיבה-ס א. א. וו.
תשובה,
(זע: יװ, און יווע).
(פ.) שאלות ותשובות, תערובות, איך
פרואוו עס,
יִווער
קיווער
איך גליווער
איך ליווער
(0) וויווער, פיווער, ריווער, איך דע-
ליווער, אַ קי(ע)ווער (ג.), אַקטיו-ער,
פּאַסיוודער א. א. וו. יאדעשליווע-ר,
שיווע-ר א, א. װ. (זע: יו, און
יָווע).
(פ9,) פרואווער.
168
יָווק ע
גריווקע
נאַליווקע
סליווקע
קיווקע (ג.)
רבקה
(0) אֶליווקע, נאשיווקע,
פּאַרשיווקע, פּליווקע.
(פ.) ראוב'קע,
יו (פנל. ! ם)
מאַרקיז
נאַרציז
סורפּריז
פּאַראַדיז
קאַפּריז
ריז
שפּין
איז
ביז
| פּאַריז
(0) אַויז, אַנאַליז, אַקציז, דעוויז, ווע"
לִיז, טורקיז, סערוויז, עסקיז, פּאַראַ-
לִיז, פּריז, פריז, קאַרניז, קירגיז, רע-
ליז, רעמיז, פּרעציז, פּלִיז.
(פּ,) כרוז, קאַרטוז, איך מוו,
סקיווקע,
יִוֹי ק
מעטאַפיזיק
פיזיק
ריזיק
נזוק
(0) ציזיק, ליתר חזוק, קיזעק. (גר.
יז - י ק).
(פּ,) צוזאָג,
יָווקע-יִום
יִול
וויזל
שפּיזל
(0) דריזל, טשיז?, פריזל, איך מיןפ.
(גר, יִז- 5)).
(פ9:) קאַרטוול,
יִום
אַנאַרכיזם
אַנטיסעמיטיזם
אָפּטימיזם
אָרגאַניזם
באָלשעװויזם
דראַמאַטיזם
העברייאיזם
חסידיזם
יודאַאיזם
יידישיזם
מיליטאַריזם
מיסטיציזם
נאַציאָנאַליזם
סאָציאַליזם
פּעסימיזם
פּאַטריאָטיום
ציוניזם
יקאָמוניזם
קאָמיזם
רומאַטיזם
רעאַליזם
(0) אַפאָריזם, מעכאניזם, סאָפיזם,
אַסטיגמאַטיזם, פּאַראָקסיזם. אבסאַ-
לוטיזם, אימפּעריאַליזם, אָפּאַרטוניזם,
בונדיזם, טעריטאָריאַליזם, ליבערא-
ליזם, סאַטעריאַליזם, מאָנאַרכיזם,
מאַקסימאַליזם, ניהיליזם, סעפּאַראַ-
טיזם, פּאַנסלאַויזם, פּאַציפיזם, פּאַר-
יִון-- יט
לאַמענטאַריזם, פּראָטעקציאַניזם, פעאַָ-
דאַליזם, פעדעראליזם, קאָלעקטיויזם,
קאָנסטיטוציאָנאַליזם, קאַָסמאָפּאָלי-
טיזם, קאַפּיטאַליזם, קלעריקאַליזם,
ראַדיקאַליזם, ראַיאַליזם, ראַציאָנאַליזם,
אימפּרעסיאָניזם, אינדיװידואַליזם,
אַרטיזם, דילעטאַנטיזם, זשורנאַליזם,
ליריזם, נאַטוראַליזם, עקספּרעסיאַניזם,
פּיעטיזם, פּראַװינציאַליזם, ראָמאַנ-
טיזם, רעװויזיאָניזם, שאַוויניזם,
אָבסקוראַנטיזם, אוטאָפּיזם, אַטאַ-
וויזם, אינדיפערענטיזם, אַלטרואיזם,
אַנאָניזם, אַנטאַנאַניזם, אַסקעטיזם
אַריסטאָקראַטיזם, באַנדיטיזם, ביוֹראָ-
קראַטיזם, דאָנמאַטיזם, דואַליזם, דעס-
פּאָטיזם, היפּנאָטיזם, העראָאיזם, װאַנ-
דאַליזם, מאַגנעטיזם, ענאָאיזם, ענאָ-
טיזם, סאָמנאבוליזם, סטאָאיציזם,
פנאָביזם, ספּיריטואַליזם, ספּיריטיזם,
סקעפּטיציזם,, פּאַזיטיוויזם, פּעדאַנ-
טיזם, פּראָטאַנאַניזם, פאַטאַליזם, פאָר-
מאַליזם, פעטישיזם, ציניזם, קאַני-
באַליזם, קאַריעריזם,
אַטעאיזם, בודאַאיזם, בראַמאַניזם,
גנאָסטיציזם, דעאיזם, יעזואיטיזם,
פּוריטאַניזם, קאַטאָליציזם, קאַלויניזם
ווו
אושפּיזן
דריזן
באַוויזן
דיזן
(0) סיזאָז, פּריזאָן, ריזאָן, דעם פּרע-
ציזדן, די ריז-ן, די קאַפּריז-ן, די
שפּיזדן א. א. װו. (זע: 6
(5ּ,) קאַרטוזן, מוזן.
100
ווע
גניזה
געמיזע
װאַליזע
וויזץ
ברמיזה
ליזע
(0) אחיזה, אַנטרעפּריזע, דריזע, מאַר-
קיזע, עקספּערטיזע, פּידריזע, פּידליזע,
ציפּצעניזע, רעמיזע, פּרעציזע, איך
נריזע, ביזי, דיזי, איזי (נ.).
(פ,) מזוזה, קוקורווע, בווי ומבווה,
יָוֹער
פּראָוויזער
פּרעציזער
פּאַריזער
נזהר
(0) דיזער, דאָס איז ער. (נר,
יִזע-ער)
(5,) מוז ער, צוזעער,
יט (פנל יד)
אַנטיסעמיט
אָפּץעמיט
באַנדיט
געביט
געמיט
גראַניט
דינאַמיט
היט (די)
היפּאָקריט
וויזיט
טריט
סטריט
פּאַראַזיט
יֶז.
107
שניט
שריט
אינדערמיט
געניט
זאַלכע דריט
מיט
ניט
איך געביט
איך פאַרביט
איך פּאַרהיט
איך פאַרשיט
ער ניט
ער פּאַרגיט
ער בלי'ט
ער ברי'ט
ער פאַרברי'ט
ער גלי'ש
ער באַמי'ט
ער פלי'ט
ער צי'ט
ער באַצי'ט
ער דערצייט
ער פאַרצי'ט
ער קני'ט
ער זידט
ער שמידט
(0) זכר לטיט, ביט, ביסקוויט, זעניט,
סופיט, סיט, פּליט, פּעטיט, באָזיווע
צוויט, קאָלאָריט, קיט, ריט, רעקוי-
זיט, סאַנסקריט, ציט ! קאָמפּליט, איך
טריט, איך פיט, איך קוויט,
אַדעסיט, איזראַעליט, אַרכימאַנד-
ריט, הערמאַפראָדיט, יעזואיט, מיט-
ראָפּאָליט, מענאַניט, נאַהיט, נעאָפיט,
סיבאַריט, סעמיט, פאַװאָריט, קאָס-
מאָפּאָליט.
יִטיק. -י טל
דעפיציט, דעפּאזיט, טראַנזיט,
פּלעביסציט, פּערמיט, פּראָפּיט, קוויט,
קרעדיט, רעסיט, בראַָנכיט, דיפטע-
דיט, פּלעווריט,
אַנטראַציט, אַקעװויט, נראפיט, מאַ-
לאַכיט, סעלעניט, קאָנקריט, קאַרבאַ-
ניט. '
(5.) בלוט, הוט, זשמוט, מינוט, פּלום,
רוט, גוט, ער טוט, ער רומ.
יִטיק
פּאָליטיק
קריטיק
איך פאַרניטיק
(0) אַנאַליטיק, סיפיליטיק,
(גר, יָט -יק)
(5,) בלוטיק, רו-מאָג.
יִטי שׁ
אַנאַליטיש
ברימיש
פּאַליטיש
קריטיש
(0) וויטיש, סיפיליטיש, פּאַראַליטיש,
ראַכיטיש, היפּאַקריט-יש, סעמיט-יש
א. א, װו- (גר. יט - י ש)).
יִט 5
הימל
מימל
מימל
קאַפּיטל
קוויטל
קימל
רימל
שלימל
מיטאָג.
יֶטן--וָטער
דרימל
גיטל (נ.)
במול
ניתול
(0) ביטל, קניט?, באַנדיט-ל, יעז"
איט-? א. א. װו. (גר. יט -7).
(פּ) איז מוטל, בטל ומבוטל,
יִ טן
(נע)בליטן
זיטן
שליטן
(אין) מיטן
געביטן
פאַרביטן
צעביטן
פאַרהיטן
געליטן
געמיטן
פאַרמיטן
געריטן
נגעשריטן
באשטרימן
פאַרשימן
באַשניטן
(0) מעות חטין, סדר גטין, תכשיטין,
דעם געניטן, דעם דריטן, דעם נע-
שמידטן, בריטן, טריטן, ניטן, פיטן,
ציטן, קוויטן, פאַרגעשריטן, נום יום
טוב ביטן, די אַנטיסעמיטץ, אַפּע-
טיט-ן, באַנדיט-ן, היפּאָקריט-ן, וי"
זיט-ן, פּאַראַזיטן א. א. װ. (גר,
יִטן-ן).
(פ) מחותן, די זשמוטן, מונוטן, דעם
באַרוטן, דעם גוטן, בלוטן, צעבלוטן,
לחלומון, אָנמוטען.
108
יט ע
ביטע
כתה
מיטה
סווימע
שחיטה
שיטה
שלימה
שמיטה
אַפּשימטא
שליט"א
דריטע
איטע (נ.)
ליטע (נ.)
(0) אַרביטע, װאָלאָקיטע, זיטע, מיטע,
פּיטע, פּליטע, פּעטיטע, קאָמיטע, נײײ
טע! אַפראָדיטע (.), מאַרנאַריטע
(נ.), מיקיטע (נ.), איך וויטע, איך
צוויטע, איך צעסיטע. אינקאָנניטאָ,
דיטא, מאָסקיטאַָ, סלאַװיטע (נ.).
די געניטע, נעשמידטע, פאַרברי'טע,
פאַרהיטע, צעבלי'טע, צעגלי'טע א. א.
ו. (גר. יָט - ע).
(פּ) הוטע, פּרוטה, באַרוטע (נישט) גוטע,
איך פּלוטע,
יִט ער
גיטער
געביטער
געוויטער
געמיטער
הימער
פליטער
ריטער
שניטער
שפּליטער
109
ביטער
שיטער
געניטער
געשמידטער
דריטער
איך פאַרביטער
איך פיטער
איך צוויטער
איך ציטער
איך דערשיטער
איך צעשפּליטער
(0) יתור, פּטור, איטער, נאַרניטער,
ליטער, מיטער, יופּיטער (נ.).
אינקוויזיטאָר, דעפּאזיטאָר, עקספּע-
דיטאָר, קאָמפּאָזיטאָר, קאָמפּעטיטאָר,
קאָנדיטאָר, רעפּיטיטאָר, רעקװויזיטאָר,
באַמי'ט ער, בלי'ט ער, גלי'ט ער א.
א. װו. (גר. יט, יט ע-ע ר)
(פ) באַרוטער, (נישט) גוטער, מוטער,
פּוטער, פוטער, מותר, טוט ער, רוט ער,
פּערלמוטער,
יט ק ע
ליטקע
מאַרנאַריטקע
איטקע (נ.)
בת יחידה'קע
שמידקע
פרידקע (נ.)
(0) דיטקע, וויזיטקע, זביטקע, סוויט-
קע, סיטקע, סקריטקע, פּליטקע, קיט-
קע, קאַליטקע, קיביטקע, קויטקע,
קרעדיטקע,. בידקע, נאַקידקע, סאַמאָ-
סקידקע, ברידקע, כידקע, דאַווידקע
(ג.).
יִםקע-!ִ-יִם
אַדעסיט-קע, אנטיסעמיט-קע, הי"
פּאָקריט-קע, פאַװאָריט-קע א. א. װו.
(נגר,. !; ט - ק ע)).
(פּ) גוטקע (נ,), יודקע (נ.),
יט שׁ
נלימש
מאָסקוויטש
פּאַניטש
קוויטש
ריטש
מעזריטש (נ.)
(0) ביעטש, סוויטש, ספּיטש, פּאַראַ-
ליטש, מאַרגאַריטש, אָפּריטש, א קיטש!
סענדוויטש,
יט שע
איך טיטשע
איך סקאַליטשע
איך קוויטשע
איך ריטשע
איטשע (נ.)
(0) גאַראָדניטשע, איך אָפּריטשע,
איד מיטשע, איך מליטשע, איך נאַ-
זיטשע, איך סוויטשע (זיך), איך
סקריטשע, איך קיטשע, גיט זשע,
פליט זשע א. א. וו. (גר. יט -ז שע).
(פ:) איך דאָקוטשע, איך מוטשע, טוט
זשע, רוט ושע.
יָיִים
נביאים
עניים
סיום
קיוס
רביאים
יַך--וָכטער
(0) אסיים, מצריים, נשיאים, איך צי
אים, איך צעריע אים א. א. וו. (גר,
!4 ויֶע-- אי ם) (פגל. יִם).
(5.) בזויים, ברואים, עלויים, ענויים,
מאוים, מקוום, געגועים, שונויים, פּנויים,
צבועים, פּדיון שבויים, מעשים תעתועים,
שבעה קוואים, איך טן אים,. (זע:
ודים),
יַךְ
פּליך
קיך
שטריך
שיך
איך
גיך
דיך
זיך
מיך
איך קריך
(0) גריד, דיד (אַ), כיך, פיך, ציך,
זונען שטיד, איך ריך.
(פ,) בוך, טוך, פּוך, שוך, שפּרוך, איך
באַזוך, איך פאַרזוך, איך ווך, איך באַ-
שוך,. (זע: האַך).
יכ ט
אונטערריכט
באַריכט
געדיכט (א)
געוויכט
געזיכט
געריכט (א)
ליכמט
פליכמ
שיכט
נגעבריכט
10
געדיכט
(אומ)געריכט
איך דיכט
איך פאַרניכט
איך פאַרפּליכט
איך פאַרציכט
איך פאַרריכט
איך שליכט
ער קריכט
ער ריכט
(0) ניכט, אבזיכט, אויסזיכט, אוים-
זיכט, נאַכריבט, נאָכזיכט,
(פּ,) צוכט, מיר דוכט, ער זוכט, ער באַ-
זוכט, ער פאַרזוכט, ער באַשוכט,
יכ ט י ק
וויכטיק
טיכמיק
ליכטיק
ציכמיק
(0) אבזיכטיק, אייפערזיכטיק, דורכ-
זיכטיק, וייטזיכטיק, קורצזיכטיק,
אויפריכטיק, נאַָכזיכטיק, שווינדזיכ-
טיק.
יכ ט ע
געשיכטע
מסכתא
ניכטע
(0) געבריכטע, נעדיכטע, פאַרריכטע,
אומנעריכטע. (גר. יָב ט - ע)
(5 ) אונטערזוכטע, באַשוכטע.
יכ ט ער
געוויכטער
געזיכמער
דיכמער
11
ליכטער
ריכטער
(0) אומגעריכטער, אונטערריכטער, נע-
בריכטער, געדיכטער, פאַרריכטער,
קריכט ער, ריכט ער א. א. וו (גר,
יֵכט -ער)
(פ9.) אונטערזוכטער, געזוכטער, באַשוםב-
טער, באַזוכט ער,
יִכני ם
משניחים
שליחים
תכריכים
(0) מוכיחים (גר. ! ד,
אי ם).
(פ) בטוחים, גלוחים, ויכוחים, סבסוכים,
יָ כ ע -
שדוכים, ירוהם (נ,), היפּוכים, חיים
ארוכים, איך זוך אים א, א. וו, (זע:
וכים),
יכ י שׁ
! גריכיש
סטיכיש
פּסיכיש
(0) משניח'יש, משיח'יש, רציח'יש,
(גר. יַָך - וי ש).
(פּ,) רוח'יש, גלוח'יש,
יכ ל
בציכל
טיכל
ציכל
קיכל
שיכל
מיכל
(0) איך שטיבכל, פּלִיב-ל, שטריםב-פ,
א. א. וו. (גר. !װ ד - 5)),
'
יִָכים--יכע ס
יכו
(אין) גיכן
פאַרבליכן
געגליכן
פאַרגליכן
פאַרקריכן
צץקריכן
ריכן
געשטריכן
(0) ניחון (נ.), די גריכן, ציכן, קיכ-ן,
שטריכ-ן א. א. וו. (גר. יד -ן)
(5,) קוכן, שפּרוכן, באַזוכן, זוכן, פאַר-
זוכן, באַשוכן, איך דוכן.
יכ ץע
סליחה
סמיכה
רציחה
תמיכה
ניהחא
גיכע
מיכה
יריחן
(0) בדיחה, חתיכה, כריכה, פקיחה,
נפיחה, פּתיחה, קיחה, שכר הליכה,
אנסיכא, עיקבתא דמשיחא, על ד' וע
משיחו,
ליכע, סטריכע, שטיכע, באַכעריכע,
שניידעריכע, איך דיכע, איך כיכע,
איך סליכע, פּסיכע (ני).
(5ּ,) מיפּה סרוחה, לוחה, מלוכה, (מקום) .
מנוחה, מבוכה.
יכ ע ס
יחוס
שליחות
באריכות
יֵכ ער --יולד ער
(0) סליהות, סמיכות, רציחות,
תמיכות, בדיחות, חתיכות, כריכות,
לקיחות, נפיחות, פתיחות, קיחות,
מיכה'ס, דת המשיחית, די פּליב-עס,
איך קריך עס א. א. וו. (גר. ! ד,
יֶכ ע - ע ס, ס, ת)
(פ ) מיוחס, בטוחות, טפּות סרוחות,
לוחות, מנוחה'ס, איך זוך עס,
יכ ער
ביכער
וויכער
טיכער
מאַרוויכער
קריכער
ניכער
זיכער
איך פאַרזיכעץר
(נר. יִךד, יָכע-ע ר)
(5 ) אונטערזוכער, באַזוכער, לא יאוחר,
יִל
בריל
געבריל
געפיל
גריל
מיל
פיל
קיל
שטיל
איך ביל
איך בריל
איך פאַרהיל
איך פיל
איך ציל
איך פאַרקיל
איך שטיל (איין)
172
איך שפּיל
איך פאַרשפּיל
(0) אױטאָמאָביל, אַזיל, אַפּיל, באַציל,
ביל (אַ), גיל, דיל, װאָדעװיל, טיל,
טעקסטיל, טריל, מאָטיל, מאַנטיל,
סטיל, פּאַסטיל?ל, פּאַסקװי?, פּידפּיל,
פּיל, פּראפי?ל, קאַדריל, קראָקאָריל,
רעפּטיל?, תפיל, אַפּריל, סובטיל, ציוויל,
שוויל, שטאַביל, איך באַבריל, איך
נריל, איך דיל, איך דריל?, איך טריל,
איך סקוויל, איך צעקניל, טעאָפיל (נ.),
מיבאַאיל (נ.), סאַמואי? (נ.), עמיל
(נ.), עסכיל (נ.), קיריל (נ.), ניל (נ.),
ביבליאָפיל, סלאַװאַנאָפיל א. אַנד.
אוריאל, נבריאל, נמליאל, דניאל,
יחיאל, יקותיאל, ירחמיאל, כתריאל,
מלכיאל, עזריאל, פּלטיאל, שלומיאל,
ריעל.
(פּ ) גמול, פּסול, שוהל, שטול, דול, פול,
משיג גבול, נולד מהול, עמנואל, שמואל,
י 5 ד (פגל יַל ט)
בילד
שילד
ווילד
מילד
איך בילד
איך גילד
(פ ) געדולד, שולד, איך דולד,
יִלד ע ר
בילדער
געפּילדער
ווילדער
מילדער
איך שילדער
(0) וװוי? דער, שפּי? דיר א. א. װ.
178
יִלט (פגל יִלד)
ער בילט
ער ברילט
ער פּאַרהילט
ער פילט
ער צילט
ער קילט
ער פּאַרקילט
ער שטילט
ער שילט
ער פאַרשפּילט
ער שפּילט
איר ווילט
עס נילט
(0) קווילט, ער באַברילט, ער גרילט,
ער דילט, ער דרילט, ער טרילט, ער
סקווילט, ער צעקנילט,
(פּ,) פאַרפולט, צעדולמ.
יִלט ער
פילטער
באַברילט-ער
פאַרשפּילט-ערא. א. זו.
(זע: יָלֵט),
(פּ,) מולטער, פאַרפולטער, צעדולטער,
יִלים
משכילים
תהלים
תלי תלים
בלעם
פילם
(0) מקילים, מתחילים, נפילים, הילים,
קיליעם, קאַנסיליום, איך פאַרהי? אים,
איך פאַרשפּיליע אים א. א, װ. (גר.
יָל, וָלע - אי ם)
יֶלט--וליע
(5.) בלבולים, בתולים, גבולים, גלגולום,
זילזולים, עיגולים, פּלפולים, עובד גו-
לולים, משולם (נ,), אהולאָם, ועל כולם,
איך דול אים, איך מולוע אים.
יִליננג
דרילינג
פרילינג
צווילינג
שילינג
(0) סילינג, שטילינק, פילוננ, דער-
פילונג, פאַרקילונג, שטילונג,. (זע:
וִלן),
יליע פגל יל ע)
אידיליע
וויליץ
ליליץ
פאַמיליע
עמיליע
בראַזיליע
סיציליע (נ.)
(0) מאַנטיליע, פאַקסימיליע, פלאַטי-
ליע, קאַמאַריליע, באַסטיליע (נ.), צע-
ציליע (נ.), קאסטיליע (נ). (גר.
יֶל-יע)). |
ניליע, פֿאַסיליע, קריסיליע, טא-
טאַרסקע זיליע, איך וויליע, איך טרי-
ליע, איך כיליע, איך פּיליע, איך פאַר-
שפּיליע, טיליע (נ.), ציליע (נ.), ווא-
סילי (ג.), טשילי (נ.), לילי (נ-), עוון
פּלילי, אם אין אני לי מי פי.
(פ,) גוליע, קוליע,
טוליע, שמואל'וע (נ.).
איך הוליע, איך
יִליק-ילע
יִליק
חילוק
ביליק
ויליק
איך באַװױליק
איך פאַרמיליק
איך סילוק
(0) בריליק, טילעק, אונװויליק, איינענ-
וויליק. פרייויליק, קאָסטשפּיליק,
נבריאל-יק, רחמיאל-יק א. א. וו. (גרי
יַ ? - י ק).
(5,) שמואל'יק, קולעק, מחולק, צולאָג,
יִלך
געהילך
דרילך
מילך
ילן
ווילן (א8)
ברילן (די)
גרילן
תפילין
בילן
ברילן
פאַרהילן
פילן
פאַרפילן
צילן
קילן
פּאַרקילן
שמילן
שפּילן
פאַרשפּילן
מיר ווילן
(0) עירוב תבשילין,
ברילן, דילן, דרילן,
גילן (אַ), באַ
טרילן, סקווילן,
14
צעקנילן, די געפילן, מיל-ן, פּיל-ז, דעם
ציוויל-ן, נבריא?-ן א. א. װ.. (גר,
יָל-ן).
(פ) שולן, שטולן, דעם דולן, דעם פולן,
עמנואל'ן, שמואל'ן, זבולון, שיחת הולין
זע: ול).
יִלנער
מילנער
ווילנער
(0) סטילנער, ציווילנער, פי? נאָר,
שפּיל נאָר א. א. װו, (זע:; 456
ילע פנל יליע)
אכילה
מבילה
מנילה
מחילה
נעילה
סקילה
קהלה
תפילה
חלילה
לכתחילה
עלוי
אַפילן
דלילה
/0) ברית מילה, הנבה נלילה, שלילה,
נעל תפילה, חס וחלילה, במלוא מובן
המלה.
בורילע, נאָרילע, נאַרנילע, האַלע-
ררילע, הילע, ואַנילע, ווילע, זימע-
ווילע, זשילע, כאמרילע, מאָנילע,
מוידרילע, פּערילע, קאָבילע, קאַדזילע,
קילע, רילע, אַבילע (ווער), האַוורילע
(נ.).
178
סובטילע, פילע, ציוילע, קילע,
שווילע, שטאַבילע, שטילע, איד דאָס-
קילע, איך סילע, שלה (נ.), לילא,
קילאָ, סעווילא (נ.).
(9:) בתולה, גאולה, גדולה, סגולה,
פּעולה, תחבולה, חוכא ותלולה, מכולה,
יחידי סגולה, תורה כולו, רבונו דעלמא
כולו, ויכולו, לקולא,
ילע ך
דרילעך
חילוך
מילעך
(0) פיל איך, שפּיל איך א. א. װ,
(זע: !5).
(5) משולח, דול איך,
ילעס
עלילות
רנילות
רכילות
(אין) תחילת
לילית
(0) אַכילעס (נ.), נילוס (נ.), גלגופ
מחילות, חמש מנילות, פּירוש המלות,
די קהל-ות, די תפל-ות, דעם עלוי-ס,
דלילח-ס א. א. וו. איד פיל עס, איך
שפּיל עס, א. א. וו. (נר, וָל, י 5ע-
עס, ס, ות)
(פ,) צולאָז, איך
גדול-ות א, א, וו, (זע :
ילער
שילער
שפּילער
קילער
שטילער
דול עס, בתול-ות,
ולע).
יִלעך-ילקע
(0) דילער, טרילער, סקווילער, (פּורים)
שפּילער, סובטילער, ציווילער, שוויל-
ער, שטאַביל-ער, װי? ער א. א. וו
(נר, יָל?ל, וָלע-ער, ר)
(פּ,) דולער, פולער.
יֶל ף
הילף
געהילף
סילם
יל ץ
געהילץ
געשמילץ
גרילץ
מילץ
פּילץ
פילץ
שפּילץ
(0) די קווילטס, אַ ווילד'ס, אַ מילד'ש,
דילט-ס, שפּילט-ס א. א. װ. (גו.
יֵ?- ט ם)
ילק ע
זשילקע
נאָסילקע
פּאַסילקע
פּילקע
אשפּילקע
אמילכה (נ.)
אצילקע (1.)
(/0) בארילקע, בוטילקע, האָרילקע,
ווילקע, מאָנילקע, מאנטילקע, סטילקע,
קאַבילקע.
(*) קילקע, הילקע (נ.), טילקע (נ.),
גבריאל'קע, דניאל'קע א, א. וו. (זע :
יֶל).
יִם-יִמעו
(פ) בולקע, ליולקע, עמנואל'קע (ג.),
שמואל'קע (נ.).
יִם
רעזשים
אינטים
אַנאָנים
אים
איך גרים (זיך)
איך פּאַרקרים
איך רים
איך באַרים (זיך)
איך שווים
איך שטים
איך באַשטים
{0) איש אלהים, אצבע אלהים, צלם
אלהים, אמרו לאלהים. נרים, טים.
מים, סאַנטים, סטים, פינאַנים, סקים,
סקרים, פּסעוװודאָנים, קאַראַאים, רים
(אַ), מאַקסים (נ.), קרים (נ.), אונאַ-
נים, לעניטים, סובלים, עקסטרים.
שלים. (פנל. וָדִים),
(5 ) בלום, מום, סכום, רום, תחום, פרום,
קרום, שטום, אומעטום, אַרום, קיין שום,
צום, איך באַקום, איך ברום, איך קום,
אום, זשׂום, שום, כקליפת השום, (וע:
ודים),
יִמ ל
בלימל
נימל
געווימל
דרימל
הימל
קימל
שֵׁימֵל
16
זימל (נ.)
איך מימל
(פ ) טומל, (צום) רומל,
י מ ע
בימה
חמימה
חתימה
פּנימה
רשימה
שמימע
אינטימע
אַנאַנימע
סימע (1.)
(0) פּאָדסודימע, פּרימע, פּאַנטאַָמימע,
איך פאַרשטשימע, אונאַנימע, לעני-
טימע, עקסטרימע, סובלימע, שלימע.
דמי קדימה, עולה תמימה, בדחילו
ורחימו, מבטן אמו,
(פ) אובה, טומאה, מהומה, פּרה אדומה,
תקומה, תרעומה, תרומה, מדרש תנחומא,
מומע, פרומע, קרומע, שטומע, בלומע
(נ,), איך זשומע, איך שומע.
יִמ עו
סימן
גרימען (זיך)
פאַרקרימען
רימען
באַרימען
שווימען
שטימען -
באַשטימען
שמעון
(0) סטימען, פאַרשטשימען, דעם אינ-
טימ-ען, סימע-ן א. א. וו. (נר. יָם,
יִסע-- עו, 1)!
177
(פּ) גומען, מזומן, באַנומען, גענומען,
פאַרנומען, צענומען, באַקומען, געקומען,
געשוואומען, זשומען, שומען, פאַרשמו-
מען, צעשוואומען, בלומען, סכוט'ען, מובן
ומזומן, דער מומען, דעם פרומען, דעם
קרומען, דעם שטומען, בלומע'ן (נ.).
יִמ ע ס
צימעס
תמימות
נמאס
בנעימות
בנימום
(0) די בימ-ות, די חמימ-ות א. א. וו
איך רים עס, איך שווים עס א. א. וו
(נר. יִם, יִמע-עס, ס, ות)
(פ5.) איך באַקום עס, איך שטום עס א.
א. וו, דו אומ-ות, דער מומע-ס א, א.
וו. (זע: ימע),
יט ער
באַרימער
נגלימער
געווימער
צימער
שווימער
שימער
אינטימער
אימער
איך קימער (זיך)
(0) סטימער, קאַראַאימער, רימער,
פרויענצימער, לעניטימער, סובלימער,
עקסטרימער, שלימער, װולאַדימיר (ג.).
איינענטימער, אלטערטימער, רייכ-
טימער, היילינטימער א. א. ו. ניב
מיר, ברי מיר, צי מיר א, א. וו. (גר.
יִמעס-יִן
יִם, וִמֶע-ער, אַדער !ְ- מי ר,
מ ע ר).
( ) אומער, זומער, מומר, גנומער, קוי
מער, שלומער, דאָ אַרומער, יין המשומר,
פרומער, קרומער, שטומער, טו מיר,
יִו
בין (אַ)
בורשמין
גזר דין
יום הדין
זין
מין
רובין
שפּין
גרין
אַהין
אין
דערין
וואוהין
איך בין
איך באַגין
איך פאַרנין
איך פאַרנרין
איך באַדין
איך פאַרדין
איך געווין
איך באַזין (זיך)
איך געפין
איך אַנטרין
איך שפּין
(0) שין ימין. אפּעלצין, אַרשין, בלאָן-
דין, גאַרדין, גראַפין, דיסציפּלין, װויאָ-
לין, זשאַסמין, טערמין, מאַנאַזין, מאַ-
שין, מעדיצין, סאַרדין, פּאָלִין, ציט-
רין, צין, קאַמין, קוזין, קלין, קין, קאַם
ינג--ינג ער
אין! בערלין (נ.), װאָלין (נ.), וויען
(נ.), כאַרבין (נ,), לובלין (נ.), סאָכאַ-
לֵין (נ.), ראַדזין (נ.), איך פאַרפּין,
איך פאַרצין, איך קלין. אייגנענזין,
װאַנזין.
אַדעמאַסקין, אורין, אַטראָפּין, אָלע-
אין, אַנילין, בענזין, בריליאַנטין, נלו-
- צערין, געזאָלין, הערמעלין, װאַזעלין,
וועלין, זשעלאַטין, טערפּענטין, יאָדין,
באַמסין, כבינין, פאַנאָלין, לוסטרין,
מאַרנאַרין, מאָרפין, מוסלין, נאַפטאַ-
לין, נאַרקאָטין, ניקאַטין, סאַטין, סאַ-
כארין, סטעאַרין, סטריכנין, סערפּענ-
טין, פּאָפּעלין, פּאַראַפין, קאַרמין,
קאַרמעזין, קאָפעאין, קאַקאַאין, קעראָ-
סין, ראָזמאַרין, שאַנרין.
אַרלעקין, באַלדאַכין, ביולעטין, בע-
דואין, אַרדעמאַרין, נאָספּאָדין,
נראַזשדאַניז, נרוזין, דאָקטרין, דװאָר-
יאַנין, טאַמבורין, טשין, מאַנדאַריו,
מאַרין, מורין, מיעשטשאַנין, מעזאָנין,
מענעקין סובמארין סקאַרלאַטין,
סקרין, פּאָטשין, פלאָרין, צעכין, קאַ-
זאַקין, קאַראַבין, קאַראַנטין, קאָ-
רין, קווין. וואלענטין (נ.), מאַרטין
(נ.), קאַנסטאַנטין (נ.).
(פ,) הון, זון, טין (אַ), נון, און, דער-
פון, פאַרטון, טוטון, נשואין, רוען,
והושע'ן (נ.). (זע: י-ען).
יַננ (פגל יָג סק)
באַדינג
קלינג (א)
רינג (א)
אַלצדינג
גרינג
178
איך דינג
איך פאַרדינג
איך דרינג
איך זינג
איך צווינג
איך קלינג
איך רינג
איך שווינג
איך שלינג
איך שפּרינג
/{0) ספּרינג, קינג, סינג סינג (נ.), ליב-
לינג,
פּ ) לונג, צונג, וונג,
יִננע|
געלינגעץ
דיננען
פאַרדיננען
דרינגען
זינגען
קלינגען
צווינגען
רינגען
שוויננען
שליננען
שפּרינגען
(0) ניבעליננען, לאַטאַרינגען (נ-).
(5) די יונגען, לונגען, צונגען. (וע:
ונגען ),
יֵננ ער
באַצװינגער
גרינגער
זינגער
פינגער
צינגער
179
קלינגער
שלינגער
שפּרינגער
(נר. יָנ גנ -- ע ר)
(פּ,) הונגער, יונגער,
יֵנד (פנל יֵנ ט)
אינד
געץבינד
גץזינד
ווינד
זינד
קינד
רינד
בלינד
געשווינךד
לינד
אַצינד
איך בינד
איך פֿאַרבינד
איך גרינד
איך באַגרינד
איך איבערווינד
איך עץמפינד
איך ערפינד
איך צינד
איך פפרשווינד
איך שינד
(פ.) וואונד, רונד,
יָנד יק
הינדיק
בינדיק
זינדיק
איך פאַרקינדיק
{0) שמינדיק, ווינדיק, מינדיק,
יְנד--יָנד ער
(פ.) וואונדיק, רונדיק, איך דערקונדיק
(זיך).
יַנד 5
בינדל
געזינדל
. ווינדל
שפּינדל
שינדל
שווינדל
איך קינדל
הינדל (נ.)
מינדל (נ.)
(0) גרינד?, צינר?, קינד? (א). מאַ-
שינ-ד?, (גר. וָן - ד 9).
(5,) זונדל,
יִנדע
בינדע
בלינדע
געשווינדע
לינדע
הינדע (נ.)
(0) ווינדע, איך פּרינדע, געווין די,
געפין דאָ א. א. װו. (גר, {װ | - ד ,
ר י, ד א )
(פּ,) רונדע, איך פאַרוואונדע,
יַנד ער
באַגרינדער
בלינדער
גרינדער
זינדער
ערפּינדער
צילינדער
שינדער
ינט.-יִנים
קינדער
רינדער
אַצינדער
געשווינדער
לינדער
מינדער
איך פאַרהינדער
איך פּלינדער
(0) איבערווינדער, איינבינדער, אונ-
טערצינדער. (גר. ונ ד - ע ר, אָדער
יֶן- ד ער, די ר)
(פ ) וואונדער, רונדער, באַזונדער.
ינ ט (פנל ייג ד)
הינט
מינט
ער באַגינט
ער פּאַרגינט
ער גרינט
ער דינט
ער באַדינט
ער פאַרדינט
ער געווינט
ער באַזינט (זיך)
ער געפינט
ער רינט
ער אַנטרינט
ער שפּינט
ער פאַרבינדט
ער צינדט
ער פאַרשװינדט
ער שינדט
(0) גווינט, לאַבירינט, פּרינט, קווינט,
שפּלינט, שרינט, ער פארפּינט, ער
פאַרצינט, ער קלינט.
(פּ ) הונט, פונט, געזונט,
100
יַנט 5
בינטל
הינטל
! ווינטל
פּינטל
איך טינטל
(0) גווינט-ל, שרינט-? א. א. וו. (גר,
יֵנ ט - 9).
יֵנ ט ע
היאַצינטע
קווינטע
פאַרגרינטע
באַדינטע
פאַרדינטע -
(0) לינטע, געקלינטע, פאַרפּינטע,
פאַרצינטע, |
(פּ,) געזונטע,
יֵנט ער
באַדינטער
ווינטער
טינטער
פאַרגרינטער
פאַרדינטער
געזינטער
הינטער
איך מינטער
0) פּרינטער, צווינטער, געקלינטער,
געשווינטער, אַנטרינט ער, באַגינט ער
א. א. װ- (נר. יָנט -ע ר)
(פ5.) געזונטער, אונטער, אַרונטער, מונ-
טער, צונטער,
יֵנים
דינים
מאמינים
181
מבינים
מינים
בהנם
(0) כינים, קצינים, מכל המינים, בחצי
חנם, שומר הנם, איך באַדין אים, א
נפקא מינא אים א. א. װו. (גר. זו.
יַנע-א יי ם)
(5,) ברונים, ממונים, ניגונים, עגונים,
תחנונים, תקונים, בונים (נ,), בן זקונים,
אורחים הגונים, פאַרטון אים, (וע;
ונים). א
יניע
ליניץ
נראַפיניע
הערצאָניניע
מאַנאַרכיניע
קייסעריניץ
ביניע (נ.)
פּיניע (ג.)
(0) נאָספּאַדיניע, דיניע, טערקיניע,
נאַסיניע, סקריניע, פּוסטיניע, קאַ-
דיניע, אַביסיניע (נ.), איך היניע, איך
זאַוויניע. (גר. יֵן -יע)
(5.) נדוניה, קנוניה.
יָני עו
בנין
מנין
ענין
קבלת קנין
(0) אביסיניען (נ.), ביניע'ן, פּיניע'ן,
היניען, זאַװיניען.
יִניק
מיזיניק
צוניק
יָניע-וינע
קליניק
קיניג
איניג
מנהג
(0) אימיעניניק, דרוזשיניק, ויניק,
מאַליניק, מישטריניק, סאַנגװיניק,
פאַריניק, שבתי צבי ניק, סװויניאַק,
סיניאַק,
סליניק,, פאַרטערמינינ, אָפּטריניג,
אומזיניג, איינענזיניג, וואנזיניג,
לייכטזיניג, סטיפזיניג, שארפזוניג,
שוואכזיניג,
פּאעדינעק, קאָמינעק, כינעק. (נר.
ן, ינע -יק)
(פּ,) מפונק, זוניק.
יַני שׁ
מעדיציניש
סאַננוויניש
ציניש
אוקראַאיניש
גרוזיניש
װאָליניש
פֿיניש
(0) קליניש, אַרגענטיניש, בוקאװויניש,
בעדואיניש א. א. װו. (זע: 6, א
יִנֶע),. פלי ניש(ט), צי ניש(ט) א. א.
װ. (זע: 6 |
ינע
בינע
מינע
קוזינע
גרינע
דינע
מדינה
נגינה
יַנע-ינעו
קינה
קנאה
שנאה
שכינה
תחינה
בינה
דינה
חנינה
נפקא מינא
פּאַלעסטינע
(0) בחינח, כינה, לינח, מבינה, מלינה,
נתינה, קול רינה, בנילה ברינה, בגעלע
בגרינע, אברהם אבינו, למשל ולשנינה,
סטרא דימינא, שנוי, שמיני, האזינו,
הוא אמינא, מסיני, מה מצינו,
באַלערינע, בלינע, דובינע, חזירינע,
טשופּרינע, מאַבינע, מאַנדאָלינע, מאַ-
שינע, ספּרוזשינע, פּעלערינע, פריינ-
דינע, קייסערינע, קרינאלינע, רואינע,
רינע, שינע, קלינע, דווינע (ג.), זינע
(נ.), חינה (נ.), לינע (נ.), מינע (נ.),
פּינע (נ.), צינע (נ.), קאַטערינע (ג.),
רעגינע (נ.), איך הינע, איך מינע
(זיך), איך סלינע, איך פאַרכלינע
(זיך), איך פאַרראשטשינע. אוקראַ-
אינע (נ.), אַרגענטינע (נ.), בוקאָװוינע
(נ.), כינע (נ.).
בורענינע, דלובענינע, מוטשענינע,
מישענינע, פּאַטשקענינע, פּלאָנטענינע.
אַנגינע, כאַלערינע, סקאַרלאַטינע.
אָבשטשינע, אפיצינע, בלאַנדינע,
בערלינע, גיליאָטינע, נמינע, דיסציפּי
לינע, דעסיאַטינע, דראַבינע, דרוזשי-
נע, העלדינע, וויטרינע, יאָדינע, לאַ-
ווינע, לעוושנטינע, מאַלאָטשינע, מאַנ-
טינע, מאַרינע, מאַרשטשינע, מוש-
ר טינע, פּאַנטאמינע,
182
טשינע, סאַרדינע, סורדינע, סלאָנינע,
פטאַרשינע, ספּינע, סקאַטינע, פּאַאן-
פּאַרוסינע, פּוס-
טינע, פּיציעבינע, פּלאַטינע, פּריטשי-
נע, צופּלינע, קאָרזינע, קאַרטינע, קאָ-
נינע, קניאַנינע, קעראָסינע, רוטינע,
רעזינע, שטשעטינע.
אַפּעלצינע, ברוסלינע, גראָכאָװוינע,
זשוראַװוינע, זשערעכלינע, יאַרזשינע,
לינעמינע, מאַלינע, מאַסלינע, מאַקאַ-
הינע, פאַרינע, קאַלינע, קאַניטשינע,
קלינינע.
אַנדאַנטינאָ, פּיאַנינאַ, קאָנצערטינאָ,
קאַסינאָ, סיניאָרינאַ, סאַבינא (.),
מעדינאַ (נ.).
5 ) אמונה, חיונה, ממונה, סטרונע,
עגונה, שכונה, שפּאַרונע, כהונה, תבונה,
- קמונה, חכמת התכונה, מ'יתה משונה,
גרונע (נ.).
יָג ען
זינען (8)
באַנינען
פאַרגינען
גרינען
דינען
באַדינען
פאַרדינען
געווינען
באַזינען (זיך)
מינען (זיך)
געפינען
רינען
אַנטרינען
גערינען
דערשינען
שפּינען
188
(0) (אין מיטן) דערינען, לינען, הינען,
פֿאַרכלינען (זיך), פאַרפּינען, פאַר-
צינען, פאַרסלינען (זיך), פארשווינען,
פאַרראַשטשינען, קלינען, פיליפּינען
(נ.), די אַפּעלצינען, בורשטינען, בינען,
גאַרדינען, מאַגאַזינען, מאַשינען, ציט-
רינ-ען, רובינ-ען, דינח-ן, חנינה-ן א.
א. וו. (גר. יֵן, וָנ-עו, |)
(,) די זונען, טונען, נונען.
יֵנ ע ס
אימיענינעס
מבינות
(0) מלאָדזינעס, פּאָלאַװינעס, שמיני
שבשמינית, מינוס, די מדינ-ות, די
קינ-ות א. א. וו. די באַלערינע-ס, די
בלינע-ס א. א. וו. (זע: יֶנע). איך
פארדין עס, איך געפין עס א. א. וו
(זע: !).
(פּ) סטרונעס, אמונות א, א. וו.
יִנע).
ינע ק (ע:יניק)
יִנער
באַדינער
געווינער
געפינעץר
גרינער
דינער
פאַרנינער
פארדינער
ראַבינער
שפּינער
הינער (די)
איך עראינער
איך פאַרמינער
(זע :
יֶנעס-ונק
(0) באַגינער, בלאַנדינער, מאַנאַזינער,
מאַשינער, מעדיצינער, קלינער,
אַלעקסאַנדרינער, אַרנענטינער, או-
קראַאינער, בוקאַָװוינער, בעדואינער,
בענעדיקטינער, בערלינער, גרוזינער,
ואַלינער, וויענער, יאַקאָבינער, כֹאַר-
בינער, לובלינער, ליטווינער, סאַכאַ-
לינער, פּאַלעסטינער, פיליפּינער, קאָנ-
סטאַנטינער, קאַפּוצינער, ראַדזינער א.
א. וו. (גר. יַן, ינע -ער)
(פּ,) דונער
יֵנ ץ
מיניץ
פּראַוויניץ
פּרינץ
איך בלינץ
(0) אַ בלינד'ס, אַ נעשווינד'ס, דעם
קינד-ס דעם וינד-ס, געפינט-ס,
שפּינט-ס א. א. וו. (נר. וינ ד,
יֵנ ט - ס)
(פּ) קונץ, אונדו, אַ געזונט'ס, אַ רונד'ס,
דעם הונט'ס.
יֵנ צ ט ער
פינצטער
בלינצט ער
בלינדסטער
געשווינדסטער
לינדסטער
מינדסטער
(פ5.) געזונדסטער, רונדסטער,
יֵנ ק (פגל ינ ג)
| לינק
פלינק
איך דערטרינק
יִנקט --יִם
איך הינק
איך ווינק
איך זינק
איך טינק
איך טרינק
(0) סינק, פינק, צינק,
שטינק, איך שמינק,
(פּ,) פונק,
יֵנ ק ט
אינסטינקט
ער ווינק-ט
ער זינג-ט א. א. וו
(זע: יִנג, אוֹן ינק).
(פּ,) פּונקט,
ינ ק לְ
ווינקל
שפּרינקל
איך פינקל
(פּ,) טונקל,
ינק ע
בלאַנדינקע
מאַשינקע
מיזינקע
קוזינקע
שאַטינקע
לינקע
פלינקע
כינקע (נ.)
מינקע (נ.)
פּינקע (נ.)
(0) באטינקע, בענזינקע, בערלינקע,
נראַפינקע, גרוזינקע, דובינקע, וע-
טשערינקע, טווינקע, כאַלערינקע, ליט-
פּינק, איך
184
ווינקע, מאַנדאַרינקע, מורינקע, נאַי
טשינקע, סאַטינקע, סאַרדינקע, סור-
דינקע, סינקע, ספּינקע, סקרינקע, פּאָד-
פּינקע, פּאָטשינקע, פּלאַסטינקע, פּעלע-
רינקע, פּרוזשינקע, פריינדינקע, צוםפּ-
לינקע, קאַטערינקע, קאָסינקע, קאָרזינ"
קע, קאַרטינקע, קעראָסינקע, רעזינקע,
שטינקע, שינקע, שמינקע.
בינקע (נ), דינה'קע (3נ), זינקע
(נ.), סאַבינקע (נ.), צינקע (נ.), רע-
נינקע (נ.). (גר. יֵן, יִַנע-קע)
פּ ) סטרונקע, גרונקע (נ.).
יינקע ס
פַּנקם
גװאַלדינקעס
(0) פּינקוס (נ.), די מאַשינקע-ס, איך
טרינק עס א. א. װו. (זע: ינק, און
יְנקע).
יס (פנל יו)
בים (א)
ברית
נים
פים
רים (א8)
געוויס
זים
מאום
איך נים
איך פאַרגיס
איך דערוויס (זיך)
איך נים
איך גענים
איך באַגריס
איך פאַרזיס
185
איך פאַר'מאוס
איך פליס
איך שים
איך באַשליס
איך פאַרשליס
(0) חסרון כיס, קדחת רביעית. בענע-
פיס, טליס, ליס, פּאֶלִיס, פּליס, קאַמ-
פּראָמיס, קומיס, קליס, רעצעפּיס,
אַסיס. באָריס (נ.), טוניס (נ.), טִיפי
ליס (נ.), איך היס. די דענרי-ס, די
סעטי-ס, דער רעזשי-ס, דעם רעפע-
רי-ס א. א+ װו. (נר. ! - ס. זע:
ידֶעס),
(פּ.) פֿאַרדרוס, גענוס, גרוס, זכות, זנות,
נוס, פוס, פלוס, רשות, שטות, רות (נ.).
איך שמועפס, סוס, טעות הדפוס, דער
קו-ס. (וע: ו-עס).
יס ט
בריסט
מיסט
אומזיסט
וויסט
ער פֿאַרגיסט
ער דערוויסט (זיך)
ער באַגריסט
ער פאַרזיסמט
ער פאר'מאוס'ט
ער ניסט
ער געניסט
ער פליסט
ער שיסט
ער באַשליסט
ער פאַרשליסט
דו ביזט
דו ניסט
אים פאַרדריסט
ייס י ס ט
אידעאַליסט
אַנאַרכיסט
אָפּטימיסט
אַפעריסט
ארטיסט
בונדיסט
נימנאַזיסט
דענטיסט
הומאָריסמ
העברייאיסט
זשורנאַליסט
טוריסט
יידישיסט
כאָריסט
מאַשיניסט
נאַציאָנאַליסט
סאָליסט
סאָציאַליסט
ספּעציאַליסט
ענאָאיסט
פּיאַניסט
פּעסימיסט
ציוניסט
קאָמוניסט
קאַפּיטאַליסט
קריסט
תלמוד'יסט
(0) אמעטיסט, באַטיסט, זריסט, זשי-
ווועקיסט, כבליסט, ליסט, אַזיסט. דו
באַמי'סט, דו באַצי'סט, דו בלי'סט,
וֹדו דערצי'סט, דו פאַרברי'סט, דו פאַר-
צי'סט, דו פלי'סט, דו צי'סט, דו צע-
נלי'סט, דו צעצי'סט, דו קני'סט,
אַקוליסט, דראַניסט, טעלענראַפיסט,
יוריסט, מאַנופאַקטוריסט, מאַסאַ-
זשיסט, סטענאַנראַפיסט, פאַטאָנראַ-
יס טיק --יס טל
פיסט, קאַָלאָניסט, קאַנטראָבאַנדיסט.
בעלעטריסט, נאָוועליסט, סטיליסט,
פּאַמפלעטיסט, פּובליציסט, פעליעטאָ-
ניסט, ראָמאַניסט, דראַמאַטיסט, סטאַ-
טיסט, קאָנצערטיסט, קופּלעטיסט,
אָבאָאיסט, אַלטיסט, אַרגאַניסט,
באַנדוריסט, (קאַנטראַ) באַסיסט, חאָר-
ניסט, הארפעניסט, וװאלטאָרניסט,
װיאַלינטשעליסט, װאָליניסט, טראָמ-
באַניסט, טשעליסט, פאַנאָטיסט, פלוו-
טיסט, צימבאליסט, קאַרנעטיסט,
קלאַרנעטיסט, פעמינאריסט, קאָנסער-
ואַטאָריסט,
אַרטילעריסט, נװאַרדיסט, אינפאן-
טעריסט, קאַװאַלעריסט, רעזערוויסט,
אַװאַנטיוריסט, אַנאָניסט, בינאַמיסט,
מאָרפיניסט, סקאַנדאַליסט, קאַנטאָ-
ניסט, קאריעריסט,
אַריענטאַליסט, ליננוויסט, ענציק-
לאָפּעדיסט, עקאַנאָמיסט, אימפּעריאַ-
ליסט, אָפּאַרטוניסט, אַקטיוויסט, דע-
קאַבריסט, טעראָריסט, טעריטאָריאַ-
ליסט, מאַטעריאליסט, פמאָנאַרכיסט,
מאַקסימאַליסט, מאַרקסיסט, מינימאַ-
ליסט, ניהיליסט, סעפּאַראַטיסט, פּאַ-
ציפיסט, פּראַטעקציאַניסט, קאַלעקטי-
וויסט, קאָנסטיטוציאַנאַליסט, ראַיאַ-
ליסט, דאַציאָנאליסט, רעװיזיאַניסט,
שאַװיניסט.
אימאַזשיניסט, אימפּרעסיאַניסט,
מיניאַטוריסט, נאַטוראַליסט, עקספּרע-
סיאָניסט, פּאָרטרעטיסט, פּייזאַזשיסט.
קאַריקאַטוריסט, רעאַליסט.
אוטאַפּיסט, אינדיװידואַליסט, הו"
מאַניסט, סאָפיסט, ספּיריטואַליסט,
פאַטאַליסט, אַטעאיסט, באַפּטיסט,
180
העלעניסט, מעטאָדיסט, עװאַננעליסט,
קאַלװיניסט א. אַנד,
(5.) ברוסט, לוסט, פאַרלוסט, באַוואוסט,
עוואוסט, פּוסט, איך גלוסט, איך הוסט,
דו טוסט, דו רוסט, דו מוזט, ער שמועסט,
יַ ס ט יק
בעלעטריסטיק
זשורנאַליסטיק
כאַראַקטעריסטיק
מיסטיק (א)
פטאטיסטיק
פּובליציסטיק
אומזיסטיק
איך מיסטיק
(0) בריסטיק, הומאָריסטיק, סאָפיס-
טיק, עקוויליבריסטיק א. אַנד. (גר,
יס ט -!ָ ק)
(פ,) גלוסמוק, לוסטיק,
יס טיש
אַפאָריסטיש
אַרכאַאיסטיש
דואַליסטיש
כאַראַקטעריסטיש
מיסטיש
אַרמטיסט-יש
סטאַטיסט-יש א א. וו.
(זע : יִסט).
יס ט ל
עפּיסטל
פיסמל
בריסמל
(0) פּיסטל, נימנאַזיסט-ל, בונדיסט-ל
א. א. װו. (זע: יִסט)).
187
יס טן
מאָדיסטין (א)
אומיסטן
פאַרוויסטן
(0) די אַמעטיסטן, בריסטן, קריסטן,
דעם אומזיסט-ן, דעם באַגריסט-ן,
דעם וויסט-ן, דעם פארזיסטן, דעם
פאר'מאוס'ט-ן, די ארטיסטץ, כאַ-
ריסט-ץן א. א., וו. (זע: יסט)).
(פ9,) גלוסטן, הוסטן, דעם באַוואוסטן,
דעם פּוסטן, די פאַרלוסטן,
יס ט ע
וויסטע
ליסטעץ
אומזיסטע
באַגריסטע
פאַרזיסטע
פאַר'מאוס'טע
(0) טשיסטע, פּליאַמיסטע, פּעריסטע,
מעפיסטאַ (נ.), באַשליסט דו, ביזט
דו א. א. וו. באַצי'סט דו, קני'סט דו
א. אי וו,. (זע: יסט)),
יס ט ער
געפליסטער
מיניסטער
מיסטער
נסתר
פּריסטער
פיליסטער
רעגיסטער
אומזיסטער
וויסמער
איך פליסטער
(0) טאָרניסטער, מאַגיסטער, טשיס-
טער, פּליאַמיסטער, פּעריסטער, פאַך-
יִססן-יָסן
װויסטער, דער פרי'סטער, באַנריסט.
ער, געניסט ער א. א. װו. (גר. וס ט-
יער)).
(פּ,) הוסטער, שוסטער, אומבאוואוסטער.
פּוסטער, גלוסט ער, הוסט ער, שמועסט
ער.
יסיק
פליסיק
פּאַרדריסיק
צוויי פיסיק
(0) פּאַדניסיק, איבערפליסיק,
סאַק, פּריסעק, (גר. וי ס,
י ק).
(פ,) הוסיק, מושג,
יס ל
ביסל (א)
ניסל
פיסל
שיסל
שליסל
זיסל (נ.)
ניסל (נ.)
סטי-
יָס ע -
(0) שפּיסל, איך וויסל. (נר. וס -ל).
יַ סן
ביסן (א)
געוויסן
קוליסן
געביסן
פאַרביסן
פאַרגיסן
פּאַרדריסן
וויסן
דערוויסן (זיך)
פאַרזיסן
יִסע--יִע
פאר'מאוםץן
ניסן
געניסן
פליסן
באַשליסן
פאַרשליסן
געריסן
פאַרריסן
באַגריסן
שיסן
געשמיסן
ניסן (נ.)
(0) קפריסין, היסן, ליסן! דעם נע-
וויסן, דעם זיסן, דעם מאוסן, די
ברית'ן, קאָמפּראָמיס-ן, באָריס-ן א.
א. וו. (גר. יס -ן) |
(פ ) גענוסן, גרוסן, צופוסן, שמועסן,
רות'ן (נ.),
יְ ס ע
נסיסה
מיתה
תפיסה
געוויסע
זיסע
מאוס'ע
(0) בית הכסא, דפיסה, חייב מיתה, }
קונה שביתה, בעני ראיתי, לישועתד |
קויתי, אַקטריסע, דירעקטריסע, ליסע,
קוליסע, געוויסענביסע, איך קליםע,
חיסע (נ.), זיסע (נ), ניסע (נ.),
ריסע (נ.).
(9 ) הברותא, רבותא, אנוסה, לקותא,
מענוסע, בדוק ומנוסה, בניחותא, מילתא
דבדיחותא, אסותא !
188
יס ער
אסור
זיסער
געוויסער
מאוסיער
שיסער
שליסער
חסמור
איסר (ג.)
(0) ביסער, באַנריסער, (וואַסער) ני-
סער, היסער (אַ), קליסער, טיפליס'ער,
איך פליסער, (גר. י ס, ! ס ע -
ע ר).
(פּ,) מוסר.
יע
בריאה
זכיה
זריעה
ידיעה
מניעה
מציאה
נסיעה
עליה
קריעה
ראיה
תליה
תקיעה
שהי פּהי
! (0) שאול תחתיה. ביאה, יריעה, כליה,
! נביאה,
שביה, שגיעה, שמיעה, שקיעה, תביעח,
! מכניע, מודיע, מכריע, משפּיע, רביעי,
שביעי, אכילה ושתיה, בבא מציאה,
נטיה, פּניה, פּריעה, קניה,
בני עליה, בעל מניה, בעל קריאה, בעל
תקיעה, חוש הראיה, חוש השמיעה,
189
מלכותא דרקיע, קו? בכיה, מלאך.
המושיע, בלא ראיה, בלשון נקיה,
נתמיה, מעכב הקריאה, סוֹף ונב .
לתליה, איך שיהיה, היה לא תחיה, ר'.
חייא (נ.).
בריהע, וויהע, מאַווריע, נאַכליע, .
סטריע, פּראַכװיע, קאַליע, קריע, רי.
פריהע, שיע (נ.), איך אוספּיע, איך
וויע, איך טליע, איך פּאַזשיע (זיך).
איך פּריע, איך צעריע, איך קריע
(זיר), טריא.
(פּ,)
רצועה,
ישועה, נבואה, צנועה,
שבועה, תבואה, תנועה,
בלוע, יהושע (נ.), בן פקוע,
שמועה, תרועה, צבוע, שיפוע,
יאכלוהו, הללויה,
י- עו
בליען
בריען
פארבריען
גליעץ
טליען
געליען
באַמיען
פליען
ציען
באַציען
דערציען
פאַרציען
קניען
געשריען
ציון
(0) בן ציון (נ.), בת ציון, חובבי ציון,
פועלי ציון, ראשון לציון, שונאי ציון.
א. אַנד.
רפואה,
קרוע
פּנויה,
כידוע,
יָדען-!-ער
וויען, פּאַזשיען (זיך), פּאָספּיען,
פּריען, צעריען, קריען (זיך), שאַריען,
אומבאַשריען, אױיסקאָרעניען, פון פרי
אָן. (גר. ! - אַ ן).
| {פ.) טוען, רוען, נשואין, יהושע'ן.
!װ- ע ס
בקיאות
חיות
נקיות
צביעות
צניעות
שהיות
מאוס
(0) יקר המציאות, קוממיות, פּיוֹס,
רביעית, שביעית, דקדוקי עניות,
משנים קדמוניות, מעורב עם הבריות,
די זכיות, זריעות, ידיעות, מניעות,
נסיעות, עליות, תליות, תקיעות א. א.
וו די בריהע-ס, נאַכליע-ס א, א.
(זע: יָדע). איך ברי עס, איך צי עס
א, א. וו. (גר, !, ויֶע-ע ס, ות,
ס ).
(9.) שמועס, איך טון עס, איך רו עס,
ישוע-ות, רפוא-ות א, א, וו,. (זע:
וע).
יִ- ע ר פנל יי ר)
כיור
ערציער
פליער
שיעור
פריער
(0) ביאור, ציור, איבערציער, (פּראָפּן)
ציער, (גר, !;, וע - ע ר)
(פ5,) טוער,
יִפּ--יָפּער
י פ (פנל. ! ב)
טיפ -
ליפּ
סקריפּ
פּרינציפּ
ריפ
איך פאַרהיפּ
איך זיפּ
איך ניפ
איך קניפ
איך שניפ
(0) טריפּ, כליפּ, סטעראַטיפּ, פּראָטאָ-
טיפּ, (די) נריפ, טשיפּ, אַרכיפּ (ני),
עדיפּ (נ.), איך קליפּ, ציפּ ציפ !
(פ) טופּ, סלופּ, סטרופּ, קנופּ, שופ, איך
זופ, איך צופּ, אוך שטופ,
יִפּ ט
מאַנוסקריפּט
ער פֿאַרהיפט
ער זיפּט
ער פאַרקניפּט
געאיבט
באַטריבט
באַליכמט
ער פאַרשיבט
(0) רעסקריפּט, ער ניפּט, ער קליפּט,
ער שניפּט.
(פ.) ער זופט, ער צופּט, ער שטופט,
יִפּ טן
עגיפּטן
מאַנוסקריפּט-ן
באַליבט-ן א. א. וו.
(זע: וִפּט),
190
יפל
ניפּל
קניפּל
קריפּל
(0) טריפּ?, איך קיפּל, זיפּ-ל, ריפּ-ל
א. א. װו. (נר. יפ - 5)).
(פּ ) מטופל, שטופּל,
יפס
ניפם
פּיפּם
ריפּס
שניפם
(0) עקליפּס, די טיפס, טריפס,
טשיפּס, אַרכיפּ-ס (נ:), אַ ליב-ס. (גר.
וִפּ- ס), |
יע
קליפּה
ליפּע (נ.)
ציפּע (נ.)
איך זשיפּע
איך כליפּע
איך כריפּץ
איך סקריפּע
איך שיפּע
(0) מולך בכפּה, סװויריפּע, קסאַנטיפּע
(נ.), מיסיסיפּי (נ.), איך פאַרדריפע,
איך צעטריפע.
(פּ,) חופּה, קופּע, משופּע, איך טופע, איך
לופּע, איך קאַלומע, וופע, איך רופע,
איך שטשופע,
יפ ע ר
יום כפור
ספּור
101
שקיפּער
איך פאַרהיפּער
(0) טריפּער, סליפּער, אַ זיפּ-ער, א
סקריפּ-ער, א שניפ-ער א. א. וו. (נר.
יִפּ, יָפּ ע -ע ר)
(פּ,) אַ זופּער, אַ משופע'ר, קופּער. (זע:
ופּער), יו
יִף (פנל י װו)
באַגריף
בריף
טיף
איך פארטיף
איך טריף
איך שטיף
איך שיף (זיך)
(0) גריף, היעראַנליף, טאַריף, טשיף
ליף, מיף, צניף, קאַליף, ראָסטביף,
ריף, רעליף, שליף, שיעף, איך פאַר-
בליף, איך קיף.
(פ.) באַרוף, גוף, איך רוף, פּילוסוף,
ים סוף, אַדערו(י)ף, אויבן או(י)ף, באַרג
אַרו(י)ף.
יפ ט
ניפט
היפט
שמיפט
שריפט
(זאַלבע) פיפט
עס טריפט
ער פאַרטיפט
ער שמיפט
ער שיפט (זיך)
(0) ליפט, קליפט, געביפט, פאַר-
שליפט, ער קיפט, ער פאַרבליפט,
(פ) לופט, ער רופט, ער פּרואווט,
יִף -- יפ ע ס
פ ט 5
פיפטל
ריפטל
שמיפט-ל
(זע: יִפט)),
(פּ,) לופטל,
יפ ט ער
נפמר
פאַרבליפט-ער
פארשטיפט-ער א. א. וו,
(זע: יִפט)),
(5.) פּרואווט ער, רופט ער.
יִ פן
באַנריפן
געפיפן
געשליפן
(0) אָנגענריפן, די טאַריפ-ן, זיך
שיפ-ן א. א. װו. (זע: זִף).
(5,) די באַרופן, די בעלי גופ'ן,
סופ'ן, אומבאַרופן, בגילופין, רופן,
וי פ ע
אסיפה
חניפה
שליפץ
טיפע
שיפץ
0) נזיפה, רדיפה,
(פּ,) חצופה, תקופה, תרופה, עגלה ערופה,
גופא, בשופי, איך דופע.
יפ ע ס
חציפות
חריפות
פּילו-
יִפער-וייציע
תקיפות
טיפוםס
(0) די אסיפות, חניפות, נזיפות,
רדיפות, שליפעס, איך פאַרטיף עס,
איך שטיף עס א. א. וו. (גר. !ִָ ף,
יֶם ע - ע ס, א יז)
(5.) חצופות, תקופות, תרופות, דער
עגלה ערופה'ס, איך דופע עס, איך רוף
עס,
יִפ ע ר
ציפער
טיפער
שטיפער
שיפעץר
איך ליפער
(0) לוציפער (נ.), פּוטיפר ((.),
שניפ-ער. (גר, יף, יפ ע - ע ר)
(5) קופער(ט), אויסרופער, צופאָר, צו-
פיר, אָן או(י)פהער,
יץ
גריץ
היץ
וויץ
פריץ
שמיץ
שפּיץ
שפּריץ
איך בליץ
איך דערהיץ
איך זיץ
איך באַזיץ
איך קריץ
איך שטיץ
איך באַשיץ
איך שניץ
199
איך ריץ
איך שוויץ
איך שמיץ
איך פאַרשפּיץ
איך פאַרשפּריץ
(0) געשיץ, געשניץ, ליץ, מאַטריץ,
מיץ, מיליץ, יוסטיץ, נאָטיץ, סיץ,
ציץ, קיץ קיץ! שקיץ! איך שליץ,
איך פאַרטיץ, שליאבטשיץ, נאַשפּיץ.
אַ נעניט'ס, אַ דריט'ס, אַ סאָליד'ס,
די סיטס, פּליטס, פּערמיטס, רעסיטס,
בידס, דעם באַנדיט-ס, דעם פּאַראַ-
זיט-ס, דעם אינװאַליד-ס, דעם ייד-ס,
דעם שמיד-ס, גיט-ס, פאַרבריט-ס א.
א. וו. (גר. יָט, וד -ס)
(פּ,) טוץ, נוץ, פּוץ, שוץ, אַחוץ, צונוץ,
גוטס, איך דוץ, טוט'ס! רוט'ס! דעם
פּלוט-ס א, א, וו. (זע; וץ)).
יצ טמ
איצט
ער זיצ-ט
ער שוויצ-ט א. א. וו
(זע: יִץ)
יצ ט ע
פּריצ'טעץ
פאַרשוויצ--טע
זיצט דו א. א. וו.
(זע: יִצט)).
יְציע
אינקוויזיציע
אַמביציע
אָפּאַזיציע
מיליציע.
מראַדיציעץ
199
עקספּעדיציע
פּאַזיציץ
פּאַליציץ
פּעטיציע
קאָמפּאָזיציע
קאָנדיציע
רעפּעמיציע
(0) אינטואיציע, אמוניציע, דיספּאָזי-
ציע, דעפיניציע, יוסטיציע, ערודיציע,
פּאַרטיציע, פּראָהיביציע, פּראָפּאָזיציע,
קאָאַליציע, קאָמפּעטיציע, רעקוויזיציע.
נאַליציע (נ.), פעליציע (נ.), פעניציע
(נ.), עקס-אַפיציאָ. (נר. יץ - י ע)
יִציק
סמיציק
בליציק
היציק
װויציק
שפּיציק
איציק (1.)
(גר. וץ, יצ ע די ק)
(5.) צוציק, אייגעננוציק, פּוציק,
יצ ל
מיצל
פּיצל
שטריצל
שמיצל
שניצל
שפּיצל
איצל (נ.)
איך וויצל (זיך)
איך צעפּיצל
איך קיצל
ניצול
יָציק-יִצער
(0) ליצל, ציצל, קריצל, היצעל, שליצ-
ל, שפּריצ-? א. א. וו (גר, ! ץ-5).
יצ ע
חליצה
מחיצה
מליצה
פּריצה
ציצה
סקיצע
שטיצע
איצע (1.)
(0) מציצה, קמיצה, מלא דיצה, אויס-
טריצע, אַקאָליצע, באָלניצע, ברוס-
ניצע, נאָרטשיצע, דזשעלניצע, וויצע,
טאַבליצע, טופּיצע, טעמניצע, טשע-
מעריצע, טשערניצע, יאַשטשעריצע,
ליצע, מאַזניצע, מאַטריצע, מאַסניצע,
סטאָליצע, סטראַניצע, ספּאָדניצע,
ספּיצע, פּאיאַסניצע, פּאַליניצע, פּי-
טשעריצע, ציצע, קאַפּליצע, קװאַס-
ניצע, קיצע, רעזניצע, שאטקעויצע,
זאַנראַניצע, גריצע (נ.), ניצא (נ.),
איך צעקליצע, צאַריצאַ, וועני ווידי
וויצי.
אָביציע, פּידביציע, נריציע, איך
טיציע. ניט זי, פליט זי א, א. װ.
(נר. יָט -זי, זיי)
(פּ,) חלוצה, קבוצה, מרוצה, דרך הממוצע,
טוט זו, רוט זו,
יצ ער
באַזיצער
באַשיצער
קריצער
ריצער
יַק--יָקט
שוויצער
שמיצער
שניצער
שפּריצער
בקצור
(0) שטוב זיצער, פאַרטיצער, גיט-ס
איר, פאַרבריט-ס איר א. א. וו. (גר,
יִץ, יט ס -עה, אי ר)
(פ ) אווסנוצער, שטיוול פּוצער, טוט'ס
אור.
ק (פגל. י ג)
אַנטיק
(אויגענ)בליק
בריק
נָליק
געניק
מוזיק
סמיק
פּאַריק
פאַבריק
שטיק
שטריק
דיק
שיק (מיט)
צוריק
איך דערבליק
איך באַגליק
איך דריק
איך אונטערדריק
איך פּיק
איך פליק
איך צעפליק
איך אַנטציק (זיך)
איך קוויק (זיך)
איך דערקוויק
104
איך שטיק
איך דערשטיק
איך שטריק
איך שיק
איך שמיק
(0) באַלשעװיק, בונטאַװושטשיק, ביק,
בירזשעוויק, נעשיק, געשמיק, טריק,
מוזשיק, פּאָליטיק, צוויק, קריטיק, רע-
פּובליק, דזשיק, פּיק בער ויק, איך
סטיק, איך פאַרדיק, איך קיק, איך
קניק, אַפּטשיק ! כיק כיק! ציק ציק!
באַליק, באַראַװיק, באַשליק, גרוזאַ-
וויק, דאָמאָװיק, דושניק, דענשטשיק,
װאָראָטניק, זאָלאָטניק, טליק, טראַפיק,
טרודאַוויק, טשעטװעריק, טשערנאָויק,
יאַרליק, לוטשניק, ליעסניק, ליק, מו-
טשניק, פּאַלאַָװוניק, פּאַלאָניק, פּאַרע-
וויק, פּעטשניק, פּראַװאָדניק, פּריס-
טאַוושטשיק,. פראַנטאָװויק, קאַלמיק,
קוביק, קלובניק, רובריק, שאַשליק,
שוטניק, שפּיק, פּיקניק.
(פּ,) ברוק, מרוק, טלוק, רו"כ, איך בוק
(זיך), איך טוק, איך דרוק, איך פאַרצוק,
איך פאַרקוק, איך פאַררוק, איך פאַרשלוק,
איך צוק, מוק, הוק ! |
יק ט
אַנטציקט
פאַרריקט
(אומ)געשיקט
פאַרשטיקט
ער דערבליקט
ער באַגליקט
ער דריקט
ער אונטערדריקט
עֶר פּיקט
198
ער צעפליקט
ער קוויקט (זיך)
ער דערקוויקט
ער שטיקט
ער דערשטיקט
ער שמדיקט
ער שיקט
ער שמיקט
| ַ*
ער פאַרוויגט
ער באַזיגט
ער באַטריגט
ער ליגט
ער קליגט (זיך)
ער קריגט
ער פאַרקריגט (זיך)
(0) ווערדיקט, עדיקט, קאָנפליקט,
פטריקט, ער פאַרדיקט,. ער סטיקט,
ער קיקט, ער קניקט.,
(5,) ער בוקט (זיך); ער דרוקט, ער טוקט
(זיך), ער צוקט, ער פאַרצוקט, ער קוקט,
ער פאַררוקט, ער שלוקט,
יִקים
םיקיזמ
צדיקים
(0) מעתיקים, איך -דריק אים, איך
שטיק אים א. א. וו. (גר. יָק, יַקע-
א י ם).
(פ,) אדוקים, חוקים, חילוקים, פילוקים,
פּסוקים, ויֹן צמוקים, חכם מחוכם, איך
דרוק אים, איך טוק אים א, א, וו, (זע;
וק), 0
יִקלֿ /
אַנטיקל
אַרטיקל
יִקים--יָקן
בריקל
שטיקל
שטריקל
איך וויקל
איך אַנטװיקל
איך ציקל (זיך)
איך שיקל |
(0) ביקל, ליקל, ניקל, פּאַרטיקל, פּיקפ,
פאַרריקל, צוויק?ל, קיקל, גליקל (גנ.),
ריקל? (נ.), פּאַמפּעדיקל, פּאַמפּעניקל,
קאַניקול, איך טיקל, פּאַריק-ל, פאַב-
ריק-ל? א, א. װו. (גר. יָק - ),
יִקן |
דערבליקן
באַנליקן
דריקן -
אונטערדריקן
פּיקן
צעפליקן
אַנטציקן
דערקוויקן
דערשטיקן
פאַרשיקן
שטריקן
שמיקן
(0) תיקון, ותיקון,
מדליקין, טשיקן, דעם דיקן, דעם
דזשיקן, סטיקן, פֿאַרדיקן, קיקן, צע-
קניקן, די אַנטיקן, בליקן, בריקן, גליקן,
פּאַריקן, פאַבריקן, קריטיקן, רעפּוב-
ליק-ן, רעפּליק-ן א. א. װ. (גר,
יק -|). -
(5) רוקן (אַ), חדר מתוקן, חולה מסוכן,
ברוקן, דרוקן, מוקן, זקוקין, סדר נזוקין,
טרוקן, בוקן (זיך), טוקן, פאַרצוקן,
קוקן, פאַררוקן, שלוקן, - י
נוטריקון, במה
יִקם--וָר
יק ס
ביקס
געוויקס
(0) אידייע פיקס, איקס, וויקס, ניקס,
קיקס, קניקס, קרוציפיקס, די בריקס,
טריקס, איך פיקס, איקס מיקס דריקס,
א דיק'ס, דער פליג-ס, דעם באָלשע-
וויק-ס, דעם ביק-ס א. א. װו. (גר,
יק - ס)).
(פ9,) וואוקס,
מרוק'ס,
פוקס, אַ קלוג'ס, דעם
יק ע
בדיקה
יניקה .
בנשיקה
בשתיקה
זאַאיקע
קליקע
דיקע
(0) ליקוי, וויקע, גריקע, טריקע, ליקע,
פּיקע, קיקע, שטיקע, דזשיקע, גליקע
(נ.), ריקע (נ.), איך בריקע, איך זשמי-
קע, איך טיקע, איך כיכיקע, איך כי-"
קע, איך סיקע, איך סמיקע, איך ספּאַ-
טיקע (זיך), איך פּכיקע, איך ציקע...
(פּ,) חלוקה, פוכה, תשוקה, עני מדוכא,
לאפוקי איך הוקע, איך מלוקע, איך
מרוקע, איך נוקע, איך צעפוקע,
יק ער
ליקער
עיקר
שטיקער
שיכור
דיקער
ניכר
190
(0) כופר בעיקר, צוויקער, אונטער-
דריקער, דזשיקער, סטיקער, שיקער,
קיקער, איך ניקער, איך שניקער, באַ-
גליק-ער, כיכיקע-ר א. א. װו. (גר.
יֶק, וק ע - ע ר)
(פּ,) דרוקער, פאַררוקער, קוקער, שלוקער,
צוקער, (זע: וקן).
יַך
אָפּיציר
באַנקיר
בחיר
ביר
בן עיר
גביר
געשוויר
וואַמפּיר
מיר
מאַניר
סאַפֿיר
פּאַנציר
פּאַסאַזשיר
פַּאַפּיר
קאַװאַליר
קאָמאַנדיר
שיעור
שיר
שניר (די)
שפּאַציך
איר
דיר
מיר
פּיר
איך באַציר
איך באַריר א. א, וו.
(זע: יִָרן).
197
(0) פּני העיר, פּיאַני העיר, חוֹדש
אייר, אבן קיר, נעיִיר, געפריר, געשיר,
געשפּיר, טראַקטיר, מאַנאַסטיר, מונ-
דיר, קװאַרטיר, אינזשעניר, דעזער-
טיר, גרענאַדיר, יואוועליר, פינאַנסיר,
קאַסיר, רעקעטיר, סיביר (נ.).
אַפיר, אָקשאָניר, באַשקיר, ברינאַ-
דיר, גלאַנציר, גאַרניר, ווילקיר, זעפיר,
גרויס וויזיר, זשיר, זשוויר, טשאמביר,
לאַקיר, מוסקעטיר, סאטיר, סואוועניר,
עלעקסיר, עמיר, עמפּיר, עפיר, פּאָזן-
מענטיר, פּאָכיר, פּאָליר, פּאָרפיר, פּו-
זיר, פּיער, פאַניר, פאַקיר, קאַשמיר,
קליסטיר, קעפיר, ציזעליר, קאַנאָניר,
קיראַסיר, ראַפּיר, רעוויר, שאַרניר,
שטיר, שיפאָניר, שענדעליר, שפּאַליך,
שפּאַניר, אַװעק פּלעזיר! מיי דיער,
אַלזשיר (נ:), מאָזיר (נ.), קאַזימיר
(נ.), שעקספּיר (נ.), פריער,
(פּ,) הור, פור, שנור,
יִרונג
באַרירונג
פּאַסירונג
פאַרווירונג
פירונג
צירונג.
רעגירונג
(0) פירהאנג, פאָרמיר-ונג, שפּיר-ונג
א. א. וו. (זע: יָרן)י
יֶר ט
געבירט
הירט
ווירט
מירט
ירונג--יריק
ספּירט
פלירט
בלאַזירט
טאַלענטירמ
עקזאַלטירט
ראַפינירט
רומינירמ
4
פארפיר -מ
פאַרשמיר-ט א. א, וו
(גר. יָר | - ט)
יִרים
גבירים
מכשירים
עשירים
שירים
(0) נבירים אדירים, מחמירים, נזירים,
שיעורים, שיר השירים, דתן ואבירם
(נ.), איך פיר אים, איך ציר אים א.
א. וו. (גר. יָר, יָרע-- אי ם)
(5,) בחורים, דיבורים, היבורים, יסורים,
סידורים, שיכורום, פּורים, בורים,
ביאורים, הרהורים, חורים, טורים,
כדורים, סיפּורים, פּטורים, ציורים, גוים
גמורים, חג הבכורום, חטאת נעורים, יום
הכפּורים, ליל שמורים, מתיר אסורים,
יֶר יק
חיריק.
ליריק
סאַטיריק
גיריק
(0) טשיריק, פּאַנעגיריק, יִיריק, פריע-
ריק, װיראָק, פיר-עק, (גר,. וֶר, ויַרע-
יק ),
(5,) שורוק,
וְרִישׁ-ורן
יַר יש
נביר'יש
טיריש
ליריש
סאַטיריש
אַסיריש
(0) ואמפּיריש, אַלזשיריש, סיביר-יש
א. א. װו. (גר. יָר, ירע -יש)
(פּ,) הוריש,
יִרל
טירל
פּאַפּירל
שנירל
מירל (1.)
צירל (נ.)
(0) מאַנדיר?, קװואַרטירל, שלמה בן
גבירו? (נ.), נעשוויר-?, אפיציר-ל א
א. װו. (זע: וֶר).
יַר ל אַ ך
נאַטירלאַך
צירלאַך-
מאַנירלאַך
אומווילקירלאַך
אויספירלאַך
טירל-אַך
שנירל-אַך א. א. וו.
(זע: וָרל).
יֶרן
געהירן
צווירן
אינטערעסירן
אַמוזירן
גראַטולירן
198
דיקטירן
מאַרשירן
עקזיסטירן
פּאַסירן
פּראָבירן
פאַנטאַזירן
פאַרלירן
פירן
פאַרפירן
צעפירן
פרירן
באַצירן
קאַנווענירן
קאַקעטירן
קורירן
קראַפּירן
ראַבירן
ראָמאַנסירן
רואינירן
ריזיקירן
רירן
באַרירן
רעגירן
רעספּעקטירן
שטאָלצירן
שטודירן
באשמירן
שפּאַצירן
שפּירן
א
פּאַפּיר--ן
קאַװאַליר-ן א. א. וו,
(זע: יִר).
(0) אַטאַקירן, אינטריגירן, אַנאָנסירן,
אַננאַזשירן,, אַפּלאָדירן, אַראַנזשירן,
אַרעסטירן, בראַקירן, גאַראַנטירן, האַר-
109
טעלעפאָנירן,
סערווירן,
טעלענראַפירן,
סימפּאַטיזירן,
ספּעקולירן, עמינרירן עקספּעדירן,
פּראַגרעסירן,, פּראָטעסטירן, פראַפי-
טירן, פּראַקטיצירן, פּרעזענטירן, פּרע
טענדירן, פאַטאַנראַפירן, פילאָזאָפירן,
קאַנטראָלירן, קאָנקורירן, קריטיקירן,
רעגולירן, רעקאַמענדירן.
מאַנירן,
טריומפירן,
בלאַמירן, בליאַקירן, נוסטירן, נע-
דירן, דענערווירן, האַווירן, זשענירן,
טאַלירן, ויִירֹן, מאַרקירן, מושטירן,
מעבלירן, סאָרטירן, סקאסירן, ספּאַז"
מירן, עקזאַמינירן, פּאָזירן, פאַרסטראַ-
כירן, פאַרקאַנטראַקטירן, פאַרשנירן,
פאַרשפּענדירן, קאַווירן, קאָמפּראָמי-
טירן, קרעמפּירן, רעגיסטרירן, שאָקירן,
שטראַפירן, שעמערירן. איינקאַסירן.
אילומינירן, אילוסטרירן, אימפּראָ-
וויזירן, אימיטירן, אינטערפּרעטירן,
אינסטרומענטירן, אינספּירירן, אינ-
סצענירן, אַפישירן (זיך), אַקאָמפּאַ-
נירן, אַקצענטירן, אָרקעסטרירן, בי-
סירן, נאַסטראָלירן, גרופּירן, גרימירן,
דובלירן, דועלירן, דירינירן, דעביו-
טירן, דעקאָרירן, דעקלאַמירן, דראַמאַ-
טיזירן, דראַפּירן, דרעסירן, האַרמאָ-
נירן, וואולנאַריזירן, ואַריאירן, וויב-
רירן, זשעסטיקולירן, (אינ)טאַנירן,
טעאַטראַליזירן, טראַנספּאָנירן, טראַנס-
פארמירן, טרעמולירן, כאַראקטעריזירן,
לאַקאַליזירן, מאָדולירן, מאָדערניזירן,
מאַנאַלאָגירן, (דע)מאַסקירן, מוזיצירן,
מימיקירן, סופלירן, סטיליזירן, סימ-
באָליזירן, סימולירן, סספּעציאַליזירן
(זיר), עקספּערימענטירן, פּאָפּולאַרי-
זירן, פּערזאַניפיצירן, פּראָטעזשירן,
יִרן
פאָרסירן, פיגורירן, ציטירן, צענזורירן,
קאָמפּאַנירן, קאָנצערטירן, קאנקאנירן,
קאַרינירן, קולטיווירן, קריסטאַליזירן,
רעזשיסירן, רעפּיטירן, רעפּראָדוצירן,
רעפּרעזענטירן, רעציטירן, רעצענזירן,
רעקלשמירן, שאַרזשירן.
אַמעליאָרירן, בראָדירן, בראָנזירן,
ברוקירן, נלאַזירן, גראווירן, דענאַטירן,
דעסטילירן, הויזירן, העקטאַנראַפירן,
טאַפּעצירן, טאַקסירן, לאַקירן, ליטאָ-
גראַפירן, לינירן, מאַרינירן, סטענאַ-
גראַפירן, עמאַלירן, פּאָלִירֹן, פּאַרפן-
מירן, פּלאָמבירן, פאַסאָנירן, פילט-
דירן, פילינרירן, פראָטירן, פריזירן,
פערמענטירן, צעמענטירן, קאַטאַלאָ-
גירן, קאַליגראַפירן, קאַנדענסירן, קאָנ-
סערווירן, קאָפּירן, קאַרבירן, קאַרטאַ-
נירן, קאָרעספּאַנדירן, ראַזירן, רעטו-
שירן, רעפּערירן, שאַבלאַנירן, שאַטירן.
אַװאַנסירן, אוטיליזירן,
טירן, אַסעקורירן, אַפערירן, אַקצעפּ-
טירן, באַנקראָטירן, דאַטירן, דיספּאַ-
נירן, דיסקאַנטירן, דעדוצירן, דעפּאַ-
נירן, דעפּעשירן, זשירירן, טראַנספּאָר-
טירן, פאָנאָפּאָליזירן, מאַניפּולירן,
מולטיפּליצירן, מעכאַניזירן, נאָטירן,
נאַרמירן, נומערירן, סטענאַנראַפירן,
סיסטעמאַטיזירן, עטאַבלירן, עקספּאָר-
טירן, פּראָדוצירן, פּראָלאַנגירן, פאַב-
ריצירן, פאַלסיפיצירן, פינאַנסירן,
קאַלעקטירן, קאַלפּאָרטירן, קאַלקולירן,
קאַמבינירן, קאַפּיטאַליזירן, (אינ)קאָר-
פּאָרירן, קװואַליפיצירן, קוויטירן, קלאַ-
סיפיצירן, רעדוצירן, רעמאַנטירן, שאַנ-
טאַזשירן.
אַבאַנירן,
אימפּאָר-
אָבסערווירן, אַניטירן,
יָרן
אַדמיניסטרירן, אַדרעסירן, אוזורפּירן,
אויטאָריזירן, אידעאַליזירן, אידענטי-
פיצירן, איזאָלירן, אימיגרירן, אימ-
פּאַנירן, אינדאָרסירן, אינטערווענירן,
אונטערפּעלירן, אינסטאָלירן, אינ-
סטרואירן, אינסינואירן, אינפאַרמירן,
איראָניזירן אַלאַרמירן, אַסאָציאירן,
אַסיננירן, אַסימילירן, אָפּאַנירן, אַפּע-
לירן, אָקופּירן, אַרביטרירן, אָרגאַנ
זירן, אַרגומענטירן, אריענטירן (זיד),
באַזירן, באִיקאָטירן, באַלאָטירן, באַ-
לאַנסירן, בנאָמבאַרדירן, בלאָקירן, בראַ-
ווירן, בראַשירן, דאַמינירן, דימיסיאַ
נירן, דיספּוטירן, דיסציפּלינירן, דיס-
קוטירן, דיסקרימינירן, דיסקרעדיטירן,
דיפערענצירן, דעבאַטירן, דענראַדירן,
דעלענירן, דעמאַנסטרירן, דעמאַקראַ
טיזירן, דעמאָראַליזירן, דעפּאָרטירן,
דעפּוטירן, דעפינירן, דעקלאַסירן, דע-
קלאַרירן, דעקרעטירן, װאָטירן, וויזירן,
ווערבירן, זאָנדירן, טאָלערירן, טיטו-
כירן, טיראַניזירן, טעראָריזירן, ליק"
ווידירן, לעגאַליזירן, לעניטימירן, לע-
גירן, מאָביליזירן, מאַדיפיצירן, מאָטי-
ווירן, מאַטעריאַליזירן, מאַניפעסטירן,
מאַנעוורירן, מאָראַליזירן, מוניציפּאַלי-
זירן, מיליטאַריזירן, מינירן, מיסטיפי-
צירן, נאַטוראַליזירן, נאַמינירן, נאַ-
ציאַנאַליזירן, נייטראַליזירן, סאַבאָ-
טירן, סאַלוטירן, סאַלידאַריזירן, סאַנק-
ציאַנירן, סאַציאַליזירן, סובסידירן,
סוספּענדירן, סיננאַליזירן, סעפּערירן,
סעקוועסטרירן, סקאַנדאַליזירן, עוװאַ-
קואירן, עקספּלאָדירן, עקספּלואַטירן,
עקספּראָפּריאירן, פּאָנראָמירן, פּאַטרן-
לירן, פּאַליטיקירן, פּאַלעמיזירן, פּאַראַ-
20
(פּאַראַ)פראַזירן, פּאַרירן, פּוב-
פּראַװואָצירן,, פּראַטאָקאָלירן,
פּראָיעקטירן, פּראַלעטאַריזירן, פּראַ-
פּאַנאַנדירן, פּראַקלאַמירן, פּריווילע-
גירן, פאַרבאַריקאַדירן, פאָרמולירן,
פאָרמירן, פונקציאַנירן, פיקסירן, פע-
דערירן, ציוויליזירן, צירקולירן, צענ-
טראַליזירן, קאאָפּטירן, קאאָפּערירן,
קאָאָרדינירן, קאַָלאָניזירן, קאַמוניקירן,
קאמענטירן, קאָמפּילירן, קאָמפּליצירן,
קאמפּלעקטירן, קאָמפּענסירן, קאַנאַלי
זירן, קאָנסאָלידירן קאַנסטאַטירן,
קאַנסטיטואירן, קאַנסטרואירן, קאָנ-
ספּירירן, קאַנפיסקירן, קאַנפעדערירן,
קאַנפערירן, קאַָנצענטרירן, קאַפּיטױ
לירן, קאָרומפּירן, קורסירן, ראַטיפיי
צירן, ראַפּאָרטירן, רעאַנירן, רעאַל
זירן, רעבעלירן, רענלאַמענטירן, רעגרע-
סירז, רעדאַנירן, רעדאַקטירן, רעהאַבי-
דירן,
ליקירן,
ליטירן, רעװאלטירן, רעווידירן, רע-
װאָלוציאָניזירן, רעזיגנירן, רעזיומירן,
רעזערווירן, רעסטאַוודירן, רעפערירן,
רעפאָרמירן, רעפלעקטירן, רעקוויזירן,
רעקרוטירן, שטאַביליזירן, שיקאַנירן,
(דע) שיפרירן.
אַדאָפּטירן, אַמפּוטירן, אָפּערירן,
באַלזאמירן, באַנדאזשירן, גראַדואירן,
דעגענערירן, דעזינפעקצירן, דעזשר-
רירן, היפּנאַטיזירן, ווענטילירן, טאַ-
טואירן, כלאָראַפאָרמירן, מאַגנעטיזירן,
מאַסאַזשירן, סטימולירן, סעצירן,
סקאַלפּירן, עלעקטריזירן, פּאַראַליזירן,
פּולסירן, פּראָסטיטואירן, קאֲנוואול-
סירן.
באסטירן, האַלבירן, לאַווירן, מאַנ-
קירן, מולירן, פּיקירן, פּראָפּאָנירן, פונ-
201
דירן, שליאַביזירן, איידאָפּייאיזירן,
אַקלימאַטיזירן, יוניאַניזירן, אַמעריקאַ-
ניזירן, גערמאַניזירן, פּאַלאַניזירן א.
אַנד,
ירע
לירע
סאַטירע
אירע
בחירה
גבירה
דירה
חקירה
יראה
כפּירח
מסירה
ספירה
סתירה
עשירה
פּנירה
פטירה
קרירה
שירה
שמירה
קיר"ה
(0) חכירה, יצירה, רואה ואינו נראה,
שבת שירה, שטר מכירה, כל חמירא,
שושן הבירה.
ווירע, זשירע, סירע, פּראָנירע,
קװואַרטירע, פירע (4), איך כירע, אין
פּירע, איך שטשירע, מירע (נ.), סטירט
(נ.), צירע (נ.), פרי(ע)דע, קאַאי 8
(נ,), האַריקירי,
(פּ) ארורה, בשורה, גבורה, צורה, קבורה.
שורה, סמצה שמורה, כשורה, הבורןי
אימתא דצבורא, במחילה גמורה,
יַרע-יִרער
יֶר ע ס
זמירות
עצירות
עשירות
שכירות
(0) בחירות, דירות, נבירות, יצירות,
כפירות, מסירות, ספירות,. סתירות,
פּנירות, קרירות, פיר הויז, איך פיר
עס, די ווירע-ס א, א. וו. (נר. { ר,
ירע -ע ס, ס, והת)
(5,) ארורות, בשורות, גבורות, הבורות,
צורות, שורות, קבורות, צרות צרורות,
יֶר ער
הויזירער
מאַרטירער
פּראָדוצירער
פּראָפיטירער
פאַרלירער
פאַרפירער
פירער
פריזירער .
קאַסירער
רעגירער
שמירער
אירער
פריערער
(0) אַנאָנסירער, אַטאַקירער, אַראַני
זשירער, אַרנאַניזירער באַנקירער,
בראקירער, גרימירער, דרעסירער, טאַק-
סירער, מאַרקירער, מולירער, סאָרטי-
רער, סימפּאַטיזירער, פּאַזירער, ראַ-
זירער,
בראָדירער, בראַָנזירער, ברוקירער,
גלאַזירער, גראַווירער, דענאטירער,
דראַפּירער, + טאַפּעצירער, לאַקירער,
יֶר ץ --י שש ע
מאָדעלירער, פּאָלירער, פּלאָמבירער,
פראָטירער, ציזעלירער, קארבירער,
רעטושירער, שאַבלאָנירער, אַלזשי-
רער (נ.), מאָזירער (נ), סינירער
(נ.), קאַאירער (נ.). נר. זיר -ער)
יֶר ץ
געווירץ
שירץ
איך אירץ
איך פאַרקירץ
איך שטירץ
(0) פאַדפיר-טס, שפּיר-טס א. א, וו
זע: יָרן).
(פּ.) קורץ,
יִר ק
צירק
באַצירק
איך ווירק
יַר שׁ
הירש
קירש
הירזש
י שׁ
טיש
געמיש
פיש
פריש
איך וויש
איך דערוויש
איך מיש
| = איך דערפריש
(0) אשת איש, אותו האיש, איש מפּי
איש, אַפיש, באַקשיש, באַריש, געציש,
202
דערוויש (8), האָליש, כאַשיש, ליש,
קאַמיש, קוליש, קישמיש, קלאַװיש,
קניש, קריש, ניש(ט), ציש ! אַקיש!
קריזש.
(פ9,) דרוש, הוש, לבוש, קוש, רשע
מרוש ע), מהודו ועד כוש, סטרוזש,
יִשל
דישל
טישל
פישל
איך קרישל
(0) אַפישל, אינישל, פּאַפּישל, שאינו
יודע לשאול. (זע: יֵשׁ).
י שון
קישן (א)
ווישן
דערווישן
מישן
דערפרישן
(דעם) פרישן
(0) ראש וראשון, אדם הראשון, בית
ראשון, פישן, צישן, די אַפישן, טישן,
קלאווישן,
אינטערמישן, אַמבישן, אָפּאָזישן,
עדישן, עלעקטרישן, פּאַזישן, פּאַלי-
טישן, פּראָפּאָזישן, קאָמישן, קאָמפּע-
טישן, קאַנדישן, פּראָהיבישן.
(פ) די לבוש'ן, מסדר קדושין, פאַר'-
חוש ן, קושן, שושן (נ,),
יש ע
אשה
חברה קדישה
חוקירה ודרישה
פרישע
209
אלישע (נ.)
זישע (נ.)
(0) נגישה, פּרישה, אלף השישי, שני
וחמישי, שני שבשלישי, דוד בן ישי.
אַפישע, רישע, לישע, נישע, קנישע,
קלאַװישע, מאַרישע (נ.), מישע (נ.),
איך טישע (זיך), איך צעקרישע, איך
קישע. אישו, לישאי,
(פ) בושה, גרושה, ירושה, קדושה, רשע
מרושע, איך זאַדושע, איך פאַרגלושע,
איך פאַרטושע, איך פאַרלושע, איך צע-
וושע, פּרושו.
ישעוו
יישוב
ישוב
כשום
בישאָף
(גר. יֵשׁ - אויף)
יֵש ע ס
דישעס
קנישעס
אשות
נגישות
רשעות
יֶשעוו--יֵש קע
(0) פּרישות, דעלישעס, די אישו'ס,
קדחת שלישית, חברה קדישהס,
אלישע-ס, זישע-ס, מאַרישע-ס, מ-
שע-ס, איך דערוויש עס, איך דעך-
פריש עס, איך וויש עס, איך מיש עס,
(גר. יֵָש, ושע -עס, איז)
(5) בושות, גרושות, ירושות, קדושות,
דעם רשע מרושע'ס, איך זאַדושע עס, איך
פאַרטושע עס, איך פאַרגלושע עס, איך
קוש עס,
יש קע
מאַנישקע
מנישקע
קישקע
קרישקע
שישקע
מישקע (נ.)
פישקע (1נ.)
(0) אַפישקע, ווישקע, לישקע, מאַל-
טשישקע, פּלישקע, קאטרישקע, זישקע
(נ.), מאַרישקע (נ.).
(5,) פּושקע, איך שושקע (זיך), סטרווש-
קע.
22
:
207
יי
אי (אַן)
אַרמײ
געניַ
געדריי
געשטיי
געשריי
סאָלאָװײַ
פּאָליצײ
פּני (די)
פליי
ריי
שאָקײ
שניי
זײַ
צוויי
כדי
מניה וביה
שמיי דריי
העי!
(טום) וויי
איך גיי
איך אַנטגײ
איך באַנײ
איך דערגיי
איך פאַרגיי
איך צעניי
איך פאַרדײַ(ע)
איך פאַרדרײי.
איך פאַרזײ
איך פאַרנײי
איך פריָן (זיך)
איך קרוי
-- יי - א ך
איך שמיי
איך באַשמײ
איך פאַרשמיי
איך שפּרײ
אַלערלײַ
כל-ערליי
איונערליי
צווייערליי
דרייערליי א. א. װו. -
(0) הא, פּא, פא, מאן דכר שמיה,
| עליהיי, אַרכיעריי, װאַראָבײ, זשאַקיי,
טראָפײי, יוביליי, יעריי, לאַטערי,
לאַנסײי, ליווריי, ליציי, מאָשיי, מו-
זאליי, מוזיי, מוראַװײי, עסיי, פּאַליי,
פּאַרטײ, פּינמיי, - פּלעי, פיי, קאַזנאַ-
טשיי, קאָריתיו.
בומאַזײי, באַקאַלײ, האָנאָרײי, מי-
שיי,, פּיוריי, פּיקיי, פּיריי, פיפיי,
פֿריקאַזיי, קוריי, קליי, קשיי, שטשאַ-
וויי, הוריי ! באַמביי, קאָליזיי, ראַסײ
(ג.), שאַנז עליזיי (נ.), אַדיסײי (נ.),
אַלעקסײ (נ.), אַנדרײי (נ.), אֶרפיי
(ג.), גאַלילײ (נ.), טימאַפײי (נ.), לְאַ-
| רעליי (נ.), מעי (ג.).
(פ) אַטעליע, אַנטרע, וואַריעטע, טורנע,
מאַטונע, מוסוע, מיליע, נעגליזשע, פּאָר-
| טעפּע, פּאָרטמאָנע, פּיורע, פאָיע, קאַפע,
קופּע, קלושע, קרעפּע, רעזיומע, רענאָמע,
אַדיע. איך זע. (וע: יי-ע)).
(ל.) כל בו, שטרוי, רוי, אוי { אַזוו,
דברים בגו, יהודי' בלא, ומת שמו
(וזכרו), פּורש בשמו, כמו, (זע; וי-ע),
ײַַָ- אַ ך
מזבח
רוֹצָח
יָב-- װגן
ריח
מנצח
משלח
משמח
(0) בורח, מפתח, פּיקח, צומח, רוקח,
מתווכח, חוש הריח, למנצח, עלינו
לשבח, שעיר המשתלח, דריי איך,
פאַרשטיײי איך א. א. װו. (גר,. י י -
א יד). (זע: יד).
(פ,) זע איך,
(?) יישר כח, מח, ריה ניהוח, מנוה,
נח,
יִב
לייב
איך נלייב
איך הייִב
אייִב (נ.)
(0) קייפּ, שייפּ,
(5 ) געוועב, איך וועב, איך לעב, איך
שוועב, איך שטרעב, איך קלעפּ, שפּינ-
וועב.
(ל.) דרויב, שטויב, לויב, טויב, אויב,
איך דערלויב, איך פאַרטווב.
ייַב ער
הייבער
איך דייגער
איך טרייבער
(0) ליַיִבאָר, נייבויר. (גר. יי ב ע -
ער, אי ר)
(5) באַגרעבער, געבער, וועבער, לעבער,
קלעבער, שוועבער, שטרעבער.
(ל.) אויבער, טויבער,
יינ
מייג
איך ביג
208
איך פֿאַרבייג
איך זייג
איך ליינ
איך איבערליינ (זיך)
איך באַלײג
איך דערליינ
איך פאַרלײַג
איך צעלייג
איך נייג
איך פאַרנייג
אַפּטײיק
איך ווייק
(0) מיסטייק, סטייק, פייק, קייק,
רייק, ריק, דזשייק (נ.), פאָר גאַדס
סייק !
(פ.) געיעג, געשלעג, וועג, זעג, פאַרמעג,
סטראַטעג, שטעג, דו באַשלעג, טעג, שרעג,
איך באַוועג, איך דערוועג (זיך), איך
מעג, איך פּרעג, איך פלעג, אוך פרעג,
איך רעג (זיך).
(5,) גוט אויג, איך טויג, (זיך) נוהג.
"ײַ גל
איינל
בייגל
טייגל
פיינל
חוטא בענל
(פּ,) דגל, וועגל, זעגל, מעגל, סגל, רעגל,
שטעגל, דו נעגל, קעגל, דריסת הרגל,
עולה רגל, איך פּרעגל.
ייַנן
בייִגן
פאַרבייגן
לײַגן
איבערלייגן
209
באַלײיגן
דערלייגן
פאַרלויגן
צעליינן
נייגן
פאַרנײיגן
זייגן
אייגן
מגין.
(9,) דעגן, זעגן, פאַרמעגן, רעגן, די
געיעגן, געשלעגן, וועגן, סטראַטעגן, קאָ-
לעגן, קרעגן, שטעגן, דעם שרעגן, אונ-
טערוועגן, מיינעטוועגן, דערגעגן, אַנט-
סעגן, געלעגן, פאַרלעגן, באַוועגן, דער-
וועגן (זיך), מעגן, פּרעגן, פלעגן, פרעגן,
אוופרעגן, אָנרעגן, איך באַגעגן, נאָר-
וועגן (ג.),
(ל,) בויגן, אויגן, באַוואויגן, באַצויגן,
געוואויגן, געפלויגן, געצויגן, מווגן,
פאַרצויגן, צעצווגן, עלענבויגן, רעגענ-
בויגן, געשטויגן, דערצויגן,
יינ ע
מדרנה
פייגע (נ.)
(פ, ) נגע, פּנע, רגע, פלעגע, שרעגע.
ייגער
בייגער
גרייגער
זייגער
צעלייגער
פּנר
שטייגער
סניגור
קטיגור
יַגע-ײַדים
(פּ.) אַכטטעגער, געלעגער, וועגער, זעגער,
טרעגער, ויעגער, נעגער, פאַרלעגער, פלע-
גער, פרעגער, שרעגער, דו קלעגער, שלע-
גער, שוועגער, איך באַלעגער, איך צעגער,
מעג ער, נאָרוועגיער (נ.).
(ל,) טויגער, שמויגער, תוגר,
א
ייד (פנל. יִיט)
פּרייד
קלייד
רייד
שייד
איך באַקלײד
איך אַנטשײד
איך באַשײד
איך צעשייד
(0) נלייד, הייד, טרייד, פּרייך,
אַפרייד, סטרייד, אונטערשייד, הינ-
נעווייד, גרייד.
(9.) שוועד, מעד,
(ל.) טוב מאד, יעמוד, לכבוד, חול
חמועד,
וי ד ים
איידים
ביידים (די)
הספּדים
שדים
(0) איד באַקלײיד אים, איך צעשייד
אים א. א. וו. (גר. !יי ד, יי ד ע -
א י ם ).
(פּ.) פעדים, כקדם.
(ל.) בלא יודעים, מודים, קודם, איך
הוידע אים, (איז) מודה אים,
יָיִדיק--ײַדער
דיק
ליידיק
פריידיק
איך פאַרטײידיק
איך באַלײיידיק
איך דערליידיק
(0) פּריידיק. (גר. !ַי ד - י ק).
(5.) איך באַגנעדיק, איך פּרעדיק, איך
שעדיק, ווענעדיג (נ.), בית דין צדק,
גואל צדק, |
(ל,) בודק.
דל
דריידל
וויידל
מיידל
קליידל
קניידל
שיָיִדל
איידל
זיידל (נ.)
פריידל (נ.)
(פ ) בעדל, זעדל, לעדל, סעדל, פלעדל,
רעדל, שקעדל.
יִי דן
גן עדן
הייִדן
מייִדן
באַקליידן
ריידן
שיידן
אונטערשיידן
אנטשיידן
באַשיידן
- פאַרשיידן
210
צעשיידן
(דעם) זיידן
(אין) פריידן
ביידן
(5,) די שוועדן, יעדן.
ייר /
אבדה
זיידע
עדה
עקידה
ביידע
פריידע (1.)
(0) משא כבדה, חבלי לידה, לעניידע,
פּיידע, ליידי, מיליידי, סיידי ((.),
קיידי (נ.), ניי דו, ניי דו א. א. װי
(גר. !ִ - ד ו, ד י)
(.) רעדע, יעדע.
(ל.) הוידע, קובן תודה, מודה, איך
סוד'ע (זיך), על התורה ועל העבודה,
ירום הודו, במחילת כבודו, לכה דודי.
ייר עס
עץדות
זיידעץ-ס
פריידעץ-ס א. א. זו.
(זע: ידע
(פּ) מלומדת, משוסדת, רעדעס, יעדעס,
(ל.) הוידעס,
(זע: ידע).
ייד ער
חדר
נדר
מדר
קליידער
וסודות, סודות, עבודות.
211
איידער
ליידער
כסדר
(0) בלי נדר, קדר, אַנטשײד-ער,
רייד-ער א. א. זו. ס'גייט דיר, וי
דיר א. א. װו. (גר, !ַיִ ד, ײװ ד ע -
ע ר, אָדער יי - דיר, ד ע ר)
(פּ ) פּורץ גדר, פעדער, צעדער, די בע-
דער זעדער, סעדער, רעדער, לעדער,
חנוך הגדר, יעדער, יעטוועדער, ענט-
וועדער, כ'זע דיר, כ'בעט דיר א, א, וי
(זע: יים),
(ל,) גוידער, (איז) מודה ער,
ייוו (זע: יִף)
יָוון
הייוון
מבין
דייוו'ן (1ג.)
זאבץ (נ.)
(0) באהייוון (זיך), סייוון, שייוון,
(ל.) אויוון, דוב'ן (נ.).
יָווע
גנבה
מצבה
נקבה
תבה
לוי
(0) שמחת בית השואבה, לשנה טובה
תכתבו, מייווע, נייווי, דייווי (ג.).
(פ.) מבע, אלישבע (נ.), בת שבע (נ.),
יהושבֿע (נ.),
(ל.) סויווע, זול? וסובא, בעל טובה,
לשנה טובה, לוה, קרובה, מלמד חובה,
מה טובו.
יי וו-- זי זל
יָוועס.
ראשי תבות
חודש טבת
גנב-ות
מצב-ות א. א. וו
(זע: וְיווע).
(5,) ראש כבש, דו טבע-ס א, א, ו,
(זע: ויווע).
(ל.) די חובות א. א, וו (זע:
ייָווער
אבר
קבר
(0) נייווער, איך דייווער, פייװאָר,
פּלייװואָר. (גר, יי - ווע ר)
(פ,) שבר, .
(ל,) גובר, עובר,
ויווע).
יַי ו (פנל. יִים)
ביין
איך דערלייז
(0) אַ לויִז, איד נייז, איך פאַרנלייז,
איך ריין,
(9,) קעו, נעו, מאַיאָנעו, אַמביציעו,
אָפיציעו, גראַנדיעז, גראַציעו, טענדענ-
ציעז, לוקסוריעז, מוסקולעז, מוסטעריעו,
נערוועז, סערועו, סקאַנדאַליעו, פּאַמפּעז,
פּרעטענציעז, רעליגיעז, איך לעו.
(ל.) בלויז, יויז, פראַנצויז, קרויז, רויז,
לויז, איך אַנטבלויז, בועז (נ.).
ייִזט (ע: יסט)
יַיִן 5
אייזל
קרייזל
ײַ זע-- יט
דרייזל (נ.)
רייזל (1ג.)
(פ) בלעזל, גלעזל, גרעול, העזל, נעול,
קעזל,
(ל.) יויזל, פראַנצויזל,
ייָוע
בייוץ
דרייזע (נ.)
(0) דייזי, קרייזי, (?.) נגיי זע, דריי
זע. (זע: !י).
(פ.) גוע, מאַגנעזע, מאַרגינעוע, גראַנד-
יעז-ע, גערוועד-ע א. א. וו, (וע: ווז).
(ל,) בלויזע, לויוע,
יִזער
בייזעץר
דערלייזער
קייִזער
לייזער (נ.)
(0) נייזער, גלייזער, נייזער, רייזאָר,
(גר. יי ז- ע ר)
(פּ.) לעזער, אַלבאַנעזער, ואַפּאַנעוער, בו-
נעוער, פּאַלינעזער, פּאַלעסטינעזער, פּאָר-
טוגעזער, די נעזער, גלעזער, גרעזער,
אלועזר (ג.), צעזאַר (נ,), גראַנדיעז-ער,
נערוועז-ער א, א. וו, (זע:; יי)).
(ל) אַנשבלויזער, בלויזער, לויזער, גלגל
החוזר, עוזר (נ.), איז גוזר,
ייט (פגל. יִידר)
ביים
טראָמפּייט
פליים
קווייט
קייִט
212
קלייט
על חטא
ברייט
גרייט
(זאַלבע) צווייט
ער גייט
ער באַגייט
ער אַנטנײט
ער דערגייט
ער פאַרגייט
ער צענייט
ער באַגלײט
ער גרייט
ער פאַרדיי'ט
ער פאַרדרייט
ער פאַרזייט
ער פאַרלייט
ער פאַרנייט
ער דערפרייט
ער באַקלײדט
ער קריי'ט
ער שטייט
ער באַשטײט
ער פאַרשטייט
ער באַשיידט
ער צעשיידט
ער פֿאַרשפּרייט
ער צעשפּרייט
עס שנייט
איז באַרייט
(0) געיט, דייט, סטייט, פּלייט, ריעפ
עסטייט, װוײַט! גרינערהייט, גע-
זונטערהייט, יונגערהייט, נאַקעטער-
הייט, ניכטערערהייט, קליינערהייט,
שטילערהייט, שיכור'ערהייט א. אַנד.
(זע: יי-עט)
2158
(פ ) אויטאָריטעט, אוניווערויטעט, גע-
בעט, ברעט, מאַפּעט, שטאַכעט, שמאַפעם,
(זיין) מאַיעסטעט, די נעט, שטעט, גרעם,
טאַנדעט, שפּעט, איך באַטרעט, איך בעט,
איך טרעט, איך קנעט, איך פאַרטועט,
ער זעט.
מאַיאַריטעט, מינאָריטעט א. א, ו.
(וע: עט),
(?,) ברויט, הויט, טויט, לווט, נוים,
פּלויט, צויט, קויט, קנויט, רויט, פון
עלערהויט,
טיק
ווייטיק
נייטיק
קרייטיק
(פ) טעטיק, איך באַשטעטיק, איך פֿאַר-
שפּעטיק,
(ל,) צויטיק, קויטיק, קנוומיק.
יי
טייטל
צוויימל
קווייטל
קייטל
קלייטל
קנייטל
שיימטל
צייטל (ג.)
(0) טראָמפּײט-ל, פלייט-?. (גר.
ייט - 5).
(פ) ברעטל, דרעטל, נעטל, שטעטל,
שרעטל, שמאַכעטל, קמל, איך בעטל,
(ל.,) ברויטל, פּלויטל, צוֹיטל,
יי מן עֹ
טאָמײטע
פּאַטײיטע
פאַרנייטע,
יָי ט יק -- יי טע ר
פּליטה
מייטע (נ.)
ברייטץ
צווייטע
(0) יתר הפּליטה, די באַקלײירטע, נע-
נרייטע, דערפרייטע, פאַרדרייטע,
פאַרשנייטע, פאַרשפּרי-
טע, צעדרייטע, צעשיידטע, צעשפּרײ-
טע, פאַרדײי(ע)טע, צעוויי(ע)טע א, א.
וו. (גר. יט - ע)
(פ,) דו טאַנדעטע, שפּעטע,
(ל,) חוטא, סוטה, שוטה, טויטע, רויטע,
גענויטע, (איז) נוטה,
ייִטער
מטראַָמפּײיטער
לייטער
צעדרייטער
באַגלײיטער
פֿאַרשפּרײיטער
ברייטער
גרייטער
צווייטער
(0) אייטער, ועיטער, טעאייטער,
יעפרייטאָר, באַקלײדטער, דערפריי-
טער, פאַרדיי(ע)טער, פאַרדרייטער,
פאַרזייטער, פאַרלייִטער, פאַרנייטער,
| פאַרשנייטער, צעשיידטער, צעשפּרײ-
טער, באַנייט ער, באַשטײײט ער א. א.
וו. (גר. יי ט - ע ר).
(9.) בעטער, טאַנדעטער, פאַרטרעטער,
קנעטער, שטעטער, וואוילטעטער, ברעטער,
שפּעטער, בעט ער, זעט ער, טרעט ער,
קנעט ער.
(ל.) גענויטער, טויטער, רויטער, שוטר,
נוקם ונוטר,
"ײיָ- יִם -- יי כ ע ם
יי. ים
נאים
טמאים
יראים
פּייאים
רבייאים
ביניהם
(0) פ'טוט ויי אים, איך פאַרדריי
אים, איך פאַרניי אים א. א. וו. (גר.
יי - א י ם ),
(פ) טעדעאום, יובילעאום, ליצעאום,
מוזאָלעאום, אָרפעאום, קאָליזעאום, איך
זע אים,
(ל.) איז טועם,
יי יש
7 אידייאיש
אײיראָפּייאיש
בעל נאה'יש
העברייאיש
נערווייאיש
פּאַרטײיאיש
רבייאיש
(0) אַרמײיאיש, גװאַרדייאיש, כאַלדײי-
איש, עגעאיש, עפּיקורייאיש, פּאַליצי-
איש, פּלעבייאיש, פאַריסייאיש, קאָ-
רייאיש א. א. װו. (גר. ו, וי ע -
י ש).
יַך
שייך
בלייך
ווייך
איך דערגרייך
(זע: יַיְדאַד).
(ל.) רויך, הויך, אויך, יישר כהי
214
ייֵכל
| = היכל
שכל
שמייכל
אייכל
(ל') מוהל, אומר ואוכל,
יי כן
צייכן
שייִכן (די)
(דעם) בלייכן
(דעם) ווייכן
דערגרייכן
מכין (זיין)
(ל.) אבן בוחן, תוכן, דעם הויכן, רויכן,
ייב ע
ליחה
בלייכעץ
ווייכע
איכה
מהפּכה
תחת יריכו
(פ) בעל בכי, מה שמך, ד' יצליה דרכך,
אשרו וושבי ביתך, בקאקתיך..
(ל.) הויכע, דוחה, זוכה, אין
תוכחה, אנכו,
ױיִָכעם
שלום עליכם
שאו ידיכם
מה שמכם?
(0) לא עליכם, עליכם ועל בניכם,
המשכים, איך דערגרייך אים. (זע:
יַיִד).
(5,) בית לחם,
(ל.) יישר כה אים.
כמוך,
219
יכ עס
איכות
ליחות
מזבחות
ריחות
(0) מהפּכות, אַ בלייכעס, אַ ווייכעס,
דערגרייך עס,
(פ,) מכס, דעם בעל בכי'ס,
(ל,) מוכט, פּרוכת, כחות, מחות, מוכ"ז,
ייָכער
בלייכער
ווייכער
זכר
דערגרייכער
(ל.) מוכר, סוחר, עוכר, הויכער, איך
רויכער (איז) דוחה ער.,
יִיֶל
אייל
הייל
מייל
איך הייל
איך דערווייל
איך צעטייל
איד צייל
איך דערצייל
איך שייל
(0) תפלה לאל, ביָיל, דזשייל, מעיל,
סייל, סקייל, פּײַל,
(פ.) באַפעל, געמעל, זעל, קעל, מעל,
געל, אוך פאַרגעל, איך פאַרמעל, איך פעל,
איך פאַרפעל, איך פאַרשמעל, איך קוועל
(זיך), אָפּיציעל, ראַיעל א. א. וו. (וע:
על), |
(ל.) בראַנדזויל, גדוול, פּוול, פּוסטויל,
קאַטויל, קאַמוויל, קויל, הויל, וואוול,
יי כעם -- יִל י ק
איך באַפויל, איך פאַרהויל, איך שטוול,
בכל מכל כ?, בעירום ובחוסר כל, המבדיל
בין קודש לחול, אוהל, מוהל, פועל,
בועל, מלאך הגואל, וואל (נ,), שואל
(נ.),
ייַלאַך
מלך
פריילאַך
(0) היי? איך, דערווייל איך א. א. וו.
(זע: ייל).
(פ5.) ים המלח, פּאַמעלאַך, מתושלח (נ.),
באַפּעל איך, פאַרפעל איך א, א, וו. (זע :
ויֵל),
(ל.) הולך, מולך, קוילע איך. (וע:
וָל), '
יי לים
אבלים
כלים
ערלים
צלם
דברים בטלים
(0) טפלים, שפלים, איך היי? אים,
אידך דערציי? אים א. א. וו. (גר, יי 5,
יי ?ע - א י ם)
(5,) נעלם, איך באַפעל אים, איך פעל
אים א, א. וו. (וע; ייל).
(ל.) חולים, מכשולום, עולים, גולם,
חולם עולם, מוהלים, פּועלים, בית
חולים, בקור חולים, נקבים גדולים, אַז
וואויל אים, איך באַפויל אים, איך פאַר-
הויל אים, איך קוילע אים.
ייִליס
בײיליק
| חלק
יל ע -- יי ם
היײיליק
שמייליק
איך באַטײליק (זיך)
(פ) מעליק, פעליק, זעליק (נ.), צו-
פעליק, גלגול שלג.
(?) יואל'יק (נ.). שואל'וק (ג.).
ילע
נזילה
טפלה
כלי
נכלה
ערלה
פאַטשיילעץ
ציילע
שפלה
מילא
ביילע (נ.)
קיילע (3.)
(0) אבלה, שברי כלי, מערת המכפּלה,
לעילה ולעילה, חושך ואפלה, התעוררן-
תא דלעילה, עני לי, דעילע.
(פ ) קוועלע, זעלע, געלע, הפלא ופלא,
אמן סלה, ראַיעל-ע אַריגינעל-ע א. א.
וו, (וע: עלע).
(ל,) חולה, קרבן עולה, הוילע, וואוילע,
מכקר הולה, איך קוילע, אנשו בנסת
הגדולה, צדקה גדולה, מאור הגולה, כלו
גולה,
ייָלעס
אבלות
כטלות
תכלת
(0) אומה הישראלית, די נזלות,
טפלות, נבלות, ערלות, פֿאַטשײילעס,
שפלות, ביילע'ס, קיילע'ס א. א. ו.
216
(זע: יַיֵכֵע). איך ווייל עס, איך דער-
צייל עס א. א. װו, (זע: יל
(פּ) זעלעס, קוועלעס, מנוולת, שלשלת,
תועלת, ללעג ולקלם, קהלת (נ,), ראַיעל-
עס, אָריגינעל-עס א. א. וו, (זע; על)).
(ל') מפּולת, משקילת, פּסולת, קולות,
דעם חולה'ס, איך באָפויל עס, איך קוילע
עס א, א. וו, (זע: ויל, און וילע),
ַלער
וויילער
מיילער
ציילער
דערציילער
שיילער
(0) ביַיִלער, דזשיילער, טיילאָר, סיי"
לאָר, פיילור. (גר, ייֶל, ויִלע-ער)
(5.) באַפעלער, געלער, מעלער, פעלער,
קוועלער, דו געמעלער, שפּיטעלער, גענעי
רעלער, זשורנעלער, קעלער, שמעלער, איך
פאַרשמעלער, אַפיציעל-ער, אַריגינעל-ער
א. א. וו. (זע: על),
(ל,) באַפוילער, הוולער, וואוילער, קוו-
לער, שטוילער,
יים
היים
ליים
געחיים
ככוד אם
(0) גיים, סיים, פריים, קליים, איך
בליים. (זע: יוד-אים).
(פ.) ברעם, רעם, אנגענעם, באַקוועם,
עקסטרעם, דעם, אים, איך פאַרשעם, איך
זע אים,
27
(ל.) בוים, שכיר יום, תהום, זוים, סדום,
רוים (נ,), מעשים בכל יום, עד היום,
מועם,
ייט יש
היימיש
בחמ'יש
(9,) בעהמיש, ברה בשמש.
(ל,) רוימיש, יתומיש,
ימל
בייטל
לייטל
(0) דרעמל, פלעמל, רעמל, קרעמ,
שוועמל, אברהמ'ל,
(ל.) גומל, בוים אוול,
יִיֵמ לאַך
היימלאַך
ביימל-אַך
לייטל-אַך
(זע; יְימל),
ימע
אימה
בחהמה
שמ'ץ
געהיימע
(0) אף וחמה, רפואה שלמה, לשנה
טובה תחתמו.
(פּ) אנגענעמע, באַקוועמע, עקסטרעמע.
חומה, מלאך דומה,
תינוק בן יומו, יבוא
(ל.) יתומה, אבן
שלמה, וכדומה,
וומו.
ייִמיש-יַן
ימע ס
אימות
בהמות
שמות
בשלמות
איך ממית
(0) א נעהיימעס, איך פאַרזיים עס,
איך קליים עס א. א. וו. (נר, יִיִם -
עס, א יז)
(פ9,) חבמת, משולמת, מפורסמת, רמו,
קרן קימת, וועמעס, אנגענעמעס, באַ-
קוועמעס, איך פאַרשעם עס,
(ל,) חלומות, יתומות, מקומות, שלמה'ס,
ייָמער
ביימער
געהיימער
ליימער
(0) די איָיִמער, לאמר.
יִמ ע -- ע ר).
(פ ) אונטערנעמער, אָגגענעמער, באַקווע-
מער, עקסטרעמער, בעהמער (נ.), זמר,
כלו זמר, קרעמער, צמר,
(ל.) כומר, חומר, רוימער (נ,), שומר,
ל"ג בעומר, כלומר, ונאמר, וכך היה
אומר, קל וחומר,
(נר. יי ם,
יין
באַסין
(גע)ביין
געוויין
יינ דל - ײניק
שטיין (א)
אַליין
געמיין
קליין
ריין
שיין
איין
נײין
קייַן
גיין
אַנטגיין
באַניין
דערגיין
פאַרגיין
צעגיין
איך וויין
איך אַנטמוויין
איך געוויין (זיך)
איך באַשיין
שטיין
אַנטשטיין
באַשטיין
פאַרשטיין
איך פארשטיין
איך ליי(ע)ן
אָמן
(0) נושא חן, באשר בכן, נילדיין,
טריין, טשיין, קאַמפּײן, קאַמפּלײ,
רעפריין, פּליין, איך עקספּליין, (אין)
אַלנעמיין. (זע: וודען).
(פּ) געווען, געזען, פאַרזען, איך גענען,
(איז) געשען.
(ל.) הון, המון, לוין, פּאַרשוין, קרוין,
שוין, איך באַלוין, איך וואוין, איך
שטוין,
= יו א אט
218
ייַנדל
ביינדל
חנ'דל
ציינדל
שטיינדל
קריינדל (1.)
שיינדל (נ.)
(0) געליינדל, וויינדל.
ד ל)).
(5,) באַריטענדל, הענדל, טענדל, פער-
זענדל, פענדל, פאַסענדל, שפּענדל.
(ל.) פּאַרשוינדל,
יינים
זקנים
שכנים
(נר,
יי ן-
| (0) איינעם, געמיינעם, פּליינעם, קיי-
נעם, קליינעם, ריינעם, שיינעם, איך
אַנטויין אים, איך באוויין אים א. א.
וו, דעם פּאַרטײנע-ם, דעם סעמיי-
נע-ם א. א. וו. (גר, יי ן, יַנע-ם,
א י ם).
(9.) איך גענען אים, כ'האָב דערזען
אים,
(ל,) אביונים, נאונים א, א. וו, (זע:
וינים),
ייָניק
אייניק
ביײיניק
װיײיניק
איך פאַראייניק
איך רייניק
איך פאַרשטייניק
(0) פיל װוייניק, צייניק, אויסנװוייניק,
אינעװײיניק. אלייניק, באַקאַלײניק,
219
כרייניק, מוראַװייניס,
(גר. ו6וֿיִן,
גאַלאַנטערײניק,
נאַשײניק, קאַפייניק,
נ ע -- י ק)
(פ,) קעניג, חנק, אָפּהעניק,
טעניק, ווידערשפּעניק.
(?) ימח שמו'ניק, כל בו'ניק, עונג,
ייֵנלאַך
געװיינלאַך
קליינלאַך
ריינלאַך
(פּ,) ענלאַך, פּערזענלאַך,
ינע
זקנה
שכנה
געמיינע
קליינע
ריינע
שיינע
איינע
קיינע
אונטער-
(0) מורה מורינו, בינו לבינו, כהנח
ממצרים ועד הנח, -
אחד
במהרה '
וכהנה, עד הנה,
אבות אבותינו,
אלהינו, אנשי
בימינו, בחרפּתנו,
אבינו מלכנו,
שלומינו,
דיינו, היוצא
מדברינו, השכיבנו, זמן חירותנו, זמן
מתן תורתנו, זכותו יגון עלינו, ישקנו,
לא עלינו, לגלותנו, משה רבינו, נחזור .
לעניננו, עלינו, עננו, רחמנא יצילנו,.
כשמו כן הוא, אדר שני,
שני בשני, תרגום שני.
אַליינע, פּליינע, אַלגעמיינע, אידיי-
נע, באַקאַלײינע, בומאַזיינע, נאַלאַנטע-
ריינע, יוביליינע; סעמיינע, פּאַרטיינע,
בית שני,
ײַנלאך--ײַנער
פּיקיי-נע, שאָסײי-נע א. א. װו. (גר
יי - נ ע).
(פ,) איז נהנה,
(ל.) זונה, לוונע, קונה, שונא, אַזוינע,
קרוינע (נ.), יונח (נ,), ברכה אחרונה,
השגחה עליונה, כפל שמונה, אין קול
ואין עונה, וכך היה מונה, לא יחרץ כלב
לשונו, אדוני, ראש בריוני, לחם עוני,
פּלוני בן פּלוני, רבונו יונה,
ייַנעם (ע: זָנים)
יַנער
ביינער
ציינער
שמיינער
געמיינער
קליינער
ריינץר
שיינער
איינער
קיינער
איך פאַרשטיינער
(0) טריינער, פּליינער, קאַמפּײינער,
קאַמפּלײנער, א װײַנער, לויע)נער,
פאַרנייִנער, אַלנגעמיינער. אידיינער,
אַליינער, באַקאַלײינער, נאלאַנטעריי-
נער, סעמיינער, פּאַרטײינער, שאָסיי-
נער, איַיִן נאָר, גיי נאָר א. א. װו. (גר,
ײ, יִֶן-עה נאַ ר)
(פּ,) צענער, הענער, טענער, פּלענער, פאַ-
סענער, פענער, שפענער, איטאַליענער,
אַרמענער, דענער, סלאָווענער, רומענער,
אַ געזע(ע)נער, אַ געשען ע)נער,
(ל,) באַוואוינער, באַלוינער, אַזוינער,
ייס -- יי ס יק
יי ם (פנל. ייו)
בית
שווייס
הייס
איך הייס
איך ווייס
בעת
(0) יתר שאת, (אַ) אײַס, ספּײַם,
פּלייס, פייס, קייס, די פּלעי-ס, אַנ-
דריי-ס, דער פּאַליציידס א. א. וו. (גר,
יו - ס ).
(פ) געזעס, געפעס, איך זע עס.
(ל,) גרויס, מהות, שטווס, שויס, שמויס,
בעלות, היות, אַ רוי'ס, דעם ימח שמו'ס,
דעם כל בו'ס. (זע; וי-עס),
ייִסאַך
פּסה
(0) קייסעך, הייס איך, ווייס איך א.
א. װו. (גר. ײָ ס, װִסע-איד)
(פ ) יין נסך, כעני בפתח.
(ל.) שטויס איך, גוס'ע איך, כוטה איך.
ייט
טרייסט
דרייסט
צומייסט
איר הייסט
איר ווייסט
דו גייסט
דו אַנטגײסט
דו באַנײסט
דו דערגייסט
דו פאַרגייסט
דו צעגייסט
ו פאַרדײי(ע)סט
200
דו פֿאַרדרייסט
דו פֿאַרזייסט
דו פאַרנייסט
דו פרייסט (זיך)
דו קריי(ע)סט
דו שטייסט
דו באַשטייסט
דו פאַרשטייסט
ער לייזט
ער דערלייזט
(0) (א) װײַסט, טײַסט, פּײַסט, ער
נייִזט, ער פאַרנלייזט, ער רייזט. (זע :
יִיִע-סט).
(9,) דו זעסט, דו לעוזסט,
(ל.) ער גרויסט (זיך), ער פאַרשטויסט,
ער אַנטבלויזט,
יָסים
דליתים
מליתים
מתים
קונדסים
תכליתים
תעניתים
הר הזיתים
(0) חטאתים, קונטרסים, מחיה מתים,
תחית המתים, איך הייס אים, איך
ווייס אים. (גר. ייס - אי ם)
(ל,) שטויס אים,
ייִסיק
עסק
שווייסיק
צוועקמעסיק,
(פ,) מעסיק, רעגלמעסיק,
נאכלעסיק,
{ (ל,) עוסק, פוסק, שותק, שמויסיק.
2201
ייס ע
הייטע
אתה הראית
מהיכא תיתא
(ל.) כוסה, גרויסע, איך גוס'ע, אומר
ועושה, חנינה בן דוסה (נ,), יוסי (נ,),
אחר מותו, רבותי,
ער
הייסער
װײיַסער
קיסר
מתן נסתר
(פּ.) כתר,
(ל.) גרויסער, שטויסער,
פּותר, סותר, די והותרי
ידע
בעל גאה
בעל דעה
חסר דעה
יורחה דעה
בעל תוקע
טמאה
מאה
מטבעה
פּאה
קמיעה
ריאה
לאה
אידייע
אַלײע
לאַטערײע
רייַע
איך פאַרדייע
איך פאַרזייע
יותר, מותר,
ײָסער-ײַ-עו
איך צעווייע
איך קרייעץ
(0) בנוגע, מי יודע, שװאַרצע מאה,
דם צפרדע, פּונע, הושע (נ.), צווייע,
אַלערלײע, צווייערלייע א. א. וי
אַפּאַנײע, אַראַנזשערייע, אַרכידייע,
אַרמײע, באַטאַרײיע, באַלייע, קיוורייע,
טראַנשייע, עפּאַפּייע, פּייע, קאַליע,
שלייע. כאלדייע (נ.), קאָרײיע (נ.),
ראיסייע (נ.), איך אוספּייע, איך אָס-
טאַלאָפּייע, איך אַקאַלייע, איך חל'ייע,
איך סמייע, איך סקאָמפּאַנײע, איך /
פאַרקלייע,, איך צעטלייע, איך צע-
| פּרייע, איך שפּרייע, באַקאַלײע.
(ל,) זרוע, צואה, טועה, עולם התוהו,
עולם ומלואו, כצאן בלא רועה, רואה,
רויע.
יָדען
אידייען
אַלײען
אַרמײיען
געשרייען
ווייען
לאַקײען
פּאַרטײען
רייִען
שאָסײיען
לאה'ץ
(אין) צווייען
איך לייען
זיי גייען
זיי אַנטגייען
זיי באַנײַען
זיי דערגייען
זיי פאַרגייען
יי עער-- וי פל
זיי צענייען
זיי שטייען
זיי באַשטייען
זיי פאַרשטייען
פאַרדייען
פאַרדרייען
צעווייען
פארזייען
פאַרנייען
דערפרייען
קרייַען
שנייען
(0) דריי פא'ען, טראַפײען, פּאַלײען,
קאָריפייען, פּירענייען (נ.), אױסקאָרע-
נייען, אוספּײען, אַסטאַלאָפּײען, אַקאַ-
לייען, חליייען, יודע'ען, סמייען,
סקאָמפּאַנײען (זיך), פאַרקלייען, צע-
טלייען, צעפּרײען, שאַרײיען, שפּרײען,
אַלעקסײי-ען, אנדריי-ען א. א. װו. (גר.
יו, ײַ ע - ען, |, אָ ן). פ9) כאַ-
מעלעאָן, אֶדעאָן, נאַפּאַלעאָן, לעאָן
(נ.)י
(ל.) טוען, כהן, דעם רויען, די שטרוו-
ען, די כל בו'ען.
ייָדער
אייִץר
גייער
דריַיִער
װייַער
מייַער
נײַער
פּאַרשטײיער
צווייער
שלייער
שנייער
222
זײַער
מאיר
שניאור
אײיראָפּײיער
העברייער
(0) הא'ער, יודע'ער, פּלעיער, טוט
וויי ער, אַרמײיער, באַמבײיער, נְאַלֵי-
לייער, כאַלדײיער, נאַזאַרײער, עפּיקו-
רייער, פּלעבייער, פאַריסייער, קאַרײי-
ער, מעיאָר, פאַרשטייער. (גר, וי
יָיֶע-עה, איר)
(ל,) אויער, טויער, יפת תואר, רויער,
זהר, צוהר, קאַפּויער,
(8.) זעהער,
יָיֶפּ (זץ: יִַב)
יִֵף
רייף
שלייף
היָיִם (די)
זייף
טריף
זאב (נ.)
(0) סייף, שווייף, שייוו, דייוו (נ.),
איך באַהייוו (זיר), איך סייוו,
(פ) איך פאַרשלעף.
(ל.) געלויף, הויף, פאַרלויף, איך אַנט-
לויף, איך קויף, בעל חוב, בכי טוב,
נואף,
יי פל
הייפל
זייפל
נפל(ע)
צווייפל
228
רייפל
שלייפל
כפל
(ל,) הולוי נופל, אַווו פיל.
יי פע
יפיפיה
מנפה
מכשפה
שריפה
מריפה
היפה (1.)
(פּ.) שפע,
(ל.) רופא, מסוף עולם ועד סופו.
יַפער
ספר
טריפ'ער
שפר ואפר
חיפה'ר (נ.)
(פּ ) שעפער, מעפער.
(ל.) כופר, לוופער, סופר, פאַרקויפער,
שופר, עצו גופו, אָן אויפהער.
ייִֵץ
ווייץ
ריייץ
איך הייץ
איך פאַרפּלייץ
איך צערייץ
(0) בורא פּרי העץ, בייץ, לייץ, אַ,
ברייט'ס, א גרייט'ס, אַ צווייט'ס, די.
געיטס, דייטס, סטייטס, עסטייטס,
פּלייטס, גריידס, טריידס, ע? חטא'ס,
גייט-ס! שטייט-ס! א. א. װו. (גר,.
יי ר, יט - ס) - |
איר א. א. ||.
װיפע--יײַצער
(פּ,) טראַפּעץ, שטעטס, (זוון) מאַועס-
טעט-ס, בעט-ט! טועט-ס! קנעט-ס!
ועט-ס! א , א. וו, (זע; יים)).
(ל.) שנווץ, אַ מוים'ס, אַ רויט'ס, בעל
וועץ.
יי צים
בצים
לצים
חפצים
| (0) איד צערייץ אים, איך עצה אים
א. א. וו, נרייט זי אים, נייט זי אים
א. א. וו. (גר. וָיִץ, ייט ס-אים)
(5) בעט'ס אים, פאַרטרעט זי אים א, א,
וו, (וע:; יים).
(ל.) מויט זי אים, נויט זי אים א, א, וו.
יי צ ע
עצה
פּלייצע
| (0) ביצה, לייצע, גייט זי, שטייט זי
| א. א. וו. (גר. ייט - זי, זיי)
(פ.) אוהב בצע, פאַרבעט זי, פאַרטרעט
זי, פאַרקנעט זי א, א, וו. (זע; יים).
(ל,) המוציא, פועל יוצא, טוים זי, נויט
| זי א, א, וו, (זע: יים),
יצ ער
באַהייצער
מן המצר
(0) צערייצער, גרייט-ס. איר, נייט-ס
(זע: יִיט, און וִיץ).
(פ,) יורש עצר, נעצר, נבוכדנאצר, בעט'ס
איר, קנעט'ס איר א, א. וו. (זע: עס).
(ל,) יוצר, אוצר, כחומר ביד היוצר,
טויט'ס איר, נוים'ס אור א, א, ו,
(זע: ויט).
יק -- זי ר י ם
יָק }זע: ײג)
ייָקן
אַפּטייקן (די)
ווייקן
איך לייקן
(0) פּיַיִקן, דזשייק | (נ.), איך מייקן.
יק ע
לאַָטערײקע
לײַקע
פּאה'קע
קאַנאַרײיקע
קוצעווייקע
דייִקא
לאה'קע
איך דבק'ע (זיך)
(0) באַטאַרײקע, דרייקע, יאַטשײקע,
לינייקע, קאַלייקע, רייקע, שלייקע,
קלייקע, דזשאַמײיקע (נ.), ווילייקע
(נ.), איך וויי'קע, איך מייקע.
(ל,) מחלוקה, איך אוו קע.
ייֵק עס
צדיקת
דבקות
חיזקות
ספקות
(0) איד וייק עס, די לינייקע-ס, די
שלייקע-ס א. א. װ.. (גר. ויק,
זי ק ע -- ע ס, איז)
(פ,) סעודה מפסקת,
(ל,) מחלוקת.
ייַקער
אַפּטײקער
פּייקער
224
קװוייִקער
אָנדערטייקער
(פ9.) כזב ושקר, יֹחפּור בדקר,
(ל,) הויקער, חוכר, עוקר, איך בויקער,
ערב ובוקר,
ייָראַך
מי שברך
ר' בירך
(0) מעלה נירה איך. (גר. יי ר ע -
א י ד).
(5.) דרך, כוך, עבודת פּרך, אַן ערך,
פּחותי ערך, ים הקרח, תרח (נ,), הער
איך, שווער איך א, א. וו. (וע: ער).
(ל) מכניס אורח, צורך, קרח, כורך.
ײַי רוש
נירוש
פּירוש
בפירוש
אחשורוש
(פ.) בעריש (נ.), זרש (נ.), מאַלער-יש,
מולוטער-ויש, מיסאָנער-יש א, א. ו.
(זע: עריש).
(ל.) וורש, שורש, חורש, שם המפורש,
חוקר ודורש, מפורש, כורש (נ,) (זע:
ויריש),
ייָרים
גרים
היתרים
הכשרים
חברים
חזירים
ממזרים
חרם
228
(0) דברים אחרים, חסרים, חושד
בכשרים, קאַזיירים, שוסטיירים, שלע-
פּיירים.
(פּ,) געדערים, איך הער אים, איך שווער
אים א. א. וו. (זע: ער)).
(ל.) אחורים, אמורום, בכורים, גבורים,
חמורים, טהורים, כורעים, מזמורים,
מחזורים, מקורים, שחורים, דאָקטוירים,
פאַקטוירים, רעדאַקטוירים,
ירע
ברירה
נזירה
מיירע
עבירח
פּרי
צירה
מעלח גירה
(0) חברה, בעל עבירה, בהמה כשרה,
נשמה יתירה, בין אדם לחברו, ריא
דע זשאַנײירא (נ.).
(פ.) לערע, פּאָרטיערע, קאַריערע, אָרדו-
נערע, פּאָפּולערע, רעגולערע, שווערע,
זרע, פּרא, פּוטיפרע (נ.), (זע : ערע)).
(ל.) אמורא, בורא, בכורה, הפטורה,
מורא, מנורה, מסורה, סחורה, מצורע,
דבורה (נ,), צפּורה (נ,), בן סורר ומורה,
בעל קורא, מעשה נורא, מרה שחורח, קול
קורא, סדום ועמורה, יחיד בדורו, תורה,
ייָרעס
הפקרות
ײרע -- יש יק
(0) חרות, שרות, שארית, בוענאָס
איירעס (נ.), די ברירות, גזירות,
חברות, כשרות, מיירעס, טרות,
צירה'ס, דער נשמה יתירה'ס, איך
מעלה נירה עס,
(פ,) גרגרת, הוירת, ממזרת, מעוברת,
זרת (נ,), שמיני עצרת, איך הער עס,
איך שווער עס א. א, וו. (וע: ער)).
(ל.) אַפּיקורס, כפּורת, תשבורת, הפטורות,
מנורות, קטורת, תשבורת, בן פּורת, גורס,
דורפ, דבורה'ס, (וע; וורע).
ייש
פליויש
ריש :
ץמוד האש
(0) בורא סאורי האש, פייש, איך
לְיָיש, איך פאַרריַיִש.
(ל.) קויש, שמויש, קופץ בראש, יהואש
(נ.).
יִשים
הקדשים
קדישים
(גר,. יש - א י ם)
(8.) גשם, |
(ל.) קדושים, שלשים,
וישים),
רושם, (זע;
יי שיק
חשק
פליישיק
(זע: יְָש).
2009
יו
געביי
בליי
מאַי
דיי
תנאי
כדאי
געטריי
דערביי
פאַרבײי
פריי
ניי
דריי
חיו וי הֵיי
חלואי
איך געדיי
איך זיי
איך אַנטלײ
איך באַנײ
איך באַפּרײ
איך פּראָפּעצײ
איך פאַרציי
איך קיי
איך באַרײ
איך צעשטריי
איך שפּײ
איך שריי
*
באַרימערײ
חזיריי
מערדעריי
רויבעריי
שוויינעריי
שקלאַפּערײ
דרוקעריי
שוסטעריי
שניידעריי
שניצעריי
שפּינעריי א. א. וו
(0) ח"י, בעל חי, אבר מן חחי, בתנאי,
כולו האי, לגנאי, עד בלי די, לא די,
פונדאסניי, אַלמאַי, אַמאַי, נעכיי, מי
אײ, איך בריי, איך סריי, איך פריי,
אײַ אײַ! זײַ! גוד בײַ!
אוראָזשאַי, באַביי, בוהיי, בריי,
נארנאסטיײי, געהיי, געשמיי, טאַי,
טראַמואַי, כאָדאַטאַי, ליענטיאַי, סאַ-
רֹאַי, סחריי, מאַלאַכײ, פּאַי, פּאָפּונײי,
פּאָרצעליי, פּעטשיײי, שאַלאַפּײי, שאַפּ-
טעליי, שמאָכטעליי, אַבײ, נאַ טשאַי,
דזשולאַי, װאַליאַי!: קאַטאַי! אוראַ-
נאַװאַי (נ.), אַלטאַי (נ.), הימאלאַי
(נ.), טערקיי (נ,), פּאַראַנאַװײ (נ.),
קיטאי (ג.), שאַנכיי (נ.), ניקאָליי
(נ.), אשמרי,
באַנדעריי, בוכבינדעריי, בעקעריי,
ברויעריי, גאַרבערײי, ניסעריי, דאָק-
טעריי, וועבעריי, וועשעריי, זעלנעריי,
זעצעריי, טאַקערײי, טישלעריי, טעס-
לעריי, טעפּערײי, מאַלערײי, מעקלעריי,
סוחר'עריי, סטאַלעריי, פאַרבעריי, פי-
שעריי, קאַנדיטעריי, שטיקעריי, שלאָ-
סעריי, שמוקלעריי, שמידעריי.
באַטריגעריי, טיראַנײי, כלל טועריי,
לומדעריי, לערעריי, מאַכעריי, סאַר-
וועריי, שװאַרץ זעעריי, שוארץ
קינסטלעריי, שווינדלעריי, שווערמע-
ריי, שטות'עריי, שקאַצעריי.
(נע)... בייזעריי, בילעריי, בעטלע-
ריי, גראַנעריי, גריבלעריי, האווקעריי,
האַרגערײי,, ווינטשעריי, ווערטלעריי,
זויפעריי, זידלעריי, זינגעריי, זיפצע-
ב-- ײַ גע
ריי, זשוזשעריי, טאַנצערײי, טרוימע-
ריי, יאַגעריי, כאַפּערײי, כאָרכלעריי,
כליפּערײי, לויפעריי, מורמלעריי, נאַ-
דעריי, נאַשערײי, פּאַטשערײ, פּילדע-
ריי, פּלאַפּלערײ, פּלוידעריי, פּליוס-
קעריי, פּליעסקעריי, פאָרעריי, פוו-
פעריי, פליעריי, פרעסעריי, קוויטשע-
ריי, קלאַפּערײי, קלינגעריי, קנאַקערײ,
קריכעריי, קריגעריי, קרעכצעריי, רו-
פעריי, רייטעריי, רייסעריי, רעדעריי,
שווישטשעריי, שושקעריי, שטופעריי,
שיסעריי, שלענעריי, שנאָרעריי, שע-
מעריי, שעלטעריי, שעפּטשעריי, שפּאַ-
רעריי, שרייבעריי א, אַנד.
(,) פּעטשאַ, נאַ א. א. וו, (וע: 8)
ייב
ווייב
ליב
איך בלייב
איך טרייב
איך איבערטרייב
איך באַטרײב
איך פאַרטרייב
איך קלייב
איך פאַרקלייב (זיך)
איך רייב
איך פֿאַררייב
איך שרייב
איך קנייפּ
(0) צייט פאַרטרייב, איך סובסקרייב,
טייפּ, סטרייפּ, פּייםּ,
(פּ) שטאַב, שקראַב א, א, וו, (זע; אב)),
יבל
הייבל
ווייבל
290
טייבל
לייבל
שייבל
(0) טרייבל, רייבאָל,
(פ ) מבול, מחבל א, א. וו. (זע; אבל).
יַב ער
ווייבער
לייבער
רייבער
שרייבער
(0) סובסקרייבער,
אָנטרייבער, איבערקלייבער,
ײַ ב - ע ר)
(5,) אַראַבער, מחבר א, א, וו,
אַבער),
איכערטרייבער,
(נר,
(זע:
ײג
= פייג
צווייג
צייג
געצייג
שטייג
איך לייג
איך צייג
איך איבערצייג
איך פאַרצווייג
איך שווייג
איך שטייג
סטרייק
(0) קײַק, איך הייק, מײַק (נ.).
(9) זיגואַג, פאַרלאַג א, א, וו. (וע;
אַג),
ייַנע
דאנה
טייגע
(פ ) לאַָגע, פראַגע א, א. וו. (וע; אַגע).
231
ײַנער
גרײַגער
לײַגער
ציינער
שווייגער
שטייגער
(0) איד װײַגער (זיר), נייניר, (גר,
ינע ר)
(5,) גראַגער, לאַנער א, א, ו.
אַגער),
(זע:
יי ד (פגל, יט )
זייד
קרייד
איך לייד
איך פאַרמייד
איך שנייד
(0) מיטלײיַד, נײַד, הײַד, נײַד, איך
װײַד,
(5ּ) חשד, פּאַראַד א. א, וו, (וע: אַד).
ײַדל
ביידל
קריידל
איידל (נ.)
זיידל (נ.)
(נר. יי ד - 9)).
(5) אַדל, טאַדל? א, א, וו, (זע:;
ידע
געביידע
געטריידע
זיידע
פּיידע
איידע (נ.)
באַפּריי דו, שנייד די
ט ד-דה, די)
אָדל).
(0) הײַדא!
א. א, וו, (נר, יײ,
2 גער--ײַווע
(פּ) באַלאַדע, סמאַדע א. א, וו, (וע;
אַדע),
ייד ע ס
יהדות
געביידעס
זײַדעס
פּייַדעס
אײַידע'ס (1ג.).
(0) איך שנייד עס, איך באַפריי דאָס
א. א. וו. (נר. ײַ, ײַ ד - ד אָ ס,
עס, איז)
(פּ, ) באַלאַדע-ס, סטאַדע-ס א. א, וו, (זע:
אַדע).
יַד ער
שניידער
ליידער
איך שליידער
(0) באַנײַדער, סײַדער, איך שנייך
דיר, זיי דיר א. א. וו. (גר, יי, יי ד -
ד ייר ד ע ר).-
(פּ) מנדר, מסדר א, א, וו, (זע: אַדער),
יַוול
בייוול
טייוול
זייוול
פייוול
(0) רעװײַוו,
(פּ) קאַפּאַוול, איך באַ'נבל, איך באַ'עול,
פּאַוועל (ני),
ייַווע
גאוה
תאוה
6
ווע ס-ײַט
לייווע
מקבל באהבה
(נר, ײַ - ווי)
(פּ) קאַווע, חוה א, א. וו. (זע: אַווע)
ייַוועס
התחייבות
החתלהבות
נאוות
תאוות
לייוועס
(0) בליי ווייס. (גר, יַ - וו אַ ס).
(5,) פּאַוועס, חוה'ס א, א, וו (זע:
אַווע).
ייו (פנל. יס)
אייז
נרײַז (א)
טייז
לייז
מייז
פּריין
רייז
איך נרייז
איך באַװייז
איך קרייז
איך שפּייז
איך שפּרײז
(0) אַדװײַז, נלײַז, סייז, עקסערסייו,
סורפּרײז,
איך אַדווערטייז, איך
משוגענערווייז, ערטערווייז א. אַנד.,
(פ ) גאַז, אַו א, א, וו, (זע: אַז).
יוט זע: יָסט)
יול
ברייזל
הייזל
202
זייזל
לייזל
מייזל
קלייזל
קרייזל
אייזל (נ.)
(נר, יי ז - ל)),
(פ ) מול, איך גול, באַזעל (נ.).
יָון
אייזן
גרייז-ן
ווייז-ן א. א. זו.
(זע: יײַז).
(פ.) בלאַזן, חזן א, א, וו. (זע:
ייַוער
ברייזער
הייזער
ווייזער
קייזער
שפּייזער
(0) אַדווייזער, אַדװערטײזער, גריי"
זער, מייזער, שפּרייזער, (נר., /ײַ ז-
אַזן).
ע ר).
(פּ) חזיר, חזר, קאַווקאַזער,
יי
באַטײט
בײַט (א)
זייט
לייט
צייט
שטרייט
באַרײיט
געשייט
ווייט
208
פאַרשיים
צעשטריים
איך פּאַרבייט
איך מיימ
! איך ריימ
איך באַשטרייט
ער זייַט
ער אַנטלײט
ער באַניים
ער באַפּרייט
ער קייט
ער צעשטרייט
ער שפּייט
ער שרייט
ער ליידט
ער פאַרמיידט
ער שניידט
איר זיים
(0) אִלרייט, נוד נײַט, הײַט, שײַט,
ביטערקרייט, איך לײַט, איך פײַט,
אידך שרײַם, ער טרייט, ער פרײַם, ער.
באריי(ע)ט, ער געדיי(ע)ט א, א. וי
(זע: ײַ-עט)
(5,) סאַלדאַט, כוואַט א, א. וו,. (זע:
אֵט),
ייַטוננ
באַדייטונג
לייטונג
ציימונג
(0) פאַרבאַרײַטונג. (גר. יַ ט-וֹנג)
(פּ) גאַטונג, באַראַטונג א, א. וו. (זע:
אַטונג),
ײַטיק
צייטיק
שטרייטיק
ײַ טונג--ײַ טן
פרייטיק
איך באַזייטיק
(0) מעתיק, פאַרצייטיק, געננזייטיק,
צוויידייטיק. (גר,. ײַ ט - י ק)
(פ ) פאַנאַטוק, גלאַטיק א, א, (ו.
אַטיק),
(וע :
ייטל
ביימל
היימל
זיימל
שיימל
מריימל
פייטל
איך ביימל
איך טייטל
איך צעטריימל
(0) א דרײַט?, ריסייט?, אייטל, (נר,
יַ ט - 5).
(פּ,) באַטל, מבטל א, א, וו. (זע; אַטל).
ייַטלאַך
דיימטלאך
הייטל-אַך
זייטל-אך א. א. וו
(זע: ײַטל),
(5) יאַט-לאַך, כאַלאַטל-אַך א,. א. וי
(וע: אַטל),
יי מ'ן
דעתן
פּייטן
באַלײַטן
באַצייטן
פאַרצייטן
(פון) ווייטן
יי טע -- יי - י שׁ
(דעם) פאַרשייט-ן
באַדייט-ן א. א. וו
(זע: ײַט)
(פּ) ראַטן, באַשטאַטן א, א, וו. (וע:
אַטן),
יי ט ע
הייטע
באַנייט-ע
באַפרײיט-ע א. א. וו
(0) די , לייטע", די לצרה בשעתה,
סעודת שלמה בשעתו.
(,) וואַטע, מאַטע א, א, וו, (זע : אַטע).
ייט ער
אייטער
קרייטער
היימער
ווייטער
לייטער
באַנײַטער
באפרייטער
רייטער
שייטער
געשייטער
פאַרשייטער
(0) פייטער, צעקייטער, צעשטרייטער,
שפּייט ער, שרייט ער א. א. וו (נר,
יט -ער)
(פ) מאַטער, פלאַטער א, א, וו, (וע;
אַטער).
יי 8 שש
בייטש
דייטש
ס'טייטש
(0) לײַטש,
224
(פּ.) יונגאַטש, פּאַטש א, א. וו. (זע:
אַטש),
יָ-ים
ידים
מכנסים
רנלים
שיריים
לחיים !
מקיים
עד היום
חי וקים
דעם נייעם
חיים
ירושלים
מצרים
(0) בית חיים, עץ חיים, צער בעלי
חיים, מים חיים, עד לחיים, קו החיים,
נקי כפּים, בני מעים, מי רנלים, שנים,
בידים, נטילת ידים, רחבת ידים, ירא
שמים, יראת שמים, לשם שמים, עד
לב השמים, עול?ל מלכות שמים, שומו
שמים! סאיים, סמסיים, פמתרעם,
אחורים, כפ? כפלים, חושך מצרים,
לשנה הבאה בירושלים. איך באַפרײי
אים, איך פראַפעצייע אים א. א. װ.
(נר. ײַ, יש ע - א 'י ם)
יי -ישׁ
ארכפאיש
מאָזאַאיש
פּראָזאַאיש
חיה'יש
מבייש
מיאש
מתיאש
(גר, יַי - י ש).
299
יַך
טייך
אייך
רייך
גנלייך
איך וויַיך
איך קייך
איך רײַך
איך דעררייך
איך שטרייך
איך שלייך
(0) צונלייך, איך נלײַך, איך זײַך,
איך פּרײַך, עסטרייך, פראַנקרייך,
שייך, שריי איך א. א. וו. (גר, וי -
אי ד)
(5,) דאַך, וואַך א. א. וו
יכ ט
לייכט
הייכמ
פילייכט
איך לייכט
איך באַלײיכט
ער ווייכט
ער קייכט .
ער רייכט
ער דעררייכט
ער שלייכט
ער שטרייכט
(0) ער גלײַכט, ער זײַכט, ער פּרײַכט,
(פ, ) טראַכט, לאַכט א, א, וו, (וע ; אַכט).
װי כל
בייכל
מטייכל
יאיכל
(וע: אַך),
ײַך--ײל
מאכל
שמרייכל
רײַכל (נ.)
(פּ,) קאַכל, תנ"ב'ל, איך אַכל,
יי בע
לײַכע
שטרייכע
גלייכע
רייכע
דײַכע (נ.).
(פ,) ראַכע, שוואַכע א, א. וו, (זע:
אַכע),
יכ עס
שייכות
לײַכץס
שטרייכעס
דיײַכע'ס (ג.)
(0) איך נלייך עס, איך וװײַך עס א.
א. װו. (גר. ײַ ד -ע ס, איז)
(9) נחת, צו-להכעיס א, א, וו, (וע:
אַכעס),
יכ ער
בייכער
גלייכער
רייכער
(0) עסטרייכער, פּרײַכ-ער, שלײַכ-ער
א. א. װו. (גר, ײַ כ - ע ר)
(5) מאַכער, שוואַכער א, א, וו, (וע:
אַכער),
יי5
געאייל
בײַל
זייל
ילאד--ײַמען
מייל
צייל
ווייל
דערווייל
איך אייל (זיך)
איך צעבייל
איך ווייל
איך פאַרווייל
איך פייל
איך צעקייל
(0) דעטאי?ל, סטײַל, שפּײַל, רענק און
פיי?. איך פאַרשמײַל, איך לאַנגווייל
(זיר), אשת חיל, טרייעל, אַביניל (נ.),
(פ,) באַל, גאַל א, א, וו. (וע; אַל).
יַיִלאַך
ליילאַך
גריילאַך
פאַרציילאַך
(0) אָפּשײלאַך, הינטערװויילאַך, פי?
איך, קײַל איך א. א. וו. (נר, ײַ 9 -
א יך).
(5,) גלח, מלאך א. א. וו, (זע; אַלאָך).
ליק
אייליק
נריײיליק
הײַליק
שמייליק
(0) לאַננווייליק, צייטווייליק. (גר.
ײַ ?-י ק).
(פּ,) גאַליק,
אַלעק),
שטראַליק א. א, וו, (זע:
ילע
יעלה
מעלה
290
שאלה
וויילע' (א)
יום ולילה
(0) דערוויילע, חכם בלילה, בית דין
של מעלה, פּמליא של מעלה, בורצײַלע,
שטיוויילע, לאַננוויילע, ביי-לאֵאָ.
(פ.) כלח, אַלע א, א. וו. (וע! אַלע).
ייַלעס
התפּעלות
מעל-ות
שאל-ות א. א. וו.
(0) אידך צעביי? עס, איך צעקיי?ל עס
א. א. וו. (זע : /ײַל, און ײַלֶע).
(פ ) דלוה, טלית א. א. וו, (זע; אַלעס)
יַם
קיים
רייַם
שליים
ביים
איך פאַרזיים
איך פארציים
(0) דײַם, אַווערטיים, עץ חיים,
שמים א. א. וו. (זע: יָדִים).
(פ,) אֵם, ים א, א, וו, (וע; אַם),
ימל
זיימל
ציימל
שטריימל
זאַמל, שטאַטל,
ירא
(פ.)
יַם ען
מאַמין
פאַרזײַמען
2817
פאַרציימעץ
רײַמען
(5ּ,) צוזאַמען, גראַמען א. א, וו, (זע:
אַמען),
לין
װײַן
פּיין
שוויין
שיין (8)
פיין
דיין
זיין
מײַן
אײַן
אַריין
נײַן
קײַן
כנען (נ.)
רהײַין (נ.)
איך שײַן
איך דערשיין
(0) דאזיין, לאַטײַן, דעזיין, פײַן,
מאַיז, סייַן, איך פאַרפּאַין, אויסענזיין,
אייאָדײַן, (זע: יש-ען.
(פ,) באַן, טומאַן א. א. וו (זע; אַן.
ײַנדל
ניינדל
שיינדל
ברײַנדל (נ.)
(פּ,) האַנדל,
אַנדל),
יינט
היינט
פיינט
צן-ײַגען
פריינט
זאַלבע ניינמם
ער פאַרפיינט
ער שיינט
ער דערשיינט
(0) ער סאַינט, ער פאַרפּאַינט, נגעווער
מײַנד,
(5ּ) האַנט, וואַנט א, א, וו, (וע: אַנט),
ײַניק
טשייניק
תענג
װײיניק
איך פּייניק
(0) דײַניק, שמאַטעלײַניק.
(,) באָטאַניק, מנהיג א, א, וו, (זע:
אַניק),
ינע
הושענא
טענה
פיינע
דיינע
זיינע
מײַנע
דהיינו
בריינע'
מטדיינע
(0) עבד כנעני, בת היענה, טענה
ומענה, טשײיַנע, סטײַנע, טײַנע, נײַנע
| (9), רײַנע (נ.), אוקרײַ(א)ינע (נ.),
װאַנדל א. א. וו. (וע: | פּאַרצעלײַ(ע)נע, בלײַוע)נע.
(פ,) ואַנע, חנה א, א, וו. (זע: אַנע)
ײַנען
װײַנען (די)
שוויינען
ײַנען-ײַ סט
מענה'ץ
פארפיינען
שײַנען
דערשיינען
(0) די נײַנען, בריינע'ץ,
ריינע'ן, סײַנען,
װַן-אין, אוז)
(פ) דערמאַנען, שפּאַנען א, א, וו. (זע:
אַנען),
טריינע'ז,
ינערף-+
װײַנער (8)
ציניינער
פיינער
דיינער
זיינער
מיינער
נייַנער
איך פאַרפיינער
(0) דעזיינער, לאַטײַנער, לײַנער,
מאַינער, סײַנער, טײַנער. (גר, +ַ}ז,
װיַנע-ע ר)
(פּ) אונדיאַנער, אַמעריקאַנער א, א, (ו.
(וע: אַנער),
יַנק ע
בײַנקע
ציגיינקע
בריינקע (נ.)
טריינקע (3.)
ריינקע (נ.)
(פ ) הולואַנקע, חנה'קע (נ.) א. א, ו.
(וע: אַנקע).
ײַם פנל. ײו)
ניי(שם
פּלייִם
פאַרפּאַינען. (גר.
238
װײַם
איך בייס
איך פאַרביים
איך פאַרווייס
איך פלייס (זיך)
איך רײַס
איך באַרײיס
איך שמיים
(0) סלייס, פּרייס, איך קנײַס, איך
שײַס, איך שלײַס, די טאַי'ס, די
פּאַי'ס, א געטריי'ס, טערקיי-ס, ניקאַ-
לאַידק א. א. וו. (גר. ײַ - ס. זע:
יַדעס).
(2) בר דעת, עץ הדעת, החטאת,
חלאת, כבעס, משנעת, סכורעת,
(פ,) גאַס, נאַס א, א, וו, (זע: אָס),
יי סט
גייסט
לייסט
דרייסט
ער בײַסט
ער פאַרבייסט
ער פֿאַרווייסט
ער פלייסט (זיך)
ער רייסט
ער באַרײיסט
ער שמייסט
דו זיי'סט
דו אַנטלײי'סמ
דו באַנײי'סמ
דו באַפריי'סט
דו קיי'סט
דו שפּיי'סט
דו שריי'סט
239
ער גרייזט
ער ווייזט
ער באַװייזט
ער פּרייזט
ער קרייזט
ער שפּייזט
ער שפּרייזם
(0) איך לײַסט, ער ינײַסט, ער
שײַסט, ער שלײַסט, ער אַדװערטײזט,
ער נלײַזט, ער סורפּרייזט, דו בא
רײַ'סט, דו ברײַ'סט, דו געדײַ'סט, דו
טרײַ'סט, דו פּראַפּעצײַ'סט, דו פאַר-
צײַ'סט, דו פרײיַ'סט, דו צעשטרײַ'סט
א. א. װו. (זע:. יַדען).
(?.) פאַר'כעס'ט,
(פּ,) האַסט, פאַסט א, א. וו. (זע : אַסט),
ייַסטער
נייסטער
טייסטער
מייסטער
ריייסטער
געטרייסטער
דרײיַסטער
נײיסטער
פארווייסטער
געפּרייזטער
פאַרנרייזטער
(0) קלײַסטער, שײיַסטער, קנײַסט ער,
אַדװערטייזטער, נענלײַזטער, סור.-
פּרייזטער, שמייסט ער, שפּייזט ער
א. א. וו. (גר. יי ס ס - ע ר)).
(?.) פאר'כעס'טער,
(פּ,) אַלבאַסטער, פּלאַסטער א, א, וו, (זע:
אָסטער),
יַסט ער -- יײַע
ײַסיק
בײַסיק.
פלויסיק
דרייסיק
מתעסק
(נר- ײַ ס - י ק)
(פּ,) שפּאַסיק, גאַסיק א, א, וו,
אַסיק),
(וע:
יי סע
ברייתא
מעשה
ווייסעץ
בור מדאורייתא
(0) מצוות לא תעשה, בכדי שיעשה,
בכוסו בכיסו ובכעסו,
(פּ) מאַסע, קאַסע א, א, וו, (זע ; אַסע).
ײַסער
װײַפער
בארייסער
שמייסער
מעשר
(0) קנײַפער, שײַסער, שלײַסער, איך
אײַסער, אין כעס ער א. א. װו. (נר,
יס -ע ר)
(פ5ּ,) וואַסער, בלאַסער א, א, וו,
אַסער),
(זע:
ײַ-ען-ײַ-עם
ישעיה
שמעיה
רײַע
געטרייע
נייץ
פרייע
(0) חבריה, שם הויה, רבינו בחיי
(נ.), פּײַע (נ.), מסייע, בײַע, ברײַע,
מאַסטערסקייע, נאַקלאדנײע, סטײַע,
דרײַע, איך אָט'חיה, איך באָלטייע,
איך באַרײַע, איך בראַכמײַע, איך
ברײַע, איך נעדײַע, איך דבײַע, איך
טײַע, איך טרײַע, איד טשעהייע, איך
כליאַיע, איך נאַרײַע, איך סטייע
(נישט), איד פּאַווערייע, איך פּרין-
נייע, איד פּראַפעצײיע, איך פאַרהײַע,
איך פאַרטײַע (זיך), איך קאַטײַע,
איך קאַטשײַע, איך קאָפּײַע (זיך),
איד שאַטײַע (זיך), איך שלאַיע
(זיר), איך שמײַע, אָנלײַהע.
ייַד-ען
דיין
רעיון
כלי זיין
שלייען
רײַען (די)
געדײַען
זײַען
לײַען
באַנייען
באפרייען
פּראָפעצײיַען
פאַרצייען
צעקייען
באַרײען
240
צעשטרײַען
שפּייען
שרייען
קין (נ.)
(0) אין דרײַען, דעם געטרײַען, זין,
עין, יש מאין, תפיסת עין, למראית
עין, כהרף עין, בשן ועין, לית דין
ולית דיין,. די געבייען, טראַמװייען,
פּאָפּונייען, פאַרצעלײַען, בלײַען
חיה'ז, פּײַע'ז, שמעיה'ן, ישעיה'ן, ני"
קאַליי'ען (נ.).
אָט'חיה'ן, באַָלטייען, בראַכמײַען
(זיד), ברײַען, געבײַען, דבײַען, טײַען,
טרייען, טשעהײיַען, כליאַיען, ליניאַ-
יען, נאַרײַען, סטײַען, פּאַװערײַען
פּריזנײַען, פֿאַרהײַען פֿאַרטײַען
פרײַען, קאַטײען, קאטשייען, קאַנײ-
ען, קאָפּײַען, קנײַען, שאַטײען, שאַכ-
רײַען, שאַלאַפּײיען, שייען, שליאַיען
(זיר), שמײַען, אָנבראַניאַיען. די דרו-
קעריי-ען, די שלאַפעריי-ען א. א. וו
(גר. ײַ - ע |).
ײ-עס
אחריות
העויות
חיות
לויות
משניות
ראיות
בן בית
כזית
שמן זית
נייעס
הולטײַעס
241
(0) חבריות, עריות, בחיות, מפייס,
חנוכת הבית, שלום בית. אביי'ס,
ישעיה'ס, פּײַע'ס, שמעיה'ס, רבינו
בחיי'ס. אַ געטרייעס, די באַבײַעס,
גײַעס, ברײַעס, כאַָדאַָטײעס, פיעןנ-
טיאַיעס, מאַסטערסקייעס, סאַרײַעס,
סטײַעס, שאַלאַפּײַעס, מאַאיס, טאַ-
איס (נ.), איך קײַ עס, איך ברײַע עס
א. א. זו. (נר. ײ, יע - ע ס)
ײַ-ער
בלייער
דרײַיער
זײַער
פייער
שייער
שמייער
באַפרייער
געטרייער
נײַער
פרייער
שרייער
איער
טייעץר
צושמייער
אונגעהייער
מבאר
, מבער
מניר
מטהר
מצער
משער
איך זײַער
איך באַשטײער
איך שייער
(0) אין לשער, בײַער, ברײַער, גײַער,
ײַ-ער--ײַפער
װײַער, טײַער (אַ), קװײַער, קײַער,
שמײַער, שפּײיער, פאַרמײַער, איטשע
מאיר, אױיסשטײַער, איך פרײַער, איך
רעטײַער, ביי האָר, היי יאָר, ניי יאֶר,
פאַר דרײַ יאָר, לײַ איר א. א. װי
(גר. ײַ, ײַ ע - ע ר, א י ר, אָ ר,
ה אַ ר)),
ייַפּ זץ: יִַב)
ײַף
שווייף
שטרייף
שטיים
רײַת
איך גרײַף
איך באַגרייף
איך פיים
איך שלײַף
(5,) אֵף, גראַף א, א, וו, (זע: אַף).
ייפל
מייפל
פייפל
שרייפל
(0) הײַפל, שטרײיַפל, אײַפעל (נ.).
(5ּ,) טאַפל, קנאַפל א. א, וו, (וע: אֵף),
ייפ ער
אייפעץר
פייפעץר
רײַפער
שטייפער
שלייפער +
(0) אָנגרײַפער, לײַפער, שטרײַפער,
(נר. ײַ ף - ע ר)),
(פ.) שלאַפער, יפו'ער,
ײַ ץ -- ײַ ר ע
יַץ
רײַץ
קרייַץ
שווייץ (נ.)
איך שנייץ
(0) בײַץ, גײַץ, שפּײַץ, לײַטס, פײַטס,
א געשײַט-ס, אַ וייט-ס א. א. ו.
(פ ) זאַץ, פּלאַץ א, א, וו. (זע: אַץ).
ײַצן
דרייצן
קרייצ-ן
שנייצ-ן א. א. וו.
(פּ,) פּלאַצ-ן, קראַצ-ן א, א. וו. (וע:
אַץ).
ייַצ ער
גרייצער
קרײַצער
שווייצער
שנייצער
(0) שניידט-ס איר, באַפרייט-ס איר
א. א. װו. (נר. יי ץ - ע ר, אָדער
ײַ ט -- ס אי ר)
(פ.) קראַצ--ער, שאַצ-ער א. א. וו, (זע:
אֵץ),
יק (זע: ײג)
יַיקל
בייקל
פייקל
242
כייקל (1.)
מייקל (נ.)
איך צייקל
(פ.) יאַקל, סך הכל א. א, (ו,
אֲקל).
(זע :
ייַקע
באַלאַלײַקע
חולטייקע
מאכערייקע
נאַנייקע
דײַקע
כײַקע
שײַקע
(0) אַקרײַקע, באַטשײַקע, בײַקע,
בלײַקע, הײַקע, טשײַקע, כאַדאַטײקע,
לאַכערײַקע, לושפײַקע, ליענטיאַיקע,
סחר'ייקע, סײײַקע, פופייקע, פייקע, קן-
פייקע, קוצעפייקע, קיטאַיקע, שאַלאָ-
פּאַיקע, שפּייקע, איך אייקע, איך טע-
רעלייקע, יאַמאַיקע (נ.), ניקאלייקע
(ני).
(פ.) מכה, טאַקע א, א, וו, (וע: אַקע).
ירע
מערה
קערה
מהרה
חוט השערה
נקרא לנערה
(פּ) וואַרע, פּאַרע א, א, וו. (זע: אַרע).
248
ע
פּעטשעץ
בע!
הע ?
יע |
כע כע!
נע!
עהע!
יקאַפעץ
אקופּע
אאַדיע
אאיך זע
(0) כבד פּה, ניבו? פּה, פֹּה אל פּה,
פּתחון פּה, תורה שבע? פּה, בזכות זה,
עד היום הזה.
אַבעצע, אוױיטאָדעפע, דעקאַלטע, וואַ-
רעטענע, זשעלע, מאָרע, פּאַרטמאַנע,
פּיורע, פּענסנע, פאִיע, קרעפּע, רעזיו-
מע, רענאַמע. אַניע! ני בע ני מע!
(*) אַטעליע, אַנטרע, װאַריעטע, טור"
נע, מאַטינע, מוסיע, מיליע, נעגליזשע,
פּאַרטעפּע, קלישע.
(פ) גיי, שטיו א, א, וו, (זע; 66
ע ב (פול. ע 8)
גרעב
סקעב
עב
רב
אגעוועב
אאיך וועב
אאיך לעב
אאיך קלעב
אאיך שוועב
אאיך שטרעב
(*) שפּינוועב,
ע-- עבו
(5.) לייב, איך גלייב, איך הייב, אווב
(ג.), קוובּ, שׁווִם.
עב ט (װע: עפּ ט)
עב 5
לעבל (א)
אזעבל
אמעבל
אנץבל
אפּרבל
אשוועבל
שנעבל
(0) בעבל, העבל.
(*) וועבל, פעלדפעבל,
(5,) לויבל, טוובל,
מווָבל (ג,).
עב|
פאַרגרעבן
דעם רביץ
אגעיבן
אאומגעבן
אאיבערגעבן
אבאַגעבן (זיך)
איפאַרגעבן
אװועבן
אלעבן
אאיבערלעבן
=דערלעבן
יפאַרקלעבן
אישוועבן
אישטרעבן
אדערנעבן
(0) סקעבן. (*=) עבן,
(פ9,) הייבן, גלייבן, די לויבן, אייב'ן
סטוובל, קוובל,
עבע--עגלא1
ע ב ע
רבי
עבע
קובעבע
איך בעבע
(0) גלעבע, איך טשערעבע. (*) וועבע.
עב ער
צעבער
גרעבער
אגעבער
אבאַגרעבער
אוועבער
אלעבער
אקלעבער
(נר. ע ב - ע ר)
(פּ,) היובער, איך דייובער, איך טרויִבער,
לייבאָר, נוובאָר,
ע ג (פל. ע ס) =
ברעג
א געיעג
אגעשלעג
אוועג (א)
אטעג
אפארמעג
אישטעג
אאיך וועג
איאיך באַװעג
אאיך דערוועג (זיך)
אאיך זעג
אאיך מעג
אאיך פלעג
אאיך פרעג
אאיך רעג (זיך)
(0) בענ, פלענ.
240
(*) באַשלעג, סטראַטעג, שרעג, איך
פּרעג.
(פ) מווג, בווג, זווג, לווג, נווג. אַמֹּ-
טווק, מוסטווק, סטווק, פווק, קווק,
רווָק, ריק, איך וווָק, דושויק (ג.),
פאָר גאַדס סווק !
עג ט (זע: ע ק ט)
עגיע
עלעגיע
סטראטעניע
פּריווילעניע
קאַלעניע
נאָרוועניע (נ.)
(גר. עג - י ע)
ענ ל
אװעץנגל
אזעגל
אנעגל
ארענל
ישטעגל
אעולה רנל
אאיך פּרענל
(*) דנל, סג?, דריסת הרגל, מענל,
קעגל. (גר, ע ג - 9)).
(פ.) אויגל, בווגל, טווגל, פווגל, חוטא
בעגל,
ענלאַך
אבאַװעגלאַך
איטעגלאַך
ידערטרעגלאַך
אמענלאַך
אפאַרמעגלאַך
241
אקלענלאַך |
אאיך דערמענלאך
(*) די װענלאַך, זעגלאַך, שטענלאַך, -
פּרעג? איך,
(פּ ) אווגלאַך, טווגלאַך,
ענו
ברעגן (די)
אדעגן
אזעגן (8)
אפאַרמעגן
ארעגן (א)
אנעלעגן
אפאַרלענן
אאונטערוועגן
=אַנטקעגן
אדערגעגן
אוועגן
אבאַוועגן
אדערוועגן (זיך)
אצעזעגן
ימעגן
+פלעגן
אפ רעגן
ארעגן (זיך)
אאיך באַגעגן
(*) די קאָלענן, קרעגן, נעיעגן, נע-
שלעגן, זעגן, סטראַטענן, שטעגן, דעם
שרענן, פּרענן, אויפרענן, אָנרעגן,
מיינעטוועגן, נאַרװעגן (נ.),
(9,) בייגן, לווגן, נויגן, זייגן, אויגן,
און מגון, (וע: וגן).
עגנ ט
אגעגנט
אעס רעננט
עגן--עח
איער באַגעגנט
אער זעגנט
אער געזעגנט (זיך)
(5,) געאווגנט,
ענע
קאָלעגע
אנגע
אפנע
ארגע
(0) מגענע, פּיענע, איך נעגע,
(*) פלענע, שרעגע,
(5,) מדרגה, פווגע (נ.),
ע גנ ער
גרעגער
אגעלענער
אזענער
אטן ענער
איענער
אנענגער
אפאַרלענער
אשלענער
אאיך באַלעגער
אאיך צענער
(0) ליענער.
(*) אַכטטענער, שרענער, די קלענער,
שוועגער, נאַרוועניער (נ.), אַ פרענ-
ער, מעג ער א. א. װו. (נר. עג -
ע ר)
(5,) בווגער, זויגער, פּגר, צעלווגער,
שטויגער, סניגור, קטיגור,
ע ד פגל. ע ט)
דאַרמאָיעד
װועלאָסיפּעד
שֵׁד
עדים-- עדער
מחמד
איך רעד
אמעד
אשוועד
(0) װורעד, סאַמאיעד, סליעד, פּלעד,
אַרכימעד (נ.), נאָו העד !
(5.) (זע: וד).
עד י ם
אדום (נ.).
אפעדים
יכקדם
(0) איך באַרעד אים א. א. וו. (זע:
עד).
(פ5) אוידים, ביידים, הספּדים, שדים,
(וע: יד).
עדיק
אאיך באַננעדיק
אאיך פּרעדיק
אאיך שעדיק
אווענעדיג (3) +
(0) העד-אייק. (*) בית דין צדק,
גר צדק, גואל צדק, חשבון צדק, מלכי
צדק (נ.).
(פ) ליידיק, פריידיק, איך באַליידיק,
איך דערליידיק, איך פאַרטוידיק.
ע ד 5
אבע'דל
יפלעדל
ארעדל
אשקעדל
(0) איד פּעד?ל, מעדאַל.
(*) זעדל, לעדל, סעד?. (גר. ע ד -),
(פ.) דריודל, וויודל,. לאַכמאַנדריידל,
248
מיודל, קליודל, קנוודל, שוודל, אוודל,
זיידל (נ,), פרוידל (נ),
עד לאַך
אשעדלאַך
אבעדל-אַך
ארעדל-אַך א. א. וו
(זע: עדל).
ע ר ע
ארעדע
איעדע
(0) בעסיעדע, שכעדע, טאַרפּעדאָ.
קרעדאָ, טאַלעדאָ (נ.), דעדי, סטעדי,
רעדי, עדי (נ.). (נר. ע, ע ד-דו,
ד י)
(פ.) זווִדע, ביודע א. א. וו. (זע: ייִדע).
עדער
באַרעדער
איך פעדער (זיך)
אבעדער
אלעדער
אסעדער
אפעדער
אצעדער
ארעדער
זיעדער
איעטוועדער
אענטוועדער
(0) סוועטער, ואָצעמעטער? איך
עדער, אַַ טאָלעדאָ'ר (נ.), אַ סטע-
די'ער.
(*) פּורץ נדר, חנוך הנדר, די זעדער,
כ זע דיר, כ'בעט דיר א. א. וו,. (גר.
ע,. עט -- דיר, ד ע ר)
249
(פּ) חדר, נדר, סדר, קלוידער, איידער,
ליידער, כסדר א, א, וו, (זע; וידער).
עוו(ע: עף)
עוול
ארב'ל
אטעוול (די)
אהכל הבל
(זע: עו).
עווע
פּליעווץ
איך רעווץ
זשענעווע (נ.)
אטבע
אאלישבע
אבת שבץ
איהושבע
(0) וועווע (נ.), ניעווא (נ.).
(פּ,) גנבה, מצבה א, א, וו. (זע ; יוווע).
עו פנל. ע ס)
אנעז
איקעז
אאַמביציעז
אנראַנדיעז
אנראַציעז
אנערוועז
ארעליגיעז
אאיך לעז
(0) בעז, נעז, סינטעז, פּאַלאַנעז, זאַ-
ליעז, אַפּסטערז, דאַנסטערז, (די) עז
ראשית הנז.
(*) מאַיאַנעז, טענדענציעז, לוקסוריעז,
מוסקוליעז, מיסטעריעז, סעריעז, סקאַנ-
דאַליעז, פּאָמפּעז, פּרעטענציעז,
עוו-- עזן
(9,) בייז, לְיוִז, איך דערלייז, איך ניוו,
אוך פאַרגליוז, איך רווו,
עוטם ע: עסט)
עוי ש
אַרטעזיש
אַלבאַנעזיש
יאַפּאַנעזיש
כינעזיש
פּאַלינעזיש
פּאַלעסטינעזיש
פּאָרטוגעזיש
שלעזיש
עול
אבלעזל
אנלעזל
אגרעזל
אהעזל
אנעזל
אקעזל
(גר. ע ז - 5)).
(5,) אייול, קרייזל, דרייול (נ,), רויזפ
(2,),
עון.
בית דין
אוועזן (8)
אי שפּעזן
אגעוועזן
אגענעזן
אלעזן
(*) דעם גראַנדיעזדן, דעם נערוועז-ץן
א. א. װו. (גר. ע ז-ן).
(5,) דעם בייון, דערלייזן א, א, וו,
(דע: יי).
עזע-- עט
עוע
בערעזע
חיפּאַטעזע
מאַרטעליעזע
פּעזע
טערעזע (נ.)
אנזע
(0) איד רעזע. (*) מאַגנעזע, מאַרני-
נעזע, די נראַנדיעז-ע, די נערוועז-ע
א. א. װו. (זע: עז)
(5) בייזע, דרייזע {נ.), דייזי, קרייזו.
עוער
אנלעזער
אגרעזער
אלעזער
װיאַפאַנעזער
אכינעזער
גאליעזר
(*) אַלבאַנעזער, פּאַלינעזער, פּאַלעס-
טינעזער, פּאַרטונעזער, צעזאַר, נראַני
דיעז-ער, נערוועז-ער א. א. װו. (נר,
עז-ער)
(פ ) בייזער, דערלייזער, קייזער, לווי
זער (ג,), גיוזער, גלויזער, נווזער, רוו-
זאָר,
עוש (ע: ע ש)
ע ט (פנל. ע ד)
בוקעט
בעט (א)
גם
געשפּעט
חטא
מאַגנעט
סילועט
200
סקעלעט
על חטא
פּאָעט
פּאַרמטרעט
דיסקרעט
װאָלעט
נעט
פעט
קאָקעט
(צו) זעץט
העט העט !
עט !
איך בעט (צו)
איך נלעם
איך געוועט
איך שפּעט
ער וװועץט
ער באַרעדט
אנעבעט
אברעט
אנרעט
אטאַנדעט
אמאַיעסטעט
אנעט (די)
שטעט
ישפעט
אאיך בעט
אאיך פאַרבעט
מיאיך טרעמ
איך באַטרעט
אאיך פאַרטרעט
אאיך צעטרעט
אאיך קנעט
אער זעט
(0) אַטלעט, באַלעט, באַנקעט, בופעט,
בֵילֶעט, בראַסלעט, ברונעט, דועט,
201
העט, זשאַקעט, זשילעט, טואלעט,
טערצעט, סאַוויעט, פּאַקעט, פּיסטאַ-
לעט, (הינער)פּלעט, קאַבארעט, קאַבי-
נעט, קאַטלעט, קאָמיטעט, קאָרסעט,
קאַשקעט, קװאַרטעט, קופּלעט, קלאַר-
נעט, קאַנטעט, קאָנקרעט, איך יעט,
איך פּלעט.
באַיאָנעט, ביודזשעט, דעקרעט, לאַי
ואַרעט, לאָרנעט, לעט (ג.), מאַנזשעט,
סיגאַרעט, סעקרעט, עסטעט, פּלאַנעט,
פּראָפעט, פאַלצעט, פאַצעט, פאַקול-
טעט, פלעט, קאַדעט, קאָמעט, קאָמ-
פּלעט, קאַרנעט, קאַרעט, קװוינטעט,
קלאָזעט, ראַקעט, רולעט, שטאַפעט.
שטיבעלעט, שטילעט,
אַנאַלפאַבעט, אמולעט, אָמלעט,
אַסקעט, באַנעט, באַראַנעט, באַרעט,
בלאַנקעט, בריקעט, נאַזעט, דובלעט,
װאַלעט, ווילאַעט, וינינרעט, טאבן-
רעט, טאַבלעט, טעט-אַ-טעט, טראַמאַ-
רעט, טשערעט, לאַנצעט, מוסקעט.
מינאַרעט, מינועט, מעטשעט, סאַיוע-
נעט, סאַטינעט, סאַנעט, סטאַנגרעט,
סיגנעט, סיוזשעט, סעט, סעפטעט,
סערוועט, סעפּעט, סעקסטעט, עטי
קעט, עסטאַפעט, עפּאָלעט, עפיטעט,
פּאַמפלעט, פּאַרקעט, פּאַשטעט, פּיני
צעט, פּיקעט, פּירועט, פּרעדמעט, קאַב-
ריאָלעט, קיסעט, קרעט, רעקרעט,
שאַנסאַנעט, נאַזארעט (נ), על/אַי
בעט (נ.).
(*) אוניווערזיטעט, טאַפּעט, שטאַ
כעט, אביעקטיוויטעט, אַבנאָרמאַל
טעט, אַדמיראַליטעט, אױיטאָריטעט.
אינדיװידואַליטעט, אינטעלעקטועלי-
טעט, אינפעריאָריטעט, אַקטואליטעט,
עטאַך--עטיק
אַקטיוויטעט, אַריגינאַליטעט, באַנאַלֿי-
טעט, בעסטיאַליטעט, ברוטאַליטעט,
געגניאַליטעט, גראַוויטעט, לאיאַליטעט,
מאַיאָריטעט, מינאָריטעט, נאַאיװוי-
טעט, ניײיטראַליטעט, נערװאַזיטעט,
סאַלידאַריטעט, סוביעקטיוויטעט, סן-
ווערעניטעט, סופּעריאָריטעט, סענטי-
מענטאַליטעט, ספּעציאַליטעט, עגאַלו-
טעט, עװוענטואַליטעט, עלאַסטיציטעט,
עלעקטריציטעט, עקסצענטריציטעט,
פּאַסיוויטעט, פּאָפּולאַריטעט, פּאַרו-
טעט, פובעריטעט, פּלאַסטיציטעט,
פּערווערזיטעט, פּערסאַנאַליטעט, פּראָ-
דוקטיוויטעט, פּריאַריטעט, פאַטאַלו-
טעט, פאַמיליאַריטעט, פאָרמאַליטעט,
פריװאליטעט, קאַפּאַציטעט, קװאַפֿי-
טעט, קװאַנטיטעט, קוריאָזיטעט, רע-
לאַטיוויטעט, רעליגיאָזיטעט א. אַנד.
(5.) ער גויט, ער שטייט א, א, וו, (זע:
וָיִם),
עט אַך
פּעטאַך
ארעטאַך
א שטח
(*) טרעט איך, קנעט איך א, א. וו
(זע: עט)),
(פּ,) פלווטוך, גרויט איך, פאַרשפּרייט
איך א, א. וו. (וע; ום),
ע ט יי ק
עטיק
עסטעטיק
פאַנעטיק
קאָסמעטיק
זעטיק
ײטעטיק
עטיש- עטן
אאיך באַשטעטיק
אאיך פאַרשפּעטיק
(0) הערעטיק, טעאָרעטיק, אַטלעטיק,
אַפּאַלאַנעטיק, אַריפמעטיק, דיאבעטיק.
(נר. ע ט - י ק).
(פּ) וויָוטיק, קרווטיק.
ע טי שׁ
טעאָרעטיש
סימפּאַטעטיש
עטיש
עסטעטיש
פּאַטעטיש
פּאַעטיש
פאַנעטיש
קאָקעטיש
אמאַיעסטעטיש
אשטעטיש
(0) אַפּאָלאָנעטיש, אַסקעטיש, אָפּערע-
טיש, אַריפמעטיש, הערעטיש, לעטיש,
מאַננעטיש, סינטעטיש, קאָסמעטיש,
אַטלעט-יש, פּראָפעט-יש א. א. וי
(נר. ע ט -- י ש),
ע ט ל
בלעטל
פּשט'ל
צעטל
יעטל (נ)
עטל (נ)
אברעטל
אדרעטל
ישטעטל
ישרעטל
אאיך בעטל
209
(0) פּעט?, פּלעטל, איך סעטל, בעטל,
בראַסליעטל, זשאַקעטל, סינאַרעטל,
פּאַרטרעטל, פאַלצעטל, פאַצעטל, קאַש-
קעטל, קופּלעטל א. א. װ.
(*) קטל, נעט-ל, שטאַכעט-? א. א.
וו. (גר. ע ט - 5).
(פ ) טייטל, צווייטל, קווויטל, קווטל,
קלווטל, קנווטל, שויטל, טּראָמפּיוטל,
פלווטל, צויטל (נ.).
ע ט ל אַ ך
געטלאַך
בעטל-אַך
פּשטל-אך א. א. ו.
(זע: עטס)),
ע ט|
געטין
סוברעמין
אָפּערעטן
פאַרבעטן
נט'ן
גלעטן
וועטן
זעטן (זיך)
רעמן
שפּעטן
=בעיטן
אטרעטן
אבאַטרעטן
אפאַרטרעטן
=פאַרקנעטן
(0) שמעטן, יעטן, פּלעטן, דעם באַ-
רעדט-ן, די קאַבינעט-ן א. א, וו
(*) גערעטן, דעם שפּעטן, דעם טאַנ-
דעטן, די טאַפּעט-ן, די שטאכעט}
א. א. װ- (גר. ע ט - |ן)
203
ׂ
(פ,) באַגלייטן, גרויטן א, א, וו, (וע:
וים).
עט ע
אַנקעטע
אָפּערעטע
גאַזץמע
דיעטע
קאַקעטע
קאַרעץטע
יעטע (נ)
(0) ברונעטע, נריזעטע, וויניעטע, ווע-
טע, טאַבורעטע, טואַלעטע, לאָרנעטע,
מאַנעטע, מאַריאַנעטע, מעטע, סוב-
רעטע, סטאַטועטע, סינאַרעטע, סמע-
טע, סערוועטע, עטיקעטע, פּלאַנעטע,
פּרימעטע, ראַקעטע, רולעטע, שאַנ-
סאַנעטע, מאַרגאַרעטע (.), עליזאַי
בעטע (נ.), עטע (נ.), ראָזעטע (נ.),
איך יעטע, איך מעטע, איך רעטע,
די באַרערטע, גע'נט'ע, נעטע, פעט-ע,
קאַנקרעט-ע א. א., וו. (נר,. עט-ע)).
אַלעגרעטאָ, געטאָ, װעטאָ, ליברע-
טאָ, פּעטאָ, רינאָלעטאָ (1,), ווענדעטא,
בעטי (נ.), נעטי (נ.), עטי (נ.).
עט ער
בלעטער
געטער
געקלעטער
געשמעטער
היתר
וועמער
לעטער
מעטער
עטער
עט ש-- עכ טע
פעמטער
רעטער
איך פאַרגעטער
איך קלעטער
איך צעשמעטער
=ברעטער
אפאַרטרעמער
אפאַררעטער
אישפעטער
(0) מאַקעטער, סאַלפּעטער, זעטער,
ביתר (נ.), פּעטער (נ.), באַראַמעטער,
נאַזאמעטער, געאַמעטער, דיאמעטער,
טאַקסאַמעטער, טערמאַמעטער, כראָ-
גאַמעטער, מילימעטער, סאַנטימעטער,
קילאַמעטער, ראַדיאָמעטער א. אַנד.
אַ באַרעדטער, ברונעטער, נע"-
נט'ער, (אָפּ)שפּעטער דיסקרעטער,
װיאָלעטער, נעטער, קאַנקרעטער, װעט
ער א. א. וו. ,
(*) אַ בעטער, וואוילטעטער, טאַנ'
דעטער, קנעט-ער, בעט ער, זעט ער
א. א. װוו. (גר. ע ט - ע ר)).
(פ5,) ברייטער, צווייטער א, א, וו, (ועי
וַיִטער),
ע ט ק ע
אָפערעטקע
סאַלפעטקע
קושעטקע
קליעטקע
ברונעטקע
סוברעטקע
קאָקעטקע
שאַנסאָנעטקע
(0) בעטקע, בעסיעדקע, בראסליעט-
קע, העטקע, ויניעטקע, זשילעטקע,
עטע--עט קע
טאַבורעטקע, לאָרנעטקע, מעטקע, סי-
גאַרעטקע, סטאַטועטקע, סיעטקע, סעק-
רעטקע, פּאַוויעטקע, פּיעטקע, סער-
וועטקע, קאַרעטקע, קיסעטקע, ראָזעט-
קע, רולעטקע,
אַטלעטקע, אַנאַלפאַבעטקע, גריזעט-
קע, מאַריאָנעטקע, פאַצעטקע, ליעט-
קע, יעטקע (נ.), מאַרנאַרעטקע (ג.),
עטקע (נ.), עליזאַבעטקע (ני). (גר.
עט, ע טע -ק ע)
ע ט שׁ
געטש
פּעטש
קוועטש
(0) בעטש, סקעטש, סקרעטש, קאַר-
טעטש, איך מעטש, איך סטרעטש,
איך קעטש. בעדזש, פּלעדזש.
עד
בלעך
פּעך
צעך
געשפּרעך
פרעך
ער!
איך ברעך
איך אונטערברעך
איך פאַרברעך
איך צעברעך
איך פאַרשװועך
איך שטעך
איך באַשפּרעך
איך פאַרשפּרעך
(0) אוספּעך, טשעך (א)), פּליעך,
שוועד, שעד, די בעך, פלעך. (פּ.) דיך
(אַ), קיך, איך, דיך, זיד, מיך, ניך.
284
ע כ ט
געפעכט
געשלעכט
העכט
נעכט
קנעכט
עכט
רעכט
גערעכט
שלעכט
איך פלעכט
איך פעכט
איך שעכט
ער פּעכט
(0) די מעכט, ער ברעכט, ער אונ-
טערברעכט, ער פאַרברעכט, ער צע-
ברעכט, ער פאַרשװועכט, ער שטעבט,
ער באַשפּרעכט, ער פאַרשפּרעבט.
(:) ליכט, געוויכט, נעבריכט, געדיכט,
אומגעריכט, איך ריכט (זיך), איך
פאַרריכט,
ע כ ט י ק
גערעכטיק
מעכטיק
פּרעכטיק
איך פּאַרדעכטיק
איך נעכטיק
איך באַרעכטיק
(פּ.) ליכטיק.
ע כ ט ע
| בעכטע
שעכטע
עכטע
רעכטע
גערעכטע
שלעכטע
(0) נעפּעכטע, פאַרשוועכטע. (פ.)
מסכתא, אומגעריכטע, געבריכטע, נע-
דיכטע, פאַרריכטע.
ע כ ט ע ר
געלעכטער
געשלעכטער
וועכטער
טעכטער
עכטער
רעכטער
גערעכטער
שלעכטער
(0) פּעכטער, שעכטער, די טרעכטער,
שפּעכטער, געפּעכטער, פאַרשװעכטער,
ברעכט ער, פאַרשפּרעכט ער א. א. וו.
(נר. ע כ ט - ע ר). (פ9) אומגע-
ריכטער, געבריכטער, נעדיכטער, נע-
וויכטער, ריכט ער (זיך), פארריכט
ער,
ע כ 5
בלעכל
דעכל
לעכל
קנעכל
איך פעכל
איך קעכל
נעכל (נ.)
(0) געמעבל, פּליעבל,
(פּ.) מיכל,
ע כ|
קעכין
באַרעכן
רח'? (נ.).
עכט ער --ע כ ץ
בלעכ-ן
שטעכ-ן א. א. וו.
(זע: עד)),
ע כ ע
זאווערעכע
פרעכע
נעכע (3.)
כע כע!
(0) וויעכע, סטרעכע, פּאָטיעכע, אוס-
פּעכע, פּאַסעכע, איך פּשילעכע, איך
צעדרעכע, עכאַ. (פּ,) ניבע, מיכה (נ.),
איך דיכע,
(*) בעל בכי, מה שמך, ד' יצליהח
דרכך, אשרי יושבי ביתך, בקאקאתיך...
עכער
בלעכער
בעכער
דעכער
לעכער
פעכער
פאַרברעכער
העכער
פרעכער
(0) סעכער, פאַרשועכער,
(צאָן) שטעכער, (חתימה)
(אָפּ)שפּרעכער, די טעכער, פלעכער,
איך צעטעכער. (נר. ע ד - ע ר)
(פּ.) אַ דיכער, ניכער, זיכער,
ע כ ץ
איך לעכץ
איך קרעכץ
געקעכטס
רעכטם
שלעכטס
קעכער,
שטעכער,
עכציק--על
(0) איך עכץ, איך צעלעכץ, דעם
העכט-ס, דעם קנעכט-ס א. א. 0.
(נר. ע כ ט - ס).
יֹ5.) געדיכטס, נעריכטס.
ע כ צ י ק
זעכציק
לעכציק
(זע: עכץ).
ע כ צן
זעכצן
לעכצן
עכצן
צעלעכצן
קרעכצן
(וע: עכץ).
על
געשטעל
האָטעל
טרעל (א)
יואווץל
מאָדעל
מאַמזעל
פאַָטעץל
פעל (אַ)
קוועל (א)
שוועל
שטעל (8)
תל
העל
שנעל
איך געפעל
איך וועל
איך טרעל
איך קוועל
200
איך קנעל
איך שווץל
איך שטעל
איך באַשטעל
איך פאַרשטץל
איך שנעל
אגעץמעל
אזעל
ימל
קעל
אגװל
אאָפיציעץל
אאָרינינעל
אנאַטורעץל
אספּע'ציעץל
אפּראַװינציעל
אפּרינציפּיעץל
אפינאַנציעץל
אקולטורעל
אקרימינעץל
ײראַיעל
אאיך פאַרגעל
אאיך פאַרמעל
אאיך פעל
אאיך באַפעץל
אאיך פאַרפץל
פאיך קוועל (זיך)
אאיך פאַרשמעל
(0) אַקװאַרעל, אַרטעל, באָרדעל, בו-
טעל, בעל, בראַקאַטעל, נאַזעל, נעזעל,
דוע?ל, דרעל, וואַלינטשעל, טונעל,
מאָרעל?ל, נאָטאַבעל, סאַרדעל, ,על",
פּאַנעל, פּאַסטעל, פּאַראַלעל, פּאָרט-
פעל, פּעלדמעל, פאָרעל, פלאַנעל, צי-
טאַרעל, צעל, קאָלאָנעל, קאַראַמעל,
קארוסעל, קאַרעל, קליענטעל, רעבעל,
281
שראַפּנעל, סװועל, שעל, אַברבאַנאל
(נ,), פּאַלישינעל (נ.), ראַפאַעל (נ.),
מאַרסעל (נ.), איך ספּעל, איך פּעל,
איך צעקרעל,
ביעל, טשמעל, קיסעל, שטשאַװעל,
שינעל,
(*) אוניווערסעל, אינדוסטריעל, איני
דיווידועל, אינטעלעקטועל, אָפּאַזיציאָ-
נעל, אַקטועל, טראַדיציאַנעל, מאַ-
טעריעל, נאַטאָריעל, נאָמינע?ל, סענ-
סאַציאַנעל, סעקסועל, עװוענטועל, פא
טענציע?,, פּראָפּאָרציאָנעל, פּראָפע-
סיאָנעל, פאָרמעל, צערעמאָניעל, קאָ-
מערציע?, קאַנדיציאַנעל, קאַנווען-
ציאַנעל, קאַנפידענציעל, ראַציאָנעפ,
ריטועל, רעדאַקציאָנע? א. אַנד.
(פּ,) אייל, הייל, טייל, איך דערווייל,
איך הויל, איך צעטייל, איך ציול, איך
דערצויל, איך שוול, תפילה לאל, ביול,
דושויל, מעיל, סוול, סקוול, פּיול,
ע ל אַ ד
אמלך
אים המלח
צפּאַמעלאַך
אאלימלך
אמתושלח
(*) בן מלך, אבינו מלך, אדוני מלך,
דרך המלך, יחי המלך, כיד המלך,
מעדני מלך, שני למלך, דוד המלך,
שלמה המלך א. אנד. באַפעל? איך,
פאַרשמע? איך א. א. וו. (גר. ע 5-
אי ר).
(5,) פריילאַך, טייל איך, דערצייל איך
א, א, וו. (זע; ול).
עלאר-עלוז
עלב
נגעוועלב
געלב
(0) פעלפּ, העלםּ,
על בל
געוועלבל
זץלבל
פעלבל
קעלבל
שוועץלבל
עלב|
געוועלבן
קעלבן (זיך)
(דעם) געלבן
(דעם) זעלבן
עלד (ע: על ט)
על ד ער
וועלדער
פעלדער
(0) איך מעלד דיר, איך שטעל דיר,
עס געפעלט דיר א. א. װו. (נר, ע5,
עלה, ע לט -דער, דיי ר)
ע לו
פעלן
בעלז (1ג.)
טעלו (נ.)
רעלס
(0) אי העל'ס, אַ ראַיעל ס, דעם גע-
זעל-ס, דער מאַמזעל-ס א, א, וו. (גר.
ע? - ס)).
עלזער--עלו
(נר.
ע לזער
העלזער
בעלזער (נ.)
טעלזער (נ.)
ע לז - ע ר, אַדער
זייער)
על ט
געלט
געצעלט
וועלט
קעלט
העלד
פעלד
איך פאַרגעלט
איך פארשעלט
איך מעלד
ער טרעלט
ער קוועלט
ער קנעלט
ער שוועלט
ער שטעלט
ער באַשטעלט
ער פּאַרשטעלט
עֶר שנעלט
מיר געפעלט
אים געשוועלט
עס העלט
געוועלט
פאַרוועלט
ער פאַרגעלט
ער פאַרמעלט
אער באַזעלט
ער פעלט
ער באַפעלט
ער פאַרפעלט
ער קוועץלט (זיך)
על -
208
ער פאַרשמעלט
(0) בעלט, ער וועלט, ער ספּעלט, ער
פּעלט, ער צעקרעלט, אין געמעלט.
(פ ) ער היילט, ער וויילט, ער טיילט,
ער ציילט, ער דערציילט, ער שיולט,
ער ביולט, ער מעילט,
ע לט ער
נעלטער
עלטער
קעלמער
שעלטער
(0) אַ פאַרשטעלט-ער, קנעלט ער א.
א. װו,. (זע: עלט)).
עליע
סטעליע
קאפּעליע
אליה
געליע (3)
(0) דעליע, דרעליע, וועליע, (שטומע)
ליעליע, סאַרדעליע, קאַטשעליע, ואַ-
נעליע, איך בראנדזעליע, איך פּיעליע,
איד פּריטשמעליע.
(0) עוואַננעליע, קאַרעליע (נ.), קאַ-
מעליע (נ.)- (פּ.) פאַמיליע.
עלו
דאַרדאַנעלן
נאַָװעלן
קערצענעלן
געשוועלן
קעלן (נ.)
געזעלן
שטעל-ן א. א. וו.
(זע: עֶל?)).
289
עלס ע: עלו)
ע ל ע
טאַבעלע
נאָוועלע
שטעלעץ
העלע
שנעלע
אזעלע
איגעלע
(0) אַמברעלע, באַנאַטעלע, דיעלע,
טאַראַנטעלע, פּאַרצעלע, פלאַנעלע, קאַ-
רוזעלע, פוועלע, איך מעלע,
(*) הפלא ופלא, אמן סלה, אפי-
ציעל-ע, אַרינינעל-ע א. א, װו, (גר,
על?ל-ע)
טשעלאָ, אִטעלאָ (נ.), מיקעל אַנ-
דזשעלאָ (נ.), בעלאַ (נ.), סטעלאַ (נ.),
דזשעלי, נעלי (נ.)
(פ9,) גוילה, נבלה א, א, וו. (זע:
ע לע ם
בעלעם
נעלם
כעלעם (נ.)
קעלם ((.)
ווילהעלם (ג.)
(0) העלם, שעלם, אַנזעלם (נ.), איך
באַשטעל אים, איך נעפע? אים א, א,
וו. (זע: על)),
על ע ףם
עלעף
צוועלעף
וילע),
עלם-- עלםף
=כלב
יאחד מאלף
(נר. ע ? - א וי ף)
(5,) חלב,
עלער
בעלער
וועלער (8)
טעלער
העלער
שנעלער
אגעמעלער
אמעלער
יפעלער
איקעלער
יגעלער
אראַיעלער
אשמעלער
אאיך פאַרשמעלער
(0) פעלער, ספּעלער, "פעלער,, קופ'-
ער, סוועלער, בריוון שטעלער, באַ-
שטעל-ער, טרע?-ער א. א, וו.
(5) גענערעלער, זשורנעלער, שפּיטע-
לער, באַפעלער, קוועלער, אֶפיציעל-
ער, אַרינינע?-ער א. א. /|. (גר.
ע ?-ע ר)
(5,) ביילער, דושיילער, וווילער, דער-
ציילער, טיילער, צוילער, שיילער, מוו-
לאָר, פיילור, סוילאָר,
על ם
וועלף
עלף
צוועלף
איך העלף
(0) העלפּ יורסעלף. שעלו.
עלפער-ע ם
עלפער
(באַ)העלפער
עלפער
צוועלפער
אלפ'ער
(נר. ע ל ף - ע ר,
פ א ר, פ אַ ר).
על ץ
פּעלץ
שמעלץ
קיעלץ (1.)
איך וועלץ
(0) די בעלטס, דעם העלר-ס, דער
וועלט-ס א. א. װו. (גר. ע ל ט - ס ).
עלצל
העלצל
פּץלצל
שמעלצל
עלצער
העלצער
וועלצער
זעלצער
מעלצער
שמעלצער
קיעלצער (נ.)
(0) באַשטעלט-ס איר, געפעלט-ס איר
א. א. װו. (זע: עלט)),
על ק
עלק
איך וועלק
איך מעלק
אָדער ע 9 -
200
ע ל ק ע
בעלקע
נעלקע
קאַמזעלקע
קאַרמעלקץ
עלקע (ג.)
שמעלקע (נ.)
(0) שמח בחלקו. יעלקע, מיטעלקע,
סטרעלקע, פּעטעלקע, צעלקע, הא
רעלקע,
בוטעלקע, סאַרדעלקע, נעלקע (נ.).
זעלקע (נ.). (גר. ע 5 - ק ע)
ע ל ק ער
פעץלקער
(נר. ע ? ק - ע ר, אָד. ע?-קער)
ע ם
סיסטעם
פּראַבלעם
פאַרנעם (א)
קלעם
איך נעם
איך אונטערנעם
איך באַנעם
איך פאַרנעם
איך צענעם
איך פלעם
איך קלעם (צו)
איך פאַרקעם
איך שם
אברעם
ארעם
אאַנגענעם
אבאַקוועם
אדעם
261
אדורכדעם
אאיך פאַרשעם
4(פ.) אים
(0) בעל שם, חלו? השם, אם ירצה
השם, ברוך השם, למען השם, מוציא
שם, קונה שם, קידוש השם, מם,
אַדוישעם, באָהעם, העם, קרעם, שלעם,
עקסטרעם, ועם? יעס מעם! סעם
(נ.), שכם (נ.), איך פאַרצעם, איך
שטרעם,
(פ.) היים, ליים, געהיים, כבוד אם,
גיוִם, סוום, פרווִם, קלוום, איך בלוום,
עמד.. עטט
העמד
פרעמד
ער נעמט
ער אונטערנעמט
ער באַנעמט
ער פאַרנעץמט
ער צענעמט
ער צעפלעמט
ער פּאַרקלעמט
ער פארקעמט
ער שמ'ט
אער פאַרברעמט
איער רעמט (איין)
איער פארשעמט
(0) זעמד (די), ער פארצעמט, ער
שטרעמט,
(פ,) ער פריימט, ער קליימט, ער בליימט,
עמיע
אַקאַדעמיע
עפּידעמיע
פּרעמיע
נחמיה
עמד-- עמלאך
(0) בערעמיע, אַנעמיע, כעמיע, באַ-
העמיע,. (גר, ע ם -- י ע).
ע מ י שׁ
אַנעץמיש
אקאַדעמיש
באָהעמיש
כץמיש
עפּידעץמיש
פּאָלעץמיש
פלעמיש
אבעהמיש
(0) לעמיש. (*) ברה כשמש. (גר.
עם, ע מע -י ש).
(פ,) בהמה'יש, היוימיש.
ע מ ל
געזעמל
זעמל
לעמל
קעמל
אדרעמל
יפלעץמל
אקרעמל
=רעמל
אשוועמל
אאברהמ'ל -
(0) ענעמל, קלעמל, חמ'? (נ.), מע-
מעל (נ.).
(פ,) בוימל, לוומל,
ע מ ל א ך
נעמלאַך
קעמל-אַך
שוועמל-אַך א. א. װו,
(זע: עמל)).
עמלט - עטער
ע טמ ל ט
דעמאָלט
געזעמלט
ער דרעמלט
(0) ענעמלט. (זע:
ע מ ע
באַהעמע
דיאַדעמע
דילעמע
טאַנטיעמע
טעמע
כריזאנטעמע
סיסטעמע
סבעמע
עמבלעמע
פּאַץמע
פּראָבלעמע
אבאַקוועמע
(0) באַרעמע, אַנאַטעמע, די עקס-
טרעמע, חמ'ע (נ.), טעמע (נ.), איך
פארשטשעמע, טרעמא, אַנגענעמע.
(פ ) בהמה, געהיימע א, א. וו. (וע:
ווִמע),
עמ5).
עמ עו
נעמען
אונטערנעמען
באַנעמען
פֿאַרנעמען
צענעמען
צעפלעמען
פארקלעמען
פאַרקעמען
שמ'ען
אנאמן
אנעמען (די)
202
אוועמען
אפאַרברעמען
אאיינרעמען
אפארשעמען
אבעהמען (נ.)
(0) סעמען, עקזעמען, פאַרצעמען,
פאַרשטשעמען, שטרעמען, די באָהע-
מען, טאַנטיעמען, כריזאנטעמען, סים-
טעמען, פּראָבלעמען, קרעמען, חמ'ען
(נ.), טעמע'ן (נ.), פעם'ען (נ.), דע-
מאָן, לעמאָן, ניעמאץ (נ.), נעם אַן.
(*) די ברעמען, רעמען, דעם אננגענע-
מען, דעם באַקװעמען, דעם עקסטרע-
מען.
(פ.) היימען, דעם געהיימען,
ע מ ע ס
אמת
אחכמת
ײקרן קימת
אוועמעס
ארמז
(0) באמת, ברוך דיין אמת, עולם
האמת, די פּאָעמע-ס, די סכעמע-ס
א. א. וו. איך נעם עס, איך פאַר-
שטשעמע עס א. אי וו
עמ ע - ס, ע ס)
(פּ,) אומות, שמ'עס, בשלמות, איך ממית,
איך בליים עס, איך קליים עס, (וע:
ווומעס),
(נר. ע ם,
עמ ער
באַלעמער
לעמער
עמער
אזמר
+יקרעמער
208
(0) גרעמער, מם'ער, סעמער, די הע-
מעד, אַ נעמער, באַנעמער, פאַרנעמער,
טעמער (נ,), שפם'ער (נ.).
(*) כלי זמר, צמר, אונטערנעמער,
באַקוועמער, עקסטרעמער, . בעהמער
(נ.), אנגענעמער. (גר. עם - ע ר)).
(פּ) בוימער, קליימער, לאמר.
ע מ פּ
וועמפּ
טרעמפּ
סטעמפּ
קעמפּ
טעמפּ
איך דעמפּ
דעמב
ע מ פ ל
װועץמפּל
טעמפּל
לעמפּל
שטעמפּל
(0) עקזעמפּל, סעמפּל,
ע מ פ|
דעמפן
קעמפן
קרעמפן +
(נר, ע ם - פ | |)
עו
ברען (א)
פּען
ווידען ?
ווע ?
צען
איך פאַרברען
| (0) די
| קלענג, שלעננ, איך זענג, איך שפּרענג,
| בענג !
עמ פ -- עננל
איך צעטרען
איך קען
איך אָנערקען
איך באַקען
איך דערקען
אג עווען
אגעזען
אפארזען
יגעשען
אאיך גענען
(0) פּדיון הבן, הצד השוה שבהן,
באשר בכן, מילא בכן. בעזמען, דרען,
טורקמען, טשלען, פּלען, פענאַמען
קלען, שאַטען, סואווערען, אטען (נ-),
קאַרמען (נ.), הען! מען..
(5,) געוויין, חן א. א, וו. (זע:
ע ג ג (פגל. ע ג ס)
געדרענג
גענג
לענג
ענג
שטרענג
איך ברענג
איך פאַרברענג
איך פּאַרדרענג
איך הענג
איך פאַרהענג
געזענג, געפענג,
ויִן).
צווענג,
עננל5
געננל
דרעננל
צוועננל
שטענגל
עננע-- ענד לא
-
(0) געזעננל, הענגל, לעננל, ענגל,
קרענגל, שלעננל,
ענגע
מענגע
סטענגעץ
שערענגע
ענגע
שטרעננע
(פּ) אָבצוווונגע, אַפּאָטוונגע.
עננער
דרענגער
הענגער
לענגער
עננער
שטרעננער
איך פֿאַרלענגער
איך שווענגער
(0) זעננער, פענגער, אויסברעננער,
אַנהענגער, פאָרגענגער,
ע ר).
ע נ ד (פנל. ע
ענד
(נר,. ע נ נ-
נ ט)
רוק און לענד
איך פאַרבלענד
איך ווענד
(זיך)
איך פאַרווענד
איך פאַרלענד
איך פאַרש
איך שענד
(0) נלענד, סטענד, די
ווענד
בענד, איך
אַטענד, איךד פאַרספּענד, איך פענד,
דיווידענד, רעווערענד,
204
ענדיק
לעבענדיק
בלענדיק
שטענדיק
פאַרשטענדיק
איך בענדיק
איך ענדיק
(0) אייגנהענדיק, אָנשטענדיק,
זעלבסטשטענדיק, פולשטענדיק, נויט-
ווענדיק, מענדאק, סענדאַק.
ענדל
בענדל
פענדל
קענדל
רענדל
גנענדל
מענדל
אהענדל
יפענדל
אשפענדל
(0) לענדל, פּענדל, איך הענדל?, איךר
טענד?. (*) טענד?, באַריטענדל,
פּערזענדל, פאַסענדל.
(פ9) ביינדל, חנ'דל, ציונדל, שטוינדל,
קרוינדל, שיונדל (נ.), געלוונדל, וויונדל.
ענד לאַך
פאַרשטענדלאך
ענדלאַך
שענדלאַך
בענדל-אַך
רענדל-אַך א. א וו
(זע: ענדל).
פיז
9
ענדע
ארענדע
נרענדע (די)
לעגענדע
ענדע
(0) אַנענדע, נאַװענדע, גרזשענרע,
טענדע-ווערענדע, קאַליענדע, קאַמענ-
דע, יענטע טעלעבענדע, ברענדי,
דענדי, עפענדי, קענדי, הענדי. ברען
דו, דערקען די א. א. װו. (נר. ע |-
ד ו, ד י).
ענד ער
בענדער
לענדער
געלענדער
סטענדער
געשלענדער
איך פאַרענדער
סענדער
קאלענדאר
(0) ספּענדער, פאַרשװענדער, שענ-
דער, די געװוענדער, רענדער, צילענ-
דער. רעפערענדאַר, רוסלענדער, קודי
לענדער א, א, וו, איך קען דיר, איך
פאַרבלענד דיר, די הענט דיר א. א.
װ. (נר. ע ן, ע גנ ד, ע נ ט -דיר,
ד ע ר).
ענ ט פנל עג ד)
אינסטרומענט
אינצידענט
אַקצענט
אַריענט
דאָקומענט
הענט
ווענט
ענדע--ענט
מאַלענט
טעמפּעראַמענט
מאַָמענט
מאַנומענט
סענט
עלעמענט
פּאַטענט
פּאַרלאַמענט
פּראָצענט
פּרעזענט
פונדאַמענט
פראנמענט
צעמענט
קאָמפּלימענט
רעגימענט
רענט
אַנענט
אינטעליגענט
דיריגענט
סטודענט
פּאַציענט
פּרעזידענט
קאַנקורענט
קאַרעספּאַנדענט
קליענט
זאַלבע צענט
איר זענט
איר ברענט
איר צעטרענט
איר קענט
איר באַקענט
איר דערקענט
ער פארבלענדט
ער פאַרווענדט
ער פאַרלענדט
ער פֿאַרספּענדט
ענט ל-- ענט שׁ
ער פֿאַרשווענדט
ער שענדט
אער גענענט
(0) אַבאַנענט, אינסורנענט, אינספּ-
ציענט, אָפּאָנענט, (פּריװואָט) דאָצענט,
דעקאַדענט, עקספּאַנענט, פּרעטענ-
רענט, קאַָנװאַלעסצענט, קאַנסומענט,
רעגענט, רעזידענט, רעפערענט, רע-
צענזענט.
אַבאַנאמענט, אַנגאזשמענט, אַפּאַר-
טאַמענט, אַפּלאָדיסמענט, אַקאַמפּאַני-
זענט, אַראַנזשעמענט, ארנומענט,
אַרנאַמענט, דיווערטיסמענט, דע-
פאַרטאַמענט, טעסטאמענט, טראַקטאַ-
זענט, עטאַבליסעמענט, עקװיװאַלענט,
וַקסידענט,,. פּאָסטאַמענט,. פרענט,
;רעצעדענט, קאַנװוענט, קאַנטיגענט,
|אַנטינענט, קאַנטעקורענט, רענלא-
זענט, רעמענט, רעמאַנענט,
אינדיפערענט, אימפּאַטענט, עמי"
ענט, פּערמאַנענט, קאָמפּעטענט,
|אָנטענט, קאָנסעקװענט, קאָרפּולענט,
נבסענט, אַקצידענט, ברעזענט, פּאָזו-
זענט, פּערנאמענט, שאַרמענט, טאַש-
זענט (נ.).
עג טל
הענטל
ווענמל
ענטל
צענטל
מענטל (די)
יענטל (נ.)
0) פּאַטרענטל?, קענט?, איך טענטל,
;גענט-ל, סטודענט-? א. א.
נט - 9),
וו. (גר, |
200
ענטן
אלימענטן
מעדיקאמענטן
אינטעליגענם-ן
סטודענט-ן א. א. וו.
(זע: ענט).
ענט ע
לענטע
פּעץנטעץ
רענטץ
יענטע
(0) מענטע, פּיענטע, פּרענטע, קור-
צענטע, שוויענטע, מיענטע, זאַזיענ-
טע, איך ספּאַמיענטע, שענטי, פּלענטי.
די צענטע, באַקענטע, דערקענטע,
פארברענטע, צעטרענטע, פאַרבלענד-
טע, פאַרוװוענדטע, פאַרלענדטע, פאַר-
ספּענדטע, פאַרשווענדטע, ({עשענדטע,
נענטע, אינטעלינענט-ע, אינדיפע-
רענט-ע א. א. וו. (זע: ענט)).
ענט ער
צענטער
פּראָצענטער
פּרעזענטער
טאַשקענטער (נ)
אנענטער
(0) צמענטאַר, אינװענטאָר, אינטעפי-
נענט-ער, באַקענט-ער א. א. וו. ברענט
ער, שענדט ער א. א. װו. (זע: ענט)).
ע נ ט שׁ
מענטש
איך בענטש
(0) בעלעבענטש, ברענטש, טרענטש,
רענדזש, טשענדזש.
206
עניע
אימעניע
גריזעניע
ווארעניע
זשמעניע
נייראסטעניע
העניע (1.)
געניע (3)
(0) װאָספּאַלעניע, סקלעפּעניע, פּאָרו-
טשעניע, פּעניע, אוואזשעניע, נא-
סעניע, פּאָפּעטשעניע, יעוונעניע (נ.),
מעניע (נ.). (=) אַרמעניע, רומעניע,
עניק
װאַרעניק
מאשעניק
פּלימעניק
פענית
*קעניג
(0) דעניק, ויעניק, כרעניק, ניבול
פּה'ניק, נײיראסטעניק, פּיעניק, קלע-
ניק, קעשעניק, רעטשעניק, שעניק,
פּלענניק. (*) חנק, אָפּהעניק, אונ-
טערטעניק, װידערשפּעניק,
(פ ) אווניק, וווינוק א, א, ו.
וַוגיק).
(וע:
עניש
היגיעניש
מעניש
סצעניש
אאיטאַליעניש
אאַרמעניש
אדעניש
אסלאַװעניש
ארומעניש
עניע--ענע
(0) היעניש, העלעניש, נייראסטעניש,
טורקמעניש, מוסולמעניש א. א. װ.
(נר. ען, עג ע -י ש)
(5,) שכנ'וש, שליוניש, בוונוש (נ.),
גיוו ניש{(ם), וווין ניש(ט) א, א, וו,
(גר. (, { וז ן - נ ' ש (),
ענ לאַך
מענלאַך
אענלאך
אפערזענלאַך
(נר. ע | - ? אַ ד)
(פּ.) געוויינלאַך, קליינלאַך, ריינלאַך,
ע נ ס ט
געשפּענסט
ברענסט
טרענסט
קענסט
אָנערקענסט
באַקענסט
דערקענסט
אגענענסט
(0) דאָס שענסט(ע), ענעינסט,
ענסטער
פענסטער
געשפּענסמער
קלענסטער
שענסטער
ענע
אַרענע
היגיענע
היענע
פּענע
ענעם-- ענץ
סצענע
יענע
העלענע
כיענע
אנהנה
(0) צאינה וראינה, הילד איננו, נאַנ-
גרענע, מינרענע, נאַסיענע, סירענע,
סמיענע, פּאַליענע, פּיענע, צענע, ואד
יעננע, שאַטענע, נאָטאָ בענע, אירענע
(נ.), מאנדאלענע (נ.), מעלפּאַמענע
(ג.), אין פּלענא, בעני (ג.), עני (נ.),
פעני (נ.), הענע (נ.).
ענעם
גיהנם
יענעם
(0) פּלענום, דעם וואיענעם, דעם שאַ-
טענעם, איך ברען אים, איך דערקען
אים א, א. װ. (גנר,. ע ן, ע נ ע -
א י ם).
ענען
מיר זענען
ברענען
טרענען
קענען
אָנערקענען
באַקענען
דערקענען
אגענענען
(0) העלענע'ן, הענע'ן, כיענע'ן, או-
רענע'ן, בעני'ן, עני'ז, פעני'.
ענע זץ
אגענעץ
גרענעץ
אפענעץ
208
ענער
מענער
קענער (8)
קלענער
שענער
יענער
אהענער
אטענער
יפּלענער
אפענער
יצענער
אישפענער
אאיטאליענער
ארומענער
אאַרמענער
(0) ברענער, שאַטענער,
פּלעננער, טורקמענער,
אַטענער (ג.).
(*) פאַסענער, דענער (נ.), סלאָוע-
נער (נ.), געזע(ע)נער, נעשע(ע)נער,
(נר. ען, ע נע - ע ר, ר)
(פ9,) ביינער, שטיינער א, א, וו. (זע:
יינער),
ואיענער,
מוסלמענער,
ענ ץ
טענץ
קרעדענץ
קרענץ
אוידיענץ
אינטעליגענץ
טענדענץ
עקזיסטענץ
עקסעלענץ
קאַנפערענץ
קאָנקורענץ
קאָרעספּאַנדענץ
209
(0) טעלעבענץ, טרענץ, שווענץ, יענץ,
איך דערגענץ, איך גלענץ.
אָבסטינענץ, אַנענץ, אימפּערטי-
נעניץ, אינטערווענץ, דעקאַדענץ, אימ"
פּאָטענץ, יוריספּרודענץ, סענטענץ,
עמינענץ, עסענץ, עקװיװאַלענץ, פּלע-
ניפּאָטענץ, פערמאנענץ, קאַדענץ,
קאַמפּעטענץ, קאַנסעקווענץ, קאָרפּ-
לענץ, רענענץ, רעפערענץ, רעזידענץ.
די נענדן, פרענרו, גלענדס,
סטענדס, דעם סטטודענט-ס, דעם
פּאַציענט-ס א, א. וו. (גר. ע גנ 1,
ע נ ט - ס)
ענציע
פּרעטענציע
אינטעליגענציע
אינטערווענציע
אינפלוענציע
יוריספּרודענציע
קאָנקורענציע
קאַָרעספּאַנדענציע
(נר. ע נץ -יע)
ע גנ צ ל
טענצל
קרענצל
רענצל
איך צעטרענצל
(0) ווענצל, קרעדענצל, שווענצל. (גר,
ענ ץ - 0)).
ענצ ער
מענצער
קרעדענצער
שפענצער
(גר, ע נ ץ - ע ר)
ענציע--ענקע
ענק פנל עגנג)
בענק (די)
געשענק
קרענק
שענק (8)
איך בענק
איך דענק
איך באַדענק
איך געדענק
איך פּאַרדענק
איך שווענק
איך שענק
איך באַשרענק
(0) בלענק, בראזדענק, נעלענק,
ובענק, סענק, פּענק, די געטרענק,
שרענק. פרענק (נ), איך טרענק
(זיך), איך לענק.
עננ ק ל
בענקל
ענקל
שענקל
שפּרענקל
איך קווענקל (זיך)
(0) נעטרענקל, געלענקל א. א. וו. (גר,
ענק - 7?)
ענקע
דענקע
סצענקע
פּאַניענקע
שאַטענקע
הענקע (3.)
כיענקע ((.)
יענקי
ענקען--עסט
(0) װאַניענקע, סוקיענקע, פּלאָטשענ-
קע, פּענקע, די געטרענקע, געשענקע.
אָסטראָלענקע (נ.), איך סטענקע, איך
פאַריענקע (זיך), איך צעזבענקע, איך
צעפּענקע.
ענ ק עו
געטרענקעץ
געלענקען
געשענקען
שענקען (די)
דענקען
באַדענקען
געדענקען
פֿאַרדענקעץ
בענקען
טרענקען (זיך)
לענקען
קרענקען (זיך)
פאַרקרענקען
שווענקען
פאַרשענקען
באַשרענקען
(0) סטענקען, פאַריענקען (זיך), צע-
זבענקען, צעפּענקען, הענקע ן ((.),
כיענקע'ן (נ.), אַנדענקען,
ענק ער
דענקער
הענקער
שענקער
(0) אָסטראַלענקער (נ.),
(נר. ע נ ק - ע ר).
טע ס (פנל. ע ו)
אדרעס
אינטערעס
גענקער". |
20
מעת לעת
מת
נם
סוקסטעס
פּראָנרעס
פּראָצעץם
קאָמפּרעם
יעם
אָדעס
איך פאַרגעס
איך עם
איך פּרעם /
איך פרעס
אנעזעס
אגעפעס
(0) בעס (די), דעס, דרעס, חית, טית,
טרעס, טשערקעס, עקספּרעס, עקס."
צעס, פּיעס, פּעס, קאַנגרעס, קלעס,
נאַסטשעס, ר' מאיר בע? הנס, הער-
קולעס (נ.), בעס(י) (נ.).
(5) שווייס, הייס א, א, וו. (וע; ווס),
עסאַך
איין נסך
אקרבן פּסח
אכעני בפּתח
(0) עס איך, פּרעס איך, פארגעס איך,
פרעס איך. (גר. ע פ - א י ךר)
(פּ, זע; ויְסאֲָך).
ע ס ט
געסט
וועסט
זשעסט
נעסט
פּעסט
פעסט (אַ)
211
פרעסט
קעסט
(דאָס) בעסט
(דאָס) גרעסט(ע)
פעסט
איך מעסט
ער פארגעסט
ער עסט
ער פּרעסט
ער פּרעסט
געוועזט
אער לעזט
(0) וסת, אַסבעסט, אַרעסט, טעסט.
טרעסט, מאַניפעסט, פּראָטעסט, קאָני
טעסט, רעסט, איך אינװעסט, ער
דרעסט (זיר), ברעסט (נ.), בוקאַרעסט
(נ.), בודאַפּעסט (נ.).
(5,) דרייסט, טרווסט א, א, וו.
ווסט),
(וע:
עס ט יק
איך באַלעפטיק
איך פֿאַרפעסטיק
מאַדזשעסטיק (1.)
(נר. ע ס ט - י ק)
ע ס ט ער
אָרקעסטער
סילוועסמטער
סעמעסטער
שוועסטער
בעסטער
גרעסטער
פעסמער
אסתר
איך לעסטער
עסטיק-עסלאר
(0) מנילת אסתר, (פעלד) מעסטער,
סעקוועסטער, די נעסטער, פּרעסטער,
אינװועסטאָר, נגעדרעסטער, נעפּרעס-
טער, דניעסטער (נ.), ברעסטער (נ.),
בודאַפּעסטער (נ:), בוקארעסטער (נ.),
מאַנטשעסטער (נ.), עסט ער, פאַר-
יגעסט ער א. א. וו. (גר. עסט -ער).
עסיע
סעסיע
פּראָפעסיע
פּראַצעסיע
קאָנצעסיע
פּאָלעסיע (ג.)
בפרהסיה
(0) אימפּרעסיע, פּאַסעסיע, סעצעסיע,
פּראָנרעסיע, עקספּרעסיע, רעפּרעטיע.
(גר, עס - י ע)).
ע ס 5
געץסל
פעסל
קעסל
שלעסל
פּעסל (נ.)
בעל הבית'ל
(0) פּאַפּירעס?, איך רעס?, אַדרעס-ל,
פּרעס-ל א. א. וו. (*) פּסל?, נעזעסל,
(נר. ע ס - 5)),
(5,) איך טרויסל,
ע ס ל אַ ך
העסלאך
נגעסל-אך
פעסל-אַך א. א. וו.
- (זע: עסל).
עסן-- עס ק
עס|
באַראַנעפין
פּרינצעסין
דעליקאַטעסן
פּיעסן
פאַרגעסן
באַזעסן
געזעסן
פֿאַרזעסן
עסן
געגעסן
דערעסן
פאַרעסן
פּרעסן
פרעסן
(0) דעסן, לעסאָן, פּאַטראָנעסין, (די)
קרעסן, דרעסן (זיר), מת'ן, העסען
(נ.), די אַדרעס-ן, קאָמפּרעס-ן א. א.
װו. (גר. ע ם - |).
ע ס ע
באַראַנעסע
מעטרעסע
מצות עשה
פּאָעטעסע
פּיעסע
פּרעסע
גנעסע
פּעטע
(0) העסע, זאַװיעסע, טרעסע, מעסע,
פּאַטראַנעסע, פּרינצעסע, איך טעסע,
איך טרעסע, בעסי (נ.).
עסע ס
אמייוהחסת
אבית הכנסת
212
(0) די דרעסעס, יעס'עס, פּעסעס, איך
פּרעס עס, איך פאַרנעס עס א. א. װ.
(זע: עס), די באַראַנעסע-ס, פּע-
סע-ס א. א. װ. (זע: עסע)).
(פ.) איך הייס עס, איך ווייס עס א, א.
וו, (זע: ייס).,
ע ס ע ר
מעסער
עסער
פּעסער
פּרעסער
פעסער
פרעסער
שלעסער
בעסער
גרעסער
איך פאַרבעסער
איך פאַרגרעסער
פּראָטעסאָר
(0) געוועסער, דרעסער, מעת לעת'ער,
עקספּרעסער, אָדעסער (נ.), פּאַליעסער
(נ.), שלמנאסר (נ), יעס סער!
אַסעסאָר, פּאַסעסאָר, סליעסאר,
(*) כתר. (נר. ע ס, ע ס ע - עו,
ר).
ע ס ק
אַראַבעסק
בורלעסק
בליעסק
גראָטמעסק
פּליעסק
פרעסק (די)
(0) דעסק, טרעסק, פּיקטאָרעסק.
218
ע ס ק ע
געסקע
דרעסקע
הומאָרעסקע
פּרינצעסקע
פעסקע
בורלעסקע
גראָטעסקע
פּעסקע (1.)
איך בליעסקע
איך פּליעסקע
(0) העסקע, זאַוויעסקע, טשערקעסקע,
פּאַפּירעסקע, פּיעסקע, פרעסקע, פּיק-
טאָרעסקע, יאַן סאָביעסקע (נ.), גנעס-
קע (נ.), בעסי'קע (נ.), איד טרעסקע.
ע פּ (פנל. ע ב)
טשעפּ (א)
סטעפּ
שלעפּ (א)
טעפ
טרפ
צעפּ
קלעפּ
קנעפּ
קעפּ
איך קעפ
איך שטעפּ
איך שלעפּ
איך שעפּ
אאיך קלעפּ
(0) סאַלעפּ, סקליעפּ, קרעםפ, פּעפּ,
העפּ! איך װעפּ (אויס), איך פלעפּ.
עפ ט
רעצעפּט
ערשעפּט
עס קע- עפּס
ער קעפּט
ער שטעפּט
ער שלעפּט
ער שעפּט
פאַרגרעבט
אער קלעפּט
אער וועבט
אער לעבט
ער שוועבט
איער שטרעבט
(0) קאָנצעפּט, עקסעפּט, ער װעפּט
(זיד), ער פלעפּט, ער סקעבט,
(5.) ער הייבט, ער גלוובם.
ע פ ט ער
סצעפּטער
געקעפּט-ער
ערשעפּט-ער א. א. וו.
(זע: עפּט)).
ע פ ל
טעפּל
טרעפּל
עפּל
צעפּל
קנעפּל
קץפּל
קרעפּל
איך פּרעפּל
ינפל |
אנעפל (די)
(0) ווארטעפּל, לעפּל, שטעפּל, המן
קלעפּל,
ע פּ ס
גרעפּס
שעפּס
עפּסל-- 9פ מן
קרעבם
שב"ס
(0) די סטעפּס,
שפּינוועבס,
עפּ ס 5
מעפּסל
שטעפּסל
שנעפּסל
שעפּטל (נ.)
ע פ ע
שלעפּעץ
מאַזעפּע (ג.)
איך העפּע
איך טשעפּע
| (0) פּריטשעפּע, קרעפּע, איד טאַלעפּע,
איך טעפּע, איך טערעפּע, איך פאַר-
ליעפּע, איך סקליעפּע, איך שטשעפּע.
ע פּ ע ס
עפּעס
(0) עפּאָס, טרעפּעס, סטעפּ-עס, שלע-
פּע-ס, איך שלעפּ עס, איך טעפע עס
א. א. וו, (וע: עפּ, און עפע).
עפּ ער
מעפּער
שטעפּער
שלעפּער
שעפּער
דניעפּער
אקלעפּער
(0) װיעפּער, לעפּער, פלעפּער. (גר.
ע פּ, ע מפּ ע -ע ר, ר).
קרעפּס, סקעבט,
214
ע ף
שעף
באַטרעף (א8'
איך טרעף
אאיך פאַרשלעף
(0) (באַ)רעליעף, איך פּלעף, שברות
חלב, כליעוו, ליעוו (נ,), פּשאַקרעוו.
ע פ ט
העפט (8)
געהעפט
געשעפמ
איך העפט
איך באַהעפט
ער טרעפט
שער איבערטרעפט
עס באַטרעפט
ער פּלעץפט
אער פאַרשלעפט
(0) נרעפט, דרעפט, נעפט, פארמאַ-
צעווט,
ע פ ט יק
העפטיק
זעפטיק
קרעפטיק
איך באַשעפטיק
(נר. ע פ ט - י ק)
ע פ ט |
קרעפטן
געשעפם-ץן
באַהעפט-ן א. א. וו.
(זע: עפט)),
28
ע פ 5
לעץפֿל
שעפל
(0) די פּאַנטעפל, קאַרטעפל, קנעפל,
עפן
טרעפן
איבערטרעפן
באַטרעפן
איך עפן
אגרעפין
איין גפן
(0) פּלעפן, די בארעליעפן, די שעפן.
(פ.) זייפן, סייפן א, א, וו, (זע; ויפן),
ע פ ע
נעפע
רעליעפע
ישפע
(פ ) מגפה, מכשפה א, א. וו. (וע:
וִוִפע).
ע פ ע ר
טרעפער
פעפער
באשעפער
רעליעפער
אפעפער
אישעפער
(פּ,) ספר, טריפה'ר, עפר ואפר, היפה'ר,
עז
געזעץ
זעץ (8)
לץ
נעץ
קעץ
עפל- עצ ט
קץ
פעץטם
איך העץ
איך זעץ (זיך)
איך איבערזעץ
איך באַזעץ
איך פאַרזעיץ
איך פאַרלעץ
איך פאַרנעץ
איך שעץ
אשטעטס
(0) געץ, זשערעבעץ, טאַלעץ, טראַ-
פּעץ, טרעלעץ, כאַלאָדיעץ, מאַלאַָ-
דיעץ, , ספּעץ', פּאַדליעץ, צעלעץ,
קאַנאַניעץ, קאניעץ, קופּיעץ, קרילעץ,
קרעץ, קואסעץ, שטיגלעץ. די בעץ,
טעץ, פּלעץ, ,עץ', איך פועץ,
בחור'עץ, גאַנעפעץ, גוי'עץ, חזיר'עץ,
מוידעץ, קליוועץ, תמ'עץ. די העטס,
סעטס, איך פאַרפעטס, דעם אַט-
לעט-ס, דעם פּאָעט-ס א. א. וו. דעם
דאַרמאָיעד-ס, מחמד-ס א. א. װ.
(גר. ע רד , ע ט - ס)).
ע צ ט
יעצט
צולעצט
ער העצט
ער זעצט (זיך)
ער איבערזעצט
ער באַזעצט
ער פאַרזעצט
ער פאַרלעצט
ער לציש
ער פאַרנעצט
ער שעצט
עצל--ע קאר
(0) ער פעצט, דו בעטסט (צו),
דו גט'סט, דו גלעטסט, דו ועטסט
(זיך), דו יעטסט, דו פּלעטסט,
דו פאַרפעטסט, דו באַרעדסט, דו
שפּעטסט. (*) דו בעטסט, דו
טרעטסט, דו פאַרטרעטסט, דו צע-
טרעטסט, דו פאַרקנעטסט.
ע צ ל
טעצל
לעצֵל
פּלץצל
קלעץצל
קעצל
געצל
(0) באַזעצל, זעצל, פּרעצל, קרעצל,
(גר, ע ץ - 9)),
עצ ער
זעצער
איבערזעצער
פּלעצער
קלעצער
איורש עצר
אנבוכדנאצר
(0) העצער, בעטס איו, קנעטס איר
א. א. װו. (נר. ע ץ, ע ט ס-איר)
(5.) מן המצר, הייצער. (וע; ייץ).
ע ק (פל. ע ג)
געבעק
געפּעק
דעק (א)
טשעק
עק
פלעק
206
צוועק
שנעק
שרעק
העק
זעק
רעק
שלעק.
איך דעק
איך אַנטדעק
איך פאַרדעק
איך וועק
איך דערוועק
איך לעק
איך מעק
איך נעק
איך עק (זיך)
איך אַנטפּלעק
איך פאַרפלעק
איך באַצװעק
איך שטעק
איך פאַרשטעץק
איך שטרעק
איך שמעק
איך דערשרעק
(0) באַשטעק, ביבליאָטעק,
גרעק, דרעק, היפּאַטעק,
טשוועק, , עס-דעק", פאַרדעק (א),
פאַרשטעק (אַ), סלעק, קלעק, שעק,
שפּעק, די בעק, גלעק, פרעק, קעק, איך
געדעק,
טרעק,
בעק, איך בלעק, איך טשעק (אָפּ),
איך סעק, איך פאַרקלעק, איך קרעק
(זיר).
עק אַך
אלעקאַך
אמקח
277
(0) פלעק איך, שמעק איך א, א. וו
(זע: עק)),
(9,) ווייק איך, פייק איך א, א. וו
(יע: וֶק),
ע ק ט
פּראָיעקט
רעספּעקט
דירעקט
פּערפעקט
קאַרעקט
עם קלעקט
ער דעקט
ער אַנטדעקט
ער באַדעקט
ער פאַרדעקט
ער וועקט
ער דערוועקט
ער לעקט
ער מעקט
ער נעקט
ער עקט זיך)
ער אַנטפּלעקט
ער פאַרפלעקט
ער באַצװעקט
ער שטעקט
ער פארשטעקט
ער שטרעקמ
ער שמעקט
ער דערשרעקט
אאיר מענגט
איער ווענט
איער באַװוענט
אער דערװועגט (זיך)
אער זעגט
אער פרענט
עקט -- עק טע
אער פאַרמעגט
אער פלענט
אער פרענגט
אער רעגט (זיך)
(0) אָביעקט, אינזעקט, אינטעלעקט,
אַרכיטעקט, דיאַלעקט, דעפעקט, סוב-
יעקט, עפעקט, פּראָספּעקט, קאַנ-י
ספּעקט, קאַנפעקט, קאָמפּלעקט, עק-
זעקט. איך עקט, איך פּראָטעקט, איך
קאָלעקט. ער בלעקט, ער בעקט, ער
טשעקט, ער סעקט, ער פאַרקלעקט,
ער קרעקט (זיך),
(5,) ער בייגט, ער זווגט, ער לווגם,
ער נווגט, ער וויוקט, ער פיוקט,
ע ק ט אָר
אינספּעקטאָר
דירעקטאָר
לעקטאָר
פּראָזשעקטאָר
קאָלעקטאָר
קאָרעקטאָר
רעפלעקטאָר
רעקטאָר
(0) אַרכיטעקטאָר, דעזינפעקטאָר,
סעקטאָר, עלעקטאָר, עקטאָר, פּראַ-
טעקטאָר, נעקטאַר, דירעקטער, עקזעק-
טער, פּערפעקטער, קאַרעקטער, אַנט-
דעקט ער, מעקט ער א. א. ו. (נר,
עק ט -- ע ר)
ע ק ט ע
סעקטע
ספּעקטע
דירעקט-ע
פֿאַרפלעקט-ע א. א. וו
(זע: עקט).
עקל--עקער
ע ק ל
בעקל
ברעקל
גלעקל
דעקל
זעקל
טשוועקל
פּעקל
פלעקל
רעקל
שטעקל
אעקל
אישקל
איעקל
(0) העק?, לעקל, סעקל, פרעקל, גע-
בעקל?, גרעקל, דרעקל, טשעקל, עקל,
(5*) איך העקל, איך מעקל, פאַר-
שטעק-ל, שנעק-? א. א. װ. (גרי
עק - 5),
(פּ,) אַפּטיוקל, סטייקל,
מקיל, דושויקל (נ.).
ע ק ס
געבעקס
עקם
סעקס
קאַמפּלעקס
רעפלעקם
טעקס
זעקם
מעקס (נ.)
(0) ביפשטעקס, קאדעקס, קלעקס, די
טרעקס, טשעקס, איך וװעקס, דעם
גרעק-ס, דעם שנעק-ס א. א. װו. (גר,
עק-- ס).
(פ9.) געוויקס,
קייקל, איז
218
ע ק ס ט
טעקסט
נעקסט
(זאַלבע) זעקסט
דו אַנטדעק-סט
דו דערוועק-סט א.און, -
(זע: עק)).
עק סל
וועקסל
עקסל
קעקסל
מעקסל (נ.)
איך דרעקסל
(זע : עקס),
איך מעקע
רעבעקע (נ.
(0) אָפּיעקע, יורזרעקע, טעקע, נאַ-
סיעקע, ספּעקע, קאַליעקע, בדליכא,
מעקאַ (נ.),
ע ק ער
אַנטדעקער
בעקער
וועקער
מעקער
גלעקער
פלעקער
אכזב ושקר
איהפור בדקר
219
(0) העקער, טשעקער, לעקער, פּעקער,
קלעקער, קרעקער, קעקער, (פיין) שמע-
קער, ביבליאָטעקאַר.,
(פ,) אַפּטייקער, פויקער, קווייקער,
אָנדערטייקער,
עקציע
אַפּאַפּלעקציע
דירעקציע
לעקציע
סעקציע
פּראָטעקציע
קאָלעקציע
(0) אינספּעקציע, אינפעקציע, דעזינ-
פעקציע, סעלעקציע, עלעקציע, קאָמ-
פּלעקציע, קאַנפעקציע, רעזורעקציע
א. אַנד,
ער
בער
געווער
נֶר
הער
מרער
משער
ליקער
מאַניער
מיליאַנער
מיליטער
מעער
סער
קאַװאַליער
רעװאָלווער
רער
שאָפער
שווער (א)
עקציע-ער
שער (א)
באַגער
געהער
פֿאַרהער
פאַרווער
קער (8)
פֿאַרקער
שטער (א)
אומגעפער
לעץר
מער
סקווער
פּאָפּולער
רעגולער
(זייער) שווער
דער
הו גנ אנ הא
ווע!
ער
אַהער
איך באַגער
איך הער
איך געהער
איך פאַרהער
איך ווער (זיך)
איך פאַרווער
איך פּאַרמער
איך דערנער
איך באַער
איך פאַרער
איך פאַרצער
איך קלער
איך באַקלער
איך דערקלער
איך פארקלער
איך קער (אוים)
איך באַקער
ערב-- ער דער
איך פאַרקער
איך שווער
איך באַשװוער
איך פאַרשווער
איך שטער
איך פֿאַרשטער
איך צעשטער
איך שער
איך באַשער
(0) (אין דער) לער, די דער, לאמטער,
מאַלער, נעסעסער, סקנער, פּאַרטיער,
פּארטער, פּער, צװוער, קאַלאַנטער,
קליסטער, שטשער, שפּאַלער, שפּער,
פאַמיליער, קווער, איך באַווער, איך
געווער, איך יער, איך עמפּער (זיד),
איך שפּער (צו). פעיר, איי דאַנט
קעיר,
אױיקציאַנער, אימפּאָרטער, אינזשע-
ניער, אָפיצער, אַקושער, אַקציאָנער,
גאַנדאָליער, נאַרדעראָבער, גואווערנער,
דאַקטרינער, היפּנאָטיזער, ואִיאַזשער,
װאַליער, װיזיאָנער, זשאַננליער, לע-
גיאַנער, פאַנאַזינער מאַננעטיזער,
מאַראָדער, מיליאַרדער, מיליציאָנער,
מיסיאַנער, סטאַראַָװיער, סוטענער,
סופלער, סעקרעטער, , עס-ער", פּיאָ-
נער, פּענסיאַנער, פּרעמיער, פראָטער,
פריזיער, קאַמיסיאַנער, קאַלפּאָרטער,
קאַנטראָליער, קאַנצעסיאַנער, קוריער,
קלאַקער, רעאַקציאַנער, רעװאַלוציאָ-
נער, רעזשיסער, שטוקאַטער, שפּילי-
טער.
אימאַזשינער, עקסטראַ-אָרדינער,
פאָרס-מאַזשעור, אַ קיווער אווער,
נאַדפרימער, בעלוװועדער (נ.), נער (נ.),
װאלטער (נ.), פּאַסטער (ג.),
280
ער ב
הערב
סערב
קערב (די)
איך דערווערב
איך ערב
(0) אַדװערב, ווערב, שטשערב, סערפּ,
ער ב 5
הערבל
ווערבל
קערבל
שערבל
(זע: ערב).
ער ב ס ט
הערבסט
דו דערווערבסט
דו ערבסט
ערג (ע: ע ר ק)
ערנל
בערנל
קערגל
שמערנל
איך גערגל (זיך)
ער גנ ער
בערגער
ערגער
ער ד װמע: ער ט)
ער ד ע ר
מערדער
281
(0) פערטער, איך הער דיר,
שווערט דיר א. א. װו. (ער.
ער ט - דיר, ד ע ר)
ערוננ
דערנערוננ
פאַרערונג
דערקלערונג
פאַרשווערונג
שטערוננ
צעשטערונג
הערינג
(0) באַקער-ונג, פאַרצער-ונג,
מער-ונג א. א, וו,. (זע ; ער)),
ע ר ט
ווערט (א)
קאָנצערט
פּאַרטרערט
פאַרקערט
זאַלבע פערט
בערד
ערד
פערד
שווערד
ער באַגערט
ער הערט
ער געהערט
ער
ער
ער ווערט
ער באַװערט
עֶר
עם
ער
געווערט
לערט
דערהערט
פאַרווערט
ער
ער,
פאַר-
ערונג--ער טל
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
ער
פֿאַרמערט
דערנערט
באַערט
פאַרערט
פאַרצערט
קלערט
באַקלערט
דערקלערט
פאַרקלערט
קערט
באַקערט
פאַרקערט
שווערט
באַשװוערט
פֿאַרשװוערט
שטערט
פאַרשטערט
צעשטערט
שערט
באַשערט
(0) דעסערט, מאַלבערט, עקספּערט,
קאַנווערט,
קואווערט, די
קווערט. אינערט, ער
טערט,
יערט, ער עמ-
פּערט (זיך), ער שפּערט (צו).
וועו טל
טערטל
ערטל
פערטל
קווערטל
קערטל
איך צערטל
(0) הערטפ,
טערט? מערטפ,
קאָנ-
ווערט-?. (נר. ע ר ט - ל),
ערטער--ערל
ע ר ט ער
ווערטער
ערטער
פץרטער
(0) דער באַשערט-ער, פאַרװערט ער
א. א. וו. (זע: ערט)).
ערים
געדערים
ווערים
איך באַשערים
(0) שערים, סערום, פערם, איך הער
אים, איך באַשװער אים א. א. װ.
(זע: ער)),
עריע
אימפּעריע
אַרטילעריע
בוכחאַלטעריע
גאַלעריע
חיסטעריע
מאַטעריע
מאשינעריע
מיסטעריעץ
סעריע
קאוואלעריע
בריה
(0) אַראַנזשעריע, אַרטעריע, אינפאַנ-
טעריע, באַקטעריע, ביזשוטעריע, גאַ-
לאַנטעריע, דיפטעריע, דעזינטעריע,
זשאַנדאַרמעריע, כאַלעריע, ליאַמפּער-
יע, מענאַזשעריע, פּאַנאַבעריע, פּאַ-
פּעטעריע, פּאַרפומעריע, פּיקאַנטער-
יע, פּעדאַנטעריע, פּעריפעריע, קאַפע-
טעריע, איך בעריע. (גר,. ע ר --י ע).
202
עויק
היסטעדיק
כאָלעריק
מאַטעריק
באגעריק
געהעריק
פאַראיעריק
(0) בעריק, טשעריק, מאַניעריק, יע-
ריק, העריק, טרעריק, נעריק, רעריק,
נהרג. (גר, ע ר - י ק).
עריקע
היסטעריקע
געהעריקע.
פאַראַיעריקע
אמעריקע
(זע: עריק),
ערישׁ
היסטעריש
װיזיאָנעריש
ווענעריש
כימעריש
עטעריש
מאַלעריש
מיליטעריש
בעריש (נ.)
(0) דעריש, אַטמאַָספעריש, אַרטײ
לעריש, כאָלעריש, קערעש, זרש (נ.),
רעאַקציאָנער-יש, רעװאַלוציאַנער-יש
א. א. װו. (זע: ער)),
ער ל
ערל (א)
פּערל
קערל
288
רערל
שערל
שמערל
(0) סקווערל, שרה'? (נ), הער5,
טענערל, לאַמטער?. (גר. ע ר - 5)).
ער ל אַ ךד
געפערלאַך
הערלאַך
ערלאך
שװוערלאַך
(0) אומאויפהערלאַך, אונערקלערלאַך,
איך פאַרהערלאַך. די קערלאַך, די
שערל-אַד א. א. װו. (זע: ער?),
ע ר
לאַמטערן
קערן
קרן
שטערן
טעאטערן
כאַראַקטערן
גערן
מאָדערן
געווערן
איך לערן
איך דערצערן
(0) עקסטערן, ציסטערן,
בערן (נ.), די בער-ן, דעם שווער-ץ,
באַנער-ן, צעשטער-ן, דעם פּאָפו-
לער-ן א. אי וו. (גר, ע ר - |).
ערננס טמ
ערנסט
מאָדערנסט
דו לערנסט
דו דערצערנסט
צווערן,
ערלאר--ערע
ערנ ער
לערנער
דערנער
הערנער
קערנער
גערנער
מאָדערנער
(0) מיזערנער, בערנער (נ.), הער
נאָר, שווער נאָר א, א. װו. (נר, ע ר -
נאַ ד)
ע ר ס
אוניווערם
פּערס
סקווערס (די)
פעץרז
פּערווערז
(0) די טשערס, דעם מילאַנער-ס,
דעם פּיאָנער-ס א. א. װו. (גר, ע ר -
ס ).
ער ע
אַטמאַספערע
באריערע
כימערע
מאַניערע
ספערע
ערע
פּהעמיערע
קאַריערע
בערע (ג.
סערע (נ.
אלערע
אזרע
אפרא
אישווערע
אפוטיפרע
ערען--ערץ
(0) אַפערע, באיאַדערע, באַנבאָניערע,
דערע, טשערע, כאַליערע, ליטערע,
מיזערע, מיזערערע, מענערע, סקנערע,
עטאַזשערע, פּאַנטערע, פּאָרטיערע,
פּעשטשערע, מיטערע, איך טערע, איך
זאטערע, איך זאַמיערע, איך פּערע,
איך קערע, איך צעשטשערע.
זעראָ, עראָ, נעראָ (נ.), ווענערא
(נ.), מאַדעראַ (נ.), טשערי, פערי,
הערי (נ.), מערי (נ.), קרי, פּאָפַּ-
לער-ע, רעװאָלוציאָנער-ע א. א. ו.
(גר. ע ר - ע).
(5.) ברירה, גזירה א, א, וו.- (זע:
ויִרע).
ער ער
אדרך
אערך
אים הקרח
אתרה
(0) כרך, עבודת פּרך, פּחותי ערך,
הער איך, שווער איך א. א. ו. (גר.
ער - אי ד)
(פ,) מי שברך, רב בירך, מעלה גירה איך,
(וע: ויֶרע).
ער ע ס
אנרגרת
אחזירת
אממזרת
אמעוברת
ישמיני עצרת
אזרת (1.)
(0) אינטערעס, כערעס, טערעס, די
באַריערע-ס, די
(זע;: ער, און ערע).
כימערע-ס א, א., |.
איך הער עס, איך שווער עס א. א. (.
284
(5.) הפקרות, חברות א, א. וו. (וע:;
וורעס).
ע ר ע ץ
שריץ
תירוץ
דרך אריץ
פּריץ
(נר. ע ר ע - ט ס).
ער ער
לערער
פאַרערער
פֿאַרשווערער
שטערער
צעשטערער
שערער
מערער
קלערער
שווערער
(0) (דער) נערער ((.), (קוימען)
קערער, באַנער-ער, דערנער-ער, רענו-
לער-ער, פּאָפּולער-ער א, א. וו. (גר.
ע ר - ע ר)).
ע ר פ ל
דערפל
ווערפל
פערפל
(נרל. ע ר - פ | ).
ע ר ץ
שמעריץ
מערץ
הערץ (ג.)
(0) ערץ, קאַמערץ, די פערץ, קערץ,
שטערץ. דעם עקספּערט-ס, דעם
288
פערד-ס א. א. װו. (גנר, ע ר ד,
ע ר ט - ס)).
(פּ.) שירץ,
ער ציק
באַרמהערציק
שמערציק
פערציק
(0) עננהערציק, הערצאָנ. (זע: ערץ).
ע ר צ ל
הערצל
קערצל
שטערצל
ווערצל (די)
(0) פערצל, (פ.) שירצל, מער צאָל,
(גר. ע ר - צ אַ 5)).
ע ר ק
ווערק
געווערק
טערק
מערק (די)
איך באַמערק
בערג
איך דערווערנ
(0) צווערג, די סמערק, קערג.
ער ק ע
אַקושערקע
טאַבאַקערקע
עטאַזשערקע
צוקערקע -
בערקע
מערקע
ערציק--עשט
סערקע
שמערקע
(0) באַנבאַניערקע, גאַליערקע, דערקע,
זאַציערקע, טשומערקע, טשערקע,
סופלערקע, פּאָדװויערקע, פּאַװיערקע,
פּוסטערקע, פייערקע, שטשערקע, שי-
פאניערקע, איך צעבערקע, איך צער-
קע, איך צעשטערקע.
נר'קע, מיליאַנער-קע, מיסיאַנער-
קע א. א. װו. (גר. ע ר - ק ע)).
ער ש ט
גערשט (אַ)
(צו) ערשט
ער הערשט
צעמערשט
ער שן
הערשן
גרשון (נ.)
(5,) הירשן, קירשן, (גר, ער-- שוין,
ש יין)). -
ע ש
| = וועש
מעש
איך דרעש
איך לעש
(0) דעפּעש, יש (8), טרעש, פעש,
פרעש, קעש, באַרעזש, מאַניעזש, מיאַ-
טעזש, קאָרטעזש, נאַסטיעזש.
ע ש ט
רעשט (אַ)
ער דרעשט
ער לעשט
ער קעשט
עשל--עש קע
ע ש ל.
טעשל
פּעשל
פלעץשל
העשל (1.)
(0) קאַלעשל, ספּעשל,
ע של אַ ך
תשליך
קאַלעשל-אַך
פּעשל-אַך א. א. וו.
(זע: עשל)).
ע ש ע
בעקעשע
דעפּעשע
פעשע
פּעשע (ג.)
286
גנעשע (נ)
איך העשע
(0) פרעשע, איך טשעשע, בנרי משי.
ע שער
וועשער
פלעשער
קעשיר
יקשר
(0) דרעשער, (פייער) לעשער, פעשער,
פרעשער. (גר. ע ש, ע ש ע -ער)
ע ש ק ע
העשקע (נ.)
פּץשקע (נ.)
סטעזשקע
(0) בולדאַוועשקע, מאָלדאַװעשקע,
בעקעשקע, שעשקע, מערעזשקע,
6
הוס פ ה
(אין דער הוספה גייען אַריין גראמע-גרופּעס פון זעלטן-
געברויכטע ווערטער, אָדער פון גרופּעס װאָס באַשטייען
פון בלוין לאָקאַליזמען, באַרבאריזמען און אַזױ ווייטער,
די קלאַסיפיקאַציע איז די זעלבע וי אינ'ם הויפּט-טײ,)
289
אַ ב יע
כראַביע, אַראַביע ((:), בעסאַראַביע
(נ-). (נר. אַב-יע).
אַ ב י ק
טשביק, נומי אַראַביק, מעבר יבוק,
באַבוק, נאַבאָק! (פ9.) האַרטלײביק.
אַ ב ל י ע
גראַבליע, סאַבליע, שטאַבליע.
אַ ב נ ע
זגראַבנע, פּאָכאַבנע, יעדװאַבנע (ג.).
אַ ב ע ד
מכנד, להרונ ולאנד, פאַרבאבעט, ער
שקראַבעט. (גר. אַב-האָט, היט).
אַב עווען
האַבעוועז, ראַבעוען, גבאי'ווען.
אַ ב ר ע
זשאַברע, כראַברע,
איפּכאַ מסתברא,
אַ ; י ד
מניד, מתננר, אין להגיר, שפּאַנאַט,
צענאַװיאַנעט. (גר. אַנ-האָט). (8.)
פאַר'דאנה'ט, תנאי-נט.
אַ 2 יק
טראַניק, מאַניק, זינזאַניק. (גר, אנ-יק).
אַ נל
זאַנל, מאַגל, מרנל. (גר. 8גדל).
קאנדעליאַברע,
אַג ר ע
פּאָדאַגרע, יומא דפּנרא, ניאַנראַ (נ.)
לעלן
אַביע -- אַדלען
8 ג ר ע ס
אַנדעס, בונרת, יומא דפנרא'ס, פּאַ-
דאַגרע'ס. (גר. אַנער-עס),
אַ ד א ך
משדך, מה דאָך, שמד דיך, לאַד איך,
כ'שאד אייך א. א. װו. (נר. א, אד-
דאָך, דיד, איך, אייד). (פ.) לייד איך,
שנייד איך א, א. װ. (זע: ײַד).
אַ ד י ם
- מאדים, דדים, ועדים, בלעק באטעם.
איך לאַד אים, איך שאַד אים, איך
שמד אים, איך טשאַדע אים, איך
יאַדע אים. (גר. אד, אַדע-אים). (פ.)
! כ'לייך אים, שנייד אים א. א. ו.
| (זע :
יַּד),
חד נדיא, סעדיה (נ.), עובדיה (.),
ליװואַדיע (ג,), אַלאדיע, סטאדיע, נאַ-
דיע (ג.), איך פּאָטנאדיע, ראַדיאָ. (נר,
אַד-יע).
אַ ד כ ן
שדכן, בדחן, איך לאַטכן.
א ד ל ע
אַבעצאַדלע, ווארצאַדלע, סיאַדלע,
פּאדלע, קאַװאַדלע, קראַדלע, שנוראַ-
וואדלע.
א ד ל עו
נדלן, שתדלן, אדלען, טאַדלען, מאַד-
לען, פראַרל'ען (ני),
אַדניק -- אַזשע
אַ ד ני ק
אוריאדניק, בעזלאַדניק, װינאָגראַדניס,
זאַדניק, זאַקלאַדניק, חב"ד'ניק, טשע-
ליאַדניק, נע ונד'ניק, סאַדניק, סקלאַד-
ניק, פּאַליסאַדניק, קורװואַדניק, קראַד-
ניק, שמד'ניק. (נר. אַד-ניק).
א ד נ ע
ברינאַדנע, בעזלאַדנע, גראָמאַדנע, דאָ-
סאַדנע, זגרארנע, טשאַדנע, נאַנראַד-
נע, נע ונד'נע, נאַריאַדנע, סמראַדנע,
סקלאַדנע, פּאַראַדנע, קאַסקאַדנע א. א.
וו. (גר. אד, אדע-נע),
אָד רע
יאַדרע, עסקאדרע.
אַ וול
קאַפּאַו?ל, איך באַ'נבל, איך באַ'עול,
פּאַוועל (נ.). (נר, אַװ-?), (פ.) בייוול,
טייוול, זײַװ? (נ.), פייוו? (נ.).
װיאַדרע,
אַ וול ע
עולה, תלמוד בבלי,
אַוונ ט
די דאַװונט, באַהאַונט,
אַווניק
איספּראַװניק, בעזרוקאַװניק,
ניק, לאַווניק.
אוונע
איספּראַוונע, גלאַוונע, זאבאוונע, יאַו-
נע,, פּלאַוונע, פּראַװאָסלאַװונע, יבנה
(נ.), כלאוונע (נ.),
אַ ווו ענ עו
דאַווענען, (זיד) יאַװענען. (גר. אַװע-
נען).
זאַבאַון"
200
אַוועץ
מערזאַװעץ, סאַמאָדערזשאַװעץ, קראַ-
סאַוועץ, אַטפּראַװע-טס, דאָבאַװוע-טס
א, א. װו. (נד. אַװע-טס),
אַ ז ד ע
גװויאזדע, יאַזדע, כי לעולם חסה.
(גר. אַזדרו, די),
אַ זי ם
אשכנזים, פּלאַזים, מנזם, ראַזעם!
מיאַזם, סאַרקאַזם, ענטזיאזם, אין
מבזה אים, איך דערקאַזע אים א. א.
װו. (גר. אַז, אַזע-אים). (פ.) וייז
אים א. א. װו. (זע: ע)).
אַ זי ק
מזיק, מחזק, נאַזיק. (נר. אַז, אַזע-
יק). (פּ.) גרייזיק, אייזיק (נ.). (זע:
וַַזיק).
אזעוו קע
סאַזעווקע, ראַזעווקע.
א ז שנ יק
בומאַזשניק, טריקאטאזשניק, סאַבאָ-
טאַזשניק, סטראַזשניק. (גר, אַזש-
ניק).
אַז ש נע
באַנאַזשנע, בומאטזשנע, ואַזשנע, װווי-
ראַזשנע, טראָך-עטאזשנע, טריקאָ-
טאַזשנע, דראַזשנע (נ.),. (נר. אזש-
נע).
א ז שע
נאַזשע, פאַזשע, סאַזשע, סטראַזשע,
פּאַלאַזשע, פּאַקלאַזשע, איך אווואזשע,
איך דערקאַזשע, איך אַטואַזשע (זיך),
201
איך מאַזשע, איך פּראַזשע, נא זשע!
(נר. אַ-זשע),
אַטאָרגע |
קאַטאָרגע, אַגיטאַטאָר-קע, אַרגאַניזא
טאָר-קע א. א. וו. (נר, אטאָר-קע).
אַ ט ווע
דראטווע,, קאַרפּאַטװע, לאַטוויעי
(גר. אַט-ווי).
אַ טונג
גאַטונג, באראטונג, באַשטאַטנג,
אויסשטאטונג.
אַ טיען
סמבטיון, סימפּאַטיע-ן, קאַטיע-ן א.
(גר, אַטיע-)+
אַ ט לע ס
אַטלעס, פּאַטלעס, מאַטלע'ס (נ.), איך
בט? עס, איך צעפּאַט? עס. (גר. אַט-
לאָז. (פ,) בייט? עס, טייט? עס א.
אי וו,. (זע; ײַטל?).
אַ ט ני ק
בת'ניק, דעסיאטניק,
ראַזװוראַטניק, ראַטניק,
א, ||.
אַקוראַטניק,
הארבאטניק,
שמאַטניק,
אַ ט נ ע
פּיאַטנע, אַקוראַטנע, אַראָמאַטנע, דע-
ליקאטנע, זדאטנע, מיאטנע, סעפּאַ-
ראיטנע, פּלאטנע, פּעטשאַטנע, פאָר-
מאַטנע, קװאדראַטנע, ראזווראטנע,
שאַבמאַטנע, שטאטנע, (גר,. אט-נע).
אַ ט נ ע ס
שעטנז, פּיאַטנעס, קטנות, (גר. אַטן-
עס, אָדער אט-נס),
דראַכמע,
אַטאָרגע --= אכמעץ
אַ ט וו עו
באַלעבאַטעװען, בליאַטעװען, װאַטע-
וועז, זאַראַבאַטעװען, זאַטראַטעװען,
טשאַטעװען, מאַטעװען, פאַרדראַטע-
ווען, פאַרפּעטשאַטעװען, צעטראטע-
ווען, צעקאַטעװען. (גר, אַטע-ווען).
אט רע ק
װיאַטרעק, שטן מקטרנ. (גר, אטער-
יק),
אַ ט שי ק
האטשיק,, האַרלאטשיק, מיאטשיק,
פּיסקאַטשיק,, פּלאַטשיק, קװואטשיק,
דאקלאַדטשיק, סקלאדטשיק, פּאָדריאַד-
טשיק, ליאטשעס, מאַטשעס (נ.). (גר,
אַטש-יק).
אַ ט שנ ע
פּראַטשנע, באַרדאטשנע, דאטשנע,
זנאטשנע, טאַבאטשנע, מפמראטשנע,
סמאטשנע, פּאַרטאטשנע, פּירזשאיטש-
נע, פּראַטשנע,. (גר. אטש-נע).
אַ כ ווע ס
רחבות, פּאַכװעס. (גרי אַד-װאָס),
אַכ זע ר
אכזר, מחזור. (גר. אַך-זייער).
א כ ל ע
מחלה, נחלח, דראכליע, קאַכליע, מאַמי
לִיע (נ,), איך פארטאכליע,
א כ ל ע ס
תכלית. (זע: אַכלע).
אַ כ מ ע
לחמא, שבת נחמו, איך
יאַכמע.
אבכמען -- אַלנע
א כ טמ עו
צעיאַכמען, נחמן, בעל רחמן, לאַכמאַן,
רחמים, (גר,. אַד-מען).
אַ כ נ ע
מחנה. יאַכנע (נ.), שכנא (נ), איך
טשאַכנע.
אַ כ סן
יחסן, אלכסון.
אַ כ ע ד
פּחד,. מיחד, משחד, וקבצנו יחד, ער
טראכעט. (גר. אַך-חאט, חיט).
אַ לווע
מיוה, שלום ושלוה. (גר.
כאַלווע,
אַל-װי).
אַ לי ם
גבר אלים, נלנלים, עוזר דלים, קדשים
קלים, מעלים, אלם, טשװאַליאָם, איך
באַפאַל אים, איך קנאַל אים א. א. וו.
(גר, אַל-אים), (פ5.) איך פאַרווייל
אים, איך צעקיי? אים א. א. װו. (זע :
ייַל),
אַ ל יינ ע ס
מאַלינעס, סמאַלינעס, (נר. אַל-אין,
עס),
א 5 ר ק
בינדאליק, שקאַליק, נאַל-יק, שטראַל-
יק א., א. וו. (גר. אַל-יק, זע: אַלעק).
(פּ) אייליק, גרייליק א. א. וו. (זע:
יַַלִיק),
א לכ ע ס
נלחות, בנדי מלכות, איך קאלך עס.
208
אַל מי ד
תלמיד, תלמוד, באטשאלמעט,
האלמעט, (גר. אֵל-מיט),
אַ ל מ ע
האַלמע, טאַלמע, טשאַלמע, פּאַלמע,
כל הון דעלמא, תלמוד ירושלמי.
א ל מ ע ס
איך פּאַלמעס, קלמוס. (זע:
(גר. אֵל-מוז, מאוס).
אַ לנ יע
נאַטאַװאַלניע, נאָראַלניע, טשעקאַלניע,
ספּאַלניע, פּראַלניע, קופּאַלניע, שװאַל-
ניע, שקאַלניע.
א לג יצ ע
זאַפּאַלניצע, נאַכאַלניצע, קריוואלניצע,
שלימזל'ניצע, שמד'קניצע א. א. װ.
(זע: אַלְניק).
פאַר-
אלמע).
אַ לנ יק
גאָראַלניק, כף הקל'ניק, מערידאַלניק,
נאַטשאַלניק, נאכאלניק, סאַפּאַלניק,
ספר פּראַלניק, סקאַנדאַלניק, סראַלניק,
צימבאַלניק, קװואַרטאַלניק, קרימינאַל-
ניק, שלימזל'ניק, שמד'אַלניק, שפּאַר-
גאַלניק, שקאַלניק.
באַריאַלניק, ביבראַלניק, זערקאַל-
ניק, זשאָכאַלניק, טשעקאַלניק, כאיאַל-
ניק, מאַטעריאַלניק, סװידאַלניק,
סקאַלניק, סקריפּאַלניק, קודראַלניק,
קליסאַלניק, קעראַלניק (פון קלעזמער-
זשאַרגאָן ),
אַ יל נ ע
פּראַלנע, קװאַרטאַלנע, סטאַלנע, פֹּאַ-
דעפּאַלנע, פּאַואלנע, פאָרמאלנע,
209
קראַכמאלנע (נ.), באַל-נע, נאַכאַל-נע
א. א. וו. (נר. אַל-נע),
אַ לעצלוועו
באַלעוען, דאמאַלעװע!, זשאַלעװען,
טשוואלעווען, צעפּראַלעװען. (גר.
אַלע-ווען),
אַ לע ט
דלד, פאַרװיאלעט, ער מל'עט, ער צע-
פּראַלעט, ער קראָבמאַלעט, באַלאָט,
סאַלִיד. (גר. אַל-האָט, היט), (פ9.) ער
יעלה'ט.
א לע ל
הלל, מחלל, מתפּלל, בצלאל (נ.).
א ל ע מ עו
אלעמען, משלם'ען. (גר. אַלע-מען).
אַלעף
אלף, חלף, (גר. אַל-אויף),
אַ לע ץ
זאקשלעץ, פּאָסטאַיאַלעץ, אַ גע'מל-
עטס, אַ פארוויאלעט'ס. פּאַלאַץ,
אַלל ע ק
אנטאלעק, װאַלעק, מאַרשאַלעק, פּיד-
פּאַלעק, פּריקאהאלעק, מחלק, מסלק,
נסתלק, באַליעק, (זע: אַליק),
א ל פ ע
זאַלפּע, מאַלפּע.
א ל פ |
דלפן, חלפן. (גר. אֵל-פון).
אל ק ן
באַלקן, װאַלקן, די פאַלקן, די קאַטאַ-
פאַלקן,
קאַמפּע,
אַלעװוען -- אמש
אַ לק ע ר
אַלקער, וואלקער. (נר. אַלק-ער, אָדער
אֵַל-קער),
א ל ש ע
פאלשע, גענעראַלשע,
אַ מ א ך
זאַמאַך, סמך, גראַם איך, טאַראַראַמע
איך א. א. וי (נר, אם, אמע-איך),
אַ מ ב ל
אנסאמב?, פּריאַמב?, סטאמבו? (נ.).
אַ מ דן
למדן, די זאַמדן,
אמ עווען
טאַראַראַמעװען, ליאמעווען,
מעווען, פאַרטאַמעװען,
שליאמעווען,
פארהא-
שטאַמעווען,
(נר, אַמע-ווען),
אַ מ ע טמ
סאמעט, למד, מלמד, ער טאראַראמעט,
ער ליאַמעט, זאַמוט (נ.), (פ.) מעמד.
א מ עט נע
האמעטנע, נראַמאָטנע. (זע: אמעט).
א מ פּ
װאַמפ, שטאַמפּ,
8 מ פ ע
ראַמפע, פּאַמפא.
א מ פע ר ט
לאַמפּערט, צעהאמפּערט.
אַ מ ש
זאַמש, יאַמש, ראַמש.
אנדיק --- אַנעווען
אַ נ די ק
סנדיק, בראַנד-יק, פֿאַרשטאַנד-יק א.
א. וו. (גר- אַנד-יק, אָדער אַן-דיק).
אנ ד ר עי
סאַלאמאַנדרע, פּאַנדרע (נ.), אַלעק-
סאַנדרא (נ.), אַנד(ע)רע.
א נווץ
קאַנווע, איך גנב'ע. (נר, אן-ווי).
אַ נ טוך
האנטוך, לאַנטוך. (גר- אנט-איך, אייך,
אָדער אַז-טור).
אַ נ טי /
גאַראַנטיע, כיראָמאַנטיע, ביזאַנטיע
(נ.). (נר. אַנט-יע),
אַנט עווען
בריליאַנטעוען, פּלאַנטעװען, פראַנטע-
ווען, קאַָמעדיאַנטעװען, קאנטעוען.
(גר. אַנט-עוען).
אַ נט שאַ פ מ
באַקאַנטשאַפט, געװאנדשאפט, גע-
זאנדשאפט, פאַנדשאַפט, פֿאַרװאַנד-
שאַפט. (גר. אַנד, אַנט-שאַפט). (פּ)
פיינדשאַפט, פריינדשאַפט,
אַ נט שי ק
באַראַנטשיק, דיװאַנטשיק, טשולאַנ-
טשיק, טשעמאָדאַנטשיק, יאַפּאַנטשיק,
יוננגערמאנטשיק, מיידאַנטשיק, פּאַראַ-
וואנטשיק, קאַבאַנטשיק, קאַנטשיק.
(זע: אַנשטשיק).
אַ נט שע
אָפּאַנטשע, איך ניאַנטשע, איך קליאנ-
טשע, חנה'טשע, דערמאנט זשע,
204
פּלאַנט זשע א. א. וו. (גר, אַנד, אַנט-
זשע).
א נ י ע ץ
אַבאַדראַניעץ,, אַמעריקאַניעץ, וויכאַ-
װאניעץ, פּאַװוסטאַניעץ, פּאָסלאַניעץ,
ראַניעץ, קאַניץ, (א) פאַרװיאניע-טס,
(זע: אניע, און אַנער).
אַניער
שאַמפּאַניער, שפּאַניער,. (גר, אַניע-
ער),
א ני צ ע
דראַניצע, װיכאַװאניצע, פּיאַניצע, ראַ-
ניצע, באַראבאַניע-ט זי, כליאניע-ט
זי א, א. װו. (זע: אניע),
אַניקע
חנוכה, אַפּטאַניקע, דאַנטאַניקע, באָ-
טאַניקע, מעכאַניקע.
אנס טווע
גראָביאַנסטװוע, דװאָריאַנסטװע, כולו-
נאַנסטווע, פּיאַנסטװע, שארלאַטאַנסט-
װע- (זע: אַן).
אַנס קע
באַריאַנסקע, גאַלנאַנסקע, כוליגאַנסקע,
לאַפּאַצאַנסקע, מאַרמאַנסקע, אַסטראַ
כאַנסקע, קובאַנסקע א. א. ו. (גר.
אַן-סקע).
אַנעוו
גנב, יאַנעוו (נ.), באן הויף, (נר, אַן-
אויף).
אנ עווע וו
אָבמאַנעווען,, באַלאַנאַנעווען, באַראַ-
באַנעווען, בויאַנעווען, טאַראַבאַנעוען,
299
פּאַנעװען, פּיאַנעװען, פּלאַנעװען, פאַר-
סטאנעווען,, פאַרשאַרלאַטאַנעװען, שאַ-
נעווען. (גר: אז-עווען).
א נ פ
בראַנפן, איך חנפ'ן. (גר. אַן-פון).
א נ צ יע
אינסטאנציע, דיסטאַנציע, װאַקאַנציע,
סטאַנציע, קװויטאַנציע. (גר. אנץ-יע).
אַ נ צי ק
בראנציק, נלאַנציק, צוואנציק, דאנציג
(נ.). (זע: אנץ). (פ.) ניינציק.
א נ ש ט שי ק
אָבמאַנשטשיק, באַלאַנאנשטשיק, באנ-
שטשיק, באַראַבאַנשטשיק, קאַמעדיאַנ-
שטשיק, קאַרמאַנשטשיק, שאַרמאַנ-
שטשיק. (זע: אַנטשיק).
אס אַ ך
פּתח, האס איך, שפּאַס איך א. א. וו
(זע: אס)),
אַ סטוך
פּאסטוד, פּאַסט אייך, פאַסט איך א,
א. וו, (זע: אסט).
א ס ט יע
דינאַסטיע, נאַסטיע (נ.). (נר. אָסט-
יע).
אס ט ק ע
טשאַסטקע, ענטוזיאסטקע, פּאַסטקע,
שעסנאַסטקע,
א ס יע
פּאַסיע, קוואַסיע, זאַסיע, באַסיע (נ.),
כאַסיע (נ.), איך שת'יע, אַפאַנאַסיע
(ג.)- (גר. אָס-יע),
אַנפּן --- אַסקן
א סם ל
איך 09?, דאָס ש"ס'5, (גר. אַס-ל),
אַ ס ל ע
האַיסלע, יאַסלע.
אַ ס מ ע
טאַסמע, פּאַסמע, איך חתמ'ע, אַס-
(ט)מאַ.
אַ ס מ ע ד
מתמיד, פארחת'מעט. (נר. אס-מיט),
אַ ס ני ק
גרימאַסניק, פּוסט און פּאַסניק, קאָל-
באַפניק, קאַליאַסניק, קװאַסניק.
אַ ס נ ע
גלאַסנע, גרימאַסנע, זאַפּאַסנע, יאַװנע
וריאַסנע, לאַמפּאַסנע, פּוסט אוֹן פּאַס-
נע, קלאַסנע, אסנה (נ.). (נר. אס,
אַסע-נע),
אסעווען
איסקאַסעווען, נגרימאַסעװען, זאַפּאַסע-
ווען, פּוסט און פּאַסעוען, צעטאַסע-
ווען,. (נר- אס, אַסע-עוען).
א ס ע נ ע
חתונה, געלאַסענע, פֿאַרנעפּאַסענע,
איך נתנ'ע. (זע : אַסנע).
אס ק י ם
מסכים, מתעסקים. (גר, אסק-אים).
3 ם ק 7
מוסר השבל, משכיל?, חסק? (נ.), בת
קול, (זע: אַסק)),
אַ ס קן
עסקן, איך פּסק'ן, (נר. אַסק-אָן),
אַסרע -- אַרדע
א ס ר ע
מתרה, בבא בתרא, מרא דאתרא, תרתי
דסתרי, בלאַס(ע)דע, נאַס(ע)רע.
אַ פּאַ ך
זאַפּאַד, כאַפּ איך, קלאַפּ איך א. א. וו
(זע: אַפּ).
' אַ פּט אַ ם
ראַפּטאָם, כאַפּט אים, קלאַפּט אים א.
א, וו. (זע: א58),
אַ פּ ט ש ע
לאַפּטשע, סטראַפּטשע, איך גראַפּטשע,
איך דראפּטשע, האַפּטשי!; באב.-
טשע, כאַפּט זשע, קלאַפּט זשע אי א.
וו. (גר. אַפּט-זשע). (פ.) טייבטשע
(נ.), קנייפּט זשע.
אַ פנ יי ק
אַראַפּניק, קוראָלאַפּניק.
אַ פ נ ע
װאַפּנע, עטאַפּנע.
אַפ ט שי ק
טיפּאַגראַפּֿטשיק, ליטאַגראַפטשיק, פאַ-
טאָגראַפטשיק, שקאַפטשיק, מערזאוו-
טשיק, פּלאַװוטשיק, קראַסאַװוטשיק.
אַ פ ל יע
ואפליע, טאפליע, קאַפליע, פלא
והפלא,
א צ ל
מציל, מתנצל, קאַרנאַצל, מאַטראצ-ל,
פּאַיאצ-? א. א. װו. (זע: אִץ).
אַ צ עוו
מצב, קצב, נציב, אמת ויציב. (נר.
אַץ-אויף), |
2900
אַ ק ס ע
טאַקסע, פּראַקסע. (נד, אַקס-ס'אי(ז),
אקעווען
אָפּבליאַקעוען, װאַקעװען, פּאַטאַקע-
ווען, פּאַסמאַקעװען (זיך), פּאַקעװען,
פאַרבראַקעווען, פאַרטשװאַקעווען,. (זע:
אַק).
אַ ק ר ע ס
יקרות, שקרות. (נר. אַקער-איז, אָדער
אַק-ריס),
א ק שן
עקשן, מקשן. (גר, אק-שוין, שיין),
אַ ר ב ל
אַרבל, מאַרב?. (גד, אֲרב-ל),
אַ ר ב ע
ספאַרבע, האַרבע. (נר, אַר-ביי),
אַר ב ע ס
אַרבעס, ספאַרבעס, תרבות, איך פאַרב
עס, איך קאַרב עס א. א. װו. (גר.
אַרב-עס, איז).
אַרגום
תרנום, איך הרנ'ע אים, איך זאַרנע
אים א, א. וו. (גר, אַרג, אַרגע-אים).
אַ ר די ע
נווארדיע, לאָמבאַרדיע (נ.) (נר. אַרך-
יע).
א ר ד ע
באָמבארדע, האלעבארדע, מושטארדע,
פּעטאַרדע, (גר.
אַר-דו, די),
קאָקאַרדע, ספרדי.
297
א ר ווע
בארווע, ליאַרווע, פּאַר(ע)וע. (נר.
אר-ווי).
א רווע ר
סאַרוער, פּאַר(ע)ווער. (נר, אַר-ווער),
א ר ט וך
פשרטוך, װאַרט איך, שפּאַרט אייך א.
א. װו. (נר. אַרט-איך, אייך).
אַ ר ט יע
כאַרטיע, פּאַרטיע. (גר. אַרט-יע).
אַ ר ט שי ק
לאַרטשיק, פּאַרטשיק, קארטשיק, אהר"
טשיק (נ.), פאנאר-טשיק, באַזאר-
טשיק. (זע: אַר)).
אַ ד יו ם
אַנטיקװאַריום, אַקואַריום, סאַניטאַר-
יום, סעמינאריום, סצענאַריום א. אַנד,
(זע: אַריע).
אַ די ע ר
אַנדאריער, אַריער, הומאַניטאריער,
וװוענעטאריער, פּאַרלאַמענטאריער,
פּראָלעטאַָריער א. אַנד. (גר, אריע-ער,
אָדער אַר-יאָר),
אַ ר י ק
פולװואריק, קאַנאריק, שאַריק. (נר.
אַר-יק),
אַ ר כ ע
מאָנאַרכע, איך טרח'ע, ארחי ופּרחי.
איך סרח'ע.
אַ ר כ ע ט
באַרכעט, ער טרח'עט, ער סרח עט.
(נר- אַרך-האָט, היט),
אַרווע --- ארנע
אַ ר כ ע ס
באַרכעס, מאָנאַרכעס, פּאַרכעס, הצ-
טרכות, איך שנארך עס. (נר: אַרך,
אַרכע-עס, איז),
אַ ר מ ע
פארמע, קאַזאַרמע, ואר(י)מע, אַר-
מ(י)ע.
אַ ר מ ע ט
פּאַרמעט, אַרמוט. (נר. אר-מיט).
אַ ר מ ע ר
פאַרמער, מאַרמאָר, ואַר(י)מער, גנע"
נאַר מיר א. א. װ. (גר, ארם-ער,
אָדער אַר-מיר, מער),
א ר נ י ע
נאַרבאַרניע, ניסארניע, האַמאַרניע.
חסידאַרניע, טאַקאַרניע, לייכטאַרניע,
מאַלאָטאַרניע, מליעטשאַרניע, סטאָ-
ליאַרניע, סליעסארניע, סמאַליאַרניע,
ספּיזשאַרניע, פּסאַרניע, פּעקאַרניע,
פּראַטשקאַרניע, פרעסאַרניע, קאַװיאַר-
ניע, קיבעצאַרניע.
אַ ר נ י ק
כראַװארניק, ואַרבאַרניק, גענאַרניק,
כאבאַרניק, פּאַזשאַרניק. (גר, אר-ניק).
8 ר נ ע
באַרנע, סארנע, סטאַליאַרנע, סמאָ-
ליאַרנע, באַזאַרנע, דיסציפּלינאַרנע,
וואולגאַרנע, זמאַרנע, טאַװאַרנע,
כמאַרנע, עלעמענטאַרנע, (עקסטראַ))-
אָרדינאַרנע, סאַלידאַרנע, סאַניטאַרנע,
פּאַזשאַרנע, פּאַרטיקולאַרנע, פּאַרנע,
פאַמיליאַרנע, קאַשמאַרנע, קוסטאַרנע,
אַרנעס -- אַשרעס
רענולאַרנע, רעפּערטואַרנע, טשארנע
(נ.), סאַראַנע(?). (גר. אַר, אַרע-נע).
אַ ר נ ע ס
פּרנס, מפרנס, די באַרנעס, סאַרנעס,
סטאַליאַרנעס, סמאַליאַרנעס, טשאַר-
נע'ס (נ.), מיר שאַרן עס. (נר, אַר-
נס, אָדער ארן-עס),
אַר ס קע
אַפּטעקאַרסקע, באַיאַרסקע, בולנאַר-
סקע, בונטאַרסקע, נאַרבאַרסקע, הו-
זאַרסקע, זשאַנדאַרסקע, טאַטאַרסקע,
טאָקאַרסקע, טעסליארסקע, מוליאַר-
סקע, סטאַליאַרסקע, סליעסאַרסקע,
סמאָליאַרסקע, צאַרסקע, רימאַרסקע,
שװוייצאַרסקע, איך פּאַרסקע. (גר.
אַר-סקע),
א ר ע וו
מקרב, פּאַרעוו(ע), מצרף, חריף,
איר-אויף), (פּ.) מעריב,
(נר.
אַ ר פ ע
חרפּה, איד שאַרפּע.
אַ ר פּ ע ס
כרפּס, חרפּות, אַ קאַרפּ עס,
שאַרפּע עס.
איך
א ר ש ט
באַרשט, ואַרשט, מיד דאַרשט.,
אַ ר ש ע
פּרשה, סטאַרשע, וארשע (נ.), נאַי
ר(י)שע, ליטעראַר(י)שע א. א. וו, (זע:
אַריש),
298
א ש ט ע
כרכשתא, ראַשטע, ושתי (נ), די
איבערראשטע, די צעטאשטע, פאַר-
נאַש(ס)טו, וואִש(ס)טו, פּאַש(ס)טו,
רעש(ס)טו.
א ש ט שׁ
מאַשטש, פּלאַשטש.
אַ שט שי ק
יאַשטשיק, אוקאזטשיק, זאַקאַזטשיק,
פּריקאַזטשיק,
אַ ש ט ש ע'ן
בליאשטשען, טאַראשטשען, טאש-
טשען, לאשטשען, צעכראשטשען, צע-
פּלאשטשען, צעשאשטשען.,
אַ שי ק
דאַשיק, זאַשיק, יאַשיק, פּאָדאַשיק,
אַשיק, נאַשיק, ראַשיק, רעשייק. (נר.
אַש-יק).
אַ ש מ /
טאַשמע, יאַשמע, משמע,
א ש נ י ק
האָרעפּאשניק, קאַלאַשניק, קאַמאַש-
ניק, קאַשניק, ראַספּאַשניק, שאבאש-
ניק.
אַ ש עוו
מישב, יש לישב, סטאַשעו ((.),
מכשף. (גר. אַש-אויף).
אַש ק|ן
משכון, שר המשקים. (נר. אַש-קען).
אש ר ע ס
כשרות, עשרות, פּשרות.
עס, אָדער אַש-ריס).
(נר, אשער-
209
אַ ב ו ס
גלאָבוס, לאֲבוס, די אָסאָבע-ס, איך
האָב עס א, א, װו. (זע: אָב, און אבע).
אָ ב נ ע
אודאָבנע, דראָבנע, זשאַלאָבנע, ספּאַי
סאָבנע, פּאַדאָבנע, פּאָדראָבנע, פּראָב-
נע, סדאָבנע, (נר, אָב, אָבע-נע).
א ג י ק
לאָניק, פּעדאַנאַניקי (*) וװאָגיק, נוג
ומגוג. (גר, אָג, אַנע-יק),
אַ ; י שׁ
לאָניש, פּסיכאָלאַניש א. א. װ. (זע:
אָניע).
אָ דו ש עו
באָדזשען, בראַדזשען, דאָנאָדזשען,
פּלאָדזשען,
אַ די ק
אָדוק, צדוק (נ.), זאָדיק, שופליאָדיק,
סמראָדיק. (גר. אד, אָדע-יק). (זע:
אָדעק),
אָ דל ש
יאָדלע, פּאָרלע:
אַ ד לע ר
פּאָדלער, (=) אָדלער,. (נר. אָד?-ער,
אָדער אד-לער), (פּ,) באַזודלער, דרוד-
לער, שפּרודלער.
אַדניע
באָדניע, זבראַדניע, זװואָדניע.
יש
אָבום -- אָווינץ
אַ ד ני צ ע
אַנאָראָדניצע, נאַראָדניצע, שקאָדניצע.
(*) מאַדניצע, ספּאָדניצע. (פּ.) בעז-
ליודניצע.
אָ דנ יק
אַדניצע).
אָ דנע
בלאַגאָראַרנע, װוינאדנע,
נאַראָדנע, סוואַ-
פּלאָדנע, סאַמע-
(גר, אֶר, אָדע-
(זע :
ווזואָדנע,
לאַנאָדנע, מאָדנע,
באָדנע, סמראָדנע,
ראָדנע, גראָדנע (נ.),
נע),
אַדעווען
באַדעוועז, האַדעוען, פּלאָדעוועז, ראַס-
כאַדעווען,. (*) לאַדעווען. (נר, אַד-
עווען).
א ד ע ק
אַקאָלאָדעק, וויראָדעק, ספּאָדעק,
פזשאָדעק, כאָדאַק. (זע; אִדיק).
אָד ק עווע
פּאַדקעווע, איך לאָדקעווע (זיך), איך
פּליאָטקעװוע.
אַ ד ר /
יאָדרע, באָדרע.
אַ ד ר ע ס
יאדרעס, טודרוס (נ.). (נר, אָדער-
עס).
אַ ווינ: ע
נאַווינע, באַראַנקאַװענע, פּוכאַווענע,
(נר, אַווע-נע),
אַווניץ -- אָטשיק
אָווניע
נלאָווניע, װאַזאָװוניע, ליעדאוניע,
פּראַצאַוװניע.
אָ וו נ ע
ברוקאָוונע, גװאלדאַוונע, נראַנדאָוונע,
גרונטאָוונע, דוכאָוונע, הורטאָוונע,
פּאַקאָוונע, ראַפּטאָונע, קאַוונע (ג.),
ראַוונע (נ:). (נר. אַווע-נע),
אַ ווע ט
ער כאַװעט, ער לאַװועט, ער מלאָ-
וװועט, ער פאַרנאַראַװעט, ער קאַװעט,
ער קליאַװעט, ער ראַװעט, דאַָװאָד.
(*) מנן דוד, פּחיתת הכבוד,
אַָווש ט שי ק
בונטאַוושטשיק, ואנדראַװושטשיק, זאַ-
באַסטאַװושטשיק, סאַרטיראָװושטשיק.
א ז אַ ק
קאָזאַק, בלאָז זאַק, װימאָראָזעק, (גר,
אַזדיק).
אַָזינ ק ע
ראָזינקע, בעריאָזינקע,
אָ דע ר ע
אָזערע. (זע ; אַזער).
אָזשינ קע
ראַזשינקע, סעריאָזשינקע (נ.).
אַז ש ני ק
בעזבאַזשניק, טאַמאַזשניק, קאַרטיאָזש-
ניק, (סאַם) סאָפּאָזשניס, מאָראָזש(ע)-
ניק.
אַ ז ש נ ע
טאַמאַזשנע, סאַפּאַזשנע, בעזבאָזשנע,
200
קאַרטיאָזשנע, פאָראָזש(ע)נע,
זש(ע)נע.
קאָ-
אָושע
לאָזשע, קאָזשע, ראָזשע, קראָזשע, ראַ-
גאַָזשע, פּאַכאָזשע, אַ באַזשע! איך
דאָלאָזשע, איך דראָזשע, איך פאַר-
גראָזשע, סעריאָזשאַ (נ.), לאָז זשע!
(גר. אָ, אַזדזשע).
אָ טיק
באָטיק, דלאָטיק, נאַרקאָטיק, עקזאַָ-
טיק, עראָטיק, קאָטיק, איך פאַרבלאַָ-
טיק, מאַטעק (נ.). (*) דראָטיק,
שטאַטיק. (גר. אָט, אָטע-יק).
אָ ט ני ע
מאָטניע, סאַטניע, פּלאָטניע, קאַלע-
קאַטניע- (*) קלאָטניע.
אָ ט נ י ק
אָכאָטניק, זלאָטניק, לנאָטניק, סאָט-
ניק, סובאַטניק, סוכאָטניק, פּלאָטניק.
אָט נ 7
ראָטנע, אָבאָראַטנע, אָטשאָטטנע,
אכאָטנע, װילגאָטנע, לנאָטנע, מאַר-
קאָטנע, נודאָטנע, סליאָכאַטנע, פֹּאָ-
טשאָטנע, פּיעכאָטנע, פּיעשטשאָטנע,
פּלאָטנע, ראַסטשאָטנע.. (גר. אט,
אָטע-נע).
אַ ט ש מ
פּאָטשט, ער טאָטשט.
א ט ש יק
באָטשיק, באַנקראָטשיק, פיאטשיק,
סטאטשיק, פּולעמיאָטשיק, פאַנאָטשיק,
באָטשיק, קליאָטשיק, אטשעק, ואָ-
ראָטשעק,. (גר. אָט-טשיק).
201
אָ ט שנ ע
באָטשנע, טאָטשנע, טאַָלאָטשנע,
סאָטשנע, פּראָטשנע, אָפּאָטשנע (נ.).
אָט שק ע
באָטשקע, . פּלאָטשקע, קװאטשקע,
שניאָטשקע, איך באלעבאָטשקע, איך
האָמשקע (זיך), איך טשאָטשקע (זיך),
איך סמאָטשקע, איך קאַלעקאָטשקע.
אָט ש ק ע ס
פּראטשקעס. (זע : אָטשקע).
אַ כ י ד
בן יחיד, גע'מלאכה'ט. (גר. אַכע-ט).
(פּ.) ער איזניוכעט (זיך), ער בוכעט,
ער סקרוכעט,
א כ ץ
איך אכץ, איך שלאַנץ, געקאַכטס.
אָ כ ק ע
װאָכקע, מאָכקע, יאָכקע (נ.), איך
אַכקע, איך טיאַכקע. (*) ברכה'קע,
רח'קע (ני).
אָ כ ר י ם
סוחרים, מוכרים, נכרים, עוכרים. (גר.
אַכער-אים),
אָל אַך
װאָלאַך, חלך, נאָל איך, מאָל איך א.
א. וו. (זע : אֶל, און אֶלֶע),
אָל ב
סטאָלב, באָלב,
אָל ב ע
איך באָלבע, איך דאָלבע, קאָלבע. (נר.
אֵל-ביי).
| מאַנאַפּאָלניק,
אָטשנע -- אָמעט
אָל י צ ע
פּאַָליצע, פּאַזװאָליעט זי, כאָליעט זי.
(זע: אֵלִיע).
אָ לני צ ע
באַלניצע, סאלניצע, סאַמאַװאָלניצע.
(זע: אִלְנִיק),
אָ לנ יי ק
ניעװאָלניק, סאַמאַי
װאָלניק, סטאָלניק, פּאַראַסאָלניק,
ראַלניק, ראַסקאָלניק.
אָ לנ ע ר
קאָלנער, פּאָלנער, װאָל(ע)נער,
(*) זדאָלנער, מעלאַנכאַלנער, סאַמאַ-
װאָלנער, פּאַװאָלנער. (נר. אֶל-נאָר),
אָ מ ב ע
באַמבע, טראַמבע, פּלאָמבע, קאַטאַ-
קאָמבע. (גר. אִמ-ביי).
אַמיע
אַגראַנאַמיע, אַװטאַָנאַמיע, אַנאַטאָמ-
עקאַנאָמיע, פיזיאַנאָמיע אי אַנד. (גר.
אַם-יע),
אַ מ י ק
קאָמיק, אַנאטאַמיק, פיזיאָנאָמיס,
שװואָמיק, שטראָמיק. (פּ.) גערוימיק,
שוימיק, תהומ'יק, באָמאַק, שליאָמאַק.
(*) עמוק.
ַּ ימ ר שׁ
קאָמיש, באָמיש. (גר. אִם-יש, זע:
אַמיע ).
אַ מ ע מ
כאָמעט, ער באָמעט, ער לאָמעט, ער
אַמעלע -- אָניק
לאַקאָמעט (זיך), (*) עמוד, נר תמיד,
(גר,. אִם-היט), (פ.) ער זומעט, ער
לומעט,
אָ מע לע
פּאָמעלע. (זע: אָמע)).
אָ מע ץ
קמץ, חמץ, אמוץ (נ), דעם נר
תמיד'ס, דעם עמוד'ס. (גר, אָמע-טס,
אָדער אִם-היץ).
אָ מ פּ
גלאָמפּ, דאָמפּ, לאַמפּ, פּאָמם,
אָ מ פ ע
ליאָמפּע, פּאָמפּע, איך פאַרסטאָמ"
פַּ(י)עי
אַ מ ק ע
טיאָמקע, סטראַמקע, עקאַנאַמקע, איך
באָמקע, איך כראָמקע, איך קאָמקע,
ניאמקע (נ.), שליאַמקע (נ,). (*) נאָמ-
קע, אברהם'קע, בנימ'קע, נחמה'קע,
רחמה'קע. (גנע. אִם-קע).
אָמ ר י ם
כומרים, שומרים, יש אומרים. (גר,
אָמער-אים).
אַ מ ש ט שי ק
נאיאַמשטשיק, פּאָנראַָמשטשיק,
ראַמשטשיק, פּריאַָמשטשיק,
אַנ ד וז ש עו
בלאַנדזשען, סאָנדזשען, סװאַנדזשען,
ראָנדזשען,
פּאַ-
אָנ די ק
דאָנדיק, סװאַנדיק, פּאַראַנדעק, שפּאָנ-
דאק, (גר, אֵן-דיק),
202
אָנ ד ר י ק
היפּאַכאַנדריק, יוס? פּאָנדריק.
אָנ ד ר ע
באַלעבאַנדרע, פליאַנדרע, שליאַנדרע,
מאַנדרע, לאָנדרי, היפּאַכאַנדר(י)ע.
אָ נ ט י ק
זאנטיק, קאַנטיק. (*) מאַנטיק. (זע:
אָנטעק),
אָנ ט ע ק
פּאַָטשאַנטעק,. פּאַמיאָן-
(זע ; אנטיק),
מאַײאַנטעק,
טעק, פּיאָנטעקי
אָ נט שי ק
באַלקאַנטשיק, בוטאַנטשיק, יאַפּאַן-
טשיק, לימאַנטשיק, מיליאַנטשיק, מע-
דאַליאַנטשיק, פאעטאַנטשיק, פלאַקאָן-
טשיק, קאָנטשיק, שפּראָנטשיק, מאָנ-
טשיק, אַראַנטשיק (נ.), סאַלאַמאָנ-
טשיק (נ.), (נר, אן-טשיק),
אַ נ ט שע
איך מאַנטשע, איך פּרילאָנטשע, איך
קאָנטשע, באַנטשע (נ.), בראַנטשע
(נ.), באַקאַנט זשע. (גר. אנט-זשע).
אָנט שק ע
מאָנטשקע, פּאָנטשקע, ספּראָנטשקע.
אָני צע
אַניצע, זאַקאָניצע, זװאַניצע, קלאַניצע,
(גר. אָניע-ט זי).
אַָניי ק
אַרבכיטעקטאָניק, װאַזאַניק, זאַקאַניק,
טאַניק, כראָניק, מנעמאָניק, מעדאַ-
ליאָניק, נאַניק, סאַרדאַניק, סטאַניק,
פּלאַטאַניק, פּאַלאַניק, פּאָסטראַניק,
209
סאַלאַניק (נ.), אמאַָניאַק, קאָניאַק,
אַנאַנעק, האַניג. (*) אתה בחרתנו'יק,
איינטאַניק,
אָ נ ץ
אנץ, באָנץ, װאָנץ, מאַנץ, פּאָנץ, יאָנץ,
איך נלאָנץ, קסיאַנדז, די באָנדס, אַ
בלאַנדס, באַקאַנט-ס, דערקאַָנט-ס.
(פ.) אַ פארברוינט-ס א. א. װ. (גר,
אָנט-ם).
אָנ צ ע
װאָנצע, שמאַנצע, סטאַיאַנצע, רזשאַנד-
צע, איר קאָנט זיי, דערמאַנט זי א.
א. וו. (נר. אָנט-זי, זיי).
אַ נ יק
באָנק, טראָנק, דזשאָנק, דיפטאָננג,
דראַנג, סאַנג, פיליאַנג, ציאַנג, סאָן
לאָנג. |
אָנ ק ע
אַכראַָנקע, אַמאַזאַנקע, דאַיאַנקע, לאָנ-
קע, סעזאַנקע, פּאַלאָנקע, קאַזיאַנקע,
קאַנקע, קאַפּטשאַנקע, קאָראַנקע, קאַר-
דאָנקע, שפּאַנקע, איך באָנקע, איך
בלאַנקע, טשעמפּיאַנקע, פּאָטשטאַ-
ליאַנקע קאָמפּאַניאַנקע, קלעיאָנקע,
קרעטאָנקע, שפּיאַנקע, מאַנקי.
אַנטאַנקע, האַרמאַנקע, יאַפּאַנקע,
ניאנקע, פאַנקע, בראָנקע (נ.), סאַנקע
(ג.), ראַנקע (נ:), (גנר. אָנ-קע).
אָנק עון
בלאָנקען, נעשאַנקען, די באָנקען,
בראַנקע'ן, סאַנקע'ן, ראָנקע'ן:
אָנ קע ס
אָגאָנקעס, אַנטאַנקעס, פּאָראַנקעס,
נאָסקע,
אָנץ -- אָפּטע
פּאַסטראַנקעס, דוי אמאַזאַנקע-ס, די
לאָנקע-ס א, א. װו. (זע: אָנקע),
אָ ס יע
דװואָסיע (ג.), יאָסיע (נ.), סאָסיע (נ.),
פעאָדאַָסיע (נ.),, פּאַטאַנאָסיע (נ.).
(גר, אָפ-יע),
אָסי ע|
אָסיען,. (זע: אַסיע),
אָ ס י ק
פּאַדנאָסיק, נאָסיק, פאַרדראָסיק, יאַ-
סעק (נ.), באָסאַק. (*) פּסוק, מתוק,
דאָסיק,.. (גר- אָס-יק),
אָסנע
סאָסנע, האלאָסנע, מלאָסנע, פּאָסנע.
(נר. אָס-נע).
אָ ס ע ט
ער קאָסעט, ער האַלאָסעט, פּאָסאַד.
(*) חסיד, עתיד,. (נר. אָס-היט).
אָ ס ע ף
מכירת יוסף. (*") חנ האסיף, ככתוב,
לשנה טובה תכתב. (נר, אָס-אויף),
אָ ס ק ע
סאָסקע, סנאָסקע, עסקימאָס-
קע, פּאַפּיראָסקע, קאָסקע, פּלאָסקע,
גאַסקע (נ.), דװאַסקע (נ.), יאָסקע
(נ.), מאַטראָזקע. (*) נת(נ) קע.
אָ- ע ט
להוט, לעולם ועד.
א פּ ט /
כאָפטע, פאַרפּראָפּטע, פֿארשטאָפּטע,
פאַרלאָבטע.
אָפּטשע -- אָרגע
אַ פּ ט ש ע
איך דאָפּטשע, איך טאָפּטשע, איך
כליאָפּטשע, איך לאָפּטשע, איך קאָפּ-
טשע, פאַרפּראָפּט זשע, פאַרשטאָפּט
זשע, דאָבטשע (ג.), באַגראָבט זשע,
שאָבט זשע.
אַ פ יי ע
אוטאַפּיע, מיזאַנטראָפּיע, פילאַנטראָפּ-
יע, איך טאָפּיע, איך קאָפּיע, איך
קראָפּיע. (גר- אָפּ-יע).
אָ פּ י ק
סנאָפּיק, פּידשאָפּיק, שקאָפּיק, טראָ-
פּיק, שטאָפּיק, טשאַפּעק, בלאָפּאַק.
(גר, אפּ, אָפּע-יק),
אָ פ י שׁ
אוטאָפּיש, טראַפיש, פיזאַנטראָפּיש,
מיקראָסקאָפּיש, פילאַנטראָפּיש. (גר,
אָפּ, אָפּע-יש).
אַ פ גנ ע
איך צעלאָפּנע, שטאָפּנע. (נר, אִפּ-
נע).
א פ ם
מאָפּס, קליאָפּס, האָפּס ! די קלאָב-ס,
דעם פּאָפּ-ס, דעם יודאַפאָב-ס. (נר.
אָב, אָפּ-ס),
אַ פּע ט ע
לאָפּעטע, קאָפּיטע, כלאָפּאָטע, פּראָ-
פּע(ר)טי, צעלאָפּעטע, פֿאַרסאָפּעטע,
פאַרקאָפּעטע, פאַרשליאָפּעטע. (גר.
אָפּע-טע),
אָ פ י עץ
טעאָזאָפיע, פילאָזאָפיע, סאַפיע (נ').
(גר. אֶף-יע),
204
אָ צ י ק
סטאַציק, קאַמלאַציק, טראָציק, קלאָ-
ציק: (גר, אִץ-יק).
אָ צ ע
מעצאַצע, האַצע קלאַצע, איך סאַקאָצע,
האָט זי, פאַרבאָט זיי א. א. װ.
(*) חצי. הלצה, בראָט זי, באָדך זיי
א. א. וװו. (נר. אָד, אט-זי, זיי).
אַ צ ע ר
ראָצער. (*) אשר יצר, חצר, יום
הקצר, (נר. אִץ-ער). (פ.) שטוצער,
שמוצער.
| אָצ קע
סטראַצקע, קליאַָצקע, איך האָצקע, איך
פאַרפאָצקע,, איך קאַלעקאָצקע, איך
שמאַצקע, סאָטסקע, אידיאָטסקע,
טראַצקי (נ.), װיסאַצקי (נ.), בראָד-
סקי (נ.). (גר- אָט-סקע),
אָ ק ט ש עו
סמאַקטשען, קוואָקטשען. (גר, אָקט-
שוין, שיין).
אָ ק י שׁ
יאָקיש (ג.), ריש לקיש (נ.). (נר. אָק-
יש).
אַ ק שן
לאַקשן, אינסטראַקשן, אָקשן, פּראַָ-
דאָקשן, קאָנסטראַקשן, רעדאַקשן. (גר.
אַק-שוין, שיין).
אַ ר ב ע
טאָרבע, קאָרבע. (גר. אֶר-ביי).
אָ רג ע
מאַניפאָרגע, סאָרנע, שפּאָרגע, אֶר-
גני)ע.
09
אַ ר ד ע
האָרדע, מאַרדע. (גר. אֶר-דו, די).
אַ רווע ס
באָרװועס, חרבות, ערבות, פֹּאַר ווייז,
(פ5:) קורוועס.
אָור ט ש ע
איך וואָרטשע, איך קאָרטשע (זיך),
אַהר'טשע (נ.), שנאָרט זשע. (=) פאָרט
זשע, פֿאַרשפּאָרט זשע, שרה'טשע
(נ.).
אָ ר י ק
היסטאָריק, רעטאָריק, אוזאָריק, יצר
הרע'יק, פאַָספאָריק, באָרעק, זאַמאַ-
רעק, קאָרעק. (*) הרונ, האָריק, פאַראַ-
יאַריק. (נר, אֶר-יק),
אַ ר כ י ם
בורחים, הכנסת אורחים, שבת
מברכים, איך האָרך אים, (פ.) דורך
אים, איך שטורכע אים.
אָר כ ע
איך שאָרכע, איך שנאָרכע, ארחי
ופּרחי, בעל כרחו, הקדוש ברוך הוא,
ברכו, (פ,) איך שטורכע, אנב אורהא.
אָ ר ל /ע
גאָרלע, טשאָרלע, ערלה,
אָ ר מ ע
האָרמע, נאָרמע, ערמה, פּלאַטפאָרמע,
פאָרמע, רעפאָרמע, אַבנאָרמע, עד
חרמה, איך קאָרמע.
אַ ר ם ע ץ
שקארמעץ, קארמעט'ס !
אָרדע -- אָרציע
א ר נ י ק
דװאָרניק, לאַזשאָרניק, מאַטשאָרניק,
סקאָרניק, קאָמאָרניק, שאָרניק.
אַ ר נ ע
זשאָרנע, נאַדזאָרנע, קאַמאָרנע, מאַ-
זשאָרנע, מינאָרנע, ספּאָרנע, פּאָקאָר-
נע, טשאָרנע (נ.)- (פ.) כמורנע. (גרי
אָר-נע).
א ר ס
נאָרם, טאָרס, פאָרס, די סטאָרס,
פלאָרס, איך אינדאָרס, דעם אַקט-
יאָר-ס, דעם פּראַקוראָר-ס א. א. וו
(זע: אֶר).
אָר ס י ם
משרתים, אַפּיקורסים, סמפורסם, יש
נורסים, איך אינדאָרס אים. /(נר,
אָרס-אים).
אַ ר ס ק ע
שאָרסקע, איך פּאָרסקע, אַקושאָר-סקע,
אַקטיאָר-סקע א. א. װו. (נר, אֶר-
סקע).
אָרעוועו
בארעווען (זיד), האָרעווען. (נר. אַרע-
ווען).
א ר ע ץ
עם הארץ, פּריץ, המוציא להם ספן
הארץ. (נר- אַרע-טס),
אָ ר ץ
פאריץן, שטאָרץ, פאָרד'ס (נ.)- (פּ.)
קורין, דעם לאָרד-ס, דעם ספּאָרט-ס
א. א. וו. (נר. אָרד, אָרט-ס),
אַ ד צ י ע
פּאָרציע, קאַנסאַרציע. (נר. ארץ-יע),
אָרצע -- וזשניק
א ר צ ע
דאַזאָרצע, ארצה, שנאָרט זי. (גר.
אָרט-זי, זיי),
א ר שׁ
מאָרש, איך פאָרש, אַקאָרש(ט).
אָ ר ש ט שׁ
באָרשטש, גאָרשטש.
אָר ש ט שי ק
איזבאַרשטשיק, אַקטיאַרשטשיק, נאַ-
באַרשטשיק,, פּאָרבאָרשטשיק, קאָנ-
טאָרשטשיס,
אַ ש ט שׁ
דראַשטש, כװאַשטש, טראָשטש,
פּלאַשטש.
אַ ש ט שי ק
ניעבאַשטשיק, איזװואַשטשיק, דאָנאָס-
טשיק, ראַזנאָסטשיק:
וב ט שי ק
רובטשיק, גאַלובטשיק,
וב לי ק
קובליק, רעפּובליק.
וב ע ק
דזיובעק, קובעק.
ודי ננ
פּוודינג, שטודינג. (5:) לאָדוננג.
וד יע
פּרעלודיע, סטודיע, איך בלודיע, איך |
200
אָש ט ש עו
פּלאַשטשען, איינמאַשטשען (זיך). (גר.
אָסט-שוין).
א ש י ק
לאַשיק, קאָשיק, קליאָשיק, פּראַשעק.
(פּ.) פּלוישיק, רוישיק, יאַשעס (נ.),
מאַשעק (נ.). (זע : אֶש, און אַשע).
אַ ש ל
קליאַשל. (*) מש?. ((זע: אֶשׁ)
(פּ,) בושל, קונטושל,
אָשנ ע
נלאַשנע, מלאַשנע, ראָסקאַשנע,
אָש ע ט
ער טאראַמאַשעט, ער פאַרפּראַשעט,
ער קאַשעט, ער ראַספּאַלאַשעט.
(*) פּשוט, חשור.
סודיע (זיד). (*) איך ברודיע, איך
הודיע, איך נודיע, איך פּאַסקודיע:
(פּ. זע: יָדיע).
ו ד ל ע
פּודלע, קודלע. (פּ. זע :
וד ר ע
לאַכודדע, פּודרע, איך קודרע,
וזני ק
האַלאָפּוזניק, סאִיוזניק.
וזשׁני ק
בינדיוזשניק, נוזשניק,
יִדלע).
07
וז ש ע
בוזשע, זשוזשע, לוזשע, רוזשע (נ.),
איך הוזשע, איך זשוזשע, איך סלן-
זשע, איך סקאָנפוזשע, איך צעפּוזשע,
וז ש ע לע
פּוזשעלע. (זע(; וזשע).
וט ני ק
אינסטיטוטניק, ווירזשוטניק, לאַטוט-
ניק, שוטניק, (*) מינוטניק. (פּ. זע :
יִטניק).
וט ע ף
שותף, מחזיר למוטב.- (נר, וט-אויף),
ן ט ש
טאָלקוטש, ליגנוטש, פּאַרכוטש,
הוטש! אַ יוטש!
ן ט שי ק
טשוטשיק, פּאַרוטשיק, קרוטשיק. (גר,
וטש, וטשע-יק),
וט שנ י ק
מוטשניק, פּאָדרוטשניק, פּאָרוטשניק,
וט שנ ע
סטוטשנע, סקוטשנע,
וט ש ע לע
טשוטשעלע. (זע: וטשע). +
וט שע ר
בוטשער, קוטשער. (נר. וטש, וטשע-
ער).
וט ש ק ע
קליוטשקע, קרוטשקע, שטוטשקע.
(*) בלוטשקע.-
וזשע -- וליק
ן - י שׁ
מבויש, עלוייש.
וו כ ל ע
פּוכלע, פּריטוכלע, קרוכלע, איך שמוכ-
לע,
ו כ נ /
פּרוכנע, עונג רוחני. (פּ. זע: יִכנע).
וכ ענ עו
דוכענען, טשוכענען (זיך). (גר. וכע-
נען).
ו כ ץ
בוכץ, איך שלוכץ, דעם צוכט-ס, פאַר-
זוכט-ס א. אי וו. (גר. ובט-ס),
וכ צ ע
בוכצע, זוכט זי, באַשוכט זי א. א. װו.
(זע: וכט), (פ.) רחצ'ע (נ.).
וכ ק ע
פּוכקע, מנוחה'קע (נ.), (פּ.) מיכה'קע
(ג.). |
ול אַ פּ
פּולאַפּ, טולופּ. .
ולב ע
בולבע, דולבע, קולבע. (גר. ול?-ביי).
ו לי אַ ש
גוליאַש, מוליאַרזש. (*) ערך המשולש.
וליער
מוליער, קאַפּוליער, שוליער, פוליאר.
(נר. ול-ער).
ולי ק
זשוליק, שמואלייק,. (זע: ולעק)).
ולניק -- ונקע
ולני ק
אַגולניק, נולניק, ציבולניק, צירולניק.
ול ס
אימפּולס, פּולס, די טולס, סקולס, דער
שול-ס, שמוא?-ס א. א. װוו. (גר, ודס).
ול עוו
לולב, שול הויף. (נר. ול-אויף).
(פּ.) חילוף.
וולערך
בולעך, משולח. (גר. ו?-איך), (פּ, זע:
וְלֶעך).
ול ע ק
זאַוואולעק, פּשיטולעק, קולעק, מחולק,
צולאָג. (זע: וליק).
ומ ז עו
אָרום זען, אומזין,. (נר. ום-
זען).
וו מ י שׁ
חומש, סמומיש. (זע:
(פ. זע ; וְמִישׁ).
ומ נ ע
טרומנע, סומנע, שומנע.
וט נ ע ס
אומנות, טרומנעס. (גר. ום-נס),
ום, און ומע),
ו מ פ ל
רומפּל, פּלומפ?. (זע: ומפ).
ומ פ ע ר
פּלומפּער. (*) דומפּער,
(גר. ומפּ-ער).
טומפּער,
שטומפער, שליומפּער,
(פ9. זע: וִמפּער).
סטרונקע, בונקע (נ.),
ומ פע ר ט
אומנעלומפּערט, פאַרשליומפּערט.
(9.) ער קלימפּערט,
ו מ ת
טריומף, שטרומף, טרונף.
ומ ק ע
גומקע, סומקע, רומקע. (*) בלומקע
(נ.), פרומקע (נ.), (פּ. זע: יִמקע),
א ו מ ר ע
חומרא, אומרו, מום רע.
ונ ד ל
זונד?, פּונדל. (זע: ונד).
ונ י ע
יוניע, קאָלדוניע, קלוניע. (*) נדוניה,
קנוניה. (פּ. זע:; יְניע).
ונ יצע
פּאַמוניצע, מפוניצע. (פ8. זע; יניצע).
ונ י ק
טוניק, קארבוניק, זוניק, סליוניק. (נר.
וודיק. זע; ונעק).
ונ 7 ק
גאַטונעק, ריסונעק, קערונעק, ראַבו-
נעק, ראַטונעק, סטראשונעק, מפונק.
(זע: נניס).
ונ פ טמ
פאַרנונפט, איינקונפט, צוזאַמענקונפט,
צוקונפט.
ונ קע
אָפּיעקונקע, בונקע, הונקע, זדונקע,
טשוהונקע, ניונקע. (*) שפּאַרונקע,
גרונקע (נ.),
309
כוואסטונ-קע, לאַפונ-קע א, א. װ.
(זע: װ)
ונ ק צ יע
אינטערפּונקציע, פונקציע.
וס א ר
נוסח, חוס איך, שמועס איד א. א. ווֹ.
(נר. וס-איך).
וס ט ר /
ליוסטרע, אינדוסטר(י)ע.
וס י ץע
דיסקוסיע, זוסיע (נ:). (גר. וס-יע),
וס ק
איספּוסץ, בליוסק, פּליוסק, פּולטוסק
(נ.), אָטפּוסק.
ום ק ע
זאַקוסקע, לוסקע, מענוסקע, פּריקוסקע,
איך כליוסקע, איך פּליוסקע.
(*) קליוסקע,
ן פ ל
קאַרדופ?, שקרופּל, איך קופּל,
(*) מטופּל?, שטופּ?. (זע: ו5).
(פּ. זע: יפּ0).
וו פּ ל ע ר
קופּלער, שטשופּלער. (*) שטופּלער.
(נר- ופּל-ער).
ופּניק
כאלופּניק, סופּניק, פּרעסטופּניק, פּשע-
דופּניק, קרופּניק,
ופ ק ע
נרופּקע, הופּקע, כאלפּקע, פּאַקופּקע,
פּופּקע, פּערעקופּקע, גובקע, טרובקע,
ונקציע -- וצקע
יובקע, ליובקע, מאַלאָזובקע,
קלובקע, שובקע, (*) קופּקע.
קובקע,
ופ יע
כנופיה, פּילוסופיה. (גר. וף-יע),
ו פ ל
קאַרטופל, שוםפל, קופ?, (נר, וף-7).
ופ ליע
טופליע, טרופליע. (*) מופלא.
ופ לי ק
קופליק, שופליק, (*) מופלנ,
ויפ ע ר
בופער, מופער. (*) קופער(ט), (אויס)-
רופער, צופאָר, אָן או(י)פהער. (גר,
וה, ופע-ער), (פ. זע: ופער)).
וצ ט ווע
פּריסוטסטוװע, באַלאַמוצטוע, פּאַסקוד-
סטווע,
וצי ק
שטוציק, שמוציק. (*) צוציק, איי-
געננוציק, פּוציק, (זע: וץן). (פּ. זע :
וְציק),
וצ ל א ד
מוצלח, נוצלאַך. לא יוצלח. (נר. וץ-
לאַך,. (פ, זע; וצל)),
וצ ע ר
פלוצערן, שמוצערן, אַ שטוצערין.
(*) אויסנוצערין, פּוצערין.
וצ ק ע
בלוצקע, ברוצקע, קרוצקע, סטרוצקע,
איך בוצקע, איך קאַלאַפּוצקע, באַכ-
מוטסקע, יאַקוטסקע, קאַלאַקוטסקע.
וקל -- ושנע
וק ל
מיזוק?ל, סורטוקל, פּיטיוק?,
(*) פּאַרוקל,
יוק? (נ.).
וק לע
קוקלע, פּוקלע,
וק פסום.
לוקסוס, די דוכסות. (גר. וק-ס'איז,
אָדער וקס-איז).
וק צ יע
אינטראדוקציע, דעדוקציע, פּראָדוק-
ציע, רעפּראַדוקציע, רעדוקציע, אִב-
סטרוקציע, אינסטרוקציע, קאָנסטרוק-
ציע, רעקאַנסטרוקציע..
ור ג
דראמאַטורג, כירורג, מעטאַלורג, בורנ,
מאַנדענבורג, פּעטערבורג א. א. וו.
ורג יע
ליטורגיע, דראַמאַטורניע,
מעטאַלורגיע.
כירורגיע,
ור ד ע
בורדע, האלעבורדע. (נר+ ור-דו, די),
ורווע
חורבהח, קורווע. (גר. ור-ווי).
ר ט ק ע
קורטקע, פורטקע,
ור י ע
פוריע, קוריע, יוריע (נ.), לוריע (נ.).
(נר, ור-יע).
ור מע
הורמע, טורמע, פורמע,
10
ו ר נ ע
אורנע, דעזשורנע, ניבורנע, כמורנע,
אַזשור-נע, קולטור-נע א. א. װוו. (נר,
ור-נע),
ור נע ס
בורנעס, אורנע-ס, דעזשורנע-ס,. (נר.
ורן-עס, אָדער ור-נס).
ור ס
קורס, רעסורס, דעם בור-ס, דעם
סקנור-ס א. א., וו (נר. ור-ס),
ורסים.
אפּיקורסים, מפורסם. (גר. ור-ס אים).
ור עוו
מקורב, מטורף, צורוף. (גר. ור-אויף).
ור ע ק
בורעק, לאַזורעק, שמוראַק.
ו ר "ץ
קורץ, שטורץ, (גר, ור-טס),
ור צ /
פּורצע, קורצע. (גר. ורט-זי, זיי),
וש ט שע
הושטשע, איך לושטשע, איך כליוש-
טשע.
ן ש 5
בושל, מושל, קונטושל, (זע: וש)).
(פּ.) משל,
ושנ י ק
כאַליפושניק, קאַפּעלישניק.
ו שׁ נ ע
קאַניושנע, פּאָדושנע, פּאָסלושנע, דוש-
נע.
211
וי ב ל
אויבל, סויבל?, איך צעדרויב?, (גר.
ויב-?), (?.) טייב?, סטייבל?, קייבפ,
לייבל (נ.), מייבעל (נ.).
וי ב ס
אויבס, דער טויב'ס, דער פּויפּס(ט),
(נר. ויב-ס),
ויני ם
אתרונים, װאָס טוינ אים, איך בוינ
אים א. א. װו. (זע: וג).
וינע ר
טוינער, שמוינער, תונר, (נר. וינ-
ער)- (5,) זיינער, פּנר א. א. װו. (זע :
יַיִנער).
ן י ט י ם
הדיוטים, חוטאים, שוטים, חוטם, איך
טויט אים, איך נויט אים א. א. װ.
(זע: ויט). (9.) גרייט אים, באַקלײיט
אים א. א. װו- (זע : ייט
ו י ט ש י ק
באיטשיק, נוי'טשיק, סלאיטשיק, פּראַ-
באָיטשיק, פראיטשיק (נ.), קויטשוק,
וי ט ש עו
פאַרטאָיטשען, צעבאֵי-
(נר. ויט-שוין,
מלויטשען,
טשען, צעקאדאיטשען.
שיין).
וי כ ע ט
ער כויכעט. (*) שוחד, שוחט, אוי-
כעט. (גר. ויד-האָט),
קוילעט,
ויבל --- וי--עף
ויכ ענעו
רויכענינז, יוחנן (נ.). (?,) צײיבענען,
(זיר) מכינ'ען.
ו יל ע טמ
(*) מולד, בולט, נולד, ער
(גר. ויל-האָט).
וימרים
כומרים, שומרים, יש אומרים. (גר.
וימער-אים).
טאילעט,
ויניי צ ע
פּאַמױיניצע, דאִיניצע. (זע: ויניק),
ויניק
באַָגעבאִיניק, סטראַיניק, ראַזבאִיניק,
(*) ימח שמוו'ניק, כ? בו'ניק, עונג.
(ל?.) װוייניק, איך רייניק א, א. וו. (זע:
וַיְניק),
ויסיי ק
עוסק, פּוסק, שותק, שמויסיק. (נר.
ויס, ויסע-יק). (?.) עסק, שווייסיק,
ויס ל
שטויסל, אזנים לכות?. (גר. ויס-5).
(?,) איך טרייסל,
וי ס ע טמ
ער גוס'עט, ער כוסה'ט, אויסעט,
אַרױיסעט: (נר. ויס-האָט, היט).
ויס ע ף
איז מוסף, יוסף (נ.), במצוותיו,. (גר.
ויס-אויף. (5.) עשו.
וי- עתף
אוהב, נואף. (גר. וי-אויף).
ויפּץ -- יִדיע
ו י פ ע
סטױפּע, איך פּאַטױפּע.
ויפי ם
רופאים, שר האופים, איך קויף אים,
איך פאַרלויף אים א. א. ו. (זע:
ויף).
ויפ ל
הויפל, חולי נום?, אַזױ פיל. (נר,
וי-פי?), (?,) זיים?, צוויים? א. א. וו.
(זע: יְיִפל),
ויפ ע
רופא, מסוף עולם ועד סופו. (ל.) מגפה,
מכשפה א. א. וו. (זע : ייפע).
יִב וך
טריבוך, ציבוד, ליב איך, פאַרגיב איך
א. א. װ. (זע: יָב). (9.) דלובע
איך, הרי זה משובח.
יִב ו ק
דיבוק, (ליולקע)-ציבוק, צװויבאַק, רי-
באַק, נאָכגיביק, פרייגיביק- (פ.) שטן-
ביק, נרוביק,
יב נ /
דריבנע, איך כיבנע. (פּ.) דובנע (נ.).
יב ע ט
כבוד, לאבוד, זאַלבע זיבעט, טיבעט
(נ.). (גר. יִב-האט, היט).
(פּ.) משעובד, יום זח מכובד, ער דלן-
בעט,
212
ויקי ם
זיך נוקם, איך פּױיק אים. (ל.) עמלקים,
איך ווייק אים א. א. וו. (זע: וַיָקִים),
וירינג
יוירינג. (גר, וי-רינג).
ו י ר ל
גורל, גוירל, פּױרל (נ.), קוירל,
ויר ע מ
יורד, פֿאַר'מרה'שחורה'ט, צעיוירעט,
מורד, לֵא מעלה ולא מוריד, (גר, ויר-
האָט). (?.) ער מעלה גירה'ט, ער
מיירעט, ער הייראט,
אוירינג,
יב ע צון
זיבעצן, קיבעצן.
יָג ע וו עו
סטריגעווען, ציגעווען, ריגעווען.
יִנע-ווען),
(נר,
ינע לע
נינעלע, ווינעלע, קרינעלע א. א. װ.
(זע: יגל, און וְנע).
יד ז ש עו
ברידזשען (זיך), דאָבריידזשען, פי-
דזשאָן- (פּ.) נודזשען, פּאַסקודזשען.
יָד י ע
האווידיע, סובסידיע, ידידיה (נ.), איך
אַבידיע. (גר. ויִד-יע), (פ.) איך
ברודיע, איך הודיע, איך פּאַסקודיע.
ידי עו
פּדיון, קאָמידיען, מדין (נ.), ידידיה'ן,
אבידיען, (פּ.) ברודיען, הודיען, פּאַס-
קודיען.
יד ל ע
בידלע, ביעלידלע, בראַזידלע, ווידלע,
טאָטשידלע, סמאראווידלע, סטראַשיד-
לע, פּאַווידלע, קאַזידלע. (פּ.) פּודלע,
קודלע,
יִדניצע
מידניצע, (זע: ידניק).
יֶד נ י ק
זלידניק, יריד'ניק, כלאַמידניק, ספּיד-
ניאַק. (פ-) מאַרודניק, נודניק, פּאַס-
קודניק, פּודניק,
יָד נ ע
אָבידנע, בידנע, ווידנע, זלידנע, יע-
כידנע, יריד'נע, סאַלידנע,
(גר, יִד, יִדע-נע). (פ9:) ברודנע, מאַ-
רודנע, נודנע, פּאַסקודנע.
יד עד
שידוך, באמי דיך, ס'ציט דיך, זיד
איך א. א. וו. (נר. ;, יָד, יִט-איך,
דיך). (פ9.) הודע איך, ברודע איך,
נודע איך.
יִד ר י ך
קאַפּידריך, פרידריך. (גר, יִדער-איך).
יו ד ר ע
כל נדרי, ווידרע, הידרע.
יִָווי ק
זיוונ, ליװואַק, סיװאַק. (נר. ווודיק).
(5:) סימן מובהק,
פּלידנע,,
יִדיען -- יִזש
יווני ק
היווניק, פּיווניק, פּריזיוניק, גריוולע)-
ניק, גוד איווניונ)ג. (פ,) ישובניק.
יווע ץ
פּאַסטיוועץ, פּאַרשיװועץ, (אין) ניוועץ.
(גר, יווע-טס),
יוו ר ע
ליוורע, לא חיה ולא נברא, עברי.
יז יוו
פּריזיוו, שקר וכזב. (גר. יז-אויף).
יזי ם
זדיזים, הר נריזים, פּיזעם, װאָס אין
אים. (נר. יז, יזע-אים)- (פ.) בוזים,
כרוזים, איך פוז אים,
יִזי ס
קריזיס, איזי'ס (נ.), איז עס, וויזע-ס
א. א. װו. (זע: יז, און יע).
(5.) כ'מוז עס.
י ז יע
דיוויזיע, וויזיע, פּראַוויזיע, קאָליזיע,
רעוויזיע. (גר. יזדיע).
יִז מ ע
טשיזמע, סכיזמע, פּיזמע, פּריזמע,
צינעפּיזמע, קליזמע. (פ.) נוזמא.
יז נ ע
אַקציזנע, בליזנע, נעדיזנע, סטאַריזנע,
קאַפּריזנע, איך זאַריזנע, שמאַלעװין-
נע (נ.)- (גר- יִזדנע).
ייז ש
נריזש, נענליזש, פּרעסטיזש, קריזש,
נאָבלעס אבליזש, פּאַריזש,
(9.) סטרוזש.
יִזשיק -- יִכעט
יִז שי ק
קריזשיק, שוויזשיק, קי-
(נר. יִזשע-יק).
טשיזשיק,
זשאַק, פּיזשאַק,
יִז ש ע
איך גריזשע, איך נאַדליזשע, ריזשע,
טשיזשע, פלי זשע, צי זשע א. א. װו.
גר. י-זשע),
יט ווע
בריטווע, מאַליטװוע. (גר. יִט-ווי),
ט י ם
מעות חטים, תכשיטים, פּטום, ריטם,
איך פאַרביט אים, איך היט אים א.
א. וו. (זע : יִט, און יִטע),
(5-) פּיוטים, ער טוט אים, איך צע-
בלוט אים,
יט יננ
מיטינג, קוויטונג,
יט ני צ ע
סיטניצע, פּאָביטניצע, קיטניצע.
יִם ני ק
פּאָביטניק, פּליטניק. (פּ.) מינוטניק,
יט נע
אַמביטנע, אַפּעטיטנע, בלאַנקיטנע,
סיטנע, ספּדיטנע, פּאָזיטנע, וויזיט-
נע, קאַלאָריט-נע. (גר, יִט-נע).
(פּ.) מוטנע, קאַלאַמוטנע, קוטנע (נ.).
יט ר /ע
וויטרע, מיטרע, סאליטרע, פּאַליטרע,
פּולפּיטרע, ציטרע, כיטרע. (פ.) צוטרוי.
יט שי ק
סמיטשיק, קריטשיק, גליטשיק, קוי-
טשיק. (גר, וִטש, יִטשע-יק).
014
יִט ש נ ע
אַנטיטשנע, דיכאָוויטשנע, זאַנראַ-
ניטשנע, יאַלעוויטשנע, כאַלעריטשנע,
סקראפוליטשנע, פּאָליטיטשנע, פאַב-
ריטשנע. (גר. יָטש, יִטשע-נע).
(פ:) סקוטשנע,
יט ש ער
נעצוויטשער, טיטשער, פּיטשער, קװוי-
טשער, מעזריטשער (נ.), פיטשור.
(זע: יִטש, און יִטשע). (פּ.) דאָקו-
טשער, מוטשער.
יט ש ק ע
בריטשקע, וויטיטשקע, זיטשקע, טאַב-
ליטשקע, טיטשקע, מאָסקוויטשקע,
סטיטשקע, סיטשקע, ספּיטשקע, פּא-
זיטשקע, פּאַליטשקע, פּדיוויטשקע,
פּשעניטשקע, פרעבעליטשקע, קיטשקע,
ריטשקע, איטשקע (נ.). (פּ.) בלוטש-
קע,
י- י ש
ביוש, יאוש, קיאוש, נביאיש, רביאיש.
(פּ.) מבוייש, עלוייש.
יכ ווע
ליכווע, ריכווע, איך ניכווע. (גר. יִד-
ווי).
יָכ יע
מחיה, סטיכיע, יחיה, תחיה. (נֶר. יִך-
יע).
יכ נ ע
איך דריכנע, איך וויכנע, נכנע, וויכ-
נע (נ-). (פּ.) פּרוכנע, עונג רוחני.
יכ ע ט
וויכעט, ער דיכעט, ער כיכעט, ער
19
סליכעט, יחוד, שיר היחוד, (נר. יִך-
האָט). (9.) שליח מיוחד.
ילב ל
בלבול, מילבל, (פּ.) מבולבל,
יֶל י צ ע
פּאַטיליצע, שפּיליעט זי, פִּיליעט זי
א, א. װו, (זע: יָלִיע)
יֶל כ ן
הילכן, באַרילכן, שפּילכן. (פּ.) שולחן.
יל מ ע
בילמע, פילמע.
יִלניק
מאָהילניק, כילניק, נאשילניק, נעווילי
ניק, פּוסטילניק, (פּורים) שפּילניק,
שיפּעטילניק,
יִל עווען
דרילעווען, סמילעווען, פּילעווען, פאַר-
שפּילעווען, צילעווען. ((נר, ול, וְלע-
עווען),
יִלעווקע
ווילעווקע, כתריאל'עווקעי
ימ ב ל
טימב?, צימב?, איך דרימבל, סימ-
באָל, (9,) איך ברומבל,
יִמי ק
בימיק, מימיק, נרימיק, סלימאַק, איינ-
שטימיק. (פּ.) בלומיק, זשומיק, שו-
מיק, אַרומיק, טלומעק.
יִמ י ש
בימיש, מימיש, קאראאימיש, שימוש.
(פ,) חומש, מומישי
יִלבל --- יִמפּער
יִם כ ע/
שמחה, תמחה, שישו ושמהו,
(פּ.) מומחה,
יִמ ס
גזימס, פּימס, די טימס, סקימס,
סקרימס, דעם קאַראַאימ'ס, מאַק-
סימ'ס. (פּ.) דער בלומ'ס, א קרומ'ס,
אַ פרומ'ס, א שטומ'ס,
יָמ ע ט
למור, פאַרשטשימעט, לימיט, קלימאט,
(גר. יִם-האָט),. (פּ.) אומעט, ער זשו"
מעט, ער שומעט, (ער גייט) אומעט,
(ווי) אַרומעט, פרומעט (נ.), מלומד,
משומר,
י מ ענ מ
דימענט, רימענט, (גר, יִם-הענט),
יָם ע נ ע
לימענע, זימענע. (פ.) מזומענע, באַ-
נומענע, גענומענע, פאַרנומענע, צע-
נומענע, געקומענע, צעשוואומענע.
י מ פּ
פּימפּ, שטימפ, שימפ, אִלימפּ (1.).
(פ) זומפּ, פּלומפּ, דומפּ, שטומפּ,
י מ פּ ל
פּימפּל, דימפּל, סימפ?, נימפּ? (נ.),
איך גרימפּל, איך טרימפ?, איך
רימפּ?ל, (פ,) פּלומפּל,
י מ פ ע מ
(גר, יִמפּ-האָט).
(פּ.) פאַרדומפּעט,
יִם פע ר
װוימפּער, איך קלימפּער, אֶלימפּ(י)ער.
ימפּערט -- יָסים
(5:) דומפּער, פּלומפּער, שטומפער,
שליומפּער,
ימ פּ ע ר טמ
ער קלימפּערט,. (פ.) אומנעלומפּערט,
פאַרשליומפּערט,
נ יז
לינן, צינז, איך גרינז. (פנל. וְנס)).
ונ זי כ ט
הינזיכט, שווינדזוכט- (נר, יִז-זוכט).
יינ ן ל
אינז?, פּינזל. (גר, וַזזאֵל).
ינט עווען
פאַרנווינטעווען, צינטעווען. (פ.) דער-
גרונטעווען, בונטעווען (זיך).
יינ ט שי ק
בלינטשיק, כינטשיק, פּאָדראַבינטשיק,
פארינטשיק, קאטערינטשיק, רינ-
טשאַק, פּינטשיק (ג.), גראַפינב-טשיק,
ציטרינ-טשיק א. א. װ. (זע : 6)
יינ ט שן
ווינטשן, לינטשן, פּינטשן, (גר. יִנט-
שוין, שיין).
וינ ט שע
מילינטשע, פּאֶעדינטשע, בינטשע (ג.),
נרינטשע (נ.), דינה'טשע (ג.), פינ-
טשע (נ.), רעגינטשע (נ.), דאַ וינ-
טשי (נ.), געפינט זשע, פאַרדינט זשע
א. א. וו. (זע: ינט),
יָניצע
דיניצע, וויניצע (נ.), היניעט זי, זאַ-
וויניעט זי. (פּ.) פּאָמוניצע, מפוניצע.
516
יֵנ ס טי ק
נינסטיק, דינסטיק. (פ.) דונסטיק.
יִנעווען
איזרינעווען, מינעווען, פאַרצינעווען,
פאַרקלינעווען, ציקלינעווען.
יָנעף
פינעף, תינוף. (נר, יִזדאוֹיף).
יָנ ע ץ
נאָסטינעץ, דזשעדזשינעץ, זויערי-
נעץ. (זע: ונע).
יָנפט יק
קינפטיק, פאַרנינפטיק.
יָנ צ ע
בלינצע, מלינצע, קרעסטינצע, שפּרין-
צע (נ.), נעפינט זי, פאַרדינט זיי א.
א. װו. (זע: יִנט).
יָנ ק ס
ספינקס, אַ לינק-ס, אַ גריננ-ס א, א..
וו. (גר. יִנג, יִנק-ס), (פ,) דעם יונג'ס,
דער לוננ'ם, דער צוננ'סי
י נ ש
צינש, איך ווינש,
יֵנ ש ט אָ ק
בינשטאָק, רינשטאָק. (גר, וןך-שטאק).
יס ט רע
ביסטרע, פּיסטרע.
יִם י ם
נסים, סריסים,
משחיתים, איך באַ-
נריס אים, איך פאַרשליס אים א. א.
וו. (נר. יס, יִסע-אים). (9.) אנוסים,
יחוסים, סוסים, מבוסם,
17
יס יע
מיסיע, דעמיסיע, טראנסמיסיע, קאָ-
מיסיע: (נר. יִס-יע). (פ.) זוסיע (נ.).
יס כ ץ ר
מסחר, פּשיסכער (נ.).
יס לעוו
כסליו, סטאַניסלאַװו (נ.)- (גר, יִםל-
אויף).
יָס נ ע
פּיסנע, פּריסנע, איך טריסנע, איך
קיסנע.
יס ענ ע
ליסענע, געביסענע, פאַרביסענע, פאַר-
ריסענע, נעשמיסענע, אפּנעשליסענע.
יס ק
אָבעליסק, אַדאַליסק, איסק, באַזיליסק,
סציסק, פּיסק, ריסק, בריסק (נ.), װאָל-
קאַװויסק (נ.), (פ.) פּולטוסק (נ.).
יָם ק ע
גריסקע, היתר עיסקא, ליסקע, מיסקע,
סאָסיסקע, פּערעפּיסקע, פּריזוויסקע,
קליסקע, ראַספּיסקע, זיסקע (נ.), חיס"
קע (נ.), ניסקע (נ.), ריסקע (נ.), איך
בריסקע, איך דריסקע, וויסקי, סאַן
פראַנציסקאָ (נ.), דיוויזקע, װאַליזקע,
פריזקע, קירגיזקע (נ.), ליז(ע)'קע (נ.)*
יס ק ע ר
יזכור, וויסקער, אַ בריסקער, אַ וֹאֵל-
קאָוויסקער, א פאַן פראַנציסקאָ'ר.
(פ.) א פּולטוסקער, מאמר המוסנר,
יָ- ע ף
חיוב, איוב, קיעוו (ני).
מחויב, (נר, !-אויף),
(פ.) משה
זיפצן, געשריפטסן.
יָסִיע -- יִצווע
יִ- ע ק
ליעק, פּיאַק, בדיוק. (פ.) רוהיק,
יִ פּ י ק
טשיפּיק, קניפּיק, סיפּאַק, סקריפּיק.
(נר, יָפּ, וִפּע-יק). (פ.) סטרופיק,
סלופּיק, פּופּיק, שופּיק.
י פּ י שׁ
טיפּיש, עיפּוש, טפּוש, איך חיפּוש.
(גר, יִפּע-יש).
יפ ער ץ
פּיפּעץ, זליפעץ, ליפּעץ. (נר, יפּע-
טס),
יָ פּק ע
דריפּקע, כריפּקע, סיפּקע, סקריפּקע,
פּיפּקע, שטשיפּקע, ליפּקע (נ.), ציפּקע
(ג.), גיבקע, ליבקע (ג.), (פ:) קופּקע.
יפ י ק
ליפיק, פיפיק, פּאַסיפיק (נ.). (נר. יף,
יִפע-יק).
י פ ל
נריםל, טריםל, לים?, שיםל, וויפיל ?
(גר. יִף-ל), (פ.) קופל,
יִפץ
זיפץ, נעשריפטס. (נר. יִפט-ס)).
יֶפ צו
(פּ,) פופצן,
יֶפ ר ע
שפרה (נ.), ציפרע. (9.) משופרי
דשופרו.
יצווע
מצוֹה, קצבה. (גר. י!ץ-ווֹי),
יִצקֶע -- יִשטשען
יצ ק ע
וויצקע, טיצקע, מיצקע, קיצקע,
שפּריצקע, ציצקע, איצקע (נ.), כמעל-
ניצקע (נ.), איך מיצקע, מוזשיצקע,
באַנדיטסקע, יעזואיטסקע, פּערסיך-
סקע. (גר. יִט-סקע).
יִקווע
מקוה, התקוה, פּתחה תקוה ((.).
טיקווע. (פּ.) ברוקווע. (גר. יִק-ווי).
יק ו אַל
שיקזאל, קאָזאַק הננז?. (גר, וג, יִק-
ואַל).
יק ל ע
צוויקלע, פּריטיקלע, ריקלע (נ.), איך
ציקלע (זיך).
יקציע
דיקציע, יוריסדיקציע, פיקציע,
סטריקציע,
רע"
יק ר ע
איקרע, פּריקרע, מקרה, שכחה.
ייר ז ש/
בירזשע, איך הירזשע. (נר, יַר-זשע),
י ר י אַ ם
מרים, דעליריום. (גר, יריע-אים),
יֶר כ ע
אירכע, סירכה, קירכע, טירחה, איך
פּירכע. (פ.) איך שטורכע, אגב
אורחא,
יֶר ט ע
פירמע, שירמע, אירמע (נ.).
(פ,) הורמע,
218
יֶר נ י ק
חזירניק, מאַסירניק, סיבירניק, קװואַד-
טירניק, שטירניק. (פּ.) שיכורניק,
יִרעווען|ן
ווירעווען, זשירעווען, צירעווען, קירע-
ווען, פאַרשנירעווען,
יַרענען
דערצירענען, חקירה'נען, סטירענען,
שטשירענען,
יֶר ק ע
גאַרנירקע, טאַבאַקירקע, נירקע, סטיר-
קע, סירקע, פּאַסאַזשירקע, פראַנצע-
מירקע, קושענירקע, שטשירקע, מירקע
(נ-), סטירקע (נ.), צירקע (נ.), איך
פּירקע, איך פירקע. (גר. יִר-קע).
(פ,) צורה'קע,
יש ט וך
ווישטוך, טישטוך, דערפרישט אייך,
מישט אייך א. א. ו. (זע: יִשט)
(פּ.) צעקושט אייך, צע'חוש'ט אייך.
יֶשׁ טי ק
פרישטיק, נישטיק. ((גר. !, וְשׂ-
שטיק).
י ש ט שׁ
בלישטש, כלישטש, סווישטש, פּישטש,
פּרישטש.
יש ט שי ק
סישטשיק, פּרישטשיק. (זע: יִשטש)).
יַ ש ט ש עו
איזנישטשען, בלישטשען, טרישטשען,
טשישטשען, כלישטשען, סווישטשען,
פּישטשען, װוישט שוין, גיסט שוין א.
א. וו. (גר. יָסט, יִשט-שוין, שיין).
09
י שׁ ימ ע
קריאת שמע, נעשה ונשמע.
יֶָשׁ נ י ק
אשת אישניק, בארישניק, ווישניק,
יו
יי ב ל
טייב?, סטייבל, קייבל, לייב? (נ.),
מייב? (נ.). (9,) זעבל, נעבל, פעלך-
פעב?, די שנעבל, מעב?, שועבפ,
(?.) אויב?, סויבל, איך צעדרויבל,
יי ב ע
לייבע (נ.), בייבי, אייבי (נ.), מעי בי.
(,) וועבע. (?.) דרויבע, די טויבע.
יי וו ע ט
שבט, אַפידייוויט, דייוויד (נ.).
(פּ.) עבד, בדיעבד, יוכבד (נ.).
יט נ י ק
קלייטניק, ריעל עסטייטניק. (*+) טאַנ-
דעטניק.
יי ט שׁ
קנייטש, פּיידזש.
יָיִ ט ש י ק
װאַראָבײיטשיק, סאָלאַװוייטשיק, קניי-
טשיק. (נר. ייִדטשיק).
יי ט ש ל
קנייטש?, רייטשל (נ.).
יַניקייט
קלייניקייט, אייניגקייט, מיין וויינינ-
יִשׁמע -- יַיִרעט
יש גנ /
משנה, אומישנע, זאַטישנע, לישנע,
פּאָספּישנע, קרישנע, כהאי לישנא.
(פּ,) דושנע,
קייט, רייניגקייט. (5.) אָפּהעניגקייט,
אונטערטענינקייט, װידערשפּענינקייט,
ייַניקלאַך
אייניקלאַך, װוייניגלאַך. (פ5:) קעניגלאַך,
יי נ י ש
שכנ'יש, שלויניש, ביינוש (נ.), ויין
ניש(ט), שטיי ניש(ט) א. א. װו. (גר.
יָי, ויִך-נישט) ). (פ.) איטאַליעניש,
אַרמעניש, דעניש, סלאַװועניש, רומע-
ניש, איך זע ניש(ט).
ײַ ס ע ס
אייסעס, ספּייסעס, פּלייסעס, פייסעס,
קייסעס, איך הייס עס, איך ווייס עס
א. א. װו. (זע: וַיִס). (פּ.) מיוחסת,
בית הכנסת. () גוסס, כוסות,
אותיות, חרוסת, חנינה בן דוסה'ס,
יוסי'ס, פאַרשטויס עס.
ייֵַ ס ק ע
אַרמײיסקע, גווארדייסקע, פאַקייסקע,
פּאַליצייסקע, קונדייסקע, ראסייסקע,
דרייזקע (נ.), רייזקע (נ.). (גר. !!-
סקע).
ײִ ר ע ט
ער מעלה גירה ט, ער מיירעט, ער
יישע -- ייסים
הייראַט. (נר. ער-האָט), (?.) יורד,
פאַר'מרה'שחורה'ט, צעיוירעט, מורד,
לא מעלה ולא מוריד.
יש ע
קדישה, רישא, פּישע פּיישע. (פּ.) בנדי
משי. (?.) תורת משח, קהלה קדושה,
שלשה,
יי ב אַ ק
בײַבאַק, ריײיבאַק, האַרטלײביק.
יי ב ע
שייבע, טייבע (נ.). (פּ. זע:
ײַגע ט
פאַר'דאנה'ט, תנאי-גט.
האָט). (פּ. זע: אַניד).
ײג עו
דאנה'ן, פאַרביי געהן.
אין), (פּ- זע: אַגע).
ײ דיק
שנײַדיק, ליידאק. (גר.
אַדיק).
אבע).
(נר,
יבד
(נר. יײַנ-אָן,
געשמייריק,
יײַד-יק, (פּ, זע :
יי ו וי שׁ
פייוויש, תאוה'יש, גאוה'יש. (פּ. זע :
אַװויש).
יַ ם ש יק
אַקרייטשיק, זייטשיק, קיטייטשיק. (גר.
יִַדבטשיק, אָדער ייַטש-יק).
יי - יי ך
קדישות,
שייך, אָטחיה איך, שריי איך א. א. .
520
ייָשע ס
עצמות החיבשות,
בראשית. (גר. יַיִש-עס, איז).
{פ,) קשת, הרי את מקודשת.
יש ע ר
ליישער, פליישער. (פ.) קשר.
(?.) מליץ יושר, עושר, שעת הכושר.
ראשית,
וו. (גר, ײַ, שעהאידך).
יי כ ט ו ם
רייכטום, ווייכט אים, שטרייכט אים
א. א. וו. (זע: ײַכט).
יַ כ ל ע ר
הייכלער, שטרייכלער, שפּייכלער.
יי לינג
דרייליננ, פאַרוויילונג. (זע: ײ5),
יי מ ע ר
מאמר, פאַרציימער, רײַמער., (גר. ײַם-
ער). (9. זע: אַמער)
יי מ פּ ע ר ל אַ ד
גריימפערלאך, װיײימפּערלאַך, באַשיימ-
פּערלאַך.
ײ נ ע ט
ער טענה'ט, אַריינעט. (גר. יַן-האָט).
יי נ ק ע ף
יעקב, איינקויף,
יי ס י ם
די מעשים, איך רייס אים, איך בייס
אים א: א. וו. (זע: יַם),
221
יי ם ק ע
הולטייסקע, כאָזיאַיסקע, הײַזקע. (זע:
נ). (פ. זע: אסקע)),
ײַ- עוו
בעל חייב, זיך מתחייב, ניקאַלייעןו
(נ.), פּאָטשײיעוו (נ.), מזייף- (גר,
ייִדאויף),
יי - ע ט
דייעט, חייט, פּיוט, פרייהייט, רייאָט,
ער אָט'חיה-ט, ער שמייע-ט א. א. וו
(זע: יַּע. גר. ײַ-האָט).
ײַ-על
אשת חיל, טרייעל, אביניל,
ײַ ע ץ
| אַקרײיעץ, גייעץ, זייעץ, פּאַיאַץ,
מתיעץ, (גר, ײַע-טס),
עב ליע
גרעבליע, דזשעבליע, איך העבליע.
עבנבער
נעבעד, טרעבוך, לעב איך,
איך א, א, װ+- (גר, עב-איך),
עבעכ עס
בעבעכעס, נעבעכעס, טרעבוכעס, לעב
איך עס, שטרעב איך עס א. א. וו
(גר. עב-איך עס).
עב רע
זעברע, זשעברע, אַלנעברע,
עב ר ע סם
צעברעס. (זע: עברע).
שטרעב
יַסקע -- עדנע
ידע ר ט /
פּײַערטע, געזייער-טע, געשייער-טע
א. א, װו. (זע : יײַער)
יע ר ל
מײַערל, פּײַערל, פרייער-? א. אי װ.
(זע: יֶער),
יײַ פע ר
דייפּער, קנייפּער,
יי צ יק
אַקרײיציק, נייציק, איך קרייציק, (גר.
וייץ-יק).
ייַ שן
ביישן, טײַשן. (פּ. זע: אֵשׁ).
יש ע ר
נתעשר, באשר. (גר. יַַש-ער), (פּ. זע:
אַשער).
עג דע
שמענדע, צד שכננדו. (נר, עג-דו, די),
עג ע ט
בנד, צד שכננד, צעפּיענעט, ער נענעט,
עדיע
אינטערמעדיע, טראַגעדיע, ענציקלאָ-
פּעדיע, קאַמעדיע, איך ברעדיע,
עדניק
דאַרמאיעדניק, נאסליעדניק,
ניק.
פּערעד-
עדנע
! פּאָסליעדנע, רעדנע, ווֹרעדנע, זשעד"
נע- (גר,. ער-נע),
עדנער -- עטשער
עדנער
בעדנער, רעדנער, וורעדנער, זשעדנער,
רעד נאָר. (גר. עד-נאָר).
ע ד ר ע
בעדרע, יעדרע, סדרה, חוט השדרה,
קלאַפּסעדרע, קעדרע, קאַטעדרע.
עוויע|
אביון, טביה'ז (נ.).
עווניק
האַראַכעװוװניק, מאַטשעװניק, סטעפּעװו-
ניק, פּאַרעװניק, קאַטעװניק, קורעוו-
ניק, פּעווניאַק,
עוונע
קלונטעוונע, פּעוונע, פּלעװנע (נ').
(נר, עוו-נע).
עווער
ריוח, רעווע איד. (גר. עוו-איך).
(פּ,) שייוו איך, סייוו איך א. א. (ו.
(זע: יִיִף).
עוו ץע ר
עווער, שעדעווער, זשענעװער (נ.),
קלעווער, נעווער- (*) שבר. (פּ.) אבר,
קבר. (זע: יַיִווער).
לעוו רע
חברה, מאַניעוורע.
עזי ם
בעזים, איך לעז אים. (גר. עז, עזע-
אים),. (פ:) איך דערליין אים, איך
ריַיִז אים. (זע: י.
עזיע
הערעזיע, פאָעזיע, מאַננעזיע, שלעזיע
(נ.). (גר. עז-יע).
022
9 זיק
היזק, געזיק, מזג. (גר. עז, עזע-יק),.
ע זע ס
פּרעזעס, טעזיס, יעזוס (נ.), קרעזוס
(נ.), בערעזע-ס, איך לען עס א. א.
וי (זע: עז, און עזע).
ע ט נ יק
באַלעטניק, ביעלאָדבילעטניק, בען-
רעטניק, לאַנקעטניק, ליעטניק, סטאט-
סקי-סאַוויעטניק, סמיעטניק, ספּליעט-
ניק, קאַרעטניק. (*) טאַנדעטניק.
(פ.) קלייטניק, ריעל עסטייטניק.
עטענע
סמעטענע, באַטרעטענע, גערעטענע,
פאַרבעטענע, צעטרעטענע, פאַרקנעטע-
נע.
עט שיק
בופעטשיק, נאַזעטשיק, סאַוויעטשיק,
פלעטשיק, קאָמיטעטשיק, מעטשיק,
קעטשיק, װאָרעטשעק.
ע ט ש נע
אַפּטעטשנע, בעזפּעטשנע, סטאַטעטש-
נע.
עט שע
איך באַלאַבעטשע, איך בעטשע, איך
טאַלאַמעטשע, איך סקאַליעטשע, איך
צעפּליעטשע, בעט זשע, גלעט זשע א.
א. וו. (גר. עט-זשע).
ע ט שע9 ר-
נלעטשער,, סטרעטשער, קועטשער.
! (גר, עטש, עטשע-ער).
ע ט שער ע
וועטשערע, פּעטשערע.
528
עט שק ע
געטשקע, מיעסטעטשקע, פּאַרעטשקע,
פּעטשקע, רעטשקע, פּאָפּערעטשקע,
סעטשקע, איך קעטשקע.
עכ נע
קעכנע, איך וועכנע, איך פּעכנעי
עכעווען
סטעכעווען, סטרעכעווען,
פאַרשעכעווען.
טשעכעווען,
פאַרשטעכעווען,
ע כ ע ם
בית לחם, איך ברעך אים, איך שטעך
אים א. א+ וו. (נר. עד-אים).
(פּ, זע: יַיִכעם),
- עכ ענישר
געדעבעניש, ברעכעניש, שטעכעניש,
אָפּשפּרעכעניש.
עכ ק ע
פּעכקע, נעבקע. (פּ.) מיכה קע (נ.).
עלאַו
װעלאָן, מעלאָן.
עלנ ער
איך וועלנער, א בעלגיער (נ.).
ע-לי צע
דעליצע, טעליצע, מיאַטעליצע, פּרי-
טשמעליעט זי א. א. וו,. (זע: עליע).
עליק
בעליק, קרעליק; עליק (נ.), געפעליק,
שוועליק, אונטערשטעליק, צופעליק.
(*) מעליק, מעליק, זעליק (ג.). גלגול
שלג, (גר, על-יק), (פּ,) בייליק, חלק,
א. א. װו, (זע : וַילִיק).
עטשקע -- עמבעף
על מ ע
בעלמע, סטעלמע.
ע לניע
באַנאַדעלניע, פּאַטעלניע,
קודעלניע, קעלניע,
עלניק
באַרדעלניק, בעזדעלניק, דזשעלניס,
מעלניק, סטעלניק, צינעלניק, קאַראַ*
בעלניק, שמר'עלניק, צעלניק, במעל*
ניק (נ.). (גר, על-ניק).
עלנער
זעלנער, קעלנער, פ'וועל נאָר א. א. װו,
(גר. על-נאָר). י
עלע כל
האָטעלעכל, מאַמזעלעכל, . פּאַראַסע=
לעכל, פעלעכל, קול'עבל, שטעלעבל,
שינעלעבל. (*) געלעפל, שעלעבל.
(פּ,) פאטשיילעפל. (זע ; יילֶע).
על שׁ
וועלש, איךף פעלש.
ציגעלניע,
י ע מ א ף
מך, למףּ (נ.), צמַח (3.), פאַרשעם
איך, רעם איףְּ א א. װ. (גר. עמ-
איך). (פ.) פָּליים אִיף;. קליים איף
(זע: יַיִם). |
עמ הע
געמבע, דעפבע, טרעמבע, שקרעמבע;
(נר. עם-בַּיי). |
עמ פש9ָה
מעמבעה, עמבעף, דעצעפבער, נאַוועמ=
בער, פּעפּטעמָבער, וי א רעמב ער.
עמיק -- ענקאַרט
עמ יי ק
אַקאַדעמיק, בעמיק, פּאַלעמיק, קרע"
מיק, ברעמיק.
עמ ע ץ
שמץ, עמיץ, פארשטשעמעט-ס.
ע מ פּיק
פּעמפּיס, דעמפּיק, װועמפיק,
ע מ פּ ע
געמפּע, סטעמפּע, קלעמפּע, קעמפּע,
רי טעמפּע, טעמפּאָ.
ע מ ק /ע
טאשעמקע, לעמקע, פּאַזיעמקע, נחמה""
קע, טעמקע (נ.).
ענדום
רעפערענדום, הענדום פּענדום, איך
פאַרבלענד אים, איך שענד אים א. א.
װו. (וע: ענר)
ע גנ ד ז ע
נענדזע, פּשענדזע.
עננ דזושעון
גאַווענדזשען, סוויענדזשען, פענדזשען.
ענד קע
ווענרקע, מענרקע (נ.), אינטעליגענט-
קע, פּאַציענט-קע א. א. וו. (זע: ענט).
ענויע
פּרעטענזיע, רעצענזיע. -
ע נזל
גענזל, פּענזל, פרענזל, כרעמזל,
ענוע |
נענזע, אינפלוענזע, פענזע- (5,) ברען
זע, קען זע א. א. װו. (זע: ען.
טעמפּיק.
3244
ענזער
גענזער, נענזער, פּענזער (ג.), צענ-
זאָר,. (גר. ען-זער).
ע נ ט שע
פּאַרענטשע, בענטשע (נ.), איך נאַ-
סטרענטשע, איך באשוויענטשע, איך
יענטשע, איך פאַרמענטשע, איך קאַ-
ווענטשע, ברענט זשע, באַקענט זשע
א, א. וו. (גר. ענט-זשע).
ענימ ל
ענימל, פנים'?- (פ.) שיין אַ מאָל א.
א. וו. (גר. יין-א מאָל).
לני צע
מאַשעניצע, נבו? פּה'ניצע, פּלימעני-
צע, קרעניצע,
ענעס
רי טשלענעס, ענעס, סענעס, דיאַנע-
נעס (נ.), איך אָנערקען עס, איך ברען
עס א. א. וו. (זע: ען). ווענוס (ג.),
טעניס, בעני'ס, עני'ס, פעני'ס.
(*) מחותנת, איך גענען עס, זיי זעען
עס, די סירענע-ס, כיענע-ס א. א.
װ. (זע: עגע.
ענ ס
אַדוװענס, דענס, טשענס, סענס, עקס-
פּענס, סיקספּענס, איך קאַנדענס, דעם
טורקמענ-ס, קאַרמענ-ס א. א. .
(גר. ען-ס).
ענסיע
רימענסיע, פּענסיע. (גר,. ענס-יע).
עלנ ק אַ ר ט
בענקארט, דענקאַרט. (נר. ענק-האַרט), .
328
ע סט יע
אַמנעסטיע, בעסטיע,
קוועסטיע. (גר. עסט-יע).
סוגעסטיע,
עס ט ניק
נאַמיעסטניק, קעסטניק.
עס יק
עסיק, דרעסיק. (*) מעסיק, צוועק-
מעסיק, רענלמעסיק, נאַכלעסיק. (גר.
/עס, עסע-יק), (פ.) עסק, שװייַסיק.
(זע: יַיסיק).
ע ס לע
וועסלע, קאַראַמעסלע, קרעסלע, ברעס-
לוי (ג.).
עס לע ר
טעסלער, רעפלער, {גר. עס-לער),
ע ס גע
! וועסנע, פּרעסנע, אינטערעסנע, איך
טרעסנע.
ע ס ע ט
גמילת חסד, ער טעסעט, ער טרעסעט,
עסיד,. (גר. עס-האָט).
ע פ אַ ק
טרעפּאַק, לעפּאַק, סליעפּאַק, קלעפּאַק,
רעפּאַק, נאַליעפּעק. (זע: עפּיק).
ע פּ ט י שׁ
אַנטיסעפּטיש, סקעפּטיש, עפּילעפּ-
טיש, קאַטאַלעפטיש, וועב-טיש. (נר.
עפ-טיש).
| ע פּט שי כ ש
טשעפּטשיכע, לעפּטשיבע.
געשעפטל, העפטל,
עסטיע -- עצאַך
ע פט שי ק
טשעפּטשיק, זשערעבטשיק.
עפט ש עו
דעפּטשען, דרעפּטשען, טאַלעפּטשען,
בליעפּטשען, שעפּטשען, שעפּט שוין,
שטעפּט שוין א, א. װ+ (גר. עפּט-
שוין, שיין).
עפיך
טעפּיך, שטעפּ איך, שלעפּ איך א. א.
וו . (נר. עפּ-איך).
ע פּ י ק
עפּיק, טשעפּיק, קליין קעפּיק, קלעפּיק.
(זע: עפּאַק).
ע פּ י ש
לעפּיש, עפּיש.
ע פ ק ע
דעפּקע, העפּקע, זאַטשעפּקע, סטעפּקע,
פּעפּקע, פּערעקעפּקע, קליעפּקע, ליעפ-
קע, קרעפּקע, בעבקע.
ע פ ט ל
גרעפטל, שעפטל
(נ.), רעפטל. '
עפ ע ני שׁ
באַישעפעניש, שלעפעניש, עפן ניש(ט)
א. א. וו (זע: עפן).
עפ לע שׁ
(ענמת) נפש, נרעפיש.
| עצאך
מכות רצח, לנצח, העץ איך, בעט זיך
א. א. װו. (נר. עץ-איר, אָדער עט-
זיר),. (פּ.) הייץ איך, רייץ איך א, א.
וו. (זע: ייץ)
עצע -- ערלינג
ע צ ע
העצע, וועצע, פּאַצעצע, גראַנדעצע,
פּרעפּעצע, אינטערמעצא, מעצאָ, אוהב
בצע, פאַרבעט זי, טרעט זי א. א. וו.
(גר. עט-זי, זיי), (פּ,) עצה, פּלייצע א.
א. וו. (זע; ייצע)).
- ע צ ק ע
געצקע, דװאָרעצקע, פּאַרעצקע, קו-
פּיעצקע, מלך סאַביעצקע, איך העצקע
(זיך), סאָוויעטסקע. (נר. עט-סקע).
ע ק ד י שׁ
עקדיש, הקדש, שמעגדיש.
ץע ק י ש
לעקיש, נגרעקיש, דרעקיש, יעקיש, עס-
דעקיש, שנעקיש. (נר. עק-יש).
עקי שע
בעקישע. (זע: עקיש).
: עק סיע
אַנעקסיע, אַפּאָפּלעקסיע, פלעקסיע,
רעפלעקסיע, טעקסי, מעקסי (נ.). (גר.
עקס-יע),
שקעווער
איזדיעקעווען (זיד), פאַרטשוועקעווען.
ער ב ע
ווערבע, דערבע, איך צעשטשערבע.
ער דע
בערדע, דערדע, ווערדע, סטערדע, הער
דו, ווערט דאָ א, א. וו (גר. ער, ערט-
די, דאָ, דו).
ערוון
נערוון, קאָנסערוון, רעזערוון. (גר.
ער-ווען).
0
ע ר וו ע
ערוה, מינערווא (נ.), סטערווע. (נר.
ער-ווי).
ע ר זע
בערזע, פּערווערזע, איך ווערזע,
(5.) הער זע. (נר. ער-זע).
ער טנער
גערטנער, הערט נאָר, שווערט נאָר א,
א. וו. (נר- ערט-נאָר),
ער ט ע
אַפּערטע, גר'טע, סטערטע, קופּערטע,
די אינערטע, די פערטע, איך טשער-
טע, די באַנערט-ע, די באַשערט-ע א.
א. וו. (זע: ערט)),
ע ר ט שע
גוטאַפּערטשע, בערטשע (נ.), הערט
זשע, שווערט זשע א. א. וו. (נר. ערט-
זשע).
עריום
מיניסטעריום, קריטעריום, (גר, עריע-
אים),
-ע ר י ף
שעריף. (*) שתי וערב, תחת חרב.
(5.) חרוב. (פ.) עירוב- (נר. הער-
אויף).
ער ר
ווערך, שטערך, שערך.
ער כ ע
יערכע, איך צעטערכע, איך צעשטער-
כע, איך שערכע.
יערלינג
שפּערלינג, שטערלינג.
27
ערניע
נובערניע, צוקערניע.
ע ר גנ י צ ע
: חזיר'ניצע, צוקערניצע, קערניצע, שענ-
-קערניצע.
ער נע
בערנע, זערנע, טערנע, לאַמטערנע,
סערנע, ניבערנע, מאָדערנע, מיזערנע,
פּאַווטערנע, טשערנע (נ.).
ער ס יע
ווערסיע, פּערסיע (נ.). (גר. ערס-יע).
ער ם ק ע
שערסקע, אימפּערסקע, אַרטילערסקע,
מיליאַנער-סקע, מיסיאַנער-סקע א. א.
וו. (זע: ער).
ערעווע
איך פאַרצערעווע, איך פאַרקערעווע,
איך פאַרשנערעווע. (5:) חרוב'ע.
ער ענע
פּערענע, פּאָוװוערענע, איך דערצערענע.
ע רע פּ
טשערעפּ, סערעפּ, זשערעב. (גר. ער-
אפּ).
ער פע ר
קערפּער, טערפּער. (זע: ערפ).
ערציע
אינערציע, קאָמערציע. (גר. ערץ-יע).
ער צע
2
טערצע, סערדצע, הערצע (נ.), שערצא,
אַהער צו, הערט זי, שווערט זיי א. א.
וו. (גר. ערט-זי, זיי).
ערניע -- עשטשע
ער ק ל
(גע)ווערקל, סמערקל, פּערקאַל,
(פּ.) צירקל,
ער קע ר
ערקער, שטערקער, קערקער, האַנד-
ווערקער. (נר- ערק, ערקע-ער, אַדער.
ער-קער).
ער שק ע
ווערשקע, פּערשקע, מערזשקע, הערש-
קע (נ.), /
ע שט ע
מעשטע, רעשטע, געקעשטע, לֶעש(ס)-.
טו, דרעש(ס)טו.
ע ש ט שׁ |
דרעשטש, טרעשטש, בליעשטש,
ליעשטש.
עשט שיק
פּאַמיעשטשיק, אָביעזדטשיק. (זע:
עשטש, און עשטשע),
עשט ש עו
בליעשטשען, דרעשטשען, טערעפּעש-
טשען, טרעשטשען, בליעשטשען,
ליעשטשען, מערעשטשען, טערעפּעש-
טשען, פּיעשטשען, קרעשטשען. דרעשט
שוין, לעשט שוין, קעשט שוין, עסט.
שוין, פּרעסט שוין א. א. װו. (גר.
עסט-שויז, שוין),- |
ע שנע
וועשנע, טשערעשנע. ספּיעשנע.
ע שע טע
רעשעטע, צעטשעשעטע, צעהעשעטע,
028
רשימה
פון ווערטער, צו וועלכע עס זיינען קיין נראַמען נישטאָ.
א
) אינגבער. 8) אינדיע. 4) אייניקל. 4) אַכציק. אַלרײטניק. אָנקל.
6) אַפּיום. אָפּערע. אַפּריקע. 6) אפשר, אָקרעפּ. 7) אַרבעט. 6) אתרוג.
ב
באַדערפטיק, באָמבלען. 9) באַקסער. 10) בױבעריק. 11) בורטשען.
2) ביזנעס. 18) בילכער. בראָדאווקע. 14) בראָנפֿן.
נ
גאָמלקע. 18) גוזמא. געמורמל, 16) געמיינדע.
ד
7 דערפער.
ה
האָצלקע. 18) הולטאַי. 19) הכשר. הספּד. 00) הפקר. 91) הערש.
וו
2ס) װאַלגערן. 28) װואָלװל. 24) װאָרצל. 28) וידמען. 06) וייםל.
חס) וויינשל. 08) וועדליג. וװועװיאֿרקע. 99) וועזוריק. |
י ְ
זאַנפט. 60) זילבער. 31) זעלדע. זענעפט. 98) זשופּיצע.
}) (גר. ונג-שער). 2) (גר. ונד-יע). 8) (וע: וַניק). 4) (גר. אַך-צוג).
8) (גר. אָפּיע-אים). 6) (גר. עף-שער). 7) (גר. אַר-בעט, אָדער אַרב-האָט, היט).
8) (גר. עס-רוק). 9) (גר. אָקס-ער, אָדער אָק-סער). 10) (וע: ויבער. גר.
ויב-אַ רוק). 11) (גר. ורט-שוין). 12) (גר. וז-נס, אָדער יון-עס. 18) (גר.
יַלֹך-ער). 14) (גר. אָן-פון). 15) (פּ. זע: וְומע). 16) (גר. וין-דאָ, די, דו).
7 (גר. ער-פאַר). 18) (גר. ולט-איין). 19) (בלעך-שער. גר. עך-שער).
0) (גר. עף-קער). 91) (פּ. הירש, קירש). 99) (גר. אל-גערן). 98) (גר. אֶל--וויל).
4) (וזע: אַרץ). 98) (גר. יד-מען). 96) (וע: װַס). 27) (פ. אַנשל (נ.).).
8) (גר. עד-ליג). 909) (גר. עוו-רוק). 00) גר. ול-בער, אָדער ילב-ער).
1) (גר. על-דאַ, דו, די). 82) (גר. ופעט-וי).
5209
חֹ
חוצפּה. }) חורבן. 2) חושד. חכמה. 4) הלב. חצקל. 4) חשבו.
טֿ
) טרייסל,. 8) טשערעדע.
פִּ
9) יאָנטעוו. 10) יאַרמאָלקע. 11) ישובניק.
כ
2 כאָליעזוע.
לְ
לאַקריץ,. לאָקש. לומדים. ליטואק. 148) לייוונםט. 14) לעמפּערט.
5) לעפץ. ' |
מֹ
מאַנסביל. מאָסקװע. מאַרשאַליק. 16) מדבר. מדרש. 47) מוסף.
8 מזמור, מזרח. 19) מחותנת'טע. 00) מיטװואָך, מייטקעס. 01) מלבוש.
9) ממזר. 98) מנוול. מנחח. מעטריקע. מעקטיקאָ. מעקענע. 04) מעריב.
8) מרחץ. 96) משל.
ג
חס) נגיד. 98) ניינציק. ניכפּע. נמשל.
ס
9 סכסוך. 30) פערדעט. 31) ספק.
4) (פ וע: אָרבן). 9) (ל. ושט). 8) (פּ. וע. עלעוו). 4) (גר. עש-בין). 9) (גר.
אָש-אויף). 6) (גר. עש-ווען). ) (פ. זע: עסל; ל. זע: ווסל). 8) (גר. ערע-
דאָ, די דו). 9) (גר. אָנט-אויף, אָדער אָן-טוב). 10) (גר. אַר-מלכה). 11) (פ. זע:
וווניק),. 12) (גר. אָליע-וע, װוי). 18) (פ. זע: אַװנט). 14) (גר. עמפּ-הערט).
5) (פ. שעפץ. גר. עפט-ס). 16) (גר. יד-בער). 17) גר. וס-אויף). 18) (גר.
וזד-מער, מויר). 19) (גר. ענעס-טו). 20) (פּ. גוט-װאָך. גר. יוט-װאָך). 91) (זע:
אֲלב). 22) (גר. אַם-זעהר). 98) (פּ. זע: יװול). 94) (פ. זע: אַרער). 98) (גר.
ערכעט-ס). 26) (זע : אֵש. פּ. זע: ושל). 27) טרעװאָגעם. פּ. וויוגעט. גר. אָג-היט).
8) (פ. וע : אַנציק) 29) (גר. יך-ויך, זאָך). 80) (גר. ערד-האָט, היט). 91) (וע:
אָף. פּ. בופיק, שטופוס).
00
ע
{) ענבער. ענגליש. 9) ענטפער. 4) ענערגיע. עקסטרע. 4) עשׁו.
פּ
6) פּאָדעשווע. פּאַָדשיווקע. 6) פּאַכווע. =) פּאַמעשאף. 8) פּאַמפּץעשקע.
פּאַפּעריק. 0) פּילנעװוען. 10) פּינאָק?. 11) פּנימ'ער. פּעטרושקע.
פּענכער. פּשקעליק. פּריפּעטשיק. 19) פּרצוף.
ם
פאַלש. 14) פאַרווערטס. 14) פאָרשער. פולענצער. 18) פורכט.
86) פלענמע. פרוכפּערן. :
צ
7) צימרינג. 18) צירקל. 19 צערקווע.
קֹ
קאַזלע. קאַטאָרזשניק,. קאַטשלקע. קאָטשערע. קאָפּעטש. קאַפּעליש.
קאַפטל. קאָפטל. 90) קאַרליק. 01) קבצן. קוטשמע. קוילעטש. קימפּע-
טאָרין. 99) קינסטלער. 98) קלאָמפּערשט. 94) קלעזמער. קעלישעק.
קערמישל. 98) קריוודע. קרעטשמע.
2 ר |
ראָסקאָש. רביצין. 96) רוצחים. 27) רייזע. 908) רעװואָלװוער. 99) רע-
ליגיע.
שׁ
שאָלטיק. 40) שגץ, 831) שיקסע. 89) שמונח עשרה. 38) שמעטערלינג. .
שקאַרפּעטקע.
ת
4) תיכף. 38) תכשיט.
1) (גר. עג-בער). 9) (גר. ענט-פאַר). 8) (גר. ערג-וע). 4) (פ. שוה כסף. ל. זע:
ויסעף). 8) (ל. חשוב'ע. גר. עש-ווו). 6) (גר. אַךְ-װוי, וואו. 7) (גר. אָמע-שאַף).
8) (גר. אַם-פעשקע). 9) (גר. ילנע-ווען). 10) (זע: יניק). 11) (גר. ען-אים
מיר). 12) (גר. אַרץ-אויף). 28) (גר. אָר-ווערט'ס). 14) (גר. אָר-שער). (12) (פ.
האָרכט, שנאָרכט). 16) (גר. עג-מי). 17) (גר. ים-רונג). 18) (פ. זע: ערקל).
9 (גר. ערק-ווו). 200) (גר. אַר-לוג). 91) (זע: אַפּט). 929) (גר. ונסט-לער).
38) (גר. אָמֹפּ-ערשט). 94) (גר. עז-מיר. מער). 08) (פ. עובדה. גר יװו-דאָ, די,
דו). 96) (גר. אָץ-איך אים). 97) (גר. װז-אַ). 98) (גר. אָל-װער). 90) (ם.
סוגוה. גר וג-וע). 80) (גר. ווג-הוץ). 81) (פּ. דוכסה. גר. וק-סאי(ז)).
9 בעס(ע) רע, גרעס(ע) רע. 88) (מעמערלונק (נ.). גר. עטער-לונק). 84) (פּ. דלתה
נקף. ל. ונתנה תוקף. גר. ווק-אויף). 88) (גר. אָך-שיט).
Live Music
Archive
Librivox
Free Audio
Metropolitan Museum
Cleveland
Museum of Art
Internet
Arcade
Console Living Room
Open Library
American
Libraries
TV News
Understanding
9/11